Trả lời: Trong ánh sáng chiếu từ Mặt Trời có nhiều màu sắc khác nhau như đỏ vàng xanh… Chảng hạn khi nhìn vào một bông hoa, bông hoa nhận ánh sáng từ Mặt Trời hắt một phần vào mắt ta.Tro[r]
Trang 1Chương I: QUANG HỌC Câu 1: Khi nào ta nhận biết được ánh sáng? Khi nào ta nhìn thấy một vật?
- Ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta
- Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền từ vật đó vào mắt ta
* Áp dụng: Giải thích tại sao khi đặt một cái hộp gỗ trong phòng có ánh sáng thì ta nhìn thấy cái hộp đó,
nhưng khi đặt nó trong bóng đêm ta không thể thấy được nó?
- Vì trong phòng tối thì không có ánh sáng từ cái hộp truyền vào mắt ta nên ta không thấy cái hộp
Lưu ý:( Vật đen là vật không tự phát ra ánh sáng và cũng không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó Sở dĩ ta
nhận ra vật đen vì nó được đặt bên cạnh những vật sáng khác)
Câu 2: Nguồn sáng là gì? Vật sáng là gì? Mặt Trăng có phải là nguồn sáng không?
- Nguồn sáng là vật tự nó phát ra ánh sáng
- Vật sáng gồm nguồn sáng và những vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó
- Mặt trăng không phải nguồn sáng, chỉ là vật hắt lại ánh sáng từ Mặt Trời
Câu 3: Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng?
- Định luật truyền thẳng ánh sáng: Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.
* Áp dụng: Trong các phòng mổ ở bệnh viện, người ta thường dùng một hệ thống gồm nhiều đèn Theo em
mục đích chính của việc này là gì?
- Mục đích chính của việc này là dùng nhiều đèn để tránh hiện tượng che khuất ánh sáng do người và các dụng
cụ khác trong phòng tạo nên vì ánh sáng truyền đi theo đường thẳng
Câu 4: Tia sáng là gì?
- Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng có hướng gọi tia sáng
* Áp dụng: Tại sao trong các lớp học, người ta thường gắn đèn ở các phía trái, phải và tập trung trên trần nhà
mà không gắn tập trung về một phía?
- Vì để tránh hiện tượng xuất hiện các bóng đen che khuất do ánh sáng truyền đi theo đường thẳng
Câu 5: Chùm sáng là gì? Có mấy loại chùm sáng?
- Chùm sáng gồm nhiều tia sáng hợp thành Có 3 loại chùm sáng:
- Chùm sáng song song: Gồm các tia sáng không giao nhau trên đường truyền của chúng
- Chùm sáng hội tụ: Gồm các tia sáng giao nhau trên đường truyền của chúng
- Chùm sáng phân kỳ: Gồm các tia sáng loe rộng ra trên đường truyền của chúng
Câu 6: Nhật thực là gì? Nguyệt thực xảy ra khi nào?
- Nhật Thực là hiện tượng Mặt Trăng làm vật cản sáng giữa Mặt Trời và Trái Đất
- Nhật thực toàn phần (hay một phần) quan sát được ở chỗ có bóng tối (hay bóng nữa tối) của Mặt Trăng trên Trái Đất
- Nguyệt Thực xảy ra khi Mặt Trăng bị Trái Đất che khuất không được Mặt Trời chiếu sáng
Câu 7: Tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi?
- Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi nhỏ hơn vật
- Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước
* Áp dụng: Trên xe ô tô, xe máy người ta lắp một gương cầu lồi phía trước người lái xe để quan sát phía sau
mà không lắp một gương phẳng Làm như thế có lợi gì?
- Vì vùng nhìn thấy của trong gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy trong gương phẳng có cùng kích thước giúp người lái xe nhìn được khoảng rộng hơn ở đằng sau
Câu 8: Tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lõm? Gương cầu lõm có tác dụng gì?
- Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật
- Gương cầu lõm có tác dung biến đổi một chùm tia tới song song thành một chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm và ngược lại, biến đổi một chùm tia tới phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song
Câu 9: Tính chất ảnh của vật tạo bởi gương phẳng?
- Ảnh ảo tạo bởi gương phẳng lớn bằng vật
- Khoảng cách từ một điểm của vật đến gương bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương
Câu 10: Hiện tượng nhật thực là gì?
- Khi mặt trời, mặt trăng và trái đất cùng nằm trên đường thẳng, mặt trăng ở giữa thì xảy ra hiện tượng nhật thực
- Nếu đứng ở chỗ tối ta không nhìn thấy mặt trời, ta gọi phần đó là nhật thực toàn phần
- Nếu đứng ở chỗ nửa tối ta nhìn thấy một phần mặt trời, ta gọi phần đó là nhật thực một phần
Trang 2Câu 11: Hiện tượng nguyệt thực là gì?
- Khi mặt trời, mặt trăng và trái đất cùng nằm trên đường thẳng, trái đất năm ở giữa thì xảy ra hiện tượng nguyệt thực, Khi đó mặt trăng bị trái đất che khuất không nhận được ánh sáng từ mặt trời
Câu 12: Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng?
- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến tại điểm tới
- Góc phản xạ bằng góc tới
Câu 13: Ảnh của một vật qua gương phẳng có đặc điểm gì?
- Ảnh ảo, lớn bằng vật
- Khoảng cách từ một điểm của vật đến gương phẳng bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương (ảnh và vật đối xứng nhau qua gương)
Câu 14: Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi có tính thất gì?
- Ảnh ảo, nhỏ hơn vật
Câu 15: So sánh vùng nhìn thấy của gương phẳng và gương cầu lồi có cùng kích thước?
- Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước
Câu 16: Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lõm có tính chất gì?
- Ảnh ảo, lớn hơn vật
Câu 1 7: Mùa hè khi trời nắng nóng, đi trên mặt đường nhựa từ phía xa, ta có cảm giảng như mặt đường có nước Giải
thích vì sao?
Trả lời: Do trời nắng nóng nên lớp không khí càng gần mặt đường càng nóng, càng lên cao độ nóng càng giảm Môi trường như vậy là không đồng tính nên ánh sáng sẽ không truyền theo đường thẳng Ánh sáng từ các đám mây, những hàng cây hai bên đường ….khi chiếu xuống mặt đường đều bị bẽ cong , khi ánh sáng này đến mắt gây cho ta hiện tượng ảo ảnh và có cảm giác như có nước trên mặt đường từ phía xa
Câu 18 Từ trên mái nhà nếu có lổ thủng nhỏ thì ta thấy có vệt sáng chiếu xuống nền nhà Nhờ đâu mà ta nhìn
thấy vệt sáng đó?
Trả lời: Trong không khí có nhiều bụi Ánh sáng mặt trời chiếu xuống làm sáng các hạt bụi và ánh sáng từ các hạt bụi này hắt vào mắt ta làm ta thấy rõ chùm tia sáng chiếu qua lổ thủng xuống nền nhà
Câu 19 Ánh sáng có truyền đi được trong chân không hay không? Hảy cho ví dụ minh họa?
Trả lời: Ánh sáng có thể truyền được trong chân không Vì môi trường chân không là trong suốt Ánh sáng của Mặt Trời rọi xuống Trái Đất cúng phải đi qua môi trường chân không Ví dụ: Trong cái ruột phích củ nhưng còn nguyên vẹn, môi trường giửa hai lớp của ruột phích là môi trường chân không Nếu có những chổ bị mất lớp mạ ta có thể nhìn được phí bên kia hoặc chúng ta có thể rọi đèn pin củng có thể xuyên được lớp chân không
đó để nhìn phía bên kia
Câu 20 Tại sao ở các sân bóng đá vào ban đêm người ta dùng 4 dàn đèn ở 4 gốc sân mà không để 4 dàn đèn đó
ở cùng một gốc?
Trả lời: Ở các sân bóng đá vào ban đêm người ta dùng 4 dàn đèn ở 4 góc sân mà không đặt 4 dàn đèn ở một gốc vì: Nếu đặt 4 dàn đèn ở cùng một gốc sân thì trái bóng sẽ không nhận được ánh sáng đầy đủ, điều này có thể khiến người cầu thủ trên sân có thể không nhìn thấy hoặc khó nhìn thấy trái bóng ở phía không được đèn chiếu sáng Vì vậy người ta dùng 4 dàn đèn ở 4 góc sân thì Trái bóng được chiếu sáng từ nhiều phía và hắt lại ánh sáng từ nhiều phía nên người cầu thủ trên sân luôn nhìn thấy quả bóng ở trên sân
Câu 21 Khi nhìn vào một vật, ta có thể nhìn thấy nhiều màu sắc khác nhau như đỏ, vàng, xanh… Vì sao ta có
thể nhìn và phân biệt được các màu như vậy? Hãy giải thích?
Trả lời: Trong ánh sáng chiếu từ Mặt Trời có nhiều màu sắc khác nhau như đỏ vàng xanh… Chảng hạn khi nhìn vào một bông hoa, bông hoa nhận ánh sáng từ Mặt Trời hắt một phần vào mắt ta.Trong số ánh sáng hắt vào mắt ta, một số màu của ánh sáng bị giử lại, chỉ một số màu nào đó được truyền đi và hắt vào mắt ta gây cho ta cảm giác về màu sắc của những màu đó
Câu 22: Khi ánh sáng chiếu vào các vật, hầu hết ta thấy các vật đó sáng lên, nhưng có một số vật ta không
nhìn thấy chúng sáng lên mà lại có màu đen Hảy giải thích vì sao như vậy?
Trả lời: Vật màu đen là vật không tự phát ra ánh sáng được và nó cũng không hắt lại những ánh sáng chiếu vào nó(ánh sáng khi chiếu vào nó bị nó hấp thụ) Sỡ dĩ ta nhận ra được vật đen vì nó được đặt bên cạnh những vật sáng khác
Câu 23: Ban đêm nhìn lên bầu trời ta thấy nhiều vì sao lấp lánh Có phải tất cả chúng đều là nguồn sáng(Vật tự
nó phát ra ánh sáng) không? Tại sao?
Trả lời: Không phải tất cả các vì sao trên bầu trời mà ta nhìn thấy vào ban đêm đều là nguồn sáng Thực ra trong muôn vàn vì sao đó chỉ có một số vì sao tự phát ra ánh sáng(Giống như mặt Trời), những vì sao này được xem là nguồn sáng Số còn lại không tự phát ra ánh sáng được Ta nhìn thấy chúng là do chúng nhận ánh sáng
Trang 3từ một nguồn khác (như Mặt Trời) và hắt một phần vào mắt ta, chúng là những vật được chiếu sáng Ta thường nói sao sáng trên trời chỉ là một cách nói quen thuộc Thực ra trong khoa học “Sao” dùng để chỉ những thiên thể tự phát sáng, những thiên thể không tự phát sáng được gọi là các hành tinh
Câu 24: Mắt có thể nhìn thấy rỏ những vật đặt phía sau tấm kính mỏng, nhưng nếu tấm kính càng dày thì càng
khó nhìn Nếu tấm kính dày đến một mức nào đó thì mắt không thể nhìn được những vật đặt phía sau nó Hãy giãi thích vì sao như vậy? Chú ý rằng tấm kính đó vẩn là vật trong suốt!
Trả lời: Khi truyền qua các vật trong suốt, một phần ánh sáng bị hấp thụ, nếu bề dày của vật trong suốt khá lớn, ánh sáng từ vật phát ra có thể bị hấp thụ hết không truyền tới mắt ta được và mắt không thể nhìn thấy vật đặt phía sau
Câu 25: Quan sát tác dụng của chiếc đèn pin(thường dùng trong gia đình), một học sinh cho rằng dùng chiếc
đèn pin có thể tạo ra được chùm sáng hội tụ, chùm sáng song song hoặc chùm sáng phân kì Theo em kết luận này có đúng với thực tế không? Nếu đúng, bộ phận nào trên đèn pin cho phép thực hiện được điều đó?
Trả lời: Kết luận trên là đúng: dùng chiếc đèn pin có thể tạo ra được cả ba loại chùm sáng trên: chùm sáng hội
tụ, chùm sáng song song hoặc chùm sáng phân kì.Ở vành trước của chiếc đèn pin có bộ phận quay được, nếu điều chỉnh một cách khéo léo, ta có thể thu được chùm sáng song song, hội tụ hoặc phân kì
Câu 26 Vì sao ta không thể nhìn thấy được những vật ở sau lưng ta nếu ta không quay mặt lại? Hãy giãi thích.
Trả lời: Ta có thể nhìn thấy một vật nếu có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta Những vật ở sau lưng có thể là những vật tự phát sáng và cũng có thể là những vật nhận ánh sáng từ nguồn sáng khác, nhưng ánh sáng này truyền trong không khí theo đường thẳng nên không thể truyền tới mắt ta được do đó ta không thể nhìn thấy Khi quay mặt lại, ánh sáng có thể truyền trực tiếp tới mắt ta làm cha mắt nhìn được vật
Câu 27 Trên một thữa ruộng người ta cắm 4 cái cọc thẳng đứng Trong tay không có mộ dụng cụ gì, làm thế
nào để xác định 4 cái cọc đó có thẳng hàng hay không? Hãy trình bày một phương án đơn giản để kiểm tra Trả lời: Đặt mắt cs1 cái cọc(cọc đầu tiên) ngắm thẳng theo hướng của 4 cái cọc Nếu 3 cọc còn lại bị cọc đầu tiên che khuất thì cả 4 cọc đều thẳng hàng Phương án này dựa trên cơ sở của định luật truyền thẳng ánh sáng
Câu 28 Những người thợ mộc khi bào những thanh gổ thẳng , thỉnh thoảng họ lại nâng một đầu thanh gổ lên
để ngắm Làm như vậy có tác dụng gì? Nguyên tắc này là dựa trên kiến thức vật lí nào mà em đã học?
Trả lời: Người thợ mộc nâng một đầu thanh gổ lên để ngắm nhằm mục đích để kiểm tra xem mặt gổ bào được phẳng chưa Nguyên tắc của cách làm này dựa trên định luật truyền thẳng ánh sáng
Câu 29 Khi ngồi trước bếp lửa, qua phần không khí phía trên ngọn lửa ta nhìn thấy những vật phía bên kia đối
diện, chúng có vẻ lung linh không được rỏ nét Giải thích vì sao như vậy?
Trả lời: Phần không khí phía trên ngọn lửa tuy là trong suốt nhưng không đồng tính (không đồng đều) Sự không đồng đều này có được vì nhiều lý do chẳng hạn phần không khí sát ngọn lữa bị ngọn lửa nung nóng nhiều hơn so với phần không khí ở trên nó Vì lí do này mà ánh sáng truyền từ vật phía trước đến mắt ta không còn đi theo đường thẳng nữa mà là những đường cong, những “tia sáng cong” này cũng không cố định mà luôn thay đổi , kết quả là vật phía trước mà mắt nhìn thấy có vẻ lung linh
Câu 30 Trong đêm tối, nếu ta bật một que diêm cháy sáng thì lập tức ta có thể nhìn thấy các vật gần đó Vậy
có phải ánh sáng đã truyền đi một cách tức thời không? Hảy tìm hiểu và giải thích
Trả lời: Ánh sáng truyền đi một vận tốc nhất định nhưng rất lớn Người ta chứng minh được rằng trong chân không hay gần đúng trong không khí, vận tốc của ánh sáng là 300.000km/s Với vận tốc rất lớn này, trong một không gian hẹp(tức đường đi của ánh sáng là ngắn) thì thời gian truyền ánh sáng là vô cùng nhỏ, chính vì vậy
mà ta có cảm giác ánh sáng truyền đi tức thời
Chú ý: Ánh sáng truyền từ Mặt trời đến Trái Đất mất khoãng gần 8 phút, còn ánh sáng từ Mặt Trăng truyền đến Trái Đất mất khoảng 1,3 giây
Câu 31 Giơ bàn tay chắn giữa ngọn đèn và bức tường, quan sát thấy trên bức tường xuất hiện một vùng tối
hình bàn tay, xung quanh có vùng mờ hơn Hãy giải thích hiện tượng đó?
Trả lời: Bàn tay chắn giữa ngọn đèn vầ bức tường đã đóng vai trò là vật chắn sáng, trên tường(tường đóng vai trò là màn chắn) sẽ xuất hiện vùng bóng tối và bóng nữa tối Hình dạng của bóng tối và bóng nữa tối giống bàn tay là do các tia sáng truyền theo đường thẳng
Câu 32 Vào ban đêm, trong phòng chỉ có 1 ngọn đèn sáp Khi ta đứng gần tường , bóng của ta in rỏ nét trên
tường, nhưng khi ta tiến lại gần đèn thì bóng của ta trên tường ngày càng kém rỏ nét hơn Hãy giải thích tại sao?
Trả lời: Khi đứng gần tường(xa đèn) xuất hiện vùng bóng tối và bóng nữa tối Do khoãng cách giữa người và tường nhỏ hơn nhỏ hơn nhiều so với khoãng cách giữa người và đèn nên bóng nữa tối bị thu hẹp, ta thấy vùng bóng tối rỏ nét Khi đứng gần đèn vùng bóng nữa tối được nới rộng thêm nên vùng bóng tối lại kém rỏ nét
Trang 4Câu 33 Khi có hiện tượng nhật thực và hiện tượng nguyệt thực, vị trí tương đối của Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng
như thế nào?
Trả lời: Khi có hiện tượng nhật thực và hiện tượng nguyệt thực: Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng gần như
cùng nằm trên một đường thằng
- Trong hiện tượng nhật thực: Mặt Trăng nằm trong khoãng giữa Trái Đất và Mặt Trời
- Trong hiện tượng nguyệt thực: Trái Đất nằm trong khoãng giữa Mặt Trăng và Mặt Trời
Câu 34 Tại sao trong các lớp học người ta lắp nhiều bóng đèn ở nhiều vị trí khác nhau mà không dùng 1 bóng
đèn lớn (độ sáng của 1 bóng đèn lớn có thể sáng bằng độ sáng của nhiều bóng đèn hợp lại)? Hãy giải thích? Trả lời: Việc lắp đặt các bóng đèn trong các lớp học phải thỏa mản các yêu cầu sau:
- Thứ nhất: Phải đủ độ sáng cần thiết
- Thứ hai: Học sinh ngồi ở dưới không bị chói lóa khi nhìn lên bảng
- Thứ ba: Tránh các bóng tối và bóng nữa tối trên trang giấy mà tay học sinh viết bài có thể tạo ra
- Trong ba yêu cầu trên, một bóng đèn lớn chỉ có thể thỏa mãn yêu cầu thứ nhất mà không thỏa mãn hai yêu cầu còn lại Trong khi đó nếu dùng nhiều đèn lắp ở các vị trí thích hợp sẽ thỏa mãn được cả ba yêu cầu Chính vì vậy mà trong các lớp học người ta lắp nhiều bóng đèn ở nhiều vị trí khác nhau
Câu 35 Khi xãy ra hiện tượng nhật thực, có phải tất cả mọi người đứng trên Trái Đất đều có thể quan sát được không?
Hãy giải thích
Trả lời: Trong khi xãy ra hiện tượng nhật thực, chỉ có người đứng trong vùng bóng tối của Mặt Trăng trên Trái Đất và những người đứng trong vùng lân cận(vùng bóng nữa tối) mới có thể quan sát được hiện tượng Những người không đứng trong những vùng này thì không thể quan sát được hiện tượng nhật thực
Câu 36 Trong những phòng học, người ta có lắp một số bóng đèn chiếu sáng Khi bật đèn, học sinh ngồi ở
dưới thường bị chói khi nhìn một số dòng chữ trên bảng tại một số vị trí nào đó Vì sao lại như vậy? Hãy suy nghĩ một phương án để có thể khắc phục hiện tượng này
Trả lời: Ánh sáng từ những bóng đèn chiếu lên mặt bảng tạo ra các chùm sáng phản xạ từ bảng trở lại Nếu ánh sáng phản xạ tại một số vị trí trên bảng chiếu vào mắt học sinh thì học sinh có cảm giác bị chói khi nhìn những dòng chữ ở những vị trí đó Có thể khắc phục hiện tượng này bằng cách treo bóng đèn ở gần bảng hơn hoặc dùng máng chụp bóng đèn để tránh các tia phản xạ đi trực tiếp vào mắt học sinh
Câu 37 Chiếu 1 chùm tia sáng hẹp lên một gương phẳng, ta quan sát rất rõ chùm tia phản xạ của nó, nhưng khi
chiếu một chùm tia sáng hẹp lên một tờ giấy trắng thì hầu như không có chùm tia phản xạ và ta có thể quan sát rất rõ vệt sáng trên mặt giấy Giải thích vì sao như vậy?
Trả lời: Khi chùm sáng hẹp chiếu lên một tờ giấy trắng, do hiện tượng tán xạ mà ánh sáng bị hắt theo mọi hướng, do đó hầu như không có chùm tia phản xạ và mắt sẽ nhìn rỏ vệt sáng trên giấy
Câu 38 Trong các tiệm cắt tóc người ta thường bố trí hai cái gương: Một cái treo trước mặt người cắt tóc và
một cái treo hơi cao ở phía sau lưng ghế ngồi Hai gương này có tác dụng gì? Giải thích
Trả lời: Gương phía trước dùng để người cắt tóc có thể nhìn thấy mặt và phần tóc phía trước của mình trong gương Gương treo phía sau có tác dụng tạo ảnh của mái tóc phía sau gáy , ảnh này được gương phía trước phản chiếu trở lại và người cắt tóc có thể quan sát được đồng thời ảnh của mái tóc phía trước lẩn phía sau khi nhìn vào gương trước mặt mình
Câu 39 Khi đứng trước gương soi, nếu em đưa tay phải lên thì ảnh của em trong gương lại giơ tay trái lên Tại
sao lại như vậy?
Trả lời: Khi tạo ảnh của một vật qua gương, ảnh và vật có kích thước bằng nhau và đối xứng nhau qua gương Chính vì vậy mà khi giơ tay phải lên thì hình người trong gương sẽ đưa tay trái lên
Câu 40 Ở những chổ đường gấp khúc có vật cản che khuất(như những đoạn ngoằn ngoèo trên đèo), người ta
thường đặt một gương cầu lồi lớn Hỏi gương này giúp ích gì cho người lái xe?
Trả lời: Giả sữ có hai xe đi ngược chiều nhau đến chổ đường gấp khúc, nếu không nhìn thấy nhau thì rất dễ xãy
ra tai nạn Gương cầu lồi lớn để ở chổ gấp khúc có tác dụng làm cho các tài xế lái xe có thể nhìn trong gương cầu lồi thấy được xe cộ và các chướng ngại vật ở bên đường bị che khuất để tránh đường, giảm tốc độ tránh xãy
ra tai nạn
Câu 41 Giải thích tại sao trong phòng có cửa gỗ đóng kín không bật đèn ta không nhìn thấy mảnh giấy trắng
đặt trên bàn
Trả lời:
Vì khi không bật đèn thì không có ánh sáng chiếu tới mảnh giấy trắng và như vậy sẽ không có ánh sáng phản chiếu lại vào mắt ta, nên ta không nhìn thấy mảnh giấy trắng được
Câu 42 Cho 3 cái kim Hãy nêu rõ cách ngắm như thế nào để chúng thẳng hàng? Giải thích vì sao phải làm như
thế?
Trang 5Trả lời: Đặt mắt sao cho chỉ nhỡn thấy kim gần mắt nhất mà khụng nhỡn thấy kim cũn lại
*Giải thớch :Kim 1(kim gần mắt nhất) là vật chắn sỏng của kim 2 , kim 2 là vật chắn sỏng của kim 3 Do ỏnh sỏng truyền theo đường thẳng nờn ỏnh sỏng từ kim 2,3 bị chắn khụng tới mắt
Cõu 43 Khi ta bật đốn pin trong đờm tối, nếu ta thắp một nắm hương để cho khúi bay lờn ở phớa trước đốn pin,
ta sẽ thấy một vệt sỏng từ đốn phỏt ra xuyờn qua khúi Giải thớch vỡ sao? Biết rằng khúi gồm cỏc hạt nhỏ li ti bay lơ lửng
Trả lời: Khúi gồm nhiều hạt nhỏ li ti ,cỏc hạt này được đốn chiếu sỏng trở thành cỏc vật sỏng Cỏc vật sỏng nhỏ
li ti xếp gần nhau tạo thành một vệt sỏng mà ta nhỡn thấy được
Cõu 44 Nờu tỏc dụng của gương cầu lừm?
Trả lời: Gương cầu lừm cú tỏc dụng biến đổi một chựm tia sỏng tới song song thành chựm tia phản xạ hội tụ và ngược lại biến một chựm tia tới phõn kỡ thớch hợp thành chựm tia phản xạ song song
Cõu 45 Người ta thường núi rằng: “khoóng cỏch từ Trỏi Đất đến Mặt Trời vào khoóng 8 phỳt ỏnh sỏng”.Hóy
tỡm hiểu và cho biết núi như vậy nghĩa là thế nào?
Trả lời: Ta biết vận tốc ỏnh sỏng truyền trong khụng khớ rất lớn, gần bằng 300.000km/s Núi”khoóng cỏch từ Trỏi Đất đến Mặt Trời vào khoóng 8 phỳt ỏnh sỏng” nghĩa là khoóng cỏch từ Trỏi Đất đến Mặt Trời bằng quảng
đường mà ỏnh sỏng truyền đi trong thời gian 8 phỳt Áp dụng cụng thức S = v.t ta cú thể tớnh được khoóng cỏch
từ Mặt Trời đến Trỏi Đất là: S = v.t = 300.000km/s (8 60s) = 144.000.000km
Cõu 46 Giải thớch vỡ sao đứng ở nơi cú nhật thực toàn phần ta khụng nhỡn thấy Mặt Trời và thấy trời tối lại?
Trả lời: Nơi cú nhật thực toàn phần nằm trong vựng búng tối của Mặt Trăng, bị Mặt Trăng che khuất khụng cho ỏnh sỏng từ Mặt Trời chiếu đến, vỡ thế đứng ở đú ta khụng nhỡn thấy Mặt Trời và thấy trời tối lại
Cõu 47 Ban đờm dựng 1 quyển vở che kớnh búng đốn dõy túc đang sỏng, trờn bàn sẽ tối, cú khi khụng thể đọc
sỏch được.Nhưng nếu dựng quyển vở che đốn ống(Tớp) thỡ ta vẩn cú thể đọc sỏch được Giải thớch vỡ sao lại cú
sự khỏc nhau đú?
Trả lời: Khi dựng quyển vở che kớn búng đốn dõy túc đang sỏng, bàn nằm trong vựng búng tối sau quyển vở, khụng nhận được ỏnh sỏng từ đốn truyền tới nờn ta khụng thể đọc sỏch được Dựng quyển vở khụng che hết được búng đốn ống, bàn nằm trong vựng búng nữa tối sau quyển vở, nhận được 1 phần ỏnh sỏng của đốn truyền tới nờn vẩn đọc được sỏch
Cõu 48 Nờu ớt nhất 02 ứng dụng của gương cầu lồi trong thực tế.
Do vựng nhỡn thấy của gương cầu lồi lớn, nờn người ta sử dụng gương cầu lồi làm gương quan sỏt đặt ở những đoạn đường quanh co mà mắt người khụng quan sỏt trực tiếp được và làm gương quan sỏt phớa sau(gương chiếu hậu) của cỏc phương tiện giao thụng, như ụtụ, xe mỏy,
Cõu 49 Trờn ụ tụ, xe mỏy người ta thường lắp một gương cầu lồi ở phớa trước người lỏi xe để quan sỏt ở phớa
sau mà khụng lắp một gương phẳng Làm như thế cú lợi gỡ?
Trả lời: Vựng nhỡn thấy của gương càu lồi rộng hơn vựng nhỡn thấy của gương phẳng cú cựng kớch thước, vỡ vậy giỳp cho người lỏi xe nhỡn thấy được khoóng rộng hơn ở phớa sau
Cõu 50 Vỡ sao nguyệt thực thường xảy ra vao đờm rằm Âm lịch?
Trả lời: Vỡ đờm rằm õm lịch Mặt Trời, Trỏi Đất, Mặt Trăng mới cú khả năng nằm trờn cựng một đường thẳng,
Trỏi Đất mới cú thể ngăn khụng cho ỏnh sỏng Mặt Trời chiếu sỏng Mặt Trăng
Cõu 51: Để phõn biệt được hàng cột điện cú thẳng hàng hay khụng người ta làm như thế nào?
Đỏp ỏn:
Để phõn biệt hàng cột điện cú thẳng hàng khụng, người ta đứng trước cột điện đầu tiờn và ngắm Nếu cột điện này che khuất cỏc cột điện ở phớa sau thỡ chỳng thẳng hàng
Câu 51: Giải thích tại sao đèn xe máy ngời ta có thể điều chỉnh sao cho tia sáng chiếu đi hội tụ tại 1 điểm hoặc
loe ra trên đờng truyền?
Trả lời: Vì bên mặt trong của đèn xe có cấu tạo nh một gơng cầu lõm mà gơng cầu lõm có tác dụng biến đổi
chùm sáng song song thành chùm sáng hội tụ
Biến đổi chùm phân kỳ thành chùm phản xạ song song chiếu đợc đi xa
Câu 52: Giải thích tại sao ngời ta thờng dùng gơng cầu lồi đặt ở phía trớc các xe mà không dùng gơng phẳng có
cùng kích thớc?
Trả lời: Ngời ta thờng dùng gơng cầu lồi đặt ở phía trớc các xe mà không dùng gơng phẳng có cùng kích thớc
vì gơng cầu lồi có vùng nhìn thấy rộng hơn gơng phẳng có cùng kích thớc Do vậy sẽ quan sát đợc nhiều
hơn.Tránh gây tai nạn
Cõu 53:
Trong giờ tập thể dục làm thế nào để biết lớp mỡnh đó xếp thẳng hàng?
Đỏp ỏn: Để biết lớp mỡnh đó xếp hàng thẳng, thỡ lớp trưởng đứng trước nhỡn người đầu hàng sẽ thấy người này che khuất tất cả những người khỏc trong hàng
Trang 6Cõu 54: Người ta cú thể dựng một gương cầu lừm hứng ỏnh sỏng Mặt Trời để nung núng vật Hóy giải thớch tại
sao?
Đỏp ỏn:
Mặt Trời ở rất xa nờn chựm sỏng từ Mặt Trời tới gương coi như chựm tia sỏng song song, cho chựm tia phản xạ hội tụ tại một điểm phớa trước gương Ánh sỏng Mặt Trời cú nhiệt năng nờn vật để ở chỗ ỏnh sỏng hội tụ sẽ núng lờn
Cõu 55:Một cõy cao 3,2 m mọc ở bờ ao Bờ ao cao hơn mặt nước 0,4 m Hỏi ảnh của ngọn cõy cỏch mặt nước
bao nhiờu?( xem mặt nước là gương phẳng)
Trả lời: Ảnh của ngọn cõy cỏch mặt nước: 3,2 + 0,4 = 3,6m
Cõu 56: Em hóy nờu 2 cỏch để phõn biệt một gương phẳng và một gương cầu lừm cựng kớch thước
Trả lời: - Đặt vật trước hai gương, nếu độ lớn ảnh lớn hơn vật tức là gương cầu lừm, ảnh bằng vật là gương phẳng
- Sờ vào mặt gương
Chươnng II: ÂM HỌC
-Câu 1: Vì sao khi đi câu cá phải đi nhẹ nhàng?
Trả lời: Vì khi tạo ra các tiếng động mạnh âm sẽ truyền được qua môi trờng chất lỏng, gây tiếng động cá sẽ di
chuyển đi chỗ khác
Câu 2: Tại sao khi trời ma, ngời ta lại nhìn thấy chớp trớc sau đó mới nghe thấy tiếng sấm?
Trả lời: Khi trời ma, ngời ta lại nhìn thấy chớp trớc sau đó mới nghe thấy tiếng sấm vì Vận tốc ánh sáng trong không khí lớn hơn vận tốc của âm truyền trong không khí
Câu 3: Tại sao trong các phòng hòa nhạc, phòng ghi âm, ngời ta thờng làm tờng sần sùi và treo rèm nhung để
làm giảm tiếng vang?
Trả lời: Vì tờng sần sùi và treo rèm nhng sẽ phản xạ âm kam, khi đó ít âm phản xạ và không gây ra tiếng vang
Câu 4: Vì sao đêm yên tĩnh khi đi bộ ở ngõ hẹp giữa hai bên tờng cao, ngoài tiếng chân ra còn nghe thấy một
âm thanh khác giống nh có ngời đang theo sát?
Trả lời: Vỡ trong đờm yờn tĩnh, ta nghe rừ tiếng vang của chõn mỡnh phỏt ra khi phản xạ từ hai bờn tường ngừ Ban ngày tiếng vang bị thõn thể người qua lại hấp thụ, hoặc bị tiếng ồn trong thành phố ỏt nờn chỉ nghe thấy mỗi tiếng chõn
Câu 5: Các nhà khoa học cho biết , thông thờng khi có chớp, chỉ có thể tạo ra một tiếng sấm mà thôi Tuy nhiên
khi có dông, ta thờng nghe thấy tiếng sấm phát ra thành từng tràng, kéo dài Hãy giải thích tại sao lại nh vậy? Trả lời: Khi tiếng sấm phát ra gặp vật cản ở khoảng cách xa tạo âm phản xạ Âm phản xạ của tiếng sấm đến tai
ta sau âm phát ra của tiếng sấm Nhiều âm phản xạ đến tai không cùng một lúc => tiếng sấm kéo dài
Câu 6: Một công trờng nằm ở giữa khu dân c mà em đang sống Hãy đề ra bốn biện pháp chống ô nhiễm tiếng
ồn gây nên?
Trả lời: Các biện pháp
- Đóng cửa kính cách âm
- Không làm việc khi công trờng đang hoạt động
- Treo rèm cửa
Câu 7: Giả sử một bệnh viện nằm bên cạnh đờng quốc lộ có nhiều xe cộ qua lại Hãy đề ra các biện pháp chống
ô nhiễm tiếng ồn cho bệnh viện này?
Trả lời: -Trồng nhiều cây xanh
- Treo biển cấm bóp còi
- Xây tờng bao quanh bệnh viện
Câu 8: Hãy chỉ ra trường hợp gây ô nhiễm tiếng ồn gần nơi em sống và đề ra một vài biện pháp chống sự ô
nhiễm tiếng ồn đó
Trả lời: Gần chợ, gần đờng giao thông
Biện pháp:
- Trồng nhiều cây xanh
- Phủ tờng bằng nhung, xốp
- Lắp kính cách âm
Câu 9: Hóy kể một số nguồn õm thường gặp?
Đỏp ỏn:
Những nguồn õm thường gặp là cột khớ trong ống sỏo, mặt trống, sợi dõy đàn, loa, khi chỳng dao động
Cõu 10:
Trong hai nốt nhạc ''đồ'' và ''rờ'' nốt nhạc nào cú tần số dao động lớn hơn?
Đỏp ỏn:
Trang 7- Tần số dao động của nốt nhạc ''rờ'' lớn hơn tần số dao động của nốt nhạc ''đồ''
Cõu 11:
Hai nhà du hành vũ trụ ở ngoài khoảng khụng cú thể trũ chuyện với nhau bằng cỏch chạm hai cỏi mũ của họ vào nhau Âm đó truyền tới tai hai người như thế nào?
Đỏp ỏn:
Tiếng núi đó truyền từ miệng người này qua khụng khớ trong mũ đến hai cỏi mũ và lại qua khụng khớ trong mũ tới tai người kớa
Cõu 12
Ngày xưa khi muốn biết phớa trước mỡnh cú kẻ thự đang đi tới chỗ mỡnh hay khụng người ta thường xuống ngựa ỏp tai xuống đất để nghe Hóy giải thớch tại sao?
Đỏp ỏn:
Vỡ vận tốc truyền õm trong đất lớn hơn trong khụng khớ nờn người ta ỏp tai xuống đất sẽ nghe được tiếng vú ngựa đi về phớa mỡnh
Cõu 13
Tại sao khi núi chuyện với nhau ở gần mặt ao, hồ (trờn bờ ao, hồ), tiếng núi nghe rất rừ?
Đỏp ỏn:
Vỡ ở đú ta khụng những nghe được õm núi ra trực tiếp mà cũn nghe được đồng thời cả õm phản xạ từ mặt nươc, ao, hồ
Cõu 14
Tại sao trong phũng kớn, ta thường nghe thấy õm to hơn so với khi nghe chớnh õm đú ở ngoài trời?
Đỏp ỏn:
Vỡ ở ngoài trời ta chỉ nghe được õm phỏt ra, cũn ở trong phũng kớn ta nghe được õm phỏt ra và õm phản xạ từ tường gần như cựng một lỳc nờn nghe to hơn
Cõu 15
Khi núi to trong phũng rất lớn thỡ nghe được tiếng vang Nhưng núi to như vậy trong phũng nhỏ thỡ lại khụng nghe thấy tiếng vang Trong phũng nào cú õm phản xạ? Vỡ sao?
Đỏp ỏn:
Trong cả hai phũng đều cú õm phản xạ Khi núi to trong phũng nhỏ, mặc dự vẫn cú õm phản xạ phỏt ra từ tường phũng đến tai nhưng ta khụng nghe thấy tiếng vang vỡ õm phản xạ từ tường phũng và õm phỏt ra gần như cựng một lỳc
Cõu 16
Khi muốn nghe rừ hơn, người ta thường đặt bàn tay khum lại, sỏt vào vành tai, đồng thời hướng tai về phớa nguồn õm Hóy giải thớch tại sao?
Đỏp ỏn:
Mỗi khi khú nghe người ta thường làm như vậy để hướng õm phản xạ từ tay vào tai ta giỳp ta nghe được õm to hơn
Cõu 17: Nêu các biện pháp chống ô nhiễm môi trờng tiếng ồn?
Trả lời: Treo biển báo cấm bóp còi Xây tờng chắn.Treo rèm, trồng cây xanh
Câu 18 : Sau khi nhỡn thaỏy tia chụựp thỡ 5 giaõy sau mụựi nghe tieỏng saỏm Nụi xaỷy ra saỏm seựt caựch nụi ủửựng
bao xa? Bieỏt vaọn toỏc aõm trong khoõng khớ laứ 340 m/s, vaọn toỏc aựnh saựng trong khoõng khớ laứ 300000000m/s Giải: Khoãng cách nơi xãy ra sấm sét đến ngời đang đứng: 340 x 5 = 1700m = 1,7km
Câu 19 : Vật A trong 10 giây thực hiện đợc 20 dao động Vật B trong 8 giây thực hiện đợc 24 dao động.
a) Tính tần số dao động của mỗi vật ?
b) Trong hai vật , vật nào phát ra âm cao hơn, vì sao ?
c) Tính số dao động của mỗi vật trong 1 phút ?
Giải : a) Vật A : 10 giây 20 dao động
1giây x dao động ( Tần số )
Số dao động và thời gian là 2 đại lợng tỉ lệ thuận nên : x = 20/10 = 2 Hz
Tơng tự đối với vật B có tần số ( số dao động trong 1 giây ) là : y = 3 Hz
b) Vì vật B có tần số lớn hơn nên phát ra âm cao hơn
c) Vật A : 1 giây 2 dao động z = 2.60 = 120 dao động
(1 phút = ) 60 giây z dao động
Vật B : 1 giây 3 dao động t= 3.60 = 180 dao động
(1 phút = ) 60 giây t dao động
Cõu 20 : Một người đứng cỏch một vỏch đỏ 680m và la to.Hỏi người đú cú thể nghe rừ tiếng vang của õm
khụng ?Tại sao ?Cho vận tốc truyền õm trong khụng khớ là 340m/s
Trang 8Bàilàm : Để nghe rõ tiếng vang thì thời gian kể từ lúc âm phát ra đến lúc cảm nhận được âm phản xạ phải lớn hơn 1/15 giây Theo đề bài thời gian kể từ lúc phát âm ra đến khi gặp vách đá là :680/340=2 giây Thời gian âm phản xạ trở về đến chỗ người đứng là 2 giây Vậy thời gian kể từ âm phát ra đến khi cảm nhận được âm phản xạ
là 4 giây >1/15 giây Vậy người đó có thể nghe rõ tiếng vang của âm
Câu 21: Khi đánh trống, người ta thường gõ dùi trống vào mặt trống một cách dứt khoát sao cho thời gian dùi
trống chạm vào mặt trống là rất ngắn Dựa vào kiến thức vật lí đã học, hãy giải thích tại sao?
Hướng dẫn : Thời gian dùi trống chạm vào mặt trống là rất ngắn, mặt trống có thể dao động ngay và tạo ra âm
thanh Nếu khi đánh trống mà để dùi trống tiếp xúc lâu với mặt trống thì mặt trống không dao động được, khi
đó ta chỉ nghe thấy một tiếng “bụp” khi dùi trống chạm mặt trống chứ không thể nghe được âm vang của tiếng trống
Câu 22: Các nhà khoa học cho biết, phần lớn các loại côn trùng không có các cơ quan đặc biệt để phát ra loại
âm, nhưng khi bay, một số loài côn trùng như ruồi, muỗi, ong … tạo ra những tiếng vo ve Hãy giải thích tại sao?
Hướng dẫn : Nguyên nhân chính là khi bay, các côn trùng đã vẫy những đôi cánh nhỏ của chúng rất nhanh (hàng mấy trăm lần trong một giây), những đôi cánh nhỏ đó đóng vai trò là màng dao động và phát ra âm thanh
Câu 23 : Một vật thực hiện dao động, quan sát thấy cứ trong 12giây, nó thực hiện được 96 dao động Hỏi tần số
dao động của vật ấy là bao nhiêu?
Hướng dẫn : Ta biết tần số là số dao động mà vật thực hiện được trong một giây
Tần số dao động của vật là : n = 9612=8(Hz)
Câu 24: Tìm hiểu và giải thích vì sao tai con người có thể nghe được những âm thanh to nhỏ khác nhau?
Hướng dẫn: Tai ta nghe được âm thanh vì âm phát ra từ các vật dao động xung quanh đã truyền qua không khí,
đến tai ta làm màng nhĩ dao động Dao động này được truyền và khuếch đại (tức là làm cho nó lớn lên) ở bộ phận bên trong tai, tạo nên tín hiệu truyền lên não, giúp ta cảm nhận được âm thanh
- Khi màng nhĩ rung động yếu, ta nghe thấy âm nhỏ
- Khi màng nhĩ rung động mạnh, ta nghe thấy âm to
Câu 25: Dân gian có câu: “thùng rỗng kêu to” Điều này có đúng về mặt kiến thức vật lí không? Hãy cho biết ý
kiến của em
Hướng dẫn: Câu nói “thùng rỗng kêu to” thường dùng để châm biếm những người làm việc thì chẳng ra gì,
nhưng nói khoe khoang thành tích thì giỏi Tuy nhiên, câu nói trên về mặt vật lí lại rất đúng: Khi gõ vào chiếc thùng rỗng bên trong, phần thùng bị gõ có khả năng dao động mạnh tạo ra âm thanh lớn
Câu 26: Hãy giải thích sự phát âm của ống sáo, chiếc còi khi thổi vào nó?
Trả lời:: Khi thổi vào còi hoặc sáo, cột không khí trong sáo hoặc còi dao động và phát ra âm thanh
Câu 27: Hãy giải thích vì sao chúng ta có thể phát ra âm bằng miệng?
Trả lời: : Sở dĩ chúng ta có thể phát ra âm thanh bằng miệng là vì khi ta nói, không khí từ phổi đi lên khí quản, qua thanh quản, làm cho các thanh đới dao động, chính dao động của các thanh đới tạo ra tiếng nói
Câu 28: Các trọng tài bóng đá thường dùng loại còi bên trong có một viên bi nhỏ, khi thổi tiếng còi phát ra rất
to Hãy giải thích vì sao có thể tạo ra được âm thanh như thế?
Trả lời: Khi thổi còi, nhờ có luồng khí xoáy bên trong còi mà viên bi bên trong chuyển động, sự dao động luồng khí bên trong càng mạnh, kết hợp với sự thay đổi áp suất bên trong của nó, chính nguyên nhân này đã tạo ra âm thanh lanh lảnh rất to
Câu 29: Trong 20 giây, một lá thép thực hiện được 6 000 dao động Hỏi dao động của lá thép có phát ra âm
thanh hay không? Tai con người có thể cảm nhận được âm thanh do lá thép đó phát ra không? Tại sao?
Trả lời: Trong 20 giây, một lá thép thực hiện được 6 000 dao động, vậy tần số dao động của lá thép là 6000
20 =300(Hz)
Lá thép dao động phát ra âm thanh Vì tần số dao động của lá thép là 300Hz (trong khoảng từ 20Hz đến 20 000 Hz) nên tai con người có thể cảm nhận được
Câu 30: Một học sinh cho rằng khi gảy đàn ghi ta, dây đàn rung và phát ra âm thanh Âm thanh do dây đàn
phát ra sẽ trầm hơn nếu người ta làm cho dây đàn càng căng
Theo em ý kiến như vậy có đúng không? Tại sao?
Trả lời : Ý kiến như vậy là không đúng.
Người ta chứng minh được rằng, tần số âm thanh do dây đàn phát ra tỉ lệ với sức căng của dây: Dây càng căng thì tần số càng lớn do đó âm do nó phát ra cũng càng cao (tức âm càng bổng)
Trang 9Câu 31: Vì sao trên chiếc đàn ghi ta và một số loại đàn khác, khi bấm ở những vị trí khác nhau ta có thể nghe
được những âm trầm hoặc bổng khác nhau?
Trả lời : Người ta chứng minh được rằng, tần số âm thanh do dây đàn phát ra tỉ lệ nghịch với chiều dài của dây: Chiều dài của dây càng ngắn thì âm phát ra có tần số càng
cao tức là âm càng bổng
Câu 32: Trong trường hợp nào ta nghe được rõ hơn: Trong phòng họp kín hay ở ngoài trời? Hãy giải thích vì
sao lại như vậy? Coi độ to của âm như nhau
Trả lời: Với cùng một độ to của âm như nhau, trong phòng họp kín ta sẽ nghe âm to hơn Vì khi nói trong
phòng kín, âm thanh bị phản xạ trên các bức tường xung quanh tạo ra các âm vang, các âm vang này đến tai gần như cùng một lúc so với âm phát ra (vì phòng họp thường không quá rộng) làm cho ta có cảm giác như âm phát ra lớn hơn
Khi nói ngoài trời, âm phát ra hầu như không có phản xạ, hơn nữa lại bị nhiều vật hấp thụ làm âm nghe nhỏ hơn
Câu 33: Một người đứng cách một vách đá 10m và la to Hỏi người ấy có thể nghe được tiếng vang của âm
không? Tại sao? Cho vận tốc truyền âm trong không khí là 340m/s
Trả lời: Để nghe rõ tiếng vang thì thời gian kể từ lúc âm phát ra đến lúc cảm nhận được âm phản xạ phải lớn
hơn 1
15 giây Theo đề bài, thời gian kể từ lúc âm do người phát ra đến khi gặp vách đá là
10
340=
1 34 (giây), thời gian âm phản xạ về đến chỗ người đứng cũng là 341 giây Vậy thời gian kể từ lúc âm phát ra đến khi cảm nhận được âm phản xạ là 1
34+
1
34=
1
17 (giây) <
1
15 giây nên người ấy không thể nghe được tiếng vang của âm
Câu 34: Giả sử nhà em ở sát mặt đường, nơi thường xuyên có các loại xe ôtô, xe máy hoạt động Em hãy nêu
một số biện pháp làm giảm tiếng ồn cho nhà mình
Trả lời: Có thể thực hiện một số biện pháp sau:
- Cửa sổ và cửa đi có lắp kính và thường xuyên đóng
- Trồng cây xanh trước nhà để tiếng ồn phản xạ theo nhiều hướng khác nhau
- Làm tường phủ dạ, che cửa sổ, cửa ra vào bằng vải, nhung…
Câu 35: Hai học sinh đứng đợi tàu trong sân ga, học sinh thứ nhất ghé tai xuống sát đường ray và nói rằng tàu
sắp đến ga Học sinh thứ hai đứng gần đó lại chẳng nghe thấy gì Giải thích tại sao có sự khác nhau đó?
Trả lời: Chất rắn là môi trường truyền âm tốt hơn nhiều so với chất khí Khi ghé sát tai xuống đường ray, âm do đoàn tàu phát ra từ rất xa được đường ray truyền đi rất nhanh đến tai nên học sinh thứ nhất (ghé sát tai xuống đường ray) có thể nghe rõ âm thanh này Trong khi đó, học sinh thứ hai đứng bên cạnh chỉ nghe được âm thanh truyền trong không khí, khi đoàn tàu còn ở xa, âm do đoàn tàu phát ra truyền đi bị không khí hấp thụ, âm thanh này yếu dần và không đến được tai, làm cho học sinh này không thể nghe thấy tiếng của đoàn tàu
Câu 36 : Khi đứng trên bờ ao, hồ mà nói chuyện với nhau thì nghe rõ hơn là khi nói chuyện trong phòng kín.
Hãy giải thích vì sao lại như vậy ?
Trả lời: Khi nói chuyện ở đâu thì âm thanh phát ra cũng đều có thể bị phản xạ
-Trong nhà âm thanh phản xạ trên tường và trở lại tai người nghe, lúc đó âm phát ra và âm phản xạ đến gặp nhau làm cho người nghe khó nghe hơn
- Trên bờ ao, hồ, âm phản xạ trên mặt nước hầu như không trở lại tai người nghe nên nghe rõ hơn.Câu 37:
Một người đứng cách một vách đá 850m và la to Hỏi người đó có thể nghe rõ tiếng vang của âm không? Tại sao?
Trả lời: Để nghe rõ tiếng vang thì thời gian kể từ lúc âm phát ra đến lúc cảm nhận được âm phản xạ phải lớn hơn 151 giây Theo đề bài, thời gian kể từ lúc âm do người phát ra đến khi gặp vách đá là 850340=2,5 (giây), thời gian âm phản xạ về đến chỗ người đứng cũng là 2,5giây Vậy thời gian kể từ lúc âm phát ra đến khi cảm nhận được âm phản xạ là 5(giây) > 151 giây nên người ấy có thể nghe được tiếng vang của âm
Câu 38 : Hãy tìm hiểu cách xây tường của các phòng thu thanh (thường có ở đài phát thanh và truyền hình) và
giải thích vì sao người ta làm như vậy?
Trả lời: Tường của các phòng thu thanh được xây hai lớp dày, chính giữa có một lớp xốp Các phòng thu thanh cần có không gian yên tĩnh, không có tiếng ồn Hai lớp tường và lớp xốp này có tác dụng ngăn cản âm thanh từ bên ngoài, không cho chúng truyền vào trong phòng thu Chú ý tường và xốp là những vật liệu cách âm rất tốt
Trang 10Câu 39 : Để chống ô nhiễm tiếng ồn về nguyên tắc phải thực hiện những biện pháp gì?
Trình bày những cách làm cụ thể
Trả lời: Để chống ô nhiễm tiếng ồn ta có thể thực hiện những biện pháp sau đây:
- Làm giảm độ to của tiếng ồn phát ra bằng cách điều chỉnh độ to của âm
- Ngăn chặn đường truyền âm bằng cách dùng các vật liệu cách âm Chẳng hạn dùng cửa kính, dùng rèm treo tường, cửa sổ và cửa ra vào …
- Hướng âm đi theo đường khác và hấp thụ âm hoặc bằng cách trồng nhiều cây xanh để phản xạ bớt tiếng ồn…