Là một giáo viên huấn luyện học sinh trong nội dung thi đấu “ném lựu đạn” để thi hội thao toàn trường ,tôi nhận ra sự thích thú cũng như quyết tâm thi đấu để đạt được thành tích cao nhất
Trang 1BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Giáo dục Quốc phòng - An ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc gia, tác động tích cực và trực tiếp đến nhận thức của toàn dân trong nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc ,giữ gìn an ninh của đất nước, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục của cấp THPT
Môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh góp phần vào giáo dục toàn diện cho học sinh về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có ý thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch; có kĩ năng quân sự, an ninh cần thiết để tham gia vào
sự nghiệp xây dựng, củng cố quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân
Hiện nay với xu hướng dạy học lấy học sinh làm trung tâm nhằm khuyến khích học sinh tự học, tự nghiên cứu.Nhằm nâng cao được chất lượng giáo dục trong nhà trường Theo Quyết định số 16/2006 QĐ – BGD&ĐT ngày 05/06/2006 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã nêu "phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc trưng môn học, khả năng hợp tác; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh" Chính vì vậy chúng ta không thể nhồi nhét vào đầu óc học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều mà chúng ta phải chú trọng đến phương pháp rèn luyện cho học sinh một kĩ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo ra cho học sinh lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người, kết quả học tập sẽ được nhân lên
Giờ dạy môn GDQP – AN thực sự mang lại cho tôi cảm hứng muốn tìm tòi nghiên cứu và học hỏi nhiều hơn nữa Qua thời gian giảng dạy, nghiên cứu tài liệu tôi thấy có một số thầy cô đã đề cập đến, đã nghiên cứu và đưa ra phương pháp luyện tập kỹ thuật “ ném lựu đạn xa trúng đích” của khối 11, tôi
đã tham khảo và vận dụng vào thực tế tại đơn vị Tuy nhiên, khi áp dụng tôi thấy
nó lại phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thực tế của từng đơn vị, từng đối tượng
Trang 2học sinh Đối với trường THPT Đại An – Huyện ý yên – Tỉnh Nam Định, là đơn
vị mới thành lập, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu thốn; điều kiện kinh tế vùng miền khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, chất lượng tuyển sinh học sinh đầu cấp còn thấp… Do đó, việc hình thành kỹ năng động tác của học sinh chưa đảm bảo yêu cầu
Bên cạnh đó hội thao GDQP được trường tổ chức mỗi năm một lần qua
đó nâng cao tinh thần học tập cũng như trao đổi kinh nghiệm giảng dạy giữa giáo viên trong trường Học sinh được trau dồi những kỹ năng cũng như học tập được nhiều kiến thức qua từng nội dung thi đấu Là một giáo viên huấn luyện học sinh trong nội dung thi đấu “ném lựu đạn” để thi hội thao toàn trường ,tôi nhận ra sự thích thú cũng như quyết tâm thi đấu để đạt được thành tích cao nhất của các em học sinh Tuy nhiên qua nội dung thi “ném lựu đạn xa trúng đích” tôi nhận thấy một điều là về kĩ thuật đa phần học sinh đều thực hiện tương đối tốt động tác tuy nhiên về độ chính xác cũng như thể lực để thực hiện tốt tất cả các lượt ném thì lại không đảm bảo
Xuất phát từ những lý do nói trên với những kinh nghiệm của bản thân,
tôi tiến hành thực hiện sáng kiến kinh nghiệm: “Ứng dụng một số bài tập bổ trợ nhằm phát triển sức mạnh và hoàn thiện kỹ thuật đứng ném lựu đạn xa trúng đích cho học sinh lớp 11 trường THPT Đại An” với hy vọng việc rèn luyện thể
lực và kỹ thuật động tác của học sinh được cải thiện, góp phần nâng cao chất lượng bộ môn cũng như chất lượng toàn diện của học sinh nhà trường
Sáng kiến kinh nghiệm của tôi đã áp dụng trong việc giảng dạy ở khối 11 lớp 11B1, 11B2, 11B3, 11B4, trường THPT Đại An do tôi phụ trách trong năm học 2019 -2020 đã đem lại kết quả rất khả quan
II MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1.Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Để đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ mới của đất nước công tác giáo dục quốc phòng ở trường phổ thông tiếp tục được đổi mới
Căn cứ vào quyết định số 79/2007/QĐ- BGD&ĐT môn giáo dục quốc phòng được đổi tên thành "Giáo dục Quốc phòng - An ninh" cho phù hợp với
Trang 3điều kiện phát triển của đất nước Đảng và Nhà nước Việt Nam xác định Giáo dục Quốc phòng - An ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền Quốc phòng toàn dân, An ninh nhân dân, là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục cấp trung học phổ thông Nhằm góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh về lòng yêu nước và giữ nước của dân tộc ta, của lực lượng vũ trang và nhân dân Trên cơ sở đó, nâng cao cảnh giác cách mạng, ý thức trách nhiệm của công dân, tích cực hoạt động góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới
Để đảm bảo hoà nhập trong quá trình đổi mới giáo dục ở cấp trung học phổ thông Ngày 05 tháng 5 năm 2006 Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo ban hành quyết định số 16/2006 QĐ- BGD &ĐT về chương trình phổ thông cấp trung học phổ thông, trong đó có môn học Giáo dục Quốc phòng - An ninh với thời gian
35 tiết cho mỗi khối lớp học, 105 tiết cho cả cấp học, đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học theo phân phối chương trình
1.1 Thuận lợi:
Bản thân tôi tốt nghiệp cử nhân sư phạm ngành GDTC – GDQP ghép môn nên được đào tạo cơ bản vững về chuyên môn và bản thân luôn nhiệt tình hăng say với công việc
Đối với môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh, nhà trường cùng các cấp lãnh đạo luôn quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi như cử đi bồi dưỡng về chuyên môn, thực hiện đảm bảo các chế độ đối với giáo viên và học sinh
Điều kiện sân bãi, dụng cụ luôn được nhà trường quan tâm mua bổ sung đảm bảo cho môn học
1.2 Khó khăn
- Đối với giáo viên: Đội ngũ giáo viên Giáo dục quốc phòng - An ninh là
những giáo viên được đào tạo từ chuyên ngành giáo dục thể chất sang hoặc ghép môn Tuy đã được đào tạo bồi dưỡng và tập huấn hàng năm, nhưng do đây là một lĩnh vực mới, kiến thức lại khá rộng nhiều nội dung trùng lặp với một số môn như Địa lý, lịch sử, giáo dục công dân… kiến thức học xen lẫn thực hành
Trang 4với lý thuyết, thời gian bồi dưỡng của giáo viên lại ngắn nên đã gặp không ít
những khó khăn trong khi giảng dạy
- Đối với học sinh: Do các em sinh ra và lớn lên trong thời bình, do yêu cầu về
lượng kiến thức của các môn học nhiều, nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của bộ môn Thể lực của học sinh còn yếu do các em không chú trọng rèn
luyện hàng ngày
Do một bộ phận không nhỏ học sinh và phụ huynh còn ngộ nhận coi đây là môn học phụ nên dẫn đến ý thức học tập chưa tốt
- Về khách quan:
Sân bãi không đảm bảo sau khi mưa một hai ngày sân lầy lội
Trong khi đang học thực hành gặp phải những buổi trời mưa, thậm chí mưa kéo dài trong nhiều ngày, nên ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập
Do trường nằm trong khu vực xa trung tâm nên việc mua sách giáo khoa cũng rất khó, nhiều cửa hàng không bán, thư viện trường cũng thiếu đầu sách cho học sinh mượn
Dụng cụ trang thiết bị tuy được cấp tương đối đầy đủ và một số tự trang bị nhưng vẫn còn thiếu như tranh ảnh giảng dạy còn hạn chế ở một số nội dung hoặc là một số thiết bị không đảm bảo chất lượng hay lâu ngày nên đã bi hỏng như máy bắn TEC 1, súng AK tập (composite), bia số 4… Vì vậy đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của học sinh
Việc học môn GDQP – AN đòi hỏi người học phải nắm được cả nội dung
lý thuyết và thực hành được kỹ thuật động tác Trong khi đó chương trình sách giáo khoa môn GDQP số tiết thực hành ít và thời gian một tiết học thực hành phải học nhiều động tác mới nên học sinh có ít thời gian để luyện tập và hình thành kỹ năng kỹ xảo Đặc biệt là ở khối lớp 11 bài 6: Kỹ thuật sử dụng lựu đạn
là một nội dung khó nhưng thời gian học ít 3 tiết trong đó 1 tiết lý thuyết, 2 tiết thực hành
Tiết 26: Giới thiệu một số loại lựu đạn Việt Nam Quy tắc bảo quản và sử dụng lựu đạn
Tiết 27: Tư thế động tác đứng ném lựu đạn
Trang 5Đối với bài này học sinh phải nắm được kiến thức phần lý thuyết về cấu tạo, tính năng chiến đấu và nguyên lý hoạt động của Lựu đạn Sau đó ở phần thực hành tiết 27 phải nắm được kĩ thuật động tác, tiết 28 thực hành ném lựu đạn xa trúng đích Thông thường khi ta dạy bài này giáo viên thị phạm động tác rồi tổ chức cho học sinh tập luyện theo ba bước hoặc là theo phương pháp mới học sinh tự nghiên cứu bài sau đó giáo viên chuẩn kiến thức rồi cho học sinh chia nhóm tự tập luyện giáo viên giám sát chỉ đạo chung Cả hai cách này đều dẫn đến kết quả không cao thậm chí có những em không hề thực hiện được động tác chứ không nói đến đạt được thành tích tốt Hơn nữa khi ném các em còn phải cầm súng và đeo lựu đạn trên người, điều này càng khiến các em khó khăn hơn trong việc thực hiện kĩ thuật,
* Những sai lầm học sinh thường mắc phải khi học bài này:
- Khi thực hiện kĩ thuật ném lựu đạn các em hay co tay ở giai đoạn trước khi rời lựu đạn
- Các em chưa biết cách phối hợp sức mạnh của toàn thân, lực rời rạc
- Tâm lý khi lên thực hiện kĩ thuật chưa tốt, đặc biệt khi vào cuộc thi
2.Mô tả giải pháp sau khi tạo ra sáng kiến
2.1 Đối với học sinh
- Học sinh hiểu được mục đích và ý nghĩa, trường hợp vận dụng của kĩ thuật ném lựu đạn
- Học sinh cần phải hiểu rõ về nguyên lý kỹ thuật động tác
Trang 6- Học sinh phải tự nghiên cứu bài ở nhà trước, xây dựng tâm lý tự tin sẵn sàng
Nhìn về tổng quát của nội dung này chúng ta thấy không có gì là khó khăn đối với người học, nhưng trong thực tế khi giảng dạy chúng ta mới thấy nảy sinh
ra nhiều vấn đề đối với người học như các em không biết cách thực hiện động tác hay là tâm lý còn ngại ngùng khi thực hiện động tác, đặc biệt là những học sinh nữ Chính vì vậy giáo viên phải đưa ra được những phương pháp hợp lý để học sinh có thể nhanh chóng tiếp thuđược kiến thức cũng như không bị nhàm chán trong khi học tập
Để đảm bảo được thời gian và nội dung bài học ở bài này, nếu giao cho học sinh tự nghiên cứu rồi giáo viên tổ chức tập luyện thì khó có thể đảm bảo được thời gian cũng như học sinh tiếp thuđược động tác Chính vì vậy ở nội dung này, để đảm bảo được tính hiệu quả ngay từ tiết 26 lý thuyết: Giới thiệu một số loại lựu đạn Việt Nam Quy tắc bảo quản và sử dụng lựu đạn Giáo viên nên dạy tập trung vào những ý chính, sau đó dành thời gian cho học sinh quan sát video, hình ảnh về tư thế động tác đứng ném lựu đạn, để các em bước đầu hình thành ra động tác Yêu cầu học sinh về nhà thực hiện trước động tác bằng cách đọc sách giáo khoa và xem các video clip về đứng ném lựu đạn để tham khảo trước Tiết 27, 28 thực hành giáo viên giành nhiều thời gian cho học sinh luyện tập động tác và tập một số bài tập bổ trợ, nhằm phát triển thể lực và giúp các em hoàn thiện kỹ thuật động tác
2.2 Đối với giáo viên
Giáo viên phải xây dựng một kế hoạch cụ thể, tổ chức luyện tập khoa học, chuẩn
bị đầy đủ thiết bị dụng cụ dạy học Duy trì nghiêm chế độ học tập đã được triển khai theo kế hoạch Đây là nội dung quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng bài học
Xây dựng kế hoạch học tập là một nội dung hết sức quan trọng nhằm điều hành, duy trì học tập của lớp học không gây nhàm chán Tổ chức luyện tập không chặt chẽ, phương pháp luyện tập không tốt không những kết quả luyện tập không cao mà còn làm cho động tác có tật khó sửa
Trang 7Đối tượng tôi chọn là học sinh 4 lớp 11 với 153 em, tỷ lệ nam, nữ giữa các lớp tương đương với nhau Thể lực giữa các lớp lúc chọn vào là ngẫu nhiên gần như bằng nhau.Được chia làm 2 nhóm; 1 nhóm làm thực nghiệm, nhóm còn lại
để đối chứng
Nhóm thứ nhất: Tập luyện bình thường theo hướng dẫn của sách giáo khoa
và phương pháp học như năm trước bao gồm các lớp:
11B1 có 38 học sinh
Tổng số học sinh của nhóm thứ nhất là 77 học sinh
Nhóm thứ hai: Tập luyện theo phương pháp thực nghiệm áp dụng các bài tập
bổ trợ gồm các lớp:
11B4 có 37 học sinh
Tổng số học sinh nhóm thứ hai là: 76 học sinh
Trước khi áp dụng một số bài tập cho nhóm thực nghiệm, thực hiện kiểm tra hai nhóm thu được kết quả sau:
Trang 82.3 Biện pháp thực hiện các bài tập bổ trợ
Để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học kĩ thuật sử dụng lựu đạn nhằm nâng cao thành tích cũng như tạo sự hăng say tập luyện của học sinh, tôi đã nghiên cứu và vận dụng đem vào giảng dạy các bài tập bổ trợ phát triển thể lực song song vào trong thời gian tiết học và với thời gian theo phân phối chương trình, chỉ có 3 tiết ( 1 lý thuyết và 2 thực hành), tôi luôn chủ động nhắc nhở học sinh nên tập luyện thêm ờ nhà để nhằm nâng cao kết quả học tập cũng như sức khỏe mỗi bản thân với thời gian cho phép
2.3.1 Nhóm các bài tập phát triển sức mạnh
- Đặc điểm khi thi đấu ném lựu đạn và tập luyện nội dung ném lựu đạn là người học cần có một thể lực thật tốt để luôn đảm bảo được khi thi đấu thì phải thực hiện tốt tất cả yêu cầu được đề ra.Như chúng ta thấy khi đi tham gia thi đấu hội thao GDQP mỗi học sinh cần phải thực hiện đầy đủ 7 lượt ném (trong đó có hai lượt ném thử và năm lần ném tính điểm).Vì vậy luôn đặt ra cho VĐV khi thi đấu là phải đảm bảo có một nền tảng thể lực thật tốt
- Từ cơ sở lý luận cũng như quan điểm vận động tập luyện và khi thi đấu môn ném lựu đạn Các bài tập để phát triển sức mạnh được tôi đưa vào cho học sinh tập luyện như sau
Bài tập 1: Ném lựu đạn xa
- Mục đích: Phát triển sức mạnh của cánh tay và phối hợp động tác ra tay
đúng trong động tác ném lựu đạn
- Chuẩn bị: quả lựu đạn tập, sân tập, súng Ak, bao xe (Tùy theo điều kiện cụ
thể của trường để chuẩn bị sân tập cho hợp lý)
Trang 9
- Cách tập luyện: Giáo viên gọi 2-3 học sinh lên thực hiện, đứng thành 1 hàng
ngang cách nhau khoảng 2m Học sinh thực hiện động tác ném lựu đạn theo khẩu lệnh của giáo viên Yêu cầu học sinh thực hiện động tác vung tay cho đúng góc độ và thực hiện ném lựu đạn xa nhất có thể
- Thực hiện: Đứng chân trước chân sau (không được lấy đà, không được
nhảy lên)
Đội hình tập luyện:
x
x x
x x
x x
x x
x x
x x
x x
x x x x (GV)
Trang 10X x x x x x Hướng ném 50m vạch giới hạn
X x x x x 50m
Xxxxxx x
Bài tập 2: Nằm sấp chống đẩy
Mục đích: Phát triển sức mạnh của cổ tay và cánh tay
Chuẩn bị: Sân tập luyện
Trang 11( Hình ảnh sân tập luyện)
Cách tập luyện: Khi có học sinh ném chưa đạt yêu cầu thì sẽ bị phạt trống đẩy
15 lần đối với nữ, 25 lần đối với nam Đây vừa là cách tập thể lực vừa là cách thi đua có thưởng phạt để kích thích tinh thần học của học sinh và tiết kiệm thời gian Ngoài ra phải yêu cầu học sinh tự tập ở nhà nhiều hơn
Động tác 1: Hai tay chống xuống đất thực hiện động tác hít sâu thả người xuống
Động tác 2: Dùng sức mạnh của cả cánh tay từ từ nâng người lên cao khỏi mặt đất đồng thời thở ra
Đội hình tập luyện
Trang 12x
x x
x x
x x
x x
x x
x x
x x
x x x x (GV)
2.3.2 Nhóm các bài tập phát triển khéo léo ( năng lực phối hợp vận động)
- Năng lực phối hợp vận động trong nội dung thi đấu ném lựu đạn cũng như trong khi học đòi hỏi phải kết hợp nhiều năng lực khác nhau Song tuỳ theo khả năng để chúng ta có thể phát huy tốt nhất năng lực của từng cá nhân học sinh Đặc biệt là các năng lực liên kết, định hướng, phân biệt, phản ứng và thích ứng, ngoài ra còn có năng lực nhịp điệu trong thi đấu và thăng bằng tâm lý trong thi đấu
- Năng lực định hướng được thể hiện ở khả năng xác định hướng đi chính xác
và đường đi đúng của lựu đạn tập cũng như khi thi đấu
- Năng lực phân biệt vận động được thể hiện khả năng dùng sức cùng với cảm giác về sân bãi, cảm giác về khoảng cách cũng như về độ chuẩn xác để có thể đạt được điểm số cao nhất có thể Học sinh khi mới tập do khả năng này còn hạn chế nên tỷ lệ ném chưa đạt điểm cao hoặc ra ngoài rất nhiều
- Năng lực thích ứng, điều này thể hiện ở tâm lý thi đấu của học sinh những học sinh khi có tâm lý thi đấu vững thì thường đạt được những thành tích cao
Bài tập :Ném lựu đạn xa theo trực quanđúng hướng
- Mục đích: Phối hợp khả năng quan sát nhằm phát triển các năng lực vận
động Giúp học sinh quan sát và định hướng tốt hướng đi của lựu đạn cũng như
Trang 13trực quan quan sát và định hướng tốt tâm lý cũng như mục tiêu của nội dung yêu cầu
- Sân tập, còi, cờ báo điểm, vôi vẽ vòng, lựu đạn, súng Ak, bao xe
- Cách tập: Vẽ một vòng tròn đồng tâm đúng nội dung và kích thước thi đấu
mỗi lượt hoc sinh thực hiện lần lượt xa dần khoảng cách (chia nhóm tập luyện nam nữ riêng Nữ bắt đầu từ 5m và cứ mỗi lần nâng dần lên 5m và kết thúc ở mét thứ 20 Nam cũng tập luyện theo phương pháp trên và cũng kết thúc ở mét thứ 25)
+ Trên đây là toàn bộ hệ thống các bài tập bổ trợ phát triển thể lực cũng như khả năng chuyên môn mà tôi đưa vào giảng dạy cho học sinh trong thời gian các
Trang 14em học nội dung lựu đạn cũng làm yếu tố tiền đề cho hội thao cấp trường ,cũng như nội dung hội thao quốc phòng của tỉnh
III HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐEM LẠI
1 Hiệu quả kinh tế
Thông qua “Ứng dụng một số bài tập bổ trợ nhằm phát triển sức mạnh và hoàn thiện kỹ thuật đứng ném lựu đạn xa trúng đích cho học sinh lớp 11 trường THPT Đại An”giúp học sinh rèn luyện thể lực và nâng cao sức khỏe của
học sinh, giúp học sinh tiết kiệm thời gian và tiền bạc để đi tập GYM ,ZUMBA ,bên cạnh đó khi được nhân rộng ra các trường THPT nhà trường và học sinh sẽ tiết kiệm được thời gian nghiên cứu bài tập này và đỡ một khoản tiền để mua sách tài liệu tham khảo ,nghiên cứu
2.Hiệu quả về mặt xã hội
Trong khía cạnh về lợi ích xã hội Tôi chú trọng phân tích vấn đề cải thiện chất lượng giáo dục THPT
2.1 Phân tích
Trong năm học 2019-2020 để đánh giá năng lực phát triển về thể lực chuyên môn cũng như kỹ thuật mà các em đã được học tôi đã đưa nội dung thi đấu đặc trưng để kiểm tra cho cả 2 nhóm.(nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng)
a Nội dung kiểm tra:
- Cự ly ném:
- Đối với nam: 25m tính từ vạch giới hạn đến tâm vòng tròn