B- Đối với học sinh: Muốn các em tiến bộ trong học tập tôi thực hiện các biện pháp sau: a Biện pháp học ở lớp đối với những em yếu: Tôi yêu cầu các em phải đi học chuyên cần, đúng giờ,[r]
Trang 1I -Tên đề tài: MỘT VÀI BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH YẾU
CỦA LỚP PHỤ TRÁCH
II - ĐẶT VẤN ĐỀ:
1 Tầm quan trọng của vấn đề được nghiên cứu:
Việc nâng cao chất lượng dạy và học ở trường tiểu học là hết sức quan trọng, đặc biệt là học sinh tiếp thu chậm, học sinh cá biệt Những đối tượng này nếu không được quan tâm đầu tư giúp đỡ đúng mức sẽ dẫn đến không theo kịp chương trình, ngồi nhầm lớp, mà hậu quả là các em sẽ bỏ học hoặc không đủ điều kiện để tiếp tục học các lớp trên, là gánh nặng cho gia đình và xã hội sau này
Chính vì vậy, mà nhiệm vụ của ngành Giáo dục nói chung và của mỗi giáo viên nói riêng, phải có trách nhiệm, không để trẻ em thất học ở bất cứ hoàn cảnh nào, phải hết sức quan tâm và quan tâm đúng mức đến những học sinh yếu
để cuối năm học các em được lên lớp đảm bảo chất lượng thật sự
Năm học 2007-2008, khối lớp 5 nói chung và lớp 5 do tôi phụ trách còn một số học sinh yếu Nếu không có biện pháp sớm thì cuối năm tỷ lệ học sinh yếu còn nhiều Nhà trường đang tập trung xây dựng trường chuẩn, theo qui định của Bộ Giáo dục-Đào tạo hiệu quả đào tạo sau 5 năm phải đạt trên 95% và tỷ lệ học sinh lên lớp thẳng phải phấn đấu đạt trên 98% Suy cho cùng việc đầu tư xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia là giải pháp toàn diện để nhà trường phấn đấu nâng cao hiệu quả giáo dục tốt nhất Như vậy việc tập trung nâng cao chất lượng trong nhà trường có tầm quan trọng rất lớn và có ý nghĩa sâu sắc
2 Tóm tắt những thực trạng liên quan đến vấn đề đang nghiên cứu:
Năm học này, tôi lại tiếp tục phụ trách lớp năm, với số lượng học sinh là
35 em, trong đó nữ chiếm 15 em Đa số các em ngoan hiền, nhưng bên cạnh đó, còn một số em có hoàn cảnh rất khó khăn, bố mẹ bận công việc không có thời gian để quan tâm đến việc học của con mình, các em đi học thường không mang đầy đủ dụng cụ học tập, khi thì thiếu vở này, khi thì thiếu sách khác, đi học hay
bỏ quên đồ dùng học tập ở nhà Đặc biệt có vài em còn rất chậm về việc tiếp thu bài Từ đó làm ảnh hưởng đến chất lượng học tập của các em Cụ thể qua khảo sát chất lượng đầu năm cho thấy:
Trang 2Giỏi : 04 em chiếm tỉ lệ 11,4%
Khá : 15 em chiếm tỉ lệ 42,8%
TB : 10 em chiếm tỉ lệ 28,7%
Yếu : 06 em chiếm tỉ lệ 17,1%
3 Lý do chọn đề tài:
Với tỷ lệ học sinh yếu chiếm 17,1%, các em yếu về mọi mặt, yếu cả Toán
và Tiếng Việt, một vài em còn rất yếu về đọc, viết Với tỉ lệ 28,7% học sinh trung bình, trong đó vẫn còn có nhiều em cần phải đầu tư thêm mới có thể vươn lên học tốt Cụ thể: em Đức, em Giang, em Hạnh, em Thy, em Trực
- Một số em đọc viết còn chậm, sai lỗi chính tả nhiều như em Hiển, em Trung, em Hùng, em Nam
- Một số học sinh tiếp thu chậm, tính toán chậm như em Giang, em Đức,
em Thy
- Một số em thái độ tinh thần học tập chưa cao như em Trực, em Khoa,
em Trung
* Với tình hình thực tế của lớp, bản thân GV cần phải nghiên cứu tìm ra biện pháp để giáo dục các em có được chất lượng thật sự để tiếp tục học ở lớp trên
4 Giới hạn nghiên cứu của đề tài: Đề tài được giới hạn trong phạm vi
giáo dục học sinh học yếu của lớp 5/1 do tôi phụ trách
III Cơ sở lý luận:
Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ năm học và tình hình thực tế của lớp, bản thân suy nghĩ tìm nhiều biện pháp giáo dục để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục của lớp Và sau một thời gian đầu tư tôi thấy rất thành công, kết quả giáo dục học sinh yếu đã có chuyển biến tích cực, có kết quả cao Nên tôi đã chọn làm đề tài tổng kết kinh nghiệm của mình
IV Cơ sở thực tiễn:
Nhìn chung tình hình của lớp ban đầu gặp nhiều khó khăn số lượng học sinh đông, số lượng nữ ít hơn nam, 35 học sinh / 15 nữ trong đó có 6 em yếu tất
cả các mặt Hơn nữa, những em này đều có tính cá biệt, lười học ham chơi Từ
đó một số em có thái độ coi thường bài vở dẫn đến nhát học Chính vì vậy bản thân tôi đã cố gắng suy nghĩ tìm ra biện pháp thich hợp để giáo dục dìu dắt các
em này trở thành những học sinh bình thường, ham thích học tập như bao học sinh khác
Trang 3V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1 Tình hình thực tế của lớp và hướng giải quyết:
Khi nắm được tình hình của lớp tôi vô cùng lo lắng, nhiều câu hỏi được đặt ra, mình phải làm gì? và làm như thế nào để tìm ra biện pháp tốt nhất rèn luyện các em, đến cuối năm không có học sinh yếu Đó là điều mà tôi mong muốn nhất
Bắt tay vào công việc đầu tiên của tôi là:
Bước 1: Kiểm tra dụng cụ, ổn định nề nếp, phân chia đôi bạn học tập Bước 2: Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em yếu?
Tôi tranh thủ thời gian để đi tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của các em, nhất
là những em yếu
Sau một thời gian tìm hiểu, tôi nhận thấy nguyên nhân dẫn đến các em học yếu là do:
Hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha mẹ đi làm ở xa, phải sống với ông bà
- cụ thể như em Trịnh Minh Hiển
Hoàn cảnh gia đình thiếu quan tâm, rơi vào cảnh bố mẹ ly hôn, em phải theo ở với cha - cụ thể như em Trung
Những em học yếu do trí nhớ quá kém, tiếp thu chậm - cụ thể như em Nam, Hùng, Vi Thảo, Thịnh
Khi nắm chắc được hoàn cảnh, gia đình của từng em tôi bắt đầu lên kế hoạch và biện pháp rèn luyện như sau:
2 Những biện pháp cụ thể:
A- Về giáo viên: Tôi đã lần lượt tìm tòi, suy nghĩ và thực hiện một số
biện pháp như sau:
a) Biện pháp 1: Tìm hiểu về tâm sinh lí của các em: Nắm chắc tâm sinh
lí của các em để xem “Các em thích cái gì và không thích cái gì? Muốn thực hiện điều này tôi phải dần dần làm quen, gần gũi và chuyện trò với các em để tạo cho các em sự dạn dĩ, để có được sự gần gũi giữa cô và trò Từ đó các em biết ngoan ngoãn, biết vâng lời thầy cô giáo
Như vậy, sau thời gian thực hiện tôi thấy hầu hết các em muốn gần gũi cô giáo Đặc biệt nhất là các em yếu không còn rụt rè, sợ sệt như trước nữa và có chiều hướng thích học, muốn đến lớp, đến trường hơn ở nhà Vì vậy tôi lại tiếp tục thực hiện biện pháp tiếp theo
Trang 4b) Biện pháp 2: Phân công đôi bạn học tập:
Để theo dõi và giúp đỡ những em yếu từng bước tiến bộ, tôi phân công đôi bạn học tập, cứ 1 em giỏi kèm 1 em yếu Cụ thể như sau:
Em Linh theo dõi giúp đỡ em Hiển
Em Tú theo dõi giúp đỡ em Trung
Em Danh theo dõi giúp đỡ em Hùng
Em Hà theo dõi giúp đỡ em Thảo
Em Thân theo dõi giúp đỡ em Thịnh
Em Huy theo dõi giúp đỡ em Nam
Các em này có nhiệm vụ theo dõi và kiểm tra bài cũ xem bạn đã thuộc bài chưa? Về nhà có làm bài không? Nếu bạn chưa thuộc thì phải hướng dẫn bạn học lại cho thuộc Nếu về nhà bạn chưa viết bài thì em phải nhắc nhở, động viên bạn thực hiện cho tốt Đối với những bài toán bạn chưa hiểu thì phải có trách nhiệm giảng giải và giải thích cho bạn hiểu Cứ như thế, buổi học nào cũng vậy, trong 15 phút truy bài đầu giờ là các đôi bạn học tập tự kiểm tra với nhau rồi báo cáo lại cho lớp phó học tập Sau đó lớp phó học tập có nhiệm vụ báo cáo lại cho giáo viên chủ nhiệm Đôi bạn học tập nào thực hiện tốt thì được tuyên dương ngay trong buổi học đó
Qua thời gian thực hiện tôi thấy phần đông các em đều thuộc bài và làm bài đầy đủ Các em yếu có tiến bộ nhiều - cụ thể như em: Thịnh, Thảo, Hùng đã thuộc bài và đọc bài tốt, nhưng vẫn còn chậm khi thực hiện làm toán - Song song với biện pháp trên tôi lại tiếp tục thực hiện biện pháp thứ ba
c) Biện pháp 3:Tuyên dương và khen thưởng:
Cứ mỗi tuần, trong giờ sinh hoạt lớp, các em đề cử, chọn những em yếu
có tiến bộ, cũng như đôi bạn học tập tốt được tuyên dương trước lớp, có kèm theo phần thưởng (tùy theo mức độ chuyển biến của các em) để động viên khuyến khích tinh thần học tập của các em
Có như vậy, các em mới thi đua nhau học tập Bên cạnh những việc làm
đó, tôi còn hướng dẫn thêm một số biện pháp không kém phần quan trọng, đó là
“Làm thế nào để những em yếu tiếp thu tốt kiến thức và nắm vững nội dung bài học?” - Đây là biện pháp thứ tư
Trang 5d) Biện pháp 4: Hướng dẫn học sinh yếu tiếp thu bài tốt ở trên lớp:
Để hướng dẫn các em yếu dễ tiếp thu bài tốt thì trước hết đòi hỏi giáo viên phải nhiệt tình, chịu khó và có tính kiên trì, mỗi giờ dạy phải có đủ đồ dùng dạy học phục vụ cho bài học đó
Ví dụ: Ở phân môn Toán: Ngoài những phép tính đã có sẵn ở sách giáo khoa, giáo viên có thể sử dụng kiến thứ đó đưa vào việc thực hiện phép tính bằng những trò chơi trên nhiều tấm bìa có kết quả để học sinh tìm và chọn ra kết quả đúng Hoặc học về hình tam giá,c hình thang, hình tròn, hình lập phương, hình hộp chữ nhật tôi thường cắt và làm những hình đó bằng bìa cứng để hướng dẫn các em hình thành các công thức tính như chu vi, diện tích, diện tích xung quanh, diện tích toàn phần trên các dụng cụ trực quan đó
Có như vậy các em mới dễ tiếp thu bài và tiết học lại sôi nổi hơn Trong phần hướng dẫn trò chơi tôi thường gọi những em yếu lên thực hiện để các em hiểu được bài và còn động viên gây hứng thú trong học tập, các em không bị nhàm chán
Khi hướng dẫn truyền thụ nội dung kiến thức của bài Tôi thường đi chậm
và hướng dẫn kĩ, để giúp các em học đến đâu hiểu ngay đến đó Đối với những bài đọc có nhiều từ khó hiểu, tôi thường cho các em đọc nhiều lần, những bài chính tả nào các em viết sai nhiều lỗi, tôi cho các em luyện viết lại các từ viết sai chính tả ở từng bài viết của các em
Đối với môn Toán: Với những công thức và quy tắc dễ nhầm lẫn như: Diện tích xung quanh và diện tích toàn phần tôi hướng dẫn các em về cách nhớ riêng:
Đối với diện tích xung quanh: Là diện tích 4 mặt xung quanh của hình đó
Đối với diện tích toàn phần: Là diện tích toàn bộ 6 mặt tạo nên hình đó
Để phát huy trí lực học sinh, tôi còn hướng dẫn các em so sánh cách tính diện tích, chu vi hình này với diện tích, chu vi hình khác có điểm gì giống nhau
và điểm gì khác nhau?
Ví dụ:
Tính chu vi hình chữ nhật với chu vi hình thang, chu vi hình tam giác
Tính diện tích hình chữ nhật với diện tích hình thang, hình tam giác
Tính diện tích toàn phần và diện tích xung quanh của hình lập phương với diện tích toàn phần và diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật
Trang 6Có như thế các em mới khắc sâu được kiến thức và nhớ lâu.
Sau khi các em đã học tốt thì tôi nâng cao kiến thức hơn một chút Đó là
em tự vẽ hình, tự cho số đo, đặt ra đề toán và giải được bài toán đó bằng cách áp dụng công thức và quy tắc đã học
Đối với kế hoạch hướng dẫn cho các em yếu là vào các tiết phụ đạo và các buổi dạy ôn luyện trong tuần Tôi thường củng cố lại các kiến thức đã học của những buổi trước, để giúp các em một lần nữa nắm lại chắc hơn
Vậy, việc hướng dẫn rèn luyện cho các em yếu hiểu được nội dung kiến thức của bài học là điều rất khó Đòi hỏi người giáo viên phải biết chọn và vận dụng những phương pháp tốt nhất để các em dễ hiểu, cần phải hướng dẫn cụ thể
rõ ràng, đi chậm hiểu chắc, học đến đâu hiểu ngay đến đó Cuối mỗi tiết học phải dành vài phút để củng cố lại bài học bằng hình thức tổ chức trò chơi
B- Đối với học sinh: Muốn các em tiến bộ trong học tập tôi thực hiện các
biện pháp sau:
a) Biện pháp học ở lớp đối với những em yếu:
Tôi yêu cầu các em phải đi học chuyên cần, đúng giờ, trong lớp phải im lặng, chăm chú nghe giảng bài, không làm việc riêng, không nói chuyện riêng, phải thuộc bài và làm bài đầy đủ trước khi đến lớp, phải có và đem theo đầy đủ
đồ dùng học tập cho từng buổi học Đối với sách giáo khoa, nếu em thiếu quyền nào thì tôi liên hệ thư viện để mượn cho các em học hoặc xin lại những em đã học lên lớp trên cho các em học
Ngoài những quyển vở, sách đã qui định, các em phải chuẩn bị thêm quyển vở ôn luyện Riêng những em yếu phải có thêm 1 quyển vở làm bài tập ở nhà để ghi một số bài tập giáo viên ra thêm ở lớp, về nhà các em tự làm, phụ huynh trực tiếp kiểm tra, theo dõi và hướng dẫn học sinh học Quyển vở này được ghi ý kiến đánh giá của giáo viên và phần góp ý của phụ huynh Đó chính
là vở hướng dẫn cách học cho học sinh có sự cộng tác giữa giáo viên và phụ huynh
Ở lớp các em phải biết vâng lời, làm theo sự hướng dẫn của bạn được cô giáo phân công giúp đỡ mình Những bài nào chưa hiểu, thì nhờ bạn hướng dẫn lại cho hiểu Có như vậy các em sẽ thấy tiến bộ ngay
b) Biện pháp học ở nhà của những em học yếu như sau:
Trang 7Tôi tranh thủ thời gian đến gặp trực tiếp những phụ huynh có con học yếu
để trao đổi một số phương pháp như sau:
- Yêu cầu phụ huynh phải tranh thủ thời gian, dù có bận đến đâu đi nữa cũng cần phải kiểm tra lại các phần học ở lớp mà hôm nay các em được học Về nhà các em phải học lại ngay vài lần và làm đầy đủ các bài tập về nhà mà cô đã dặn
Ví dụ: Hôm nay ở trường, học bài Tập đọc: “Mùa thảo quả” khi về nhà các em phải học lại ngay, khi đã đọc kĩ nhiều lần phụ huynh có thể hướng dẫn các em tìm hiểu nội dung bài qua hệ thống câu hỏi ở cuối bài Sau đó các em viết chính tả lại bài đó, bằng cách phụ huynh đọc từng câu, từng tiếng trong bài vừa học cho các em viết, yêu cầu các em không được nhìn sách để viết Đến lớp tôi kiểm tra lại quyển vở ấy, xem các em về nhà có thực hiện hay không và nhận xét góp ý với phụ huynh
VI KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Sau gần một năm học đầu tư tích cực, vì thế mà các em có tiến bộ từng bước Qua từng đợt kiểm tra cho thấy số lượng học sinh yếu giảm dần, số lượng học sinh khá giỏi được tăng lên nhiều
* Kết quả như sau:
Đầu năm học có 6 em yếu, chiếm tỷ lệ: 17,1%
Đến giữa học kỳ I còn lại 4 em yếu, chiếm tỷ lệ: 11,4%
Đến cuối học kỳ I còn lại 1 em yếu, chiếm tỷ lệ: 2,9%
Đến giữa học kỳ II không còn em nào yếu, tỉ lệ đạt trung bình trở lên là 100%
Như vậy trong thời gian còn lại từ nay cho đến cuối năm học tôi cố gắng duy trì tốt chất lượng này
Qua những biện pháp trên, bản thân tôi rút ra được một số bài học kinh nghiệm về rèn luyện học sinh yếu lớp cuối cấp có ý nghĩa thiết thực Một lần nữa khẳng định các biện pháp mà tôi tác động có kết quả tốt Nó cải thiện được tình hình học tập của các em học sinh lớp tôi phụ trách rất rõ rệt, chuyển biến theo hướng tiến bộ rất tốt, rất tích cực
VII Kết luận:
Thực hiện cuộc vân động “hai không” với bốn nội dung do Bộ Giáo dục-Đào tạo phát động, việc nói không với học sinh ngồi nhầm lớp là vấn đề nhà trường và xã hội rất quan tâm Trong năm học trước, với chiến dịch mùa hè
Trang 8xanh, nhiều thầy cô giáo đã vận động các em học sinh yếu ra lớp để bồi dưỡng trong hè Công việc tưởng như đơn giản nhưng vô cùng khó khăn, vừa tốn công sức và thời gian mà hiệu quả không cao Chính vì vậy tôi đã có những biện pháp ngay từ khi nhận lớp Tổ chức lớp chặt chẽ, phân công cụ thể rõ ràng cho từng
em, phân loại đúng tình hình học tập của các em, phối hợp với cha mẹ các em,
có biện pháp phù hợp tạo nên sự đồng bộ và có chuyển biến tích cực Trong suốt quá trình tổ chức thực hiện bản than tôi rút ra được những bài học kinh nghiệm như sau:
- Việc hình thành kiến thức và kĩ năng cho học sinh yếu bằng con đường học tập, trong đó việc sử dụng đồ dùng học tập là điều kiện không thể thiếu được
- Giáo viên cần đi sâu, tìm hiểu nguyên nhân học yếu của các em để tìm biện pháp tốt nhất, giúp đỡ các em học tốt
- Muốn nâng cao chất lượng học sinh yếu, giáo viên cần cố gắng chịu khó, kiên trì, nhẫn nại, không nản lòng để tìm ra nhiều biện pháp phù hợp với từng đối tượng học sinh trong lớp, phải nắm chắc tâm sinh lí của các em, tìm mọi biện pháp phù hợp để tạo không khí lớp học được sinh động và gây nhiều hứng thú trong học tập cho các em
- Phải biết khen thưởng kịp thời động viên tinh thần học tập của các em
- Biết phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh để cùng nhau giáo dục các em đạt kết quả hơn
VIII/ Đề nghị:
Mặc dù các em học yếu có chuyển biến tốt, song để học tốt các lớp ở THCS, tôi đề nghị với các bậc cha mẹ học sinh tiếp tục quan tâm cho con em, đầu tư giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để các em học tập
Đề tài có thể triển khai đối với các lớp trong trường còn học sinh yếu, tuỳ theo lứa tuổi các em mà có thể vận dụng vào thực tế cho đạt kết quả
Trong quá trình tổng kết kinh nghiệm, không tránh khỏi thiếu sót, rất mong các thầy cô giáo góp ý để đề tài được hoàn chỉnh hơn
MỤC LỤC
Trang 9II Đặt vấn đề 2
1 Tình hình thực tế của lớp và hướng giải quyết:
3
A- Về giáo viên 4
a) Biện pháp học ở lớp đối với những em yếu: 6 b) Biện pháp học ở nhà của những em học yếu:
7