SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH II SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM " KINH NGHIỆM XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG CÂU HỎI, BÀI TẬP VỚI ATLAT GIÚP HỌC SINH GIẢI NHANH CÁC CÂU H
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH II
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
" KINH NGHIỆM XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG CÂU HỎI, BÀI TẬP VỚI ATLAT GIÚP HỌC SINH GIẢI NHANH CÁC CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM ".
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Trường Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Địa lí
Trang 2
MỤC LỤC
Trang
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
2.3 Kinh nghiệm xây dựng và sử dụng hệ thống câu hỏi,
bài tập với Atlat giúp học sinh giải nhanh các câu hỏi
trắc nghiệm địa lí 12
3
2.3.1.Xây dựng hệ thống câu hỏi và bài tập với Atlat địa
lí Việt Nam trong dạy học địa lí 12
3
2.3.2 Hệ thống câu hỏi và bài tập với Atlat Địa lí Việt
Trang 3a Sử dụng hệ thống câu hỏi, bài tập với Atlat trong giờ
Trang 4I MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài.
Atlat Địa lí Việt Nam có thể coi là “cuốn sách giáo khoa Địa
lí đặc biệt” mà nội dung của nó được thể hiện chủ yếu bằng bản
đồ Trong dạy học Địa lí ở trường phổ thông các loại Atlat nóichung và Atlat Địa lí Việt Nam nói riêng có vai trò rất quantrọng Đối với học sinh (HS) lớp 12 thì Atlat Địa lí Việt Nam cóvai trò quan trọng gấp bội vì nó là tài liệu duy nhất được sửdụng trong các bài kiểm tra thường xuyên, định kì và đặc biệt làtrong kỳ thi THPT quốc gia Do đó nếu HS biết sử dụng Atlat vớichức năng nguồn tri thức và minh họa thì chắc chắn bài thi sẽđược điểm cao, hạn chế được việc học thuộc, học vẹt
Tuy nhiên hiện nay kĩ năng sử dụng Atlat để trả lời cáccâu hỏi, bài tập và đặc biệt là trả lời các câu hỏi trắc nghiệmcủa nhiều HS còn yếu Nguyên nhân là do các em không nhậnthức được tầm quan trọng của Atlat Địa lí Việt Nam trong việchọc môn Địa lí lớp 12 và chưa được thực hành nhiều Ngoài racũng có phần do giáo viên (GV), trong quá trình giảng dạyngười thầy chưa có phương pháp tối ưu trong dạy học với AtlatĐịa lí Việt Nam, chưa soạn thảo được hệ thống câu hỏi - bài tập(HTCH - BT) với Atlat Địa lí phục vụ cho dạy học Vì vậy đa số
HS khó khăn, mất nhiều thời gian khi làm các bài tập sử dụngAtlat Địa lí Việt Nam
Từ năm học 2016-2017 Bộ giáo dục và đào tạo đã đổi mớihình thức kiểm tra đánh giá các môn học, môn địa lí đã chuyển
từ hình thức kiểm tra đánh giá bằng hình thức tự luận sang100% trắc nghiệm Vì vậy trong quá trình dạy học giáo viêncần có những thay đổi về phương pháp dạy học và ôn tập nhằmđáp ứng sự thay đổi trên
Để góp phần nâng cao chất lượng của việc dạy học bộmôn Địa lí lớp 12 tại trường THPT nói chung và tại trườngTHPT Thạch Thành 2 nói riêng , đáp ứng yêu cầu đổi mới kiểmtra đánh giá bằng hình thức trắc nghiệm, tôi đã quyết địnhchọn đề tài:
“Kinh nghiệm xây dựng và sử dụng hệ thống câu
hỏi, bài tập với Atlat giúp học sinh giải nhanh các câu hỏi trắc nghiệm địa lí tự nhiên Việt Nam”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Giúp học sinh có định hướng và trả lời nhanh các câu hỏitrắc nghiệm Địa lí 12 thông qua việc sử dụng hệ thống câu hỏi,bài tập với Atlat Việt Nam
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trang 5Câu hỏi và bài tập với Atlat Địa lí Việt Nam được tác giảxây dựng trong đề tài này nhằm phục vụ cho dạy học Địa lí 12
THPT nên thuộc loại bài tập gắn với nội dung từng bài học trong SGK.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Tác giả đã tiếnhành điều tra mức độ nắm vững cách trả lời các câu hỏi có sửdụng átlat qua các đề kiểm tra, đề thi minh hoạ, đề thi chínhthức THPT quốc gia năm học 2016-2017 của bộ, các đề thi thửTHPT quốc gia của sở GD&ĐT Thanh Hoá và các đề thi thửTHPT ở trường
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Từ những số liệuthu thập được từ phương pháp điều tra, tác giả đã xử lí số liệu,đồng thời rút ra những đánh giá cần thiết
- Phương pháp nghiên cứu, thu thập thông tin qua các đềminh hoạ THPT quốc gia năm học 2016- 2017 và 2017- 2018;các đề thi thử THPT quốc gia của Sở GD&ĐT Thanh Hoá, quasách tham khảo; qua trao đổi với đồng nghiệp
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến
- Căn cứ công văn 4612/BGDĐT- GDTrH( V/v hướng dẫn
thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo địnhhướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh từ năm học2017-2018)
- Căn cứ vào kế hoạch ôn tập và tổ chức kì thi THPT quốc
gia năm 2018 của Sở GD&ĐT Thanh Hoá
- Căn cứ vào cấu trúc đề thi môn địa lý THPT quốc gianăm 2018, đề thi bao gồm nội dung kiến thức ở 2 khối lớp( lớp
11 và 12).Trong đó:
+ Địa lí lớp 12 gồm 28 câu hỏi( tương ứng với 7 điểm),trong đó có 6 câu trực tiếp sử dụng át lát địa lí ViệtNam( tương ứng với 1,5 điểm)
+ Địa lí lớp 11 gồm 12 câu hỏi( tương ứng với 3,0 điểm)
- Với cơ cấu đề thi và biểu điểm trên, thí sinh (TS) cầnnắm vững các kiến thức cơ bản của toàn bộ chương trình Bêncạnh đó biết vận dụng atlat để trả lời nhanh các câu hỏi trựctiếp sử dụng atlat và cả các câu hỏi không trực tiếp yêu cầu sửdụng atlat nhưng có thể sử dụng atlat để trả lời là điều hết sứcquan trọng và cần thiết.Tuy nhiên, đây là điều không phải họcsinh nào cũng làm được nhất là học sinh khu vực miền núi nhưtrường THPT Thạch Thành 2
Trang 6Vì vậy ngay từ khi dạy, ôn tập, kiểm tra giáo viên nênhướng dẫn để học sinh có định hướng, sử dụng thành thạo vàtrả lời nhanh các câu hỏi dựa vào atlat địa lí Việt Nam.
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Qua kết quả thăm dò ý kiến của quý thầy giáo, cô giáo cáctrường trên địa bàn tỉnh, cho thấy:
- Đa số GV đều nhận thức được tầm quan trọng của việc rabài tập và xây dựng HTCH-BT với Atlat Địa lí Việt Nam trongdạy học Địa lí lớp 12 THPT Tuy nhiên chưa một GV nào hoànthành HTCH-BT với Atlat Địa lí Việt Nam trong dạy học Địa lílớp 12 theo hướng đổi mới kiểm tra đánh giá theo hình thứctrắc nghiệm
- Về phía HS: Kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam của
HS còn yếu, nhất là các em học sinh ở khu vực miền núi nhưhọc sinh trường THPT Thạch Thành 2 Nguyên nhân do một số
GV chưa sử dụng Atlat thường xuyên trong dạy học, chưahướng dẫn kĩ phương pháp sử dụng Atlat cho HS, nhất là kĩnăng sử dụng atlat để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm theo tinhthần đổi mới thi và kiểm tra đánh giá của Bộ giáo dục và đàotạo Vì vậy, đa số các em còn lúng túng, chưa biết cách khaithác Atlat Hoặc có những em biết khai thác nhưng còn chậm vàchỉ khai thác được Atlat lát đối với những câu hỏi đề đã trực tiếpyêu cầu sử dụng Alat Chính vì vậy, khi thi, kiểm tra các emthường làm không kịp thời gian, làm không hết bài nên điểm sốđạt được thấp, nhiều em có tâm lí lo sợ, chán nản, không tự tin,không giám chọn tổ hợp xã hội trong đó có môn Địa lí để thiTHPT quốc gia và xét tuyển đại học
- Để đánh giá mức độ của học sinh lớp 12 trường THPTThạch Thành 2, ngay từ đầu năm học 2017- 2018, tôi đã tiếnhành khảo sát ở 2 lớp ( 12 A4 và 12A5) bằng hai bài kiểm tra 1tiết( Trong đó phần lớn là các câu sử dụng atlat Kết quả nhưsau:
Bảng thống kê điểm số hai bài kiểm tra của 2 lớp 12A4
và 12A5
Lớp g số Tổn
HS
Lần kiểm tra
Điểm số
0 12A
17
18
151
Trang 714
16
15
1
Qua kết quả trên cho thấy hầu hết các học sinh ở 2 lớp12A4 và 12A5 trường THPT Thạch Thành 2 kĩ năng sử dụngAtlat địa lí Việt Nam để làm các câu hỏi trắc nghiệm còn rấthạn chế: Tỉ lệ học sinh có điểm dưới 5 cao( gần 30%), số họcsinh có điểm từ 5 trở xuống của cả 2 lớp đều trên 50%, số họcsinh đạt điểm cao (điểm 9) rất ít (Chỉ chiếm 1,4%), không cóhọc sinh nào đạt điểm 10
2.3 Kinh nghiệm xây dựng và sử dụng hệ thống
câu hỏi, bài tập với Atlat giúp học sinh giải nhanh các câu hỏi trắc nghiệm địa lí 12.
2.3.1.Xây dựng hệ thống câu hỏi và bài tập với Atlat địa lí Việt Nam trong dạy học địa lí 12.
* Hệ thống bài tập phải gắn với nội dung của Atlat
Khi ra câu hỏi và bài tập với Atlat cho mỗi bài học phảiđảm bảo HS có thể trả lời được câu hỏi từ việc khai thác nộidung trong Atlat Mỗi bài tập có thể chỉ gắn với một trang Atlat(HS chỉ cần sử dụng 1 trang Atlat là có thể trả lời được câu hỏi)hoặc nhiều trang Atlat (HS phải kết hợp nhiều trang Atlat mới
có thể trả lời được câu hỏi)
* Hệ thống câu hỏi và bài tập phải gắn với nội dung từng bài học của sách giáo khoa và bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng
Từ nội dung từng bài học cụ thể ở SGK, giáo viên xác địnhnhững nội dung kiến thức có trong Atlat sau đó ra các câu hỏi
và bài tập cho từng bài học dựa trên chuẩn kiến thức, kĩ năng
* Hệ thống câu hỏi, bài tập phải đảm bảo tính đa dạng
Sự đa dạng của HTCH-BT sẽ giúp cho hệ thống kiến thứccủa HS được hoàn thiện hơn, làm cho việc hình thành và pháttriển hệ thống kỹ năng cũng hiệu quả hơn HTCH-BT với AtlatĐịa lí Việt Nam phải có 3 mức độ:
Mức 1: Đọc hiểu bản đồ, biểu đồ và xác định được các đốitượng địa lí
Trang 8Mức 2: So sánh, đối chiếu bản đồ, biểu đồ và phân tíchcác mối liên hệ.
Mức 3: Phân tích, tổng hợp rút ra kết luận, nhận xét và đềxuất giải pháp Có bài tập chỉ cần sử dụng Atlat để trả lời câuhỏi, có bài phải kết hợp Atlat và nội dung kiến thức ở SGK vàhiểu biết của HS để trả lời
* Hệ thống câu hỏi và bài tập phải đảm bảo tính vừa sức
và phát huy được tính tích cực của học sinh
HTCH-BT phải được sắp xếp từ dễ đến khó, từ lí thuyếtđến thực tiễn, từ tái hiện đến sáng tạo Bắt đầu HTCH-BT lànhững bài tập yêu cầu đọc hiểu bản đồ, biểu đồ, sau đó là sosánh đối chiếu và cuối cùng là phân tích, tổng hợp
Khi xây dựng HTCH-BT cho một bài học, thì số lượng bàitập phải vừa phải, không yêu cầu HS giải quyết quá nhiềunhững bài tập Cần xây dựng những bài tập điển hình, vớinhững mức độ khó khăn khác nhau
b Quy trình xây dựng
Bước 1: Xác định các bài học trong chương trình Địa
lí 12 THPT có thể ra câu hỏi và bài tập với Atlat Địa lí Việt Nam và các trang Atlat có thể khai thác trong mỗi bài học.
Đó là những bài học mà nội dung kiến thức có trong Atlat:
- Bản đồ Việt Nam trongĐông Nam Á (trang 4 )
- Bản đồ Giao thông(trang 23)
2 Các khu vực địa hình
- Bản đồ Hình thể (trang6-7)
sâu của biển
1. Khái quát về biển Đông
Trang 9khoáng sản (trang 8)
- Bản đồ Lâm nghiệp vàThuỷ sản (trang 20 )
- Bản đồ (Khí hậu trang9)
Bài 13: Thực
hành 1 Bài tập 12 Bài tập 2 - Bản đồ Hình thể (trang6-7)
- Bản đồ các miền tựnhiên (trang 13-14)
- Bản đồ Du lịch (trang25)
- Bản đồ Động vật vàThực vật (trang 12)
- Bản đồ Khí hậu (trang9)
Như vậy có thể thấy tất cả các bài học trong Địa lí tự
nhiên lớp 12 đều có thể ra bài tập với Atlat địa lí Việt Nam.
Bước 2: Lập dàn ý khai thác kiến thức cho từng trang Atlat có thể xây dựng hệ thống câu hỏi và bài tập
Dựa vào Chuẩn kiến thức và kĩ năng và SGK Địa lí 12, kếthợp với trang bản đồ Atlat tương ứng, lập dàn bài kiến thức cầnkhai thác đối với mỗi trang bản đồ Sau đây là dàn bài kiếnthức địa lí cần khai thác qua từng trang Atlat Địa lí Việt Nam
a Trang Hành chính và Hình thể
- Các điểm cực Bắc, Nam, Đông, Tây của phần đất liền;phạm vi vùng đất, vùng biển, vùng trời
- Vùng đất: Đường biên giới trên đất liền (với nước nào,chiều dài), đặc điểm; Đường bờ biển (từ đâu đến đâu, đặcđiểm); Đảo (khái quát về số lượng và vị trí gần hay xa bờ); quầnđảo (tên, thuộc tỉnh)
- Vùng biển: Các bộ phận của vùng biển (nội thuỷ, lãnhhải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền về kinh tế và thềmlục địa); Diện tích của vùng biển nước ta so với vùng đất
- Vùng trời: ranh giới
b Trang Khí hậu
Trang 10- Nhiệt: Nhiệt độ trung bình năm, nhiệt độ trung bìnhtháng I và VII.
- Lượng mưa: Lượng mưa trung bình năm Những địa điểmmưa nhiều, mưa ít; tổng lượng mưa từ tháng XI - IV, từ tháng V
- X
- Gió: Gió mùa đông, gió mùa hạ
- Bão (hướng và tần suất)
- Sự phân hoá khí hậu theo lãnh thổ: (phân tích biểu đồkhí hậu ở các địa điểm để thấy rõ) sự phân hoá tây - đông, bắc -nam, độ cao về: Nhiệt độ trung bình năm, nhiệt độ trung bìnhtháng I và VII, nhiệt độ cực đại, nhiệt độ cực tiểu, biến trìnhnhiệt, biên độ nhiệt năm; lượng mưa trung bình năm, các thángmùa mưa, các tháng mùa khô, tháng mưa lớn nhất, tháng mưanhỏ nhất, biến trình mưa; các loại gió, loại chiếm ưu thế
- Các miền khí hậu (điểm nổi bật về nhiệt, lượng mưa, giómùa, bão)
- Các vùng khí hậu (điểm nổi bật về nhiệt, lượng mưa, giómùa, bão)
c Trang Các hệ thống sông: - Mạng lưới sông ngòi dày
đặc, đa số sông nhỏ; Hướng sông; Các hệ thống sông chính(Mạng lưới: dòng chính (nơi bắt nguồn, nơi đổ ra, hình tháidòng chính); các phụ và chi lưu; hình thái mạng lưới; Lưu vực:diện tích); Lưu lượng nước và thuỷ chế của sông Hồng, ĐàRằng, Mê Công
d Trang Các nhóm và các loại đất chính: Tính đa dạng,
các nhóm đất chính (các loại và tương quan diện tích, vùngphân bố); các loại đất (diện tích, phân bố); đặc điểm (màu sắc,
độ dày tầng đất, thành phần cơ giới )
e Trang Thực vật và Động vật
- Thực vật: Sự đa dạng (loài, thảm thực vật); các thảmthực vật chính và sự phân bố
- Động vật: Sự đa dạng (loài); một số loài chính và sự phânbố; các phân khu địa lí động vật
- Các khu dự trữ sinh quyển, các vườn quốc gia (tên, vịtrí)
f Trang Các miền tự nhiên
- Vị trí địa lí
- Địa hình: độ cao, hướng, hướng nghiêng, hình thái (độdốc, thung lũng, độ chia cắt, sự mở rộng hay thu hẹp ), một sốdạng địa hình nổi bật, sự phân hoá
- Bờ biển (tính đa dạng, các vịnh, đảo, quần đảo ) vàvùng biển (thềm lục địa, độ sâu, rộng, dòng biển)
Trang 11- Sông ngòi: hướng, các hệ thống sông.
Bước 3: Ra bài tập cho mỗi bài học
Có 2 loại bài tập:
- Bài tập chỉ cần sử dụng Atlat để trả lời
- Bài tập phải kết hợp Atlat với nội dung SGK và hiểu biếtcủa HS mới trả lời đầy đủ
Để tạo thuận lợi cho HS trong việc giải quyết các bài tậpthì phần câu hỏi nên nói rõ HS cần dựa vào cái gì để trả lời câuhỏi, đồng thời cần phải nói rõ là dựa vào trang Atlat nào
Ví dụ:
- Bài tập chỉ cần sử dụng Atlat để trả lời:
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 4-5, hãy kể tên các thành phố trực thuộc trung ương của nước ta.
- Bài tập phải kết hợp Atlat với nội dung SGK và hiểu biếtcủa HS mới trả lời đầy đủ nội dung:
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 6-7, 13, 14 và kiến thức ở SGK, trình bày đặc điểm chung của địa hình nước ta.
Bước 4: Soạn thảo hướng dẫn trả lời cho mỗi bài tập
- Bám sát nội dung SGK và chuẩn kiến thức, kĩ năng đểđưa ra câu trả lời cho những bài tập gắn với kiến thức cơ bảntrong bài học
- Đưa ra những lời giải đúng, dễ hiểu đối với những bài tập
mà đáp án có ở Atlat hoặc bài tập nâng cao, mở rộng kiến thứcdành cho HS khá, giỏi
2.3.2 Hệ thống câu hỏi và bài tập với Atlat Địa lí Việt Nam dùng trong dạy học Địa lí tự nhiên Việt Nam.
a Trình bày đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ nước ta.
b Cho biết nước ta tiếp giáp với nước nào trên đất liền và vùngbiển nước ta giáp với vùng biển các quốc gia nào?
Câu 2: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 4-5, hãy xác định các
điểm cực Nam, Bắc, Đông, Tây trên phần đất liền của nước ta
(nằm ở vĩ độ? kinh độ? thuộc xã, huyện, tỉnh nào?) Hoàn thành
Trang 12Cực Tây (kinh
độ)
Cực Đông (kinh
độ)
Câu 3: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 23, hãy kể tên một
số cửa khẩu quốc tế quan trọng trên đường biên giới của nước
ta với các nước Trung Quốc, Lào, Campuchia
Câu 4: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 4-5, hãy kể tên các
thành phố trực thuộc trung ương của nước ta và sắp xếp chúngvào các vùng kinh tế tương ứng
Câu 5: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 4-5, hãy:
a Kể tên một số đảo, quần đảo của nước ta Cho biết các đảo
và quần đảo đó thuộc các tỉnh và các vùng kinh tế nào?
b Kể các tỉnh giáp biển của nước ta theo thứ tự từ Bắc vàoNam
Câu 6: Căn cứ Atlat Địa lí Việt Nam các trang 4-5, 23, 26, 27,
28 và 29 hãy hoàn thành bảng sau:
Các vùng kinh tế
Số tỉnh, tên các tỉnh giáp biển Các tỉnh biên giới
Các của khẩu quốc tế
Trung du và miền núi
Câu 1: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 6-7, 13,14 và SGK,
trình bày đặc điểm chung của địa hình nước ta
Trang 13Câu 2: Đọc SGK mục 2, quan sát hình 6.1 và Atlat Địa lí Việt
Nam trang 6-7, 13 và 14, hãy trình bày đặc điểm các vùng núinước ta theo nội dung của bảng sau:
Các khu vực địa
Các dãy núi chính
Các đỉnh núi (cao trên
2000m)
Các cao nguyên (đá
vôi và bazan)
Bài 8 Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển
Trang Atlat sử dụng chủ yếu: trang Hành chính (trang4+5), trang Hình thể (trang 6+7), trang Địa chất khoáng sản(trang 8), trang Thực vật và động vật (trang 12)
Câu 1: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 4-5 và kiến thức
SGK, nêu đặc điểm khái quát về Biển Đông
Câu 2: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 4-5, 6-7, hãy cho
biết các vịnh biển: Hạ Long, Đà Nẵng, Xuân Đài, Vân Phong,Cam Ranh thuộc tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương) nào?
Câu 3: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 8, 12, hãy trình bày
các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở vùng biển nước ta
Bài 9+10 Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa
Trang Atlat sử dụng chủ yếu: trang Khí hậu (trang 9),trang Các hệ thống sông (trang 10), trang Các nhóm và cácloại đất chính (trang 11), trang Thực vật và động vật (trang12), trang Các miền tự nhiên (trang 13+14)
Câu 1: Dựa và Atlat Địa lí Việt Nam trang 9 và SGK, hoàn
thành bảng sau:
Gió Thời Nguồn Hướ Tính Phạm vi Kiểu thời
Trang 14Tín phong
Câu 2: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 10, hãy kể tên và sắp
xếp theo thứ tự từ lớn đến bé về diện tích lưu vực của 9 hệ thốngsông lớn của nước ta
Câu3: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 10, 11, 12 và kiến
thức SGK, hãy cho biết thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa thểhiện qua các thành phần địa hình, sông ngòi, đất và sinh vậtnhư thế nào? Hoàn thành bảng sau:
Thành
Địa hình Khí hậu nhiệt đới ẩm
gió mùa (quá trìnhphong hóa, xâm thực,vận chuyển mạnh)
Sông
ngòi
- Phong hóa mạnh,lượng mưa lớn
- Lượng mưa lớn, vậtliệu của xâm thựcnhiều
- Gió mùa, mưa theomùa
Đất - Nhiệt ẩm cao nên
phong hóa mạnh
- Mưa nhiều, rửa trôimạnh trên đá mẹ axit
ở vùng đồi núi thấp
Trang 15Sinh vật Khí hậu nhiệt đới ẩm
gió mùa, có đườngbiển dài, địa hình vàđất đa dạng
Bài 11 + 12 Thiên nhiên phân hóa đa dạng
Trang Atlat sử dụng chủ yếu: trang Khí hậu (trang 9),trang Các nhóm và các loại đất chính (trang 11), trang Thựcvật và động vật (trang 12), trang Các miền tự nhiên (trang13+14)
Câu 1: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 9, 13, 14 và kiến
thức đã học, hãy chứng minh tính phân hóa theo chiều Bắc –Nam của chế độ nhiệt và chế độ mưa ở nước ta
Câu 2: Quan sát Atlat Địa lí Việt Nam trang 6-7 và SGK, hãy
nhận xét sự thay đổi thiên nhiên từ Đông sang Tây của nước ta
Câu 3: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 9, quan sát biểu đồ
nhiệt độ và lượng mưa của Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minhkết hợp với kiến thức đã học, hãy rút ra những nhận xét và giảithích về đặc điểm của nhiệt độ nước ta
Câu 4: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 11, hãy trình bày
sự phân bố các nhóm và các loại đất chính ở nước ta
Câu 5: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 13, 14, hãy phân
tích lát cắt A – B (từ sơn nguyên Đồng Văn đến cửa sông TháiBình) từ đó rút ra những đặc điểm chính của địa hình miền Bắc
và Đông Bắc Bắc Bộ
Câu 6: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 13, 14, hãy phân
tích lát cắt địa hình C – D (từ biên giới Việt Trung đến sôngChu) và rút ra những đặc điểm chính của địa hình miền TâyBắc và Bắc Trung Bộ
Bài 14 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
Trang Atlat sử dụng chủ yếu: trang Động thực vật (trang12), trang Lâm nghiệp (trang 20)
Câu 1: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang Lâm nghiệp, hãy kể
tên các tỉnh có tỉ lệ diện tích rừng so với diện tích toàn tỉnhtrên 60%
Câu 2: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang Lâm nghiệp, cho
biết những vùng nào có diện tích rừng ít nhất nước ta
Câu 3: Dựa vào biểu đồ Diện tích rừng của cả nước qua các
năm (trang Lâm nghiệp), hãy nhận xét sự biến động diện tíchrừng qua các giai đoạn 2000 – 2005 và 2005 – 2007 ? Giảithích
Câu 4: Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 12, 13 và 14, hãy
kể tên các vườn quốc gia theo ba miền tự nhiên của nước ta