14.Nam châm điện có cấu tạo gồm một ống dây dẫn trong có lõi sắt non.Có thể làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN ÔN TẬP LÝ 9 1.Sự phụ thuộc của CĐDĐ vào HĐT:Hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn tăng (hoặc giảm) bao
nhiêu lần thì cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn đó cũng tăng (hoặc giảm ) bấy nhiêu lần
2.Định luật ôm :Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu
dây ẫn và tỉ lệ nghịch với điện trở của dây
U I R
3.Trong đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp
Rtd = R1 + R2
I = I1 = I2
U = U1 + U2
4.Trong đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc song song
td
R R R
I = I1 + I2
U = U1 = U2
5.Điện trở của các dây dẫn có cùng tiết diện và được làm từ cùng một loại vật liệu thì tỉ lệ thuận
với chiều dài của mỗi dây.
-Điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài và được làm từ cùng một loại vật liệu thì tỉ lệ nghịch với tiết diện của mỗi dây
-Điện trở của dây dẫn tỉ lệ thuận với chiều dài l của dây dẫn,tỉ lệ nghịch với tiết diện S của dây dẫn
và phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn
l R S
Điện trở suất của vật liệu càng nhỏ thì vật liệu dẫn điện càng tốt
6.Khi chiều dài của dây dẫn tăng (giảm) n lần thì điện trở của dây sẽ tăng (giảm ) n lần
Khi tiết diện của dây dẫn tăng (giảm ) n lần thì điện trở của dây sẽ giảm (tăng ) n lần
Khi đường kính tiết diện tăng( giảm) n lần thì điện trở của dây sẽ giảm (tăng) n 2 lần
7.Biến trở là điện trở có thể thay đổi trị số và có thể sử dụng để điều chỉnh cường độ dòng điện
trong mạch
-điện trở dùng trong kỹ thuật được chế tạo bằng một lớp than hay lớp kim loại mỏng.phủ ngoài
một lõi cách điện (thường bằng sứ)
điện trở dùng trong kỹ thuật được chế tạo bằng một lớp than hay lớp kim loại mỏng lại có giá
trị rất lớn vì:than hay lớp kim loại mỏng là chất dẫn điện,nếu lớp than hay lớp kim loại mỏng.phủ ngoài một lõi cách điện(thường bằng sứ) thì chỉ có lớp mỏng này dẫn điện ,lõi sứ bên trong không dẫn điện.Vì vậy khối này giống như một điện trở có tiết diện S rất nhỏ.Bề dày của lớp than hay lớp kim loại này càng mỏng thì S càng nhỏ.Mà điện trở R tỉ lệ nghịch với S ,nên điện trở R rất lớn
8.Dòng điện có năng lượng vì nó có thể thực hiện công và cung cấp nhiệt lượng.Năng lượng của
dòng điện gọi là điện năng
Công thức tính điện năng tiêu thụ :A = P.t = U.I.t = I 2 R.t = U 2 / R t
Công của dòng điện hay điện năng tiêu thụ được đo bằng công tơ điện.
Số đếm của công tơ điện cho biết lượng điện năng đã sử dụng là 1 kilooat giờ
1kW.h = 3600000 J =3600kJ
9.Số Oát trên một dụng cụ điện cho biết công suất định mức của dụng cụ đó,nghĩa là công suất
điện của dụng cụ điện này khi nó hoạt động bình thường
Công thức tính công suất điện :P = U.I = I 2 R = U 2 /R
Trang 210.Định luật Jun –Lenxo
Nhiệt lượng tỏa ra ở dây dẫn khi có dòng điện chạy qua tỉ lệ thuận với bình phương cường độ
dòng điện,với điện trở của dây và thời gian dòng điện chạy qua
Q = I 2 R.t = I 2 R.t = U 2 / R t
Tính bằng đơn vị calo: Q = 0,24.I 2 R.t
11 Ta nói dòng điện có tác dụng từ.Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng
bất kỳ đều gây ra tác dụng lực (lực từ)lên kim nam châm đặt gần nó
-Không gian xung quanh nam châm,xung quanh dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim
nam châm đặt trong nó.Ta nói trong không gian đó có từ trường.
-Người ta dùng kim nam châm (gọi là nam châm thử)để nhận biết từ trường.
12.Từ phổ là hình ảnh cụ thể về các đường sức từ.Có thể thu được từ phổ bằng cách rắc mạt sắt lên
tấm nhựa đặt trong từ trường và gõ nhẹ
-Các đường sức từ có chiều nhất định.Ở bên ngoài thanh nam châm ,chúng là những đường cong
đi ra từ cực bắc ,đi vào cực Nam của nam châm
-Đường sức từ - dạng từ phổ của ống dây có dòng điện chạy qua.
+Đường sức từ của ống dây là những đường cong khép kín.
+Từ phổ bên ngoài ống dây có dạng giống của thanh nam châm.Phần bên trong ống dây có
đường sức là những đường thẳng song song và cách đều nhau
13.Quy tắc nắm bàn tay phải:Nắm bàn tay chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ
chiều của đường sức từ trong lòng ống dây
14.Nam châm điện có cấu tạo gồm một ống dây dẫn trong có lõi sắt non.Có thể làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng
dây hoặc tăng số vòng của ống dây
-Ứng dụng của nam châm điện :dùng để chế tạo loa điện,role điện từ,chuông báo động và nhiều
thiết bị tự động khác
-Cấu tạo của loa điện:một ống dây,một nam châm,một màng loa.
+hoạt động:khi có dòng điện chạy qua,ống dây chuyển động.Khi dòng điện thay đổ dẫn đến ống dây dịch chuyển kéo theo màng loa dao động phát ra âm thanh
15.Lợi thế của nam châm điện:
-Có thể tạo ra nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng dây và tăng cường độ dòng điện đi qua ống dây
-Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam châm điện mất hết từ tính
-Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm điện bằng cách thay đổi chiều dòng điện qua ống dây
16.Dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường và không song song với đường sức từ thì
chịu tác dụng của lực điện từ.
Quy tắc bàn tay trái:Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay ,chiều từ
cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ
17.động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên tác dụng của từ trường lên khung dây dẫn có dòng
điện chạy qua đặt trong từ trường
-Cấu tạo Động cơ điện một chiều có hai bộ phận chính là nam châm tạo ra từ trường và khung
dây dẫn có dòng điện chạy qua
-Khi động cơ điện một chiều hoạt động ,điện năng được chuyển hóa thành cơ năng.
Trang 318.Khi cho dòng điện chạy qua đoạn mạch gồm R 1 và R 2 mắc nối tiếp thì nhiệt lượng tỏa ra ở
mỗi điện trở này tỉ lệ thuận với các điện trở đó.
Q R
Q R
19.Khi cho dòng điện chạy qua đoạn mạch gồm R 1 và R 2 mắc song song thì nhiệt lượng tỏa ra ở
mỗi điện trở này tỉ lệ nghịch với các điện trở đó.
Q R
Q R
20.Cùng một dòng điện chạy qua thì dây tóc bóng đèn nóng tới nhiệt độ cao và phát sáng còn dây dẫn nối với bóng đèn thì hầu như không nóng lên:Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn và
dây nối đầu có cùng cường độ dòng điện vì chúng được mắc nối tiếp với nhau.Theo định luật Jun-Lenxo ,nhiệt lượng tỏa ra ở dây tóc và ở dây nối tỉ lệ với điện trở của từng đoạn dây.Dây tóc có điện trở lớn nên nhiệt lượng tỏa ra nhiều,do đó dây tóc nóng lên tới nhiệt độ cao và phát sáng Còn dây nối có điện trở nhỏ nên nhiệt lượng tỏa ra ít và truyền phần lớn cho môi trường xung quanh ,do
đó dây nối hầu như không nóng lên
21:Quy tắc an toàn khi sử dụng điện.Lợi ích tiết kiệm điện điện năng và cách sử dụng tiết kiệm điện năng.