Sang đầu thời đại kim khí, thuộc thời đại đồ đồng, qua các bước phát triển với các giai đoạn trước văn hóa Đông Sơn, Thanh Hóa đã trải qua một tiến trình phát triển với các giai đoạn văn
Trang 1
Luận văn tốt nghiệp
BẢN THU HOẠCH THỰC ĐỊA ĐỊA CHẤT - BẢN ĐỒ TUYẾN THANH HOÁ- LẠNG SƠN- QUẢNG NINH
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI
-*** -
BẢN THU HOẠCH THỰC ĐỊA ĐỊA CHẤT - BẢN ĐỒ TUYẾN THANH HOÁ- LẠNG SƠN- QUẢNG NINH
…………☺☺☺☺☺………
Họ và tên:phạm thị hiền
Lớp:k12_sư phạm địa lí
Giảng viên hướng dẫn: Trần Quốc Huy
Trang 3Phần mở đầu
1: Lời mở đầu
nhận được niềm vui và sự phấn khởi và hiểu sâu hơn nữa về đất nước và con người qua mỗi vùng mỗi miền đi qua Riêng bản thân em cũng đã tìm hiểu được nhiều điều sau chuyến đi thực tế này.Qua mỗi học phần
đã học thì bản thân chưa hiểu hết được những điều trên sách vở và thầy giáo truyền đạt mà qua chuyến thực tế nay bản thân đã biết nhiều hơn về địa hình địa dạng cũng như các mẫu vật đã thu thập được hiểu sâu hơn những gì mà đã đọc trên sách vở cùng với thầy cô giảng dạy trên lớp Qua chuyến đi thực tế này thì đã tạo được nhiều hơn tình đoàn kết giữa các thành viên trong lớp.Mỗi sinh viên đều tương trợ giúp đỡ lẫn nhau vượt qua khó khăn, và chia sẻ được niềm vui và đưa lại được nhiều thành công hơn cho tập thể lớp
2:Mục đích, yêu cầu
Về kiến thức:
- Củng cố những kiến thức địa chất, địa hình, bản đồ đã học
- Đối chiếu, so sánh kiến thức lí thuyết với thực tiễn sinh động
- Vận dụng các kiến thức đã học, nghiên cứu để giải thích, cắt nghĩa trên cơ sở khoa học các quá trình, các sự vật, hiện tượng đã và đang xảy ra trên thực địa
- Biết được các bước tiến hành, cách tổ chức, chuẩn bị cho một đoàn khảo sát, học tập ở ngoài trời làm cơ sở cho việc tổ chức học tập trên thực địa ở cấp học THCS và THPT sau này
Về kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, nghiên cứu ngoài thực địa, làm quen và biết sử dụng các dụng cụ khảo sát trên thực địa như: kính lúp, búa địa chất, máy ảnh, thước đo… cách thu thập các mẫu vật: khoáng vật, đá, hoá thạch, nhận biết và xác định thế nằm của đá
Trang 4- Rèn luyện kỹ năng khai thác và sử dụng các loại bản đồ( địa chất, địa hình, giao thông, kinh tế, át lát ) trong phòng và ngoài thực địa Có
kĩ năng đặt bản đồ đúng hướng trên thực địa ( dựa vào địa bàn, dựa vào địa hình, địa vật đặc biệt) và biết đưa các kết quả khảo sát lên bản đồ, xác định điểm đứng trên bản đồ
- Thấy được độ trễ tương đối của bản đồ với thực tế khách quan
Về thái độ:
- Quan tâm đến những vấn đề địa chất trong khu vực, các thành phần
và mối quan hệ giữa chúng
- Quan tâm đến những vấn đề kinh tế trên địa bàn thực địa và việc thể hiện các đối tượng này trên bản đồ
- Thấy được con người đã tìm kiếm , khai thác các loại tài nguyên thiên nhiên( đá, khoáng sản, …) vào các mục đích kinh tế trên cơ sở khoa học Việc khai thác tài nguyên với mục đích phát triển kinh tế đặc biệt là việc đẩy mạnh công nghiệp hoá gắn với đô thị hoá
2 Địa điểm thời gian thực địa
12h-12h30 ăn trưa
13h30- 14h vào nhà nghỉ
Kí hợp đồng thuê tàu
đi vịnh Hạ Long,
Long nếu
có nhu cầu
8h, lên tàu và ăn trưa trên tàu
Đi động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, hang Sửng Sốt
cầu
ở đồi Bãi Cháy 16h đi đảo Tuần Châu
và ăn tối ở đó
Châu đến 22h, lên xe
nghỉ
cầu
Hải
Trang 5Dương
Đường
Lạng Sơn
Nghị
có nhu cầu
Thanh
có nhu cầu
có nhu cầu
Gù
A- Nội dung chi tiết
Chương I Khái quát khu vực thực địa
I-Tỉnh Thanh Hóa
Trang 6
Thanh Hóa là tỉnh cực Bắc miền Trung Việt Nam, cách thủ đô Hà
Nội khoảng 150 km về phía Nam và cách thành phố Hồ Chí Minh 1.560km
về hướng Bắc Đây là một tỉnh lớn của Việt Nam, đứng thứ 5 về diện tích sau một số tỉnh như Sơn La ,Lai Châu, Nghệ An ,Gia Lai , Đắc Lắc, và tương đương vói một số nước như Ga Bông ( 11.295 km2), Li Băng
(10.400 km2) Đứng thứ 3 về dân số trong số các đơn vị hành chính trực thuộc trung ương
Cách đây khoảng 6000 năm đã có người sinh sống tại Thanh Hóa Các di chỉ khảo cổ cho thấy nền văn hóa xuất hiện đầu tiên tại đây là văn hóa Đa Bút Sang đầu thời đại kim khí, thuộc thời đại đồ đồng, qua các bước phát triển với các giai đoạn trước văn hóa Đông Sơn, Thanh Hóa đã trải qua một tiến trình phát triển với các giai đoạn văn hoá: Cồn Chân Tiên, Đông Khối - Quỳ Chữ tương đương với các văn hóa Phùng Nguyên - Đồng Đậu - Gò Mun ở lưu vực sông Hồng Và sau đó là nền văn minh Văn Lang cách đây hơn 2.000 năm, văn hoá Đông Sơn ở Thanh Hóa đã toả sáng rực
rỡ trong đất nước của các vua Hùng
Thanh Hóa là tỉnh chuyển tiếp giữa miền Bắc và miền Trung
Việt Nam trên nhiều phương diện Về hành chính, Thanh Hóa là tỉnh cực bắc Trung Bộ, tiếp giáp với Tây Bắc Bộ và đồng bằng Bắc Bộ Về địa chất, miền núi Thanh Hóa là sự nối dài của Tây Bắc Bộ trong khi đồng bằng Thanh Hóa là đồng bằng lớn nhất Trung Bộ, ngoài ra một phần nhỏ (phía bắc huyện Nga Sơn) thuộc đồng bằng châu thổ sông Hồng Về khí hậu, Thanh Hóa vừa có kiểu khí hậu của miền Bắc lại vừa mang những hình thái khí hậu của miền Trung Về ngôn ngữ, phần lớn người dân nói phương ngữ Thanh Hóa với vốn từ vựng khá giống từ vựng của phương ngữ Nghệ Tĩnh song âm vực lại khá gần với phương ngữ Bắc Bộ
Trang 7Thanh Hóa bao gồm 1 thành phố trực thuộc tỉnh, 2 thị xã và 24 huyện, với diện tích 11.133,4 km2 và số dân 3,405 triệu người với 7 dân tộc Kinh, Mường, Thái, H'mông, Dao, Thổ, Khơ-mú, trong đó có khoảng 355,4
nghìn người sống ở thành thị Năm 2005 Thanh Hóa 2,16 triệu người trong
độ tuổi lao động , chiếm tỷ lệ 58,8% dân số toàn tỉnh, lao động đã qua đào tạo chiếm 27%, trong đó lao động có trình độ cao đẳng, đại học trở lên chiếm 5,4%
1- Vị trí địa lý
Theo số liệu đo đạc hiện đại của cục bản đồ thì Thanh Hóa nằm ở vĩ tuyến 19°18' Bắc đến 20°40' Bắc, kinh tuyến 104°22' Đông đến 106°05' Đông Phía bắc giáp ba tỉnh: Sơn La, Hòa Bình và Ninh Bình; phía nam và tây nam giáp tỉnh Nghệ An; phía tây giáp tỉnh Hủa Phăn nước Lào với đường biên giới 192 km; phía đông Thanh Hóa mở ra phần giữa của vịnh Bắc Bộ thuộc biển Đông với bờ biển dài hơn 102 km Diện tích tự nhiên của Thanh Hóa là 11.106 km², chia làm 3 vùng: đồng bằng ven biển, trung
du, miền núi Thanh Hóa có thềm lục địa rộng 18.000 km²
2-Tài nguyên thiên nhiên
Là tỉnh có nguồn tài nguyên đa dạng nhưng nhìn chung nguồn tài nguyên có trữ lượng không lớn, và thường phân bố không tập trung nên rất khó cho việc phát triển công nghiệp khai khoáng Thanh Hóa hiện tại mới chỉ có một số nhà máy đang tiến hành khai thác nguồn tài nguyên, như: nhà máy xi măng Bỉm sơn, xi măng Nghi sơn, phân bón Hàm rồng,
Đa số nguồn tài nguyên đang bị thất thoát do kiểm soát không chặt chẽ
Trang 8
Công ty si măng Nghi Sơn – Thanh Hoá
3.Đặc điểm chính về kinh tế- xã hội.
a) Công nghiệp
Theo số liệu của tổng cục thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2009, chỉ số phát triển công nghiệp của toàn tỉnh tăng 8,2 %, đây là mức tăng cao
so với mức tăng bình quân của cả nước là 4,6% (trong đó TP Hồ Chí Minh
và Hà Nội chỉ tăng ở mức thấp là 0,4% và 2,7%).[10] Tính đến thời điểm năm 2009, Thanh Hóa có 5 khu công nghiệp tập trung và phân tán Một số khu công nghiệp:
Khu công nghiệp Bỉm Sơn - Thị xã Bỉm Sơn
Khu công nghiệp Nghi Sơn (nằm trong Khu kinh tế Nghi Sơn) - Huyện Tĩnh Gia
Thống kê đến năm 2004, toàn tỉnh có 239.843 ha đất nông nghiệp đang được sử dụng khai thác
Năm 2002, tổng sản lượng lương thực cả tỉnh đạt 1,408 triệu tấn
Năm 2003, tổng sản lượng nông nghiệp cả tỉnh đạt 1,5 triệu tấn: nguyên liệu mía đường 30.000 ha; cà phê 4.000 ha; cao su 7.400 ha; lạc 16.000 ha; dứa 1.500 ha; sắn 7.000 ha; cói 5.000 ha
Trang 9
Cánh đồng lúa Thanh Hoá
c) Lâm nghiệp
Thanh Hóa là một trong những tỉnh có tài nguyên rừng lớn với
diện tích đất có rừng 436.360 ha, trữ lượng khoảng 15,84 triệu m³ gỗ, hàng năm có thể khai thác 35.000-40.000 m³ (thời điểm số liệu hiện tại năm 2007) Rừng Thanh Hóa chủ yếu là rừng cây lá rộng, có hệ thực vật phong phú, đa dạng về họ, loài Gỗ quí hiếm có lát, pơ mu, sa mu, lim xanh, táu, sến, vàng tâm, giổi, de, chò chỉ Các loại thuộc họ tre nứa gồm có: luồng, nứa, vầu, giang, tre, ngoài ra còn có: mây, song, dược liệu, quế, cánh kiến đỏ các loại rừng trồng có luồng, thông nhựa, mỡ, bạch đàn, phi lao, quế, cao su Nhìn chung vùng rừng giàu và trung bình chủ yếu là rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, phân bố trên các dãy núi cao ở biên giới Việt - Lào Thanh Hóa là tỉnh có diện tích luồng lớn nhất trong cả nước với diện tích trên 50.000 ha
Trang 10
Rừng đầu nguồn Thanh Hoá
Rừng Thanh Hóa cũng là nơi quần tụ và sinh sống của nhiều loài động vật như: voi, hươu, nai, hoẵng, vượn, khỉ, lợn rừng, các loài bò sát và các loài chim Đặc biệt ở phía nam của tỉnh có vườn quốc gia Bến
En, phía bắc có vườn quốc gia Cúc Phương, phía tây bắc có khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông và khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu, phía tây nam có khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên là những nơi tồn trữ và bảo vệ các nguồn gien, động vật, thực vật quý, đồng thời là những điểm du lịch hấp dẫn
d) Ngư nghiệp
Ngư nghiệp Thanh Hóa có nhiều điều kiện phát triển do:
Thanh Hóa có 102 km bờ biển và vùng lãnh hải rộng 17.000 km2, với những bãi cá, bãi tôm có trữ lượng lớn Dọc bờ biển có 5 cửa lạch lớn, thuận lợi cho tàu thuyền ra vào Vì vậy Thanh Hóa có điều kiện phát triển ngư nghiệp rất tốt
e) Dịch vụ
Hệ thống dịch vụ và thương mại phát triển mạnh mẽ.Sự tăng trưởng kinh tế của Thanh Hoá ngày càng tăng cao, GDP qua mỗi năm có chiều hướng tăng lên rõ rệt
g) Giao thông
Trang 11Thanh Hóa là những tỉnh có cả 3 hệ thống giao thông đó là đường
sắt, đường bộ và đường thủy Trên toàn tỉnh có 8 ga tàu hỏa là Bỉm Sơn,
Đò Lèn, Nghĩa Trang, Hàm Rồng, Thanh Hóa, Yên Thái, Minh Khôi, Thị Long trong đó có một ga chính trong tuyến đường sắt Bắc Nam, 4 tuyến đường bộ huyết mạch của Việt Nam (quốc lộ 1A, quốc lộ 45, quốc lộ 47,
và đường Hồ Chí Minh ); một cảng nước sâu Thanh Hóa có sân bay quân
sự Sao Vàng Các dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam, đường cao tốc Bắc Nam đều đi qua Thanh Hóa
II-Tỉnh Quảng Ninh
Bản đồ tỉnh quảng ninh
Trang 12
1 Vị trí địa lí
Quảng Ninh là tỉnh ven biển thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam
Trong quy hoạch phát triển kinh tế, Quảng Ninh vừa thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc vừa thuộc vùng duyên hải Bắc Bộ Đây là tỉnh khai thác than đá chính của Việt Nam Di sản thế giới vịnh Hạ Long nằm ở tỉnh này Theo kết quả điều tra 01/04/2009 dân số tỉnh là 1.144.381 người
Quảng Ninh có toạ độ địa lí khoảng từ 106°26' - 108°31' E và từ
20°40' - 21°40' B
Điểm cực bắc thuộc thôn Mỏ Toòng, xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu Điểm cực nam ở đảo Hạ Mai thuộc xã Ngọc Vừng, huyện Vân Đồn Điểm cực tây thuộc xã Bình Dương và xã Nguyễn Huệ, huyện Đông Triều Điểm cực đông trên đất liền là mũi Gót ở đông bắc xã Trà Cổ, thành phố Móng Cái
Phía tây giáp tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Bắc Giang, phía đông giáp vịnh Bắc Bộ, phía tây nam giáp tỉnh Hải Dương và Thành phố Hải Phòng, phía bắc giáp huyện Phòng Thành và thị trấn Đông Hưng (tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc) với cửa khẩu Móng Cái và Trinh Tường Đường biên giới với Trung Quốc dài 132,8 km
Biển Quảng Ninh có hơn 2000 hòn đảo, chiếm 2/3 số đảo cả nước (2078/2779), trong đó có 1.030 đảo có tên Tổng diện tích các đảo là
619,913 km² Một số hòn đảo thuộc tỉnh Quảng Ninh là: đảo Trần và quần
Địa lý
Dân số
Số dân
• Mật độ
1.144.381 (2009) người
187 người/km²
Trang 13đảo Cô Tô (thuộc huyện Cô Tô) Vùng nội thuỷ từ bắc xuống nam có
những đảo chính như đảo Vĩnh Thực, đảo Miễu, đảo Cái Chiên, đảo Thoi Xanh, đảo Vạn Vược, đảo Thoi Đây, đảo Sậu Nam, đảo Co Bầu, đảo Trà Ngọ, đảo Cao Lô, đảo Trà Bàn, đảo Chén, đảo Thẻ Vàng, đảo Cảnh Cước, đảo Vạn Cảnh, đảo Cống Tây, đảo Phượng Hoàng, đảo Nấc Đất, đảo
Thượng Mai và đảo Hạ Mai cùng vô số những đảo nhỏ trong vịnh Bái Tử Long và Hạ Long
Duyên hải Quảng Ninh chạy dài gần 200 hải lí từ lãnh hải Trung Quốc ở phía đông đến địa giới thành phố Hải Phòng
a) Lịch sử
Quảng Ninh được thành lập năm 1963 với nền tảng là khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh Tên tỉnh là ghép tên của hai tỉnh Quảng Yên và
Hải Ninh cũ Diện tích của toàn tỉnh Quảng Ninh là 8.239,243 km²
Biên giới giáp với Trung Quốc trước năm 1887 là sông Dương Hà (còn gọi là An Nam Giang) bao gồm cả mũi Bạch Long nhưng Công ước Pháp-Thanh 1887 nhận kinh tuyến đông 105 độ 43 phút Paris làm đường phân định thì phần đất này Pháp nhường cho nhà Thanh Phần đất bị cắt gồm hơn bảy xã thuộc tổng Bát Tràng và hai xã của tổng Kiến Duyên
Hiện nay có một số ý kiến cho rằng vùng đất Trường Bình - Bạch Long của huyện Phòng Thành Cảng, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc là thuộc Việt Nam, nhất là sau khi Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được thành lập và tuyên bố hủy bỏ mọi hiệp ước về Việt Nam của thực dân Pháp với các nước khác Như vậy vùng Bạch Long - Trường Bình đúng ra phải được trả lại về Quảng Ninh nhưng đã không được thực hiện Rất nhiều người Kinh sống ở khu vực này tuyệt nhiên trở thành người mất quê hương và trở thành 1 trong 56 dân tộc của Trung Quốc, gọi là dân tộc Việt
b) Hành chính
Quảng Ninh có 2 thành phố trực thuộc, 2 thị xã và 10 huyện:
Thành phố Hạ Long 20 phường (trở thành thành phố loại 1 năm 2011)
Trang 14 Thành phố Móng Cái 8 phường và 9 xã
Thị xã Uông Bí 7 phường và 4 xã (trở thành thành phố vào năm 2011)
Thị xã Cẩm Phả 14 phường và 2 xã (trở thành thành phố vào năm 2012)
Huyện Ba Chẽ 1 thị trấn và 7 xã
Huyện Bình Liêu 2 thị trấn và 7 xã
Huyện Cô Tô 1 thị trấn và 2 xã
Huyện Đầm Hà 1 thị trấn và 7 xã
Huyện Đông Triều 2 thị trấn và 19 xã
Huyện Hải Hà 1 thị trấn và 15 xã
Huyện Hoành Bồ 1 thị trấn và 14 xã
Huyện Tiên Yên 1 thị trấn và 11 xã
Huyện Vân Đồn 1 thị trấn và 11 xã
Huyện Yên Hưng 1 thị trấn và 18 xã
Quảng Ninh có 184 đơn vị hành chính cấp xã gồm 127 xã, 49
phường và 12 thị trấn Quảng Ninh là tỉnh có nhiều thành phố và thị xã trực thuộc nhất của Việt Nam
C: Dân số
Theo tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009 là 1.144.381 người trong đó nữ là 558.793 người có tỉ lệ dân số sống ở thành thị cao thứ 3 Việt Nam (sau thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng), dân số thành thị là 575.939 người( chiếm tỉ lệ 50,3%) Quảng Ninh thuộc diện tỉnh có số dân trung bình trong cả nước Tỷ lệ tăng dân số bình quân từ năm 1999 đến 2009 là 1,3% (trung bình cả nước là 1,2%)
d) Địa hình
80% diện tích Quảng Ninh là địa hình đồi núi, tập trung ở phía Bắc Một phần năm diện tích ở phía Đông Nam tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng Quảng Ninh còn có rất nhiều đảo ven biển
Địa hình đáy biển Quảng Ninh không bằng phẳng, độ sâu trung bình là 20
m, có nhiều lạch sâu làm nơi cư trú của các rạn san hô
Trang 15Quảng Ninh là một trọng điểm kinh tế, một đầu tàu của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc đồng thời là một trong bốn trung tâm du lịch lớn của Việt Nam với di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long đã hai lần được UNESCO công nhận về giá trị thẩm mĩ và địa chất, địa mạo Quảng Ninh
có 3 Khu kinh tế Vân Đồn, hai Trung tâm thương mại Hạ Long, Móng Cái
là đầu mối giao thương giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc và các nước trong khu vực
Quảng Ninh hội tụ những điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế
- xã hội quan trọng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Là một tỉnh có nguồn tài nguyên khoáng sản,(Về trữ lượng than trên toàn Việt Nam thì riêng Quảng Ninh đã chiếm tới 90%.) nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, cung cấp vật tư, nguyên liệu cho các ngành sản xuất trong nước và xuất khẩu, đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế, tăng trưởng GDP của tỉnh Quảng Ninh Quảng Ninh với di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long 2 lần được Tổ chức UNESCO tôn vinh Với di tích văn hóa Yên Tử, bãi cọc Bạch Đằng, Đền Cửa Ông, Đình Quan Lạn, Đình Trà Cổ, núi Bài Thơ thuận lợi cho phát triển du lịch biển, du lịch sinh thái, du lịch thể thao, du lịch văn hóa tâm linh Quảng Ninh được xác định
là 1 điểm của vành đai kinh tế Vịnh Bắc Bộ, là cửa ngõ quan trọng của hành lang kinh tế Nam Ninh-Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh Có hệ thống cảng biển, cảng nước sâu có năng lực bốc xếp cho tàu hàng vạn tấn, tạo
ra nhiều thuận lợi cho ngành vận tải đường biển giữa nước ta với các nước trên thế giới Quảng Ninh có hệ thống cửa khẩu phân bố trên dọc tuyến biên giới, đặc biệt cửa khẩu quốc tế Móng Cái là nơi hội tụ giao lưu thương mại, du lịch, dịch vụ và thu hút các nhà đầu tư; Là cửa ngõ giao dịch xuất nhập khẩu với Trung Quốc và các nước trong khu vực
Quảng Ninh xếp thư 5 cả nước về thu ngân sách nhà nước
(2010).Năm 2010 GDP đầu người ước đạt 1500 USD/năm (Hạ Long 2882 USD/năm ,Móng Cái 2580 USD/năm ,Cẩm Phả vượt 2000 USD/năm)
2009 lương bình quân của lao động trên địa bàn tỉnh ước đạt gần 4 triệu đồng Công nhân mỏ ước đạt trên 5.3triệuQuảng Ninh phấn đấu 2010 tốc
độ tăng trưởng đạt 11%
Quảng Ninh là một địa danh giàu tiềm năng du lịch, là một đỉnh của
tam giác tăng trưởng du lịch miền Bắc Việt Nam, Quảng Ninh có danh thắng nổi tiếng là vịnh Hạ Long đã được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới và di sản thế giới bởi giá trị địa chất địa mạo Vịnh Hạ