Hiệu quả sản xuất lúa ở xã Hải Thành, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị Khóa luận tốt nghiệp Đại học Giáo viên hướng dẫn: Th.S Phạm Thị Thanh Xuân Sinh viên thực hiện: Lý Kiều Tiên... Xã
Trang 1Hiệu quả sản xuất lúa ở xã Hải Thành, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
Giáo viên hướng dẫn:
Th.S Phạm Thị Thanh Xuân
Sinh viên thực hiện:
Lý Kiều Tiên
Trang 2 Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản giữ vai trò quan trọng trong
cơ cấu kinh tế và đảm bảo an ninh lương thực, thực phẩm cho mọi quốc
gia
Việt Nam với hơn 70% dân số sống ở nông thôn và nghề nghiệp chính của
họ là sản xuất nông nghiệp trong đó cây lúa đóng vai trò quan trọng Sản
xuất lúa không những cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người, đảm
bảo nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến mà còn góp phần
quan trọng trong xuất khẩu đem lại nguồn thu ngoại tệ cho đất nước
Xã Hải Thành của huyện Hải Lăng là một xã nghèo, thuần nông, thu nhập
của đại bộ phận người dân trong xã phụ thuộc vào sản xuất lúa Bên cạnh
những thuận lợi về địa hình, đất đai, con người, người nông dân ở xã Hải
Thành còn gặp không ít khó khăn về thời tiết, kỹ thuật sản xuất, làm giảm
hiệu quả sản xuất lúa
Xuất phát từ thực tế đó cùng với quá trình nghiên cứu thực tiễn tại địa
phương tôi đã chọn đề tài : “Hiệu quả sản xuất lúa ở xã Hải Thành,
huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị” làm khóa luận tốt nghiệp.
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trang 41.1.1 Khái niệm hiệu quả kinh tế
1.1.2 Ý nghĩa của việc nghiên cứu hiệu quả kinh tế
Bảng 1: Tình hình sản xuất lúa tỉnh Quảng Trị từ năm 2007 - 2011
(Nguồn: Niêm giám thống kê, năm 2012)
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trong năm năm qua tình hình sản xuất lúa ở tỉnh Quảng Trị có nhiều biến động, nhưng nhìn chung diện tích, năng suất, sản lượng lúa tăng lên Diện tích tăng từ 47,1 nghìn ha(2007) lên 48,5 nghìn ha(2011) Năng suất tăng từ 46,1 tạ/ha (năm 2007) lên (48,6 tạ/ha năm 2011) Sản lượng lúa đạt 235,7 nghìn tấn năm 2011 tăng 8 %(18,6 nghìn tấn) so với năm 2007
Trang 51.2.2 Tình hình sản xuất lúa ở huyện Hải Lăng
Bảng 2: Tình hình sản xuất lúa tại huyện Hải Lăng năm 2009 – 2011
(Nguồn: Niên giám thống kê huyện Hải Lăng năm 2012)
Diện tích lúa của huyện qua 3 năm 2009-2011 đều tăng năm 2009 là
12.894 ha đến năm 2011 là 13.162 ha, tăng lên 2% so với năm 2009
Năng suất lúa của hai vụ từ năm 2009-2011 cũng có chiều hướng tăng
Về sản lượng năm 2009 là 58.255 tấn đến năm 2011 tăng lên 74.918 tấn,
tăng lên đến 28,6% so với năm 2009
Trang 6phẳng, đất đai được bồi đắp phù sa bởi
các nhánh sông bao quanh
- Hệ thống đê bao được bê tông hóa tạo
điều kiện sản xuất nông nghiệp theo
hướng chuyên canh, năng suất cao
- Nằm trên tuyến đường tránh lũ, cứu hộ,
cứu nạn và các tuyến giao thông liên xã
tạo điều kiện cho Hải Thành mở rộng
giao lưu với các đơn vị lân cận, góp phần
thúc đẩy kinh tế thương mại dịch vụ, tiêu
thụ nông sản,
- Có môi trường khá trong lành, ít bị ảnh
hưởng do chất thải công nghiệp
- Có nguồn lao động dồi dào, cần cù, chịu
khó, giàu kinh nghiệm, nhạy bén, có ý
thức hướng tới sản xuất hàng hóa
- Là một xã thuần nông, chủ yếu thu nhập từ nông nghiệp – trồng lúa và chăn nuôi gia súc, gia cầm Đất nông nghiệp bình quân trên đầu người cao nhưng mức đầu tư hạn chế và phụ thuộc lớn vào tự nhiên
- Điều kiện khí hậu tương đối khắc nghiệt và biến đổi ngày càng khó lường
đã ảnh hưởng không nhỏ đối với đời sống sản xuất của nhân dân
- Các nguồn tài nguyên khoáng sản, nguyên liệu hầu như không có đã hạn chế đến khả năng phát triển kinh tế của
xã Nguồn nước ngầm bị nhiễm phèn, mặn nặng
2.1 Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trang 7CHƯƠNG 2: HIỆU QUẢ SẢN XUẤT LÚA Ở XÃ HẢI THÀNH,
HUYỆN HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ
2.2 Tình hình sản xuất lúa ở xã Hải Thành
Bảng 3: Tình hình sản xuất lúa của xã Hải Thành giai đoạn 2005-2012
Chỉ
tiêu ĐVT
Năm 2005
Năm 2006
Năm 2007
Năm 2008
Năm 2009
Năm 2010
Năm 2011
Năm 2012
Trang 82.3 Tình hình sản xuất lúa của các hộ điều tra
2.3.1 Nhân khẩu và lao động
(Nguồn: Số liệu điều tra năm 2013)
SVTH: Lý Kiều Tiên
Bảng 4: Tình hình nhân khẩu và lao động các hộ điều tra năm 2012
Trang 9CHƯƠNG 2: HIỆU QUẢ SẢN XUẤT LÚA Ở XÃ HẢI THÀNH,
HUYỆN HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ
2.3.2 Tình hình sử dụng đất nông nghiệp của các hộ điều tra
Bảng 5: Quy mô, cơ cấu đất nông nghiệp của các hộ điều tra( BQ/hộ)
(Nguồn: Số liệu điều tra năm 2013)
Diện tích đất trồng lúa BQ/hộ là 11,75 sào Con số này khá cao khi tính bình
quân cho một hộ gia đình, trong 11,75 sào diện tích đất thuê chiếm 27%
Dân số tăng nhanh trong thời gian qua-> diện tích đất NN phân cho các nhân
khẩu giảm đi, bên cạnh đó nhu cầu đất ở, đất cho các công trình công cộng, xây dựng đường cao tốc để làm cảng Mỹ Thủy-> diện tích đất NN bị thu hẹp
Tóm lại: Diện tích đất trồng lúa chiếm phần lớn trong tổng diện tích đất sử dụng của hộ nông dân, phần còn lại là diện tích đất trồng màu, diện tích vườn, nhà ở
Trang 102.3.3 Tình hình trang bị cơ sở vật chất, kỹ thuật
Bảng 6: Tình hình trang bị tư liệu sản xuất của các hộ điều tra (BQ/hộ)
( Nguồn: Số liệu điều tra năm 2013)
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trang 11CHƯƠNG 2: HIỆU QUẢ SẢN XUẤT LÚA Ở XÃ HẢI THÀNH,
HUYỆN HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ
2.3.4 Diện tích, năng suất, sản lượng lúa của các hộ điều tra
Trang 12Bảng 8: Tình hình đầu tư chi phí cho sản xuất lúa của các hộ điều tra (BQ/sào)
Chỉ tiêu Đông Xuân Hè Thu BQC
So sánh(ĐX/HT) Giá trị % Giá trị % Giá trị % Giá trị % Tổng chi phí 1528,80 100,00 1650,64 100,00 1589,72 100,00 -121,84 -7,38
I Chi phí bằng tiền 736,51 48,18 790,53 47,89 763,52 48,03 -54,02 -6,83
1 Giống 60,81 8,26 50,57 6,397 55,69 7,29 10,24 20,25
2 Phân bón 172,01 23,35 226,62 28,67 199,32 26,10 -54,61 -24,10 Đạm 41,11 23,90 48,29 21,31 44,70 22,42 -7,18 -14,87 NPK 130,90 76,10 178,33 78,69 154,62 77,57 -47,43 -26,60
(ĐVT: 1.000đ)
Trang 13CHƯƠNG 2: HIỆU QUẢ SẢN XUẤT LÚA Ở XÃ HẢI THÀNH,
HUYỆN HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ
2.3.6 Kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất lúa của các hộ điều tra.
Chỉ tiêu Đông Xuân Hè Thu BQC So sánh( ĐX/HT)
Trang 142.3.7 Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả và hiệu quả sản xuất lúa
2.3.7.1 Ảnh hưởng của quy mô đất đai
Diện tích bình quân/hộ (sào)
Năng suất (kg/sào)
GO (1.000đ)
IC ( 1.000đ)
VA ( 1.000đ)
GO/IC (lần)
VA/IC ( lần)
Bảng 10: Ảnh hưởng của quy mô ruộng đất đến kết quả và hiệu quả sản
xuất lúa năm 2012
(Nguồn: Số liệu điều tra năm 2013)
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trang 15CHƯƠNG 2: HIỆU QUẢ SẢN XUẤT LÚA Ở XÃ HẢI THÀNH,
HUYỆN HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ
2.3.7.2 Ảnh hưởng của mức đầu tư
Bảng 11: Ảnh hưởng của quy mô IC đến kết quả và hiệu quả sản xuất lúa năm 2012
Phân tổ theo
Ic/sào Số hộ
Diện tích bình quân Năng suất GO IC VA GO/IC VA/IC
Đông Xuân
< 600 12,00 10,42 263,13 16264,58 5173,17 11091,42 3,14 2,14600- 900 21,00 9,67 265,71 14704,48 6868,57 7835,91 2,14 1,14
> 900 7,00 20,29 256,43 31227,86 19968,43 11259,43 1,56 0,56
Hè Thu
< 600 7,00 13,29 253,57 19370,00 6805,00 12565,00 2,85 1,85600- 900 25,00 8,00 256,20 11588,40 5662,00 5926,00 2,05 1,05
> 900 8,00 22,13 255.00 31475,63 22796,00 8680,00 1,38 0,38
Cả năm
< 600 8,00 12,88 262,19 19524,38 6493,44 13030,94 3,00 2,00600- 900 25,00 8,28 263,60 12172,88 5820,56 6352,32 2,09 1,09
Trang 16Công tác thủy lợi
Công tác cung ứng giống cho nông dân
Hướng dẫn kỹ thuật đầu tư thâm canh
Biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trang 17CHƯƠNG 2: HIỆU QUẢ SẢN XUẤT LÚA Ở XÃ HẢI THÀNH,
HUYỆN HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ
2.4 Những thuận lợi và khó khăn của các hộ nông dân trong quá trình
sản xuất
2.4.1 Thuận lợi
Đa số các nông hộ đều có kinh nghiệm lâu năm trong việc canh tác lúa và
chịu khó tìm hiểu để học hỏi tiếp cận và áp dụng KHKT vào trong sản xuất
Có điều kiện kinh tế xã hội phù hợp cho việc sản xuấ lúa và điều kiện giao
thông thuận lợi cho việc cung cấp vật tư, sản phẩm thu hoạch của nông hộ
Hằng năm do có lũ về cộng với sự bồi đắp phù sa của các con sông nên đã
cung cấp cho các đồng ruộng một lượng lớn phù sa đáng kể cho cây lúa sinh
trưởng phát triển tốt
Công tác khuyến nông BVTV và chuyển giao kỹ thuật canh tác mới trong
sản xuất được ngành nông nghiệp tỉnh quan tâm góp phần giúp người dân sản
xuất lúa ngày càng đạt hiệu quả cao hơn như giống mới, máy gặt đập liên hợp
Hầu hết các hộ nông dân khi thu hoạch đều được tuốt bằng máy và có máy
gặt đập liên hợp giúp người nông dân tiết kiện được thời gian và khắc phục
được tình trạng khan hiếm lao động khi đến mùa thu hoạch
Trang 18Tuy các hộ có ý thức trong việc đưa các kỹ thuật canh tác tiên tiến vào trong
sản xuất lúa tuy nhiên việc áp dụng chưa đồng bộ, chưa mạnh dạn đầu tư và áp
dụng các tiến bộ KHKT Trình độ của người dân còn hạn chế
Người dân cũng chưa quan tâm đến việc tồn trữ và bảo quản lúa lâu dài để
có thể bán được khi giá lên cao, họ còn phụ thuộc nhiều vào các thương nhân
trong và ngoài địa phương
Nằm trong vùng khí hậu khá khắc nghiệt, thường xãy ra lũ lụt bất thường,
tình hình sâu bệnh phát triển mạnh,… làm ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất lúa của bà con nông dân
Giá các yếu tố đầu vào tăng như phân bón, thuốc BVTV, xăng dầu làm tăng
chi phí thuê máy móc, công lao động
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trang 19CHƯƠNG 3 : ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ
YẾU NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT LÚA
3.1 Định hướng, mục tiêu phát triển sản xuất lúa trên địa bàn xã
chất lượng sản phẩm mở rộng thị trường tiêu thụ ra các xã, huyện và tỉnh lân cận
Phát huy nội lực tranh thủ các nguồn đầu tư của nhà nước để sửa chữa, xây dựng
các công trình thủy lợi phục vụ cho sản xuất
thị trường tiêu thụ, đảm bảo đầu ra cho sản phẩm
trường cho người dân
3.2 Những giải pháp thiết yếu để phát triển sản xuất lúa
Trang 20Kết quả và hiệu quả sản xuất lúa còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên,
khi mất mùa thì người dân dể rơi vào cảnh nợ nần, đặc biệt đối với các hộ
nghèo và cận nghèo bởi cây lúa là thu nhập chính của hộ
Trong cơ cấu đầu tư của các nông hộ thì đầu tư cho phân bón, thuê máy móc
chiếm tỷ lệ cao trong tổng chi phí, giá phân bón đều tăng mạnh nên cũng ảnh
hưởng rất nhiều đến sản xuất của người dân
Sản xuất lúa trên địa bàn xã thời gian qua đã có những thành tựu đáng kể tuy
nhiên trong thời gian tới cần có sự nỗ lực vào cuộc của cán bộ cũng như nhân
dân trên địa bàn xã một cách tích cực hơn nữa, đưa sản xuất theo hướng hàng
hóa đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng trong nước cũng như
có thể phục vụ cho nhu cầu xuất khẩu Để cây lúa vẫn là cây trồng chủ lực
trong phát triển nông nghiệp của xã
SVTH: Lý Kiều Tiên
Trang 21Phối hợp giữa các cấp lãnh đạo, cán bộ
phòng nông nghiệp
Thường xuyên theo dõi và phát hiện kịp thời các đợt dịch bệnh hại lúa
Xây dựng các trung tâm cung ứng giống
và vật tư tại các cơ sở
Tham gia các hoạt động phi nông nghiệp để kiếm thêm thu nhập
Trang 22Hiệu quả sản xuất lúa ở xã Hải Thành, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
Giáo viên hướng dẫn:
Th.S Phạm Thị Thanh Xuân
Sinh viên thực hiện:
Lý Kiều Tiên