ĐẢNG BỘ TỈNH ĐỒNG THÁP LÃNH ĐẠO CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TỪ NĂM 1995 ĐẾN NĂM 2015 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ

Về nội dung: Luận án nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về CCHC từ năm 1995 đến năm 2015, trên các lĩnh vực cụ thể sau: thể chế hành chính; thủ tục hành chính; xây

LÊ THANH DŨNG

ĐẢNG BỘ TỈNH ĐỒNG THÁP LÃNH ĐẠO CẢI CÁCH

HÀNH CHÍNH TỪ NĂM 1995 ĐẾN NĂM 2015

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

MÃ SỐ: 9 22 90 15

HÀ NỘI - 2020

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS, TS Đỗ Xuân Tuất

2 TS Nguyễn Danh Lợi

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án được bảo vệ trước hội đồng chấm luận án cấp

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Vào giờ , ngày , tháng , năm 2020

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia;

- Viện Thông tin khoa học Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh;

- Bộ phận Tư liệu Viện lịch sử Đảng

CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

1 Lê Thanh Dũng (2019), "Cải cách hành chính tỉnh Đồng tháp giai đoạn

1995 – 2015: Kết quả và bài học kinh nghiệm", Tạp chí thông tin khoa học

lý luận chính trị, (57), tr.90-94

2 Lê Thanh Dũng (2019), "Cải cách hành chính, xây dựng chính quyền thân

thiện phục vụ nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp", Tạp chí Giáo dục và xã hội, (8),

tr.235-240

3 Lê Thanh Dũng (2019), "Chính phủ kiến tạo trong mối quan hệ với chính

quyền địa phương", Tạp chí khoa học Đại học Quảng Nam, (14), tr.35-39

4 Lê Thanh Dũng (2019), "Cải cách hành chính ở tỉnh Đồng Tháp hướng đến

chính quyền năng động trong phục vụ nhân dân", Tạp chí Khoa học Nội vụ,

(32), tr.65-72

5 Lê Thanh Dũng (2019), "Cải cách hành chính ở tỉnh Đồng Tháp

(2005-2018), kết quả và kinh nghiệm", Tạp chí Lịch sử Đảng, (347), tr.105-110

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận án

Cải cách hành chính (CCHC) là vấn đề mang tính toàn cầu, thu hút sự quan tâm của tất cả các quốc gia trên thế giới Các quốc gia luôn xem CCHC là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển các mặt đời sống xã hội, CCHC cũng là một nội dung cốt yếu để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước

Trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, Đảng xác định CCHC là một khâu quan trọng xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN), Đảng đã đề ra quan điểm, chủ trương và ban hành một số Nghị quyết

chuyên đề về (CCHC), đồng thời tập trung lãnh đạo và tổ chức thực hiện Quán

triệt chủ trương của Đảng, Chính phủ đã tổ chức triển khai thực hiện chương trình CCHC theo từng giai đoạn, với việc bám sát mục tiêu của Đảng đề ra nhằm tiến hành CCHC toàn diện, hiệu quả theo nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng Qua quá trình thực hiện CCHC từ năm 1995 đến năm 2015, nền hành chính nhà nước đã có sự chuyển biến tích cực và đạt nhiều thành tựu to lớn, góp phần ồn định chính trị và thúc đẩy phát triển kinh tế -

xã hội (KT - XH) của đất nước

Đường lối, chủ trương của Đảng về CCHC được các cấp ủy địa phương quan tâm, chỉ đạo, trong đó có Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp thực hiện CCHC, đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp đổi mới và phát triển KT - XH của địa phương Tổ chức bộ máy hành chính từ tỉnh xuống đến huyện và xã căn bản được cải thiện theo hướng tinh gọn, hiệu quả và hiện đại, các sở, ban ngành và cơ quan chuyên môn của Tỉnh được sắp xếp, điều chỉnh tinh giản hơn trước, phát huy tác dụng, hiệu quả tốt hơn và việc quản lý sử dụng cán bộ công chức được đổi mới một bước từ khâu tuyển chọn, đánh giá Tuy nhiên, CCHC của tỉnh Đồng Tháp vẫn còn tồn tại hạn chế và bất cập, hiệu lực, hiệu quả quản lý chưa cao, yêu cầu phục vụ nhân dân chưa đáp ứng được trong điều kiện, bối cảnh mới

Xuất phát từ lý do trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Đảng bộ tỉnh Đồng

Tháp lãnh đạo cải cách hành chính từ năm 1995 đến năm 2015” làm luận án

tiến sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo CCHC từ năm 1995 đến năm 2015, đúc kết một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo CCHC của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Khái quát những nghiên cứu liên quan, chỉ ra những vấn đề đã được giải

quyết, những nội dung luận án tập trung nghiên cứu

Làm rõ các yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp

về CCHC

Phân tích chủ trương và chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về CCHC

Về thời gian: Luận án giới hạn phạm vi nghiên cứu từ năm 1995 đến năm 2015

Về không gian: Luận án nghiên cứu CCHC trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp

Về nội dung: Luận án nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh

Đồng Tháp về CCHC từ năm 1995 đến năm 2015, trên các lĩnh vực cụ thể sau: thể chế hành chính; thủ tục hành chính; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; tổ chức bộ máy hành chính; tài chính công, hiện đại hoá nền hành chính và công tác thông tin, tuyên truyền CCHC

4 Cơ sở lý luận, nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước pháp quyền XHCN và những vấn đề liên quan tới hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước

4.2 Nguồn tư liệu

Tư liệu được sử dụng chủ yếu dựa vào các Văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước; Văn kiện của Đảng bộ, Ủy ban nhân dân (UBND), Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh; các sở, ban, ngành về công tác CCHC của tỉnh Đồng Tháp

Kế thừa kết quả nghiên cứu các công trình khoa học có liên quan đến chủ

đề nghiên cứu

4.3 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng chủ yếu là phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc Ngoài ra, còn sử dụng các phương pháp liên ngành khác như: phương pháp phân tích, tổng hợp, đồng đại, lịch đại, so sánh và thống kê

5 Những đóng góp mới của luận án

5.1 Đóng góp về khoa học

Luận án hệ thống hóa các chủ trương, quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về CCHC, góp phần làm rõ và phong phú thêm những vấn đề lý luận về CCHC ở Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhấp quốc tế

Luận án cung cấp nguồn tư liệu về lãnh đạo CCHC ở địa phương, góp phần làm phong phú lịch sử Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp

Luận án cung cấp những luận cứ khoa học, một số kinh nghiệm có thể vận dụng vào thực tiễn CCHC ở tỉnh Đồng Tháp cũng như một số tỉnh có điều kiện tương đồng trong giai đoạn tiếp theo

Quá trình khảo cứu các công trình khoa học liên quan đến đề tài luận án,

có thể chia các công trình liên quan đến nền hành chính nhà nước, công tác CCHC nói chung và vấn đề CCHC ở tỉnh Đồng Tháp như sau:

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Từ khi ra đời, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được lịch

sử cách mạng và xã hội thừa nhận như một tất yếu lịch sử Đảng là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, trong quá trình lãnh đạo Đảng luôn luôn đổi mới tư duy và phương thức lãnh đạo đối với việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Vì vậy, đây là vấn đề luôn được các nhà lãnh đạo của Đảng, quản lý nhà nước và các nhà khoa học tổng kết, đúc rút kinh nghiệm và tìm tòi nghiên cứu để cho ra đời rất nhiều công trình khoa học, sách chuyên khảo phục

vụ cho chuyên môn và là nguồn tư liệu quý giá cho thế hệ sau:

Cuốn sách Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng nhà nước pháp quyền xã

hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân của Trần Hậu Thành

Tác giả Lê Duy Truy với cuốn sách Chủ tịch Hồ Chí Minh với xây dựng nhà

nước và công tác cán bộ Tác giả Nguyễn Văn Thảo (2006), Xây dựng nhà nước pháp quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng Phạm Ngọc Quang - Ngô Kim

Ngân với cuốn sách Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước trong

điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của dân do dân vì dân Cuốn

sách Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công cuộc đổi mới của Bùi Kim Đỉnh Đoàn Minh Huấn với cuốn sách Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo xây dựng

củng cố nhà nước (1986-1996) Nhà nước cách mạng Việt Nam (1945 – 2010)

của Nguyễn Trọng Phúc

Ngoài những công trình cụ thể nêu trên, còn rất nhiều công trình nghiên cứu của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học về xây dựng

và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, về đổi mới sự lãnh đạo của

Đảng đối với Nhà nước, như: Đổi mới để tiến lên của Nguyễn Văn Linh; Mấy

vấn đề về nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Trường Chinh; Đỗ

Mười với cuốn sách Xây dựng nhà nước của nhân dân - thành tựu, kinh nghiệm

và đổi mới; Trần Ngọc Đường, Bộ máy Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam;

Nguyễn Trọng Phúc và Hồ Xuân Quang, Một số quan điểm cơ bản của Đảng

Cộng sản Việt Nam về xây dựng nhà nước XHCN của dân, do dân, vì dân từ

1986 đến nay; Nguyễn Đặng Dung, Thể chế tư pháp trong nhà nước pháp quyền;

Bùi Xuân Đức, Đổi mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước trong giai đoạn hiện nay; Phạm Thái Việt, Vấn đề điều chỉnh chức năng và thể chế của nhà nước dưới tác

động của toàn cầu hóa; Tào Thị Quyên, Cơ chế bảo vệ Hiến pháp trong Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

1.1.2 Các công trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn về nền hành chính, sự lãnh đạo của Đảng đối với nền hành chính nhà nước và cải cách hành chính

Có rất nhiều công trình khoa học, sách, tạp chí của các nhà quản lý, nhà nghiên cứu cho ra đời các tác phẩm để góp phần làm sáng tỏ thêm về vấn đề

này, như: Tác giả Nguyễn Ngọc Hiến với cuốn sách Các giải pháp thúc đẩy cải

cách hành chính ở Việt Nam; Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lý, Cải cách hành chính vấn đề cấp thiết để đổi mới bộ máy nhà nước; Đào Trọng

Truyến với cuốn sách Cải cách hành chính và công cuộc xây dựng nhà nước

pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Trần Đình Thắng với cuốn sách Đảng Cộng sản Việt Nam với việc cải cách nền hành chính nhà nước; Nguyễn Hữu

Hải với cuốn sách Cơ sở lý luận và thực tiễn về hành chính nhà nước Nguyễn Hữu Hải với cuốn sách Cải cách hành chính nhà nước lý luận và thực tiễn Đoàn Duy Khương với cuốn sách Cải cách hành chính công phục vụ phát triển

kinh tế cải thiện môi trường kinh doanh Cuốn sách Vấn đề minh bạch hóa hoạt động quản lý hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay của Nguyễn

Thị Phương

Các nghiên cứu lĩnh vực hành chính, CCHC dưới góc độ chuyên khảo, luận án, luận văn và các bài viết công bố trên tạp chí trong nước như: Lê Hữu

Hiền với bài viết “Mấy vấn đề bất cập trong cải cách hành chính ở cấp tỉnh

hiện nay” Luận văn thạc sĩ Xây dựng Đảng của Nguyễn Minh Sơn, Thành Ủy Vĩnh Yên – tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo cải cách hành chính nhà nước trong giai đoạn hiện nay Luận án tiến sĩ Xây dựng Đảng của Nguyễn Hữu Nhân, Thành

Ủy thành phố Hồ Chí Minh lãnh đạo cải cách hành chính trong giai đoạn hiện nay Ngoài những công trình nghiên cứu được nêu cụ thể như trên, thì còn rất nhiều các công trình nghiên cứu có liên quan đến hành chính công, CCHC như: Nguyễn Duy Gia, Cải cách một bước bộ máy nhà nước ở nước ta hiện nay; Lê

Sĩ Dược, Cải cách bộ máy hành chính cấp Trung ương trong công cuộc đổi mới nước ta hiện nay

1.1.3 Các công trình về tỉnh Đồng Tháp có liên quan đến đề tài luận án

Hiện nay, chưa có công trình nào nghiên cứu trực diện về CCHC ở tỉnh Đồng Tháp Tuy nhiên, có nhiều công trình, đề cập về điều kiện tự nhiên, dân

cư, kinh tế, chính trị, xã hội của địa phương và đây cũng là nguồn tài liệu quý

đối với đề tài luận án, với những công trình cụ thể như sau: Huỳnh Xuân Hiệp,

Xây dựng hệ thống thông tin quản lý hành chính phục vụ lãnh đạo cấp huyện, tỉnh Đồng Tháp; Trần Thị Thanh Nhàn , Nâng cao ý thức chính trị cho cán bộ chủ chốt cấp xã ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay, Luận văn thạc sĩ Quản lý công; Lịch

sử Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp (1975 - 2000) tập III của Ban Chấp hành Đảng bộ

tỉnh Đồng Tháp… Những công trình nghiên cứu có hệ thống nêu trên sẽ là nguồn tài liệu có giá trị tham khảo tốt cho luận án nhằm thực hiện mục đích, nhiệm vụ đặt ra Tuy nhiên, những công trình khoa học đó chưa luận bàn về CCHC ở tỉnh Đồng Tháp, nhất là về Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo CCHC trong giai đoạn

từ năm 1995 đến năm 2015 Chính vì vậy, cần phải khảo cứu và tìm tòi trên cơ

sở các nguồn tư liệu này những nét tương đồng, những mãng lý luận và thực tiễn

để tác giả hoàn thiện hơn trong việc đưa ra được một kết quả khả quan nhất và trọn vẹn nhất cho nghiên cứu đề tài này

1.1.4 Các công trình của tác giả nước ngoài liên quan đến đề tài luận án

Trong những cuốn sách, bài viết trong kỷ yếu hội thảo quốc tế và tạp chí, một số tác giả nước ngoài nghiên cứu về vị trí, vai trò của các cấu trúc nền hành chính và CCHC ở một số nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam Những công trình đã đưa ra những nhận định, đánh giá mang tính khoa học, khách quan đối với CCHC của Chính phủ nói chung và quá trình cải cách ở Việt Nam nói riêng Trong đó, đáng chú ý là:Tập thể tác giả Dwight H.Perkins; David

D.Dapice; Jonathan H.Haughton (1994), Vietnam economic reforms in the

direction of flying dragons (Việt Nam cải cách kinh tế theo hướng rồng bay );

APEC (2009), “Vietnam: Developments in Regulatory Reform”“Việt Nam:

Những phát triển trong cải cách thể chế; Bài viết của Michael Foster vời tiêu đề

“Đề án 30, giải pháp kịp thời và nỗ lực của cơ quan kiểm soát thủ tục hành

chính”; Jim Winkler trong bài viết “Năng lực và thẩm quyền thực sự cho cơ quan kiểm soát thủ tục hành chính”

NỘI DUNG LUẬN ÁN TẬP TRUNG NGHIÊN CỨU

1.2.1 Kết quả nghiên cứu các công trình có liên quan đến luận án

Về nội dung, khảng định được vị trí, vai trò của nền hành chính và cải cách

nền hành chính nhà nước, các công trình khoa học tiếp cận từ nhiều góc độ, phạm vi và lĩnh vực khác nhau nhưng đều khẳng định tầm quan trọng của CCHC

là cơ sở quan trọng để xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước Đã có nhiều công trình nghiên cứu về CCHC của Việt Nam và đánh giá những ưu điểm, hạn chế, đồng thời tổng kết rút kinh nghiêm, trên cơ sở đó đề xuất phương hướng, giải pháp để CCHC cho phù hợp với thực tiễn đặt ra Tuy nhiên, còn những khoảng trống về sự vận dụng quan điểm, chủ trương của Đảng, quá trình chỉ đạo thực hiện về CCHC ở các Đảng bộ địa phương của Việt Nam chưa được nghiên cứu toàn diện, chuyên sâu, trong đó có tỉnh Đồng Tháp

Về phương pháp, các công trình khoa học có phương pháp tiếp cận và

trình bày những vấn đề dưới mỗi lĩnh vực khác nhau thì cách thể hiện khác nhau Từ đó, cung cấp phương pháp nghiên cứu đối với luận án chuyên ngành Lịch sử Đảng cách tiếp cận, thể hiện vấn đề

Về tư liệu, các công trình trên đã cung cấp hệ thống tư liệu phong phú, đa

dạng nhiều góc độ khác nhau về CCHC, tạo nên bức tranh tổng thể, đa chiều về vấn đề này Qua đó, giúp cho việc nghiên cứu về CCHC được thuận lợi trên

bình diện cả nước cũng như khai thác để phục vụ cho việc thực hiện luận án

1.2.2 Những nội dung luận án tập trung nghiên cứu

Luận án tiến hành khảo cứu những yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về CCHC từ năm 1995 đến năm 2015

Luận án hệ thống hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về cải cách nền hành chính nhà nước và làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp vận dụng về CCHC từ năm 1995 đến năm 2015 được gắn kết trong không gian

chung của cả nước

Luận án phân tích quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo thực hiện CCHC từ năm 1995 đến năm 2015, trong đó tập trung ở các vấn đề như: tổ chức chỉ đạo, điều hành; công tác thông tin, tuyên truyền; cải cách thể chế hành chính; cải cách thủ tục hành chính; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách tổ chức bộ máy hành chính; cải cách tài chính công

và hiện đại hoá nền hành chính

Luận án nhận xét khái quát những ưu điểm và hạn chế, đồng thời đúc kết một số kinh nghiệm về thực tiễn quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo CCHC từ năm 1995 đến năm 2015, đáp ứng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện bộ máy hành chính, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với CCHC trong thời gian tiếp theo

Tiểu kết chương 1

Qua khảo cứu các công trình khoa học đã được công bố dưới nhiều thể loại cho thấy CCHC là vấn đề quan trọng trong quá trình xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước, các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu trên nhiều góc độ về đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền, cùng với những nghiên cứu lý luận và thực tiễn về nền hành chính, sự lãnh đạo của Đảng đối với nền hành chính nhà nước

và CCHC nhà nước Tuy nhiên, số lượng các công trình nghiên cứu về CCHC các địa phương đến nay vẫn còn hạn chế Vì vậy, nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ các địa phương về CCHC sẽ cung cấp những cơ sở khoa học để Đảng Cộng sản Việt Nam tổng kết lý luận, đưa ra những chủ trương và giải pháp CCHC ngày càng hoàn thiện hơn Các công trình nghiên cứu về CCHC đa số tập trung ở lĩnh vực hành chính công, một số công trình nghiên cứu về chủ trương, phương hướng và giải pháp nhằm cải cách nền hành chính nhà nước Song, những công trình nghiên cứu phần tổng quan là cơ sở quan trọng để nghiên cứu sinh có được hướng tiếp cận đúng đắn về mặt tư liệu, phương pháp nghiên cứu để hoàn thành luận án của mình

Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH ĐỒNG THÁP

VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TỪ NĂM 1995 ĐẾN NĂM 2005

2.1 NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Tháp

2.1.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Đặc điểm điều kiện tự nhiên tạo những điều kiện thuận lợi tương đối cho phát triển kinh tế, nhất là kinh tế nông nghiệp toàn diện, du lịch sinh thái và có điều kiện giao thương kết nối với các tỉnh trong khu vực và quốc tế Mặt khác,

vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, phần lớn nền đất chịu lực kém, địa giới bị chia cắt gây khó khăn trong phát triển hạ tầng giao thông, tốn kém trong việc đầu tư xây dựng các kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội Vì vậy, tạo cho Đồng Tháp không ít khó khăn ảnh hưởng đến phát triển kinh tế mà còn tác động đến sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân, tác động đến các công tác điều hành, quản

lý hành chính của chính quyền địa phương

2.1.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội

Phân tích những đặc điểm chủ yếu về điều kiện tự nhiên và KT - XH cho thấy những lợi thế tạo ra cho sự phát triển của Tỉnh Tuy nhiên, Đồng Tháp vẫn còn một số hạn chế và đứng trước những thách thức, kinh tế phát triển chậm và chưa vững chắc, nhiều nguồn lực quan trọng như nhân lực, giáo dục - đào tạo,

vị trí địa lý, văn hóa và những yếu tố thuận lợi, thế mạnh của Tỉnh chưa được khai thác và sử dụng hiệu quả; quản lý hành chính nhà nước các cấp còn nhiều bất cập Từ đặc điểm tình hình, Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đã quan tâm đẩy mạnh CCHC, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, cá nhân, tổ chức trong quan hệ hành chính

để đẩy nhanh quá trình đổi mới

2.1.2 Tình hình cải cách hành chính tỉnh Đồng Tháp trước năm 1995

Cải cách hành chính nhà nước là nhiệm vụ phức tạp, khó khăn, phải tiến hành từng bước, liên tục trong nhiều năm, thống nhất từ Trung ương xuống địa phương và đồng bộ ở các ngành, các cấp Mục tiêu cải cách nền hành chính ở Đồng Tháp là xây dựng một nền hành chính từ tỉnh đến cơ sở trong sạch, vững mạnh và sử dụng đúng năng lực và từng bước hiện đại hóa để quản lý có hiệu quả mọi mặt của đời sống xã hội, thực hiện tốt đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp xác định công tác CCHC nhà nước là nhiệm vụ quan trọng, để thực hiện cần phải quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, Nhà nước và phải tiến hành đồng bộ, bằng chương trình và kế hoạch toàn diện, các cấp các ngành cần tiến hành thường xuyên, liên tục

Trước những năm 1995 tuy chưa có chương trình CCHC của Nhà nước được triển khai toàn diện từ Trung ương đến cơ sở Nhưng, Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đã quán triệt chủ trương cải cách một bước nền hành chính nhà nước của Đảng, đồng thời đề ra chủ trương và chỉ đạo thực hiện và đạt kết quả trên một số

lĩnh vực trong công tác cải cách một bước nền hành chính của Tỉnh như sau: Thứ

nhất, về cải cách một bước thể chế nền hành chính nhà nước ở địa phương bước

đầu đã có sự chuyển biến tích cực; Thứ hai, điều chỉnh, sắp xếp từng bước bộ máy hành chính nhà nước; Thứ ba, bồi dưỡng, đào tạo cán bộ công chức hành chính

Tuy nhiên, quá trình CCHC trong thời gian nay còn tồn tại nhiều hạn chế: Công tác chỉ đạo điều hành về CCHC của các cấp ủy Đảng, chính quyền chưa thật sự quyết liệt, không xây dựng chương trình hành động cụ thể nào của Tỉnh

ủy, đối với UBND tỉnh Đồng Tháp về công tác CCHC trước năm 1995, chủ yếu tiến hành theo kế hoạch và nhiệm vụ ngắn hạn, không có mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể đặt ra cho từng giai đoạn

2.1.3 Chủ trương của Đảng về cải cách hành chính (1995 - 2005)

Chủ trương của Đảng về CCHC ở Việt Nam là vấn đề mới, diễn ra trong điều kiện thiếu kiến thức và kinh nghiệm về quản lý hành chính nhà nước trong thời kỳ đổi mới còn có nhiều hạn chế, phải vừa làm, vừa rút kinh nghiệm Vì vậy, việc hình thành quan niệm và những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo CCHC cũng như việc đề ra những nội dung, phương hướng, chủ trương, giải pháp thực hiện trong từng giai đoạn là một quá trình tìm tòi sáng tạo không ngừng, là quá trình nhận thức liên tục, thống nhất trong tiến trình đổi mới của đất nước

Nghị quyết số 08-NQ/HNTW Hội nghị lần thứ tám BCHTW khóa VII 1995) về việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính nhà nước, Nghị quyết đánh dấu bước phát triển mới về nhận thức trong xây dựng và phát triển nền hành chính nhà nước, đã đề ra mục tiêu, quan điểm chỉ đạo CCHC một cách nhất quán, lâu dài

(1-và đồng bộ Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII (năm 1996) đề ra chủ trương tiếp tục cải cách bộ máy nhà nước, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Nghị quyết nhấn mạnh: “quán triệt các quan điểm cơ bản về xây dựng Nhà nước; đổi mới nâng cao chất lượng công tác lập pháp và giám sát tối cao của Quốc hội đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước; cải cách nền hành chính nhà nước; cải cách tổ chức và hoạt động tư pháp và đẩy mạnh đấu tranh chống tham nhũng”

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX ( 2001) tiếp tục chủ trương đẩy mạnh cải cách tổ chức và hoạt động của Nhà nước, phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực; thiết lập trật tự kỷ cương, chống quan liêu, tham nhũng

Như vậy, những quan điểm, chủ trương trên của Đảng về CCHC ở Việt Nam diễn ra trong điều kiện đất nước đang tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện và bước sang thời kỳ CNH, HĐH là chủ trương hết sức cần thiết, trở thành nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị, là cơ sở cần thiết để xây dựng và nâng cao hiệu quả quản lý bộ máy hành chính nhà nước, trong quá trình xây dựng XHCN ở Việt Nam

2.2 QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ TỈNH ĐỒNG THÁP LÃNH ĐẠO TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TỪ NĂM 1995 ĐẾN NĂM 2005

2.2.1 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh về cải cách hành chính

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 08-NQ/HNTW Hội nghị lần thứ tám BCHTW khóa VII (1-1995) về việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước

Cộng hòa XHCN Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính nhà nước, đồng thời bám sát nội dung CCHC theo Nghị quyết số 38/CP ngày 04-5-

1994 của Chính phủ về cải cách một bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết công việc của công dân và tổ chức, Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp kịp thời cụ thể hóa quan điểm, chủ trương của Đảng bằng Chương trình hành động của Tỉnh ủy để lãnh đạo công tác CCHC ở địa phương

Chương trình hành động số 09-CTr/TU ngày 19-7-1995 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh (khoá V) thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khoá VII, đã cụ thể hóa công tác lãnh đạo CCHC trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp, với chủ trương: “thực hiện cải cách một bước nền hành chính nhà nước” Đại hội lần VI của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đề ra chủ trương là: “Tiếp tục cải cách nền hành chính nhà nước, xây dựng và hoàn thiện một bước chính quyền các cấp” Chương trình hành động số 35/Ctr/TU ngày 06-2-

1998 của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh (khoá VI), nhận định công tác cải cách nền hành chánh nhà nước đã đạt được một số kết quả nhất định Bám sát chủ trương của Đảng, Tỉnh ủy Đồng Tháp ban hành Chương trình hành động năm

2001 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khoá VII, với chủ trương: “Tiếp tục CCHC, kiện toàn và nâng cao hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước, thực hiện quy chế dân chủ cơ sở” Trong giai đoạn từ năm 1995 đến năm 2005 đánh dấu chặng đường đầu của tỉnh Đồng Tháp tiến hành chương trình CCHC một cách tổng thể theo chủ trương Đảng, chương trình của Nhà nước Như vậy, những chủ trương của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về công tác CCHC thể hiện sự quan tâm đối với công tác CCHC là cơ sở để các cấp ủy, chính quyền quán triệt thực hiện những mục tiêu, nhiệm vụ Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đề ra

2.2.2 Quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về cải cách hành chính

2.2.2.1 Công tác tổ chức chỉ đạo, điều hành cải cách hành chính

Công tác chỉ đạo, điều hành của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp luôn quán triệt tinh thần chủ trương Hội nghị lần thứ tám của BCHTW khóa VII; Nghị quyết Đại hội Đảng khóa VIII và khóa IX, cùng với Nghị quyết số 38/CP, Chương trình hành động của Chính phủ về cải cách một bước nền hành chính nhà nước và thông qua Nghị quyết của Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh khóa VI

và khóa VII, được cụ thể bằng Chương trình hành động của Tỉnh ủy lãnh đạo thực hiện chủ trương về cải cách một bước nền hành chính tỉnh Đồng Tháp từ năm 1995 đến năm 2005 Công tác chỉ đạo, điều hành của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về CCHC được thể hiện cụ thể từng nội dung công việc và cơ quan, đơn vị phải thực hiện theo chủ trương đề ra, Chương trình hành động của Tỉnh ủy đã chỉ đạo tổ chức thực hiện, đối với đạo chính quyền các cấp tập trung trên một số lĩnh vực trọng điểm, tạo bước chuyển biến nhằm phục vụ tốt hơn cho tiến trình đổi mới, tạo tiền đề cho cải cách một bước nền hành chính thành công và thúc đẩy phát triển KT - XH của tỉnh Đồng Tháp

2.2.2.2 Chỉ đạo thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền về cải cách hành chính

Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp xác định công tác CCHC không phải là công việc riêng của hệ thống hành chính, mà là yêu cầu chung của toàn xã hội Vì vậy, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến rộng rãi để mọi cán bộ, công chức và nhân dân nhận thức đúng về CCHC Nhận thức được vai trò của công tác tuyên truyền, phổ biến công tác CCHC sẽ đóng góp hiệu quả cho sự thành công trong việc chỉ đạo thực hiện, trở thành nội dung không thể thiếu của quá trình này

Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo công tác thông tin, tuyên truyền phải đảm bảo về nội dung chương trình tổng thể CCHC nhà nước, kế hoạch cải CCHC của UBND tỉnh và kết quả thực hiện của các cấp, các ngành trong Tỉnh, phải được thực hiện đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung, như thông tin cổ động, triển lãm tranh ảnh của ngành văn hóa; tin, bài, phóng sự, chuyên mục CCHC của báo, đài.Qua đó, kịp thời phát hiện những nơi làm tốt để biểu dương, những nơi làm chưa tốt để phê phán và chỉ ra cụ thể hạn chế, khuyết điểm để có biện pháp khắc phục, góp phần vào sự quan tâm của lãnh đạo các ngành, các cấp trong giải quyết công việc của dân, doanh nghiêp, nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân về CCHC

2.2.2.3 Chỉ đạo thực hiện đổi mới và từng bước hoàn thiện thể chế hành chính nhà nước

Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo thực hiện CCHC trong 10 năm từ 1995 đến 2005 với hai giai đoạn 1995-2000 và 2001-2005 Trong đó, UBND tỉnh với Ban chỉ đạo CCHC tỉnh thường xuyên chỉ đạo các cấp, các ngành rà soát các văn bản pháp quy, kịp thời đổi mới, cải tiến quy trình ban hành và nâng cao tính thống nhất, bền vững tương đối của các văn bản quy phạm pháp luật, có quy chế thu thập ý kiến các đối tượng thi hành các văn bản pháp quy, sửa đổi hoặc bãi bỏ các quy định không phù hợp với thực tế địa phương

Thứ nhất, đối với công tác rà soát, sửa đổi hoàn chỉnh một bước quy trình xây dựng và han hành văn bản pháp quy theo đúng thẩm quyền: Qua

công tác rà soát, ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của UBND tỉnh Đồng Tháp hàng năm cho thấy chất lượng ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày càng khả thi hơn, góp phần nâng cao năng lực quản lý Nhà nước trên địa bàn, qua đó cho thấy công tác lãnh đạo về CCHC bước đầu của Đảng bộ tỉnh đã đạt được bước chuyển biến tích cực, nhất là sự quan tâm sâu

sát của các cấp lãnh đạo

Thứ hai, tiến hành cải cách một bước cơ bản các thủ tục hành chính:

Thực hiện chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp, tiếp tục thực hiện Nghị quyết

số 38/CP của Chính phủ về cải cách một bước thủ tục hành chính UBND tỉnh Đồng Tháp tập trung chỉ đạo xây dựng cụ thể trình tự TTHC ở 4 lĩnh vực trọng yếu, như: Cấp quyền sử dụng đất, cấp giấy phép xây dựng; tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân; phân bổ, cấp phát và sử dụng vốn ngân sách, trước hết là vốn xây dựng cơ bản; đăng ký kinh doanh, cấp quyền sở hữu

và chuyển quyền sở hữu tài sản