CỔ PHIẾU ưu đãi của CÔNG TY CON, lãi hợp NHẤT TRÊN cổ PHIẾU và CHI PHÍ THUẾ TNDN hợp NHẤT

khóa luận tốt nghiệp

ĐỀ TÀI: CỔ PHIẾU ƯU ĐÃI

CỦA CÔNG TY CON, LÃI HỢP NHẤT TRÊN CỔ PHIẾU VÀ CHI PHÍ THUẾ TNDN HỢP NHẤT

Nhóm 8 – KTKT – K21 đêm

Phần I:

CÔNG TY CON VỚI CỔ PHIẾU

ƯU ĐÃI

2.1 CTC với CPUĐ không giữ bởi CT mẹ 2.2 CTC với CPUĐ được giữ bởi CT mẹ

1 Công ty con với cổ phiếu ưu

đãi lưu hành

• Cổ phiếu ưu đãi thường có các quyền ưu tiên trong

thanh khoản và thường có thể thu hồi theo các mức giá cao hơn mệnh giá hay giá trị thanh lý

• Thu nhập thuần của một công ty có đầu tư cổ phiếu ưu đãi đang lưu hành sẽ được phân chia đầu tiên cho các

cổ đông năm giữ cổ phiếu ưu đãi căn cứ trên thỏa thuận

về cổ phiếu ưu đãi, và số còn lại thì phân bổ cho cổ

đông thường

• Tương tự, vốn chủ sở hữu của một công ty được đầu tư cho cổ đông ưu đãi dựa trên thỏa thuận về cổ phiếu ưu đãi, sau đó phân bổ phần còn lại cho cổ đông thường

• Khi cổ phiếu ưu đãi có một giá thanh lý hay giá hoàn lại, số này được dùng để phân bổ vốn chủ sở hữu của công ty

con cho cổ đông nắm giữ cổ phiếu ưu đãi.

• Bất cứ khoản cổ tức nào trong nợ cổ tức ưu tiên tích lũy phải được gồm trong vốn phân bổ cho cổ đông năm giữ cổ phiếu ưu đãi.

• Đối với cổ phiếu ưu đãi không tham gia chia lời, phân bổ thu nhập cho cổ đông ưu đãi trên cơ sở tỷ lệ ưu đãi hoặc giá trị ưu đãi.

• Phân bổ thu nhập cho cổ phiếu ưu đãi không tích lũy,

không tham gia chia lời chỉ khi nếu cổ tức được công bố và chỉ trong giá trị cổ tức công bố.

1 Công ty con với cổ phiếu ưu

đãi lưu hành

2 Phương pháp kế toán trong các

Cổ phiếu ưu đãi (Mệnh giá $100; giá thu hồi

$105, cổ tức $10; tích lũy, k chia lời)

2 Phương pháp kế toán trong các

nợ phải trả của B được báo cáo tại GTHL bằng GTSS khi A mua B

• Ngày 31/12/2011 vốn chủ sỡ hữu của công ty con B được phân chia cụ thể cho cổ đông ưu đãi và cổ đông thường:

Trừ: Vốn chủ sở hữu ưu đãi (1000cp*105$/cp) ($105.000)

2 Phương pháp kế toán trong các

• Thu nhập thuần của công ty con B là 50.000$ được phân bổ cho cổ phiếu ưu đãi $10.000 (1000cp*$10/cp) và cho cổ phiếu thường $40.000

2 Phương pháp kế toán trong các

Đầu tư vào B (thường)$18.000

Giảm đầu tư vào B vì cổ tức nhận được ($20.000x90%)

 Ngày 31/12/2012

Đầu tư vào B (thường) $36.000

Lợi tức từ công ty con B $36.000

Ghi nhận vốn chủ sở hữu trong thu nhập của B ($40.000x90%)

2 Phương pháp kế toán trong các

trường hợp cụ thể

2.1 Công ty con với cổ phiếu ưu đãi không giữ bởi công ty

mẹ :

• Các bút toán điều chỉnh & loại trừ khi lập BCTC HN năm 2012

Lợi ích cổ đông thiểu số - ưu đãi

$105.000

 Thu nhập từ công ty con B ($40.000x90%) $36.000

Cổ tức – cp thường($20.000x90%) $18.000

Loại trừ thu nhập và cổ tức nhận được từ B trong năm 2012, điều chỉnh

giảm khoản đầu tư vào B tương ứng

2 Phương pháp kế toán trong các

2 Phương pháp kế toán trong các

Trừ:Vốn CSH ưu đãi (1.000cpx$105 giá thu hồi 1cp) ($105.000)

2 Phương pháp kế toán trong các

2 Phương pháp kế toán trong các

2 Phương pháp kế toán trong các

trường hợp cụ thể

2.2 Công ty con với cổ phiếu ưu đãi được giữ bởi công ty mẹ:

a) Phương pháp thanh lý suy định

Vào 1/1/2014, A mua 800 cổ phiếu ưu đãi của B (80% cổ phiếu ưu đãi) với

$100 mỗi cỗ phiếu, với giá $80.000 Giá trị sổ sách của 800 cổ phiếu ưu đãi

$92.000 ($115.000 x 80%).

 A vào sổ khoản đầu tư này như sau:

– Đầu tư vào B – cổ phiếu ưu đãi $80.000

Tiền $80.000

Vào sổ mua 80% cổ phiếu ưu đãi của B (800cp*$100/cp)

– Đầu tư vào B – cổ phiếu ưu đãi $12.000

Thặng dư vốn cổ phần $12.000

Điều chỉnh thặng dư cổ phần để phản ánh thanh lý suy định

($92.000-$80.000)

2 Phương pháp kế toán trong các

– Đầu tư vào B – cổ phiếu ưu đãi $8.000

Thu nhập từ cổ phiếu ưu đãi của B $8.000

Vào sổ 80% thu nhập dành cho cp ưu đãi của B (800cp*$10/cp)

– Đầu tư vào B - cp thường $9.000

Thu nhập từ cổ phiếu thường của B $9.000

Vào sổ 90% thu nhập dành cho cp thường của

B($20.000-$10.000)x90%)

2 Phương pháp kế toán trong các

trường hợp cụ thể

2.2 Công ty con với cổ phiếu ưu đãi được giữ bởi công ty mẹ:

Vốn chủ sở hữu của B, ngày 31/12/2014:

Khoản đầu tư của A, ngày 31/12/2014:

Tổng vốn chủ sở hữu ($480.000 vào 1/1/2014 +$20.000 thu nhập thuần năm 2014) $500.000 Trừ: vốn chủ sở hữu cổ phiếu ưu đãi (1000cpx($105 giá thu hồi + $20 nợ cổ tức) $125.000

Đầu tư vào B - cp ưu đãi ($125.000 vốn ưu đãi x 80%) $100.000

Đầu tư vào B – cổ phiếu thường ($375.000 vốn cổ phiếu thường x 90% +

$45.000 Lợi thế thương mại x 90%)

$378.000

2 Phương pháp kế toán trong các

trường hợp cụ thể

2.2 Công ty con với cổ phiếu ưu đãi được giữ bởi công ty mẹ:

Các bút toán điều chỉnh khi lập BCTC HN năm 2014:

 Thu nhập từ cổ phiếu ưu đãi của B ($10.000x80%) $8.000

Đầu tư vào B – cổ phiếu ưu đãi $8.000

Giảm đầu tư vào cổ phiếu ưu đãi của B tương ứng với thu nhập được phân bổ

 Cổ phiếu ưu đãi - B (mệnh giá) $100.000

Lợi nhuận giữ lại-B $15.000

(1000cpx($10 nợ cổ tức+$5 chênh lệch giá thu hồi và mệnh giá 1cp)

Đầu tư vào B – cổ phiếu ưu đãi (80%) $92.000

Lợi ích CĐTS trong cổ phiếu ưu đãi của B(20%) $23.000

Loại trừ đầu tư vào cổ phiếu ưu đãi của B và tách lợi ích CĐTS vào ngày

1/1/2014

2 Phương pháp kế toán trong các

trường hợp cụ thể

2.2 Công ty con với cổ phiếu ưu đãi được giữ bởi công ty mẹ:

Các bút toán điều chỉnh khi lập BCTC HN năm 2014:

 Thu nhập từ cổ phiếu thường của B $9.000

Đầu tư vào B – cổ phiếu thường $9.000

Giảm đầu tư vào cp thường của B tương ứng với lợi tức được phân bổ

Thặng dư vốn cổ phần $40.000

Lợi nhuận giữ lại ($140.000-$15.000) $125.000

Lợi ích CĐTS của B - cp thường [(365.000+$45.000)x10%] $41.000

Loại trừ đầu tư vào cp thường của B và vốn thường của B vào 1/1/2014

2 Phương pháp kế toán trong các

trường hợp cụ thể

2.2 Công ty con với cổ phiếu ưu đãi được giữ bởi công ty mẹ:

Các bút toán điều chỉnh khi lập BCTC HN năm 2014:

 Thu nhập của CĐTS – cổ phiếu ưu đãi (20%x$10.0000) $2.000

Lợi ích cổ đông thiểu số – cổ phiếu ưu đãi $2.000

Ghi nhận lợi ích của cổ đông thiểu số từ việc đầu tư vào cổ phiếu ưu đãi.

 Thu nhập của CĐTS – cổ phiếu thường (10%x10.000) $1.000

Lợi ích cổ đông thiểu số – cổ phiếu thường $1.000

2 Phương pháp kế toán trong các

2 Phương pháp kế toán trong các

trường hợp cụ thể

2.2 Công ty con với cổ phiếu ưu đãi được giữ bởi công ty

mẹ:

b) Phương pháp giá gốc:

• Nếu thanh lý suy định không được A vào sổ tại thời điểm mua, đầu tư vào

cổ phiếu ưu đãi của B sẽ giữ ở mức giá mua $80.000 suốt năm 2014, không ghi nhận thu nhập cổ phiếu ưu đãi

• Trong trường hợp này, thay vì bút toán điều chỉnh (b), bút toán loại trừ khoản đầu tư vào cổ phiếu ưu đãi và vốn chủ sở hữu ưu đãi của B sẽ là :

Lợi nhuận giữ lại-B[1.000cpx($10+$5) ] $15.000

Cổ phiếu ưu đãi-B $100.000

Đầu tư vào B-cp ưu đãi(giá mua) $80.000

Lợi ích cổ đông thiểu số - cp ưu đãi (20%x$115.000) $23.000

Thặng dư vốn cổ phần ($92.000-$80.000) $12.000

• Các bút toán điều chỉnh còn lại không thay đổi.

Phần II:

CÔNG TY MẸ VÀ LÃI HỢP NHẤT TRÊN CỔ PHIẾU

bổ cho cổ phiếu phổ thông

3

Xác định số lượng cổ phiếu để tính lãi cơ bản

trên cổ phiếu

• Lãi cơ bản trên cổ phiếu được tính bằng cách chia lợi nhuận hoặc

lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của công ty cho

số lượng bình quân gia quyền của số cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trong kỳ.

• Lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ

thông của công ty là các khoản lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế thu nhập

doanh nghiệp trong kỳ sau khi được điều chỉnh bởi cổ tức của cổ

phiếu ưu đãi, những khoản chênh lệch phát sinh do thanh toán cổ phiếu ưu đãi và những tác động tương tự của cổ phiếu ưu đãi đã

được phân loại vào nguồn vốn chủ sở hữu Việc tính lợi nhuận hoặc

lỗ phân bổ cho cổ phiếu phổ thông được thực hiện bằng cách lấy chỉ

tiêu lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ trừ (-) các khoản điều chỉnh giảm và cộng (+) thêm các khoản điều chỉnh tăng lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế thu nhập doanh

nghiệp.

1 Lãi cơ bản trên cổ phiếu – Tổng quan

1 Lãi cơ bản trên cổ phiếu – Tổng quan

• Số lượng cổ phiếu phổ thông được sử dụng để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu là số bình quân gia quyền của

cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trong kỳ Số bình

quân gia quyền cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trong

kỳ hiện tại và tất cả các kỳ trình bày phải được điều

chỉnh cho các sự kiện (trừ việc chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm năng) tạo ra sự thay đổi về số lượng cổ phiếu phổ thông mà không dẫn đến thay đổi về nguồn vốn

1 Lãi cơ bản trên cổ phiếu - Trình bày

trên báo cáo tài chính

• Các CTCP là công ty mẹ phải trình bày báo cáo tài chính hợp nhất thì chỉ phải trình bày chỉ tiêu lãi cơ bản trên cổ phiếu trên báo cáo tài chính hợp nhất mà không phải trình bày trên báo cáo tài chính riêng Trong trường hợp này lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của công ty mẹ là lợi nhuận hoặc lỗ trên cơ sở

thông tin hợp nhất theo quy định của chuẩn mực kế toán

• Đối với CTCP là công ty độc lập không phải lập báo cáo tài chính hợp nhất thì chỉ trình bày chỉ tiêu lãi cơ bản trên

cổ phiếu trên báo cáo tài chính riêng Trường hợp này, lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của công ty là lợi nhuận hoặc lỗ của riêng CTCP

này

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

a) Cổ tức của cổ phiếu ưu đãi: Cổ tức của cổ phiếu ưu

đãi bao gồm: Cổ tức của cổ phiếu ưu đãi không lũy kế được thông báo trong kỳ báo cáo và cổ tức của cổ phiếu

ưu đãi luỹ kế phát sinh trong kỳ báo cáo Cổ tức của cổ phiếu ưu đãi được tính như sau:

• Cổ tức của CP ưu đãi =Tỷ lệ cổ tức của CP ưu đãi x

Mệnh giá cổ phiếu ưu đãi

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

 Cổ phiếu ưu đãi không lũy kế: là loại cổ phiếu mà nếu

trong một kỳ kế toán năm nào đó công ty bị lỗ hoặc 1 lý

do khác mà công ty không thông báo trả cổ tức cho

người nắm giữ cổ phiếu ưu đãi thì số cổ tức này sẽ

không được chuyển sang các kỳ sau để chi trả Khi tính lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế phân bổ cho cổ phiếu phổ

thông phải lấy chỉ tiêu lợi nhuận (lỗ) trong kỳ trừ đi số cổ tức của cổ phiếu ưu đãi không luỹ kế được thông báo

trong kỳ

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

• Ví dụ: Công ty cổ phần T có số cổ phiếu ưu đãi không lũy kế trị giá 100 trđ, cổ tức ưu đãi 15%/năm Lợi nhuận (hoặc lỗ) phân bổ cho cổ đông CP phổ thông trong các năm 2007 đến 2010 như sau:

LN (hoặc lỗ) phân bổ cho CPPT (50) 10 75 185

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

• Theo ví dụ trên thì trong năm 2007 và 2008 lợi nhuận (hoặc lỗ) phân bổ cho cổ phiếu phổ thông cũng bằng lợi nhuận

hoặc lỗ sau thuế thu nhập doanh nghiệp do đó công ty không thông báo cổ tức của cổ phiếu ưu đãi Trong năm 2009, 2010 công ty thông báo cổ tức ưu đãi là 15.000.000 đồng, do vậy giá trị này phải được điều chỉnh giảm vào lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế thu nhập doanh nghiệp Nếu không tính đến các yếu

tố khác, lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông là:

• Năm 2009: 90.000.000 đ - 15.000.000 đ = 75.000.000 đ

• Năm 2010: 200.000.000 đ - 15.000.000 đ = 185.000.000 đ

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

 Cổ phiếu ưu đãi lũy kế: là loại cổ phiếu được bảo đảm

thanh toán cổ tức, kể cả trong một số kỳ kế toán năm

công ty không thông báo thanh toán hoặc chỉ thông báo thanh toán được một phần thì số cổ tức chưa thanh toán được cộng dồn và công ty phải trả số cổ tức này trước khi trả cổ tức của cổ phiếu phổ thông Khi tính lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế phân bổ cho cổ phiếu phổ thông phải

lấy chỉ tiêu lợi nhuận (lỗ) sau thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ trừ đi số cổ tức ưu đãi phát sinh trong kỳ Giá trị này không bao gồm số cổ tức ưu đãi luỹ kế liên quan đến các kỳ trước

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

Ví dụ: Công ty cổ phần T có số cổ phiếu ưu đãi không

lũy kế trị giá 100.000.000đ, cổ tức ưu đãi 15%/năm Lợi nhuận (hoặc lỗ) phân bổ cho cổ đông CP phổ thông

trong các năm 2007 đến 2010 như sau:

Chỉ tiêu Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010

Lợi nhuận (lỗ) sau thuế TNDN (50) 10 90 200

Cổ tức ưu đãi luỹ kế phát sinh

trong kỳ

Lợi nhuận (hoặc lỗ) phân bổ

cho cổ phiếu phổ thông

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

• Theo ví dụ trên thì trong các năm cổ tức ưu đãi luỹ kế phát sinh là

15.000.000 đồng Cổ phiếu ưu đãi luỹ kế trong các năm tăng dần, tuy nhiên chỉ điều chỉnh giảm vào lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế thu nhập

doanh nghiệp trong kỳ là giá trị cổ tức ưu đãi luỹ kế phát sinh trong kỳ Nếu không tính đến các yếu tố khác thì lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho

cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông là:

Năm 2007: - 50.000.000 đ - 15.000.000 đ =- 65.000.000 đ

Năm 2008: 10.000.000 đ - 15.000.000 đ = - 5.000.000 đ

Năm 2009: 90.000.000 đ - 15.000.000 đ = 75.000.000 đ

Năm 2010: 200.000.000 đ - 15.000.000 đ = 185.000.000 đ

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

b) Khoản chênh lệch lớn hơn giữa giá trị hợp lý của khoản thanh toán cho người sở hữu với giá trị ghi sổ của cổ phiếu ưu đãi khi công ty mua lại cổ phiếu ưu đãi của

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

• Nếu không tính đến các yếu tố khác, LN hoặc lỗ phân bổ cho

cổ phiếu phổ thông trong kỳ được tính như sau:

200.000.000 – 30.000.000 = 170.000.000 đ

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

c) Khoản chênh lệch lớn hơn giữa giá trị hợp lý của

cổ phiếu phổ thông hoặc các khoản thanh toán khác thực hiện theo điều kiện chuyển đổi có lợi tại thời điểm thanh toán với giá trị hợp lý của cổ phiếu phổ thông được phát hành theo điều kiện chuyển đổi

gốc.

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ

phiếu phổ thông

2.1 Các khoản điều chỉnh giảm LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

• Ví dụ: Trong năm 2010 Công ty cổ phần T mua lại số cổ phiếu

ưu đãi trước thời hạn Để thực hiện được điều này công ty phải trả cho người nắm giữ thêm một khoản tiền ngoài cam kết ban đầu là 20.000.000 đ Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh

nghiệp trong kỳ của công ty là 200.000.000 đ

• Theo ví dụ này khoản tiền trả thêm được ghi nhận giảm trừ vào

NV CSH và không ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh trong kỳ

Vì vậy, nó phải được điều chỉnh giảm khi tính lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho CĐTS.

• Lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ phiếu phổ thông trong kỳ =

200 – 20 = 180 trđ.

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ phiếu phổ thông

2.2 Các khoản điều chỉnh tăng LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

• Khoản chênh lệch giữa giá trị ghi sổ của cổ phiếu

ưu đãi lớn hơn giá trị hợp lý của khoản thanh toán cho người sở hữu khi công ty cổ phần mua lại cổ phiếu ưu đãi của người sở hữu.

2 Xác định LN hoặc lỗ phân bổ cho cổ phiếu phổ thông

2.2 Các khoản điều chỉnh tăng LN hoặc lỗ sau thuế TNDN

• Ví dụ:

• Trong năm 2010 cty cổ phần T mua lại số cổ phiếu ưu đãi có mệnh giá 50.000.000đ với giá 40.000.000đ Lợi nhuận sau thuế trong kỳ của công ty là 200.000.000đ