Hoành độ của các điểm trên C mà tại đó tiếp tuyến của C song song hoặc trùng với trục A.. Biết d cắt trục hoành, trục tung lần lượt tại hai điểm A,B sao cho OAB cân tại O.. Gọi d
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
TÀI LIỆU DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH KHÁ – GIỎI
có nghiệm (nhớ: "hàm hàm, đạo đạo")
II – Các dạng toán viết phương trình tiếp tuyến thường gặp
Viết PTTT của C :y f x , biết có hệ số góc k cho trước
Gọi M x y o; o là tiếp điểm Tính y'y x' o
Do phương trình tiếp tuyến có hệ số góc k y x' o k i
Giải i tìm được x oy o f x o :yk x x oy o
Lưu ý Hệ số góc k y x'( o) của tiếp tuyến thường cho gián tiếp như sau:
Phương trình tiếp tuyến // :d yax b ka
a
Phương trình tiếp tuyến tạo với trục hoành góc k tan
Viết PTTT của C :y f x ,biết đi qua (kẻ từ) điểm A x A;y A
Gọi M x y o; o là tiếp điểm Tính y o f x o và k y x' o theo x o
Phương trình tiếp tuyến tại M x y o; o là :yk x x oy o
Do A x A;y A y Ak x Ax oy o i
Giải phương trình i x oy o và k phương trình
Viết PTTT của C :y f x , biết cắt hai trục tọa độ tại A và B sao cho tam giác OAB vuông cân hoặc có diện tích S cho trước
Gọi M x y( ;o o) là tiếp điểm và tính hệ số góc k y x'( o) theo x o
Giải i hoặc ii x oy k o; phương trình tiếp tuyến
Tìm những điểm trên đường thẳng d ax by c: 0 mà từ đó vẽ được 1, 2,3, , n tiếp tuyến với
Với k y x' o là hệ số góc tiếp tuyến
vuông cân tạo với Ox một góc 45o và O
Trang 2NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Thế k từ ii vào i , được: f x f ' x xx My M iii
Số tiếp tuyến của C vẽ từ M số nghiệm x của iii
Tìm những điểm M x M;y M mà từ đó vẽ được hai tiếp tuyến với đồ thị hàm số C :y f x và hai tiếp tuyến đó vuông góc nhau
PTTT qua M và có hệ số góc k có dạng :yk x x My M
'
Thế k từ ii vào i , được: f x f ' x xx My M iii
Qua M vẽ được hai tiếp tuyến với C iii có hai nghiệm phân biệt x x 1, 2
Hai tiếp tuyến đó vuông góc nhau k k1 2 1 y x' 1 'y x 2 1
k f x k nếu cho song song và f' x o k d 1 nếu cho vuông góc x oy oM x y o; o
Câu 1 (THPT Hùng Vương Bình Phước 2019) Phương trình tiếp tuyến của đường cong
tại điểm có hoành độ x 0 là
A y 2x3 B y 2x3 C y2x3 D y2x3
Câu 3 (THPT Thiệu Hóa – Thanh Hóa 2019) Cho hàm số yx33x có đồ thị C Hệ số góc k của
tiếp tuyến với đồ thị C tại điểm có tung độ bằng 4 là:
Câu 4 (GKI THPT Việt Đức Hà Nội -2019) Cho hàm số 1
1
x y x
Trang 3TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021 Câu 7 (THPT Quang Trung Đống Đa Hà Nội 2019) Cho hàm số y4x2 cos 2x có đồ thị là C
Hoành độ của các điểm trên C mà tại đó tiếp tuyến của C song song hoặc trùng với trục
A Có hệ số góc bằng 1 B Song song với trục hoành
C Có hệ số góc dương D Song song với đường thẳng x 1
Câu 9 (THPT Yên Phong 1 Bắc Ninh 2019) Tiếp tuyến với đồ thị hàm số 1 4 2
x y
Câu 12 (Mã 102 2018) Cho hàm số 1 4 7 2
y x x có đồ thị C Có bao nhiêu điểm A thuộc đồ thị
C sao cho tiếp tuyến của C tại A cắt C tại hai điểm phân biệt M x y 1; 1; N x y 2; 2 ( M ,
y x x có đồ thị C Có bao nhiêu điểm A thuộc C
sao cho tiếp tuyến của C tại A cắt C tại hai điểm phân biệt M x y 1; 1, N x y 2; 2 ( M , N
Trang 4NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Câu 16 (THPT Gang Thép Thái Nguyên 2019) Cho hàm số 1
2
x y x
, gọi d là tiếp tuyến của đồ thị
hàm số tại điểm có hoành độ bằng m 2Biết đường thẳng d cắt tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
tại điểm A x y 1; 1 và cắt tiệm cận ngang của đồ thị hàm số tại điểm B x 2;y2 Gọi S là tập hợp
các số m sao cho x2 y1 Tính tổng bình phương các phần tử của S 5
Câu 17 (Chuyên Lê Quý Đôn Điện Biên 2019) Cho hàm số 2 1
x y x
Đường thẳng d y: ax b
là tiếp tuyến của đồ thị hàm số 1 Biết d cắt trục hoành, trục tung lần lượt tại hai điểm A,B sao
cho OAB cân tại O Khi đó a b bằng
M N thay đổi, đường thẳng MN luôn đi qua điểm nào trong các điểm dưới đây?
A Điểm N 1; 5 B Điểm M1; 5 C ĐiểmQ 1;5 D Điểm P 1;5
Câu 20 Cho hàm số 2
1
x y x
đồ thị C Gọi d là khoảng cách từ giao điểm hai tiệm cận của đồ thị
C đến một tiếp tuyến của C Giá trị lớn nhất của d có thể đạt được là
y x x có đồ thị ( )C Có bao nhiêu điểm A thuộc ( ) C sao cho tiếp tyến của
( )C tại A cắt ( ) C tại hai điểm phân biệt M x y , ( ;1 1) N x y (( ;2 2) M N khác A ) thỏa mãn ,
1 2 5( 1 2)
y y x x
Trang 5TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Câu 23 Có bao nhiêu tiếp tuyến của đồ thị 2 3
2
x y x
Đường thẳng d y: ax b
là tiếp tuyến của đồ thị hàm số 1 Biết d cắt trục hoành, trục tung lần lượt tại hai điểm A,B sao
cho OAB cân tại O Khi đó a b bằng
có đồ thị là C , điểm M
thay đổi thuộc đường thẳng d y: 1 2x sao cho qua M có hai tiếp tuyến của C với hai tiếp
điểm tương ứng là A, B Biết rằng đường thẳng AB luôn đi qua một điểm cố định là H Tính
độ dài đường thẳng OH
Câu 27 (Chuyên Thái Bình - 2019) Cho hàm số 3 2
f x x x mx Gọi S là tổng tất cả giá trị của tham số m để đồ thị hàm số y f x cắt đường thẳng y 1 tại ba điểm phân biệt A0;1,
B , C sao cho các tiếp tuyến của đồ thị hàm số y f x tại B , C vuông góc với nhau Giá trị của S bằng
f x y
g x
Hệ số góc của các
tiếp tuyến của đồ thị các hàm số đã cho tại điểm có hoành độ x 1 bằng nhau và khác 0 Khẳng
định nào dưới đây đúng?
Câu 29 (Sở Nam Định - 2019) Cho hàm số yf x , biết tại các điểm A B C, , đồ thị hàm số y f x có
tiếp tuyến được thể hiện trên hình vẽ bên Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A f x C f x A f x B B f x A f x B f x C
Trang 6NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Câu 30 Cho hàm số 3 2
yx m x C Tìm tất cả các giá trị của m thỏa mãn qua
1; 1
A kẻ được hai tiếp tuyến đến C là 1:y và 1 tiếp xúc với 2 C tại N và cắt C
tại điểm P P N có hoành độ là x 3
A Không tồn tại m B m 2 C m ; 0 m 2 D m 2
Câu 31 Cho hàm số yx33x2 có đồ thị 1 C và điểm A1;m Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị
nguyên của tham số m để qua A có thể kể được đúng ba tiếp tuyến tới đồ thị C Số phần tử của S là
BẠN HỌC THAM KHẢO THÊM DẠNG CÂU KHÁC TẠI
https://drive.google.com/drive/folders/15DX-hbY5paR0iUmcs4RU1DkA1-7QpKlG?usp=sharing
Theo dõi Fanpage: Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
Hoặc Facebook: Nguyễn Vương https://www.facebook.com/phong.baovuong
Tham gia ngay: Nhóm Nguyễn Bào Vương (TÀI LIỆU TOÁN) https://www.facebook.com/groups/703546230477890/
Ấn sub kênh Youtube: Nguyễn Vương
https://www.youtube.com/channel/UCQ4u2J5gIEI1iRUbT3nwJfA?view_as=subscriber
ĐỂ NHẬN TÀI LIỆU SỚM NHẤT NHÉ!
Trang 7TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
TÀI LIỆU DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH KHÁ – GIỎI
có nghiệm (nhớ: "hàm = hàm, đạo = đạo")
II – Các dạng toán viết phương trình tiếp tuyến thường gặp
Viết PTTT của C :y= f x , biết có hệ số góc k cho trước
Gọi M x y o; o là tiếp điểm Tính y'y x' o
Do phương trình tiếp tuyến có hệ số góc k y x' o =k i
Giải i tìm được x oy o = f x o :y=k x x oy o
Lưu ý Hệ số góc k= y x'( o) của tiếp tuyến thường cho gián tiếp như sau:
Phương trình tiếp tuyến // :d y=ax b k=a
a
Phương trình tiếp tuyến tạo với trục hoành góc k =tan
Viết PTTT của C :y= f x ,biết đi qua (kẻ từ) điểm A x A;y A
Gọi M x y o; o là tiếp điểm Tính y o = f x o và k = y x' o theo x o
Phương trình tiếp tuyến tại M x y o; o là :y=k x x oy o
Do A x A;y A y A=k x Ax oy o i
Giải phương trình i x oy o và k phương trình
Viết PTTT của C :y= f x , biết cắt hai trục tọa độ tại A và B sao cho tam giác OAB vuông cân hoặc có diện tích S cho trước
Gọi M x y( ;o o) là tiếp điểm và tính hệ số góc k= y x'( o) theo x o
Giải i hoặc ii x oy k o; phương trình tiếp tuyến
Tìm những điểm trên đường thẳng d ax by c: =0 mà từ đó vẽ được 1, 2,3, , n tiếp tuyến với
Với k = y x' o là hệ số góc tiếp tuyến
vuông cân tạo với Ox một góc 45o và O
Trang 8NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Thế k từ ii vào i , được: f x = f ' x xx My M iii
Số tiếp tuyến của C vẽ từ M = số nghiệm x của iii
Tìm những điểm M x M;y M mà từ đó vẽ được hai tiếp tuyến với đồ thị hàm số C :y= f x và hai tiếp tuyến đó vuông góc nhau
PTTT qua M và có hệ số góc k có dạng :y=k x x My M
'
Thế k từ ii vào i , được: f x = f ' x xx My M iii
Qua M vẽ được hai tiếp tuyến với C iii có hai nghiệm phân biệt x x 1, 2
Hai tiếp tuyến đó vuông góc nhau k k1 2 = 1 y x' 1 'y x 2 = 1
k = f x =k nếu cho song song và f' x o k = d 1 nếu cho vuông góc x oy oM x y o; o
Câu 1 (THPT Hùng Vương Bình Phước 2019) Phương trình tiếp tuyến của đường cong
Trang 9TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021 Câu 3 (THPT Thiệu Hóa – Thanh Hóa 2019) Cho hàm số y=x33x có đồ thị C Hệ số góc k của
tiếp tuyến với đồ thị C tại điểm có tung độ bằng 4 là:
Lời giải Chọn C
Ta có hoành độ tiếp điểm của tiếp tuyến là nghiệm của phương trình x33x=4x=1
Ta có y'=3x2 3
Hệ số góc của tiếp tuyến là k= y' 1 =6
Câu 4 (GKI THPT Việt Đức Hà Nội -2019) Cho hàm số 1
1
x y x
Ta có
2
121
x
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm M1; 0 là
Gọi A x 0;1 C thì 0
0 0
Tiếp tuyến của C tại điểm A có phương trình: y=y 0 x0y 0 = 2x1
Suy ra tiếp tuyến song song với d :y= 2x2
Trang 10NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Câu 7 (THPT Quang Trung Đống Đa Hà Nội 2019) Cho hàm số y=4x2 cos 2x có đồ thị là C
Hoành độ của các điểm trên C mà tại đó tiếp tuyến của C song song hoặc trùng với trục
A Có hệ số góc bằng 1 B Song song với trục hoành
C Có hệ số góc dương D Song song với đường thẳng x = 1
Từ BBT suy ra điểm cực tiểu của đồ thị hàm số là M0;3
Tiếp tuyến của đồ thị tại điểm cực tiểu là đường thẳng y =3
Phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị và tiếp tuyến là:
Trang 11TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
tiếp xúc với parabol y=x2 7 m=7
Câu 11 (Đề Tham Khảo 2018) Cho hàm số
=
21
x y
Lời giải Chọn C
=
2
1'
( 1)
y x
x
x x
2x26x a =3 0 3
Để đồ thị hàm số có một tiếp tuyến qua A thì hệ là số nghiệm của hệ phương trình trên có
nghiệm duy nhất phương trình 3 có nghiệm duy nhất khác 1
y x
=
Trang 12NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Giả sử tiếp tuyến đi qua A a ;1 là tiếp tuyến tại điểm có hoành độ x=x0, khi đó phương trình tiếp tuyến có dạng :
0 0 2
0 0
21
11
x
x x
0 0 2
0
21
y= x x có đồ thị C Có bao nhiêu điểm A thuộc đồ thị
C sao cho tiếp tuyến của C tại A cắt C tại hai điểm phân biệt M x y 1; 1; N x y 2; 2 ( M ,
N khác A ) thỏa mãn y1y2=3x1x2
Lời giải Chọn D
132
x x x
y= x Xét phương trình hoành độ giao điểm
Trang 13TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
+) Với x = 0 2A 2; 5 Phương trình tiếp tuyến: y=3x 1
Xét phương trình hoành độ giao điểm
Tiếp tuyến cắt đồ thị C tại hai điểm phân biệtM x y 1; 1;N x y 2; 2 khác A khi phương trình
1 có hai nghiệm phân biệt khác t
Trang 14NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
y= x x có đồ thị C Có bao nhiêu điểm A thuộc C
sao cho tiếp tuyến của C tại A cắt C tại hai điểm phân biệt M x y 1; 1, N x y 2; 2 ( M , N
khác A ) thỏa mãn y1y2 =8x1x2?
Lời giải Chọn D
x x x
x x
Trang 15TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
=
Vậy có 2 điểm A thỏa đề bài
Câu 15 (Chuyên Bắc Ninh 2019) Cho hàm số
2
x b y
ab y
ab a
Thay b= 3 2a ta được phương trình
=
Với a= = 2 b 1 (loại, do ab 2)
Với a= =1 b 1 Phương trình tiếp tuyến tại A 1; 2 là y= 3x12 song song với d Vậy a =1, b =1, suy ra a3b= 2
Câu 16 (THPT Gang Thép Thái Nguyên 2019) Cho hàm số 1
2
x y x
=
, gọi d là tiếp tuyến của đồ thị
hàm số tại điểm có hoành độ bằng m Biết đường thẳng d cắt tiệm cận đứng của đồ thị hàm số 2tại điểm A x y và cắt tiệm cận ngang của đồ thị hàm số tại điểm 1; 1 B x 2;y2 Gọi S là tập hợp
các số m sao cho x2y1= Tính tổng bình phương các phần tử của S 5
Trang 16NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
m
Vậy bằng tổng bình phương các phần tử của S bằng 10
Câu 17 (Chuyên Lê Quý Đôn Điện Biên 2019) Cho hàm số 2 1
x y x
=
Đường thẳng d y: =ax b
là tiếp tuyến của đồ thị hàm số 1 Biết d cắt trục hoành, trục tung lần lượt tại hai điểm A,B sao
cho OAB cân tại O Khi đó a b bằng
=
là
32
Mặt khác, OAB cân tại O hệ số góc của tiếp tuyến là 1
Gọi tọa độ tiếp điểm x y0; 0, với 0 3
Với x0= 1 y0= Phương trình tiếp tuyến là: y1 = loại vì x ABO
Với x0= 2 y0= Phương trình tiếp tuyến là: 0 y= thỏa mãn x 2
Trang 17TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
C cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 2 nên với x 0 có f 0 2
M N thay đổi, đường thẳng MN luôn đi qua điểm nào trong các điểm dưới đây?
A Điểm N 1; 5 B Điểm M1; 5 C ĐiểmQ 1;5 D Điểm P 1;5
cực trị của đồ thị, khi đó phương trình MN chính là phương trình đường thẳng
Thử trực tiếp ta được điểm Q 1;5 , các điểm còn lại không thuộc
Câu 20 Cho hàm số 2
1
x y x
=
đồ thị C Gọi d là khoảng cách từ giao điểm hai tiệm cận của đồ thị
C đến một tiếp tuyến của C Giá trị lớn nhất của d có thể đạt được là
Lời giải Chọn C
Tiệm cận đứng d : 1 x =1 0, tiệm cận ngangd : 2 y =1 0 tâm đối xứng là I 1;1
a
a a
Trang 18NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
m m m m m m
y= x x có đồ thị ( )C Có bao nhiêu điểm A thuộc ( ) C sao cho tiếp tyến của
( )C tại A cắt ( ) C tại hai điểm phân biệt M x y , ( ;1 1) N x y (( ;2 2) M N khác A ) thỏa mãn ,
1 2 5( 1 2)
y y = x x
Lờigiải Chọn B
tuyến tại A là đường thẳng (d) có phương trình:
Trang 19TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
0 2
2
x y x
Trang 20NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
0 2
Vậy không tồn tại tiếp tuyến nào của đồ thị hàm số 2 3
2
x y x
=
Đường thẳng d y: =axb
là tiếp tuyến của đồ thị hàm số 1 Biết d cắt trục hoành, trục tung lần lượt tại hai điểm A,B sao
cho OAB cân tại O Khi đó a b bằng
Lời giải Chọn D
x y x
=
là
32
Mặt khác, OAB cân tại O hệ số góc của tiếp tuyến là 1
Gọi tọa độ tiếp điểm x0;y0, với 0 3
Với x0= 1 y0=1 Phương trình tiếp tuyến là: y= x loại vì ABO
Với x0= 2 y0 =0 Phương trình tiếp tuyến là: y= thỏa mãn x 2
Trang 21TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Hệ số góc tiếp tuyến tại B b y ; B của đồ thị C là 3 2
Với a= 1, phương trình đường thẳng AB là x 1 2y=0 x2y =1 0
Với a=3, phương trình đường thẳng AB là x 3 2.y2=0 x 2y =1 0
=
có đồ thị là C , điểm M
thay đổi thuộc đường thẳng d y: = 1 2x sao cho qua M có hai tiếp tuyến của C với hai tiếp
điểm tương ứng là A, B Biết rằng đường thẳng AB luôn đi qua một điểm cố định là H Tính
độ dài đường thẳng OH
Lời giải Chọn D
• Md y: = 1 2xM m ;1 2 m
• Phương trình đường thẳng đi qua M có dạng: y=kx 1 2m km
• Điều kiện để qua M có hai tiếp tuyến với C là:
2
3
1 21
41
x
x k x