1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Biên soạn hệ thống lý thuyết và bài tập phần đạo hàm và vi phân của hàm nhiều biến cho giáo trình giải tích 2

210 12 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Biên Soạn Hệ Thống Lý Thuyết Và Bài Tập Phần Đạo Hàm Và Vi Phân Của Hàm Nhiều Biến Cho Giáo Trình Giải Tích 2
Tác giả Nguyễn Văn Dũng
Người hướng dẫn ThS. Nguyễn Lê Anh
Trường học Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
Chuyên ngành Sư Phạm Vật Lý
Thể loại khóa luận tốt nghiệp
Năm xuất bản 2019
Thành phố TP. Hồ Chí Minh
Định dạng
Số trang 210
Dung lượng 3,7 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Cấu trúc

  • 1. Lý do chọn đề tài (11)
  • 2. Mục đích nghiên cứu (12)
  • 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu (12)
  • 4. Giải thiết khoa học (0)
  • 5. Giới hạn nghiên cứu (0)
  • 6. Cấu trúc luận văn (0)
  • Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TRỌNG TÂM (15)
    • 1.1. Giáo trình phân tích (15)
    • 1.2. Câu hỏi nghiên cứu (15)
    • 1.3. Nội dung trong Đề cương chi tiết học phần Giải tích 2 (16)
    • 1.4. Cấu trúc nội dung (16)
  • Chương 2. PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH PHẦN ĐẠO HÀM VÀ VI PHÂN CỦA HÀM NHIỀU BIẾN (18)
    • 2.1. Phần lý thuyết (18)
      • 2.1.1. Cách tiếp cận khái niệm Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến (18)
      • 2.1.2. Định nghĩa và tính chất Đạo hàm riêng và Vi phân của hàm nhiều biến (23)
      • 2.1.3. Các phương pháp tính đạo hàm riêng phân (31)
      • 2.1.4. Ứng dụng của đạo hàm riêng (40)
    • 2.2. Phần bài tập (72)
    • 2.3. Một vài kết luận (74)
  • Chương 3. VIẾT MẪU PHẦN ĐẠO HÀM VÀ VI PHÂN CỦA HÀM NHIỀU BIẾN (77)
    • 3.1. Đạo hàm riêng (78)
      • 3.1.1. Đạo hàm riêng cấp một (81)
        • 3.1.1.1. Định nghĩa (81)
        • 3.1.1.2. Một số kí hiệu của đạo hàm riêng (81)
        • 3.1.1.3. Quy tắc tìm đạo hàm riêng (82)
        • 3.1.1.4. Ý nghĩa đạo hàm riêng cấp một (84)
      • 3.1.2. Đạo hàm riêng cấp một của hàm số nhiều hơn hai biến (86)
      • 3.1.3. Đạo hàm cấp cao (87)
        • 3.1.3.1. Định nghĩa (88)
        • 3.1.3.2. Định lý Clairaut (91)
      • 3.1.4. Bài tập (94)
    • 3.2. Khả vi và vi phân (97)
      • 3.2.1. Mặt phẳng tiếp tuyến và phép tính gần đúng tuyến tính (98)
        • 3.2.1.1. Mặt phẳng tiếp tuyến (98)
        • 3.2.1.2. Phép tính tuyến tính gần đúng (102)
      • 3.2.2. Khả vi (106)
        • 3.2.2.1. Định nghĩa (107)
        • 3.2.2.2. Điều kiện đủ khả vi (108)
        • 3.2.2.3. Hệ quả của hàm khả vi (109)
      • 3.2.3. Vi phân (109)
        • 3.2.3.1. Vi phân cấp một (109)
        • 3.2.3.2. Vi phân cấp cao (114)
      • 3.2.4. Hàm ba biến hoặc nhiều hơn ba biến (116)
      • 3.2.5. Bài tập (118)
    • 3.3. Quy tắc dây chuyền (123)
      • 3.3.1. Quy tắc dây chuyền (Đạo hàm riêng của hàm hợp) (124)
        • 3.3.1.1. Đạo hàm riêng của hàm hợp hai biến (124)
        • 3.3.1.2. Đạo hàm riêng hàm hợp tổng quát (129)
      • 3.3.2. Đạo hàm của hàm ẩn (131)
        • 3.3.2.1. Đạo hàm của hàm ẩn một biến (131)
        • 3.3.2.2. Đạo hàm riêng của hàm ẩn nhiều biến (133)
        • 3.3.2.3. Đạo hàm riêng của hệ hàm ẩn (138)
      • 3.3.3. Bài tập (142)
    • 3.4. Đạo hàm có hướng và vector gradient (145)
      • 3.4.1. Đạo hàm theo hướng (146)
        • 3.4.1.1. Định nghĩa (147)
        • 3.4.1.2. Định lý (149)
      • 3.4.2. Vector Gradient (153)
        • 3.4.2.1. Định nghĩa (153)
        • 3.4.2.2. Tính chất (155)
        • 3.4.2.3. Ứng dụng của Gradient (156)
        • 3.4.2.4. Ý nghĩa hình học của vector gradient (160)
      • 3.4.3. Đối với hàm ba biến (162)
      • 3.4.4. Bài tập (165)
    • 3.5. CỰC TRỊ CỦA HÀM SỐ NHIỀU BIẾN (168)
      • 3.5.1. Cực trị của hàm hai biến (169)
        • 3.5.1.1. Định nghĩa cực trị địa phương của hàm hai biến (169)
        • 3.5.1.2. Điều kiện cần để có cực trị (171)
        • 3.5.1.3. Điều kiện đủ để có cực trị (173)
      • 3.5.2. Cực trị tuyệt đối và cực trị tuyệt đối ở vùng đóng hoặc bị chặn (183)
      • 3.5.3. Cực trị của hàm ba biến (186)
      • 3.5.4. Bài tập (189)
    • 3.6. Phương pháp nhân tử lagrange (192)
      • 3.6.1. Nhân tử Lagrange với một ràng buộc (192)
        • 3.6.1.1. Phương pháp nhân tử Lagrange – Điều kiện cần của cực trị có điều kiện (195)
        • 3.6.1.2. Điều kiện đủ của cực trị có điều kiện (195)
      • 3.6.2. Nhân tử Lagrange với hai ràng buộc (202)
      • 3.6.3. Bài tập (206)
  • TÀI LIỆU THAM KHẢO (210)

Nội dung

Mục đích nghiên cứu

Đề tài này tập trung vào việc phát triển một giáo trình Giải tích bằng tiếng Việt, phục vụ như tài liệu tham khảo cho sinh viên vật lý tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh Luận văn sẽ nhấn mạnh khái niệm Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến số, bao gồm định nghĩa và các ứng dụng thực tiễn của chúng.

Các kết quả cần đạt được trong luận văn này:

Phân tích và so sánh khái niệm Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến số từ các giáo trình [3], [7] và [8] giúp làm nổi bật những ưu điểm và nhược điểm của từng tài liệu Những điểm mạnh của giáo trình [3] thể hiện qua cách giải thích rõ ràng và dễ hiểu, trong khi [7] cung cấp nhiều ví dụ thực tiễn phong phú Tuy nhiên, giáo trình [8] lại thiếu sự sâu sắc trong lý thuyết, mặc dù nó có cấu trúc tổ chức tốt Việc so sánh này không chỉ giúp người học nắm bắt kiến thức tốt hơn mà còn tạo điều kiện cho việc lựa chọn tài liệu phù hợp với nhu cầu học tập.

− Cấu trúc lại để viết phần Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến số dựa trên những phân tích và so sánh.

Khách thể và đối tượng nghiên cứu

− Chương trình Giải tích 2 và Vật lý

− Mối liên hệ và ứng dụng của toán học trong Vật lý

Luận văn này sẽ giúp sinh viên năm nhất hiểu rõ hơn về giải tích hàm nhiều biến và nhận diện ứng dụng cụ thể của toán học trong vật lý, đặc biệt là trong khía cạnh giải tích.

− Tìm hiểu các giáo trình được sử dụng tại khoa vật lý của một số trường đại học có đào tạo ngành vật lý

Phân tích và so sánh các giáo trình trong nước với giáo trình nước ngoài cho phép chúng ta rút ra những kết luận quan trọng Qua đó, chúng ta có thể xây dựng phần Đạo hàm và Vi phân của hàm số nhiều biến số một cách hiệu quả hơn.

Chúng tôi sẽ so sánh sự khác biệt giữa khái niệm Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến số theo các giáo trình trong và ngoài nước Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ phân tích kiến thức liên quan đến Đạo hàm và Vi phân trong các giáo trình này và viết mẫu chương về Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến số dựa trên các mẫu đã có trong tài liệu [5,6].

Trong luận văn này, chúng tôi không viết về Hàm nhiều biến và Giới hạn và Khai triển Taylor của hàm nhiều biến

7 Những đóng góp mới của đề tài

Trong bài viết này, chúng tôi trình bày phần Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến số bằng ngôn ngữ dễ hiểu, kèm theo những ví dụ và giải thích cụ thể để bạn đọc dễ dàng nắm bắt.

Chúng tôi tập trung vào việc cải thiện nội dung, màu sắc, cách trình bày và hình ảnh để làm cho nội dung trở nên sinh động hơn Những thay đổi này sẽ được trình bày chi tiết trong chương 3 của luận văn, cụ thể là phần Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến.

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, cấu trúc luận văn gồm 3 chương:

❖ Chương 1: Những vấn đề nghiên cứu trọng tâm

Để nghiên cứu một cách có hệ thống và hiệu quả, chúng tôi sẽ đặt ra các câu hỏi liên quan đến phần Đạo hàm và vi phân của hàm nhiều biến trong Chương 3 của luận văn và tiến hành trả lời những câu hỏi này sau khi phân tích.

Chương 2 sẽ tiến hành phân tích và so sánh giữa Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến Chúng tôi áp dụng phương pháp phân tích lý thuyết kết hợp với phân loại hệ thống hóa để khám phá sâu hơn về Đạo hàm trong bối cảnh này.

Vi phân của hàm nhiều biến được trình bày trong các giáo trình, từ đó chúng tôi phân loại và so sánh các phương pháp để rút ra kết luận nhằm trả lời các câu hỏi trong Chương 1 của luận văn.

❖ Chương 3: Viết mẫu phần Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến Ở chương này, chúng tôi sử dụng các kết quả phân tích và so sánh ở Chương

Để tổng hợp kiến thức đã phân tích, cần kết hợp hài hòa giữa ưu điểm và nhược điểm của các giáo trình trong và ngoài nước Mục tiêu là viết phần Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến sao cho phù hợp với sinh viên Vật lý, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật tính toán.

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Để so sánh và phân tích sự tương đồng và khác biệt giữa các giáo trình Vật lý trong nước và quốc tế, chúng tôi đã chọn một số giáo trình từ các trường Đại học có đào tạo ngành này để tiến hành phân tích.

− [3] Đỗ Công Khanh (2012), Toán cao cấp – Giải tích hàm nhiều biến, phương trình vi phân, Nhà xuất bản Đại Học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh

(TP.HCM) Đây là giáo trình sử dụng ở trường Đại học Sư phạm Thành Phố

Hồ Chí Minh, Đại học Khoa học Tự Nhiên TP.HCM, Đại học Bách khoa TP.HCM và Đại học Sài Gòn

Giáo trình "Toán học cao cấp – Tập 3" của Nguyễn Đình Trí (2006), do Nhà xuất bản Giáo dục phát hành, được sử dụng tại trường Đại học Sư phạm Thành Phố Hồ Chí Minh.

Chúng tôi gọi hai giáo trình [3] và [7] là giáo trình S1

Chúng tôi gọi giáo trình [8] là giáo trình S2

Chúng tôi so sánh giáo trình S1 và S2, trong đó S1 được sử dụng rộng rãi tại nhiều trường học và là giáo trình chính cho môn giải tích 2 Ngược lại, S2 là một giáo trình nổi tiếng tại Mỹ và các nước Châu Âu.

Để phân tích một cách hiệu quả và có hệ thống, chúng tôi đã đặt ra một số câu hỏi nghiên cứu nhằm làm rõ các vấn đề liên quan đến chủ đề mà chúng tôi đang khảo sát.

Chúng tôi đưa ra năm câu hỏi (CH), cụ thể là:

Đạo hàm và vi phân của hàm nhiều biến được S1 và S2 tiếp cận thông qua các khái niệm cơ bản và ứng dụng thực tế Cả S1 và S2 đều đưa ra ví dụ minh họa để làm rõ định nghĩa về đạo hàm và vi phân, giúp người đọc hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của chúng trong toán học Việc tìm hiểu sâu về đạo hàm và vi phân không chỉ giúp nắm vững lý thuyết mà còn ứng dụng hiệu quả trong các lĩnh vực khác nhau.

Đạo hàm và vi phân của hàm nhiều biến được định nghĩa là các khái niệm quan trọng trong giải tích, giúp người học hiểu cách mà hàm thay đổi khi các biến độc lập thay đổi Việc nắm vững các định nghĩa này không chỉ tạo nền tảng vững chắc cho việc tiếp thu kiến thức nâng cao, mà còn hỗ trợ trong việc giải quyết các bài toán thực tiễn liên quan đến nhiều biến Sự hiểu biết rõ ràng về đạo hàm và vi phân sẽ giúp sinh viên áp dụng chúng một cách hiệu quả trong các lĩnh vực như vật lý, kinh tế và kỹ thuật.

CH3: Các phương pháp tính Đạo hàm và Vi phân của hàm nhiều biến được S1 và S2 trình bày theo hình thức nào?

Hình thức 1: Thông báo kiến thức mới rồi đưa ra bài tập ví dụ

Hình thức 2: Đưa ra tình huống có vấn đề rồi xây dựng kiến thức giải quyết

NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TRỌNG TÂM

PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH PHẦN ĐẠO HÀM VÀ VI PHÂN CỦA HÀM NHIỀU BIẾN

VIẾT MẪU PHẦN ĐẠO HÀM VÀ VI PHÂN CỦA HÀM NHIỀU BIẾN

Ngày đăng: 20/06/2021, 18:07

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
[1] Lưu Duyên Bình (2010), Giáo trình Vật lý đại cương, NXB Giáo Dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: ), Giáo trình Vật lý đại cương
Tác giả: Lưu Duyên Bình
Nhà XB: NXB Giáo Dục
Năm: 2010
[2] Đỗ Xuân Hội (2009), Vật lý thống kê và Nhiệt động lực thống kê, NXB Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Vật lý thống kê và Nhiệt động lực thống kê
Tác giả: Đỗ Xuân Hội
Nhà XB: NXB Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
Năm: 2009
[3] Đỗ Công Khanh (2010), Toán cao cấp – Giải tích hàm nhiều biến, phương trình vi phân, NXB Đại Học Quốc Gia TP. Hồ Chí Minh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Toán cao cấp – Giải tích hàm nhiều biến, phương trình vi phân
Tác giả: Đỗ Công Khanh
Nhà XB: NXB Đại Học Quốc Gia TP. Hồ Chí Minh
Năm: 2010
[4] Đặng Thế Khôi (2009), Sách giáo khoa Vật lý 10, 11,12, NXB Giáo Dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: Sách giáo khoa Vật lý 10, 11,12
Tác giả: Đặng Thế Khôi
Nhà XB: NXB Giáo Dục
Năm: 2009
[5] Bùi Quốc Long (2016), Xây dựng lý thuyết và hệ thống bài tập Tích phân cho giáo trình Giải tích 1, Luận văn tốt nghiệp, Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Xây dựng lý thuyết và hệ thống bài tập Tích phân cho giáo trình Giải tích 1
Tác giả: Bùi Quốc Long
Năm: 2016
[6] Bùi Quốc Long (2015), Cấu trúc lại phần Đạo hàm – Tích phân và viết mẫu phần Đạo hàm cho giáo trình Giải tích 1, Luận văn tốt nghiệp, Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Cấu trúc lại phần Đạo hàm – Tích phân và viết mẫu phần Đạo hàm cho giáo trình Giải tích 1
Tác giả: Bùi Quốc Long
Năm: 2015
[7] Nguyễn Đình Trí (2006), Toán học cao cấp – Tập 3, NXB Giáo dục. Tiếng Anh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Toán học cao cấp – Tập 3
Tác giả: Nguyễn Đình Trí
Nhà XB: NXB Giáo dục. Tiếng Anh
Năm: 2006
[8] Jame Stewart, “Partial Derivatives”, Calculus, Canada Sách, tạp chí
Tiêu đề: Partial Derivatives”, "Calculus
[9] Ron Larson and Bruce Edward, “Functions of Several Variables”, Calculus, Hoa Kì Sách, tạp chí
Tiêu đề: Functions of Several Variables”, "Calculus
[10] Thomas and Finney, “Multivariable Functions and Partial Derivatives”, Calculus, Hoa Kỳ Sách, tạp chí
Tiêu đề: Multivariable Functions and Partial Derivatives”, "Calculus

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w