TIỂU LUẬN KỸ NĂNG GIAO TIẾP - Tầm quan trong của việc tạo ấn tượng

Lý do chọn đề tài, tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, để đạt được thành công trong công việc và xã hội, ngoài các kỹ năng cứng thì kỹ

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài, tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp

2 Đối tượng nghiên cứu

3 Phương pháp nghiên cứu

4 Mục đính nghiên cứu

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1: Cơ sở lí luận tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp 1.1 Tổng quan về giao tiếp

1.1.1 Khái niệm giao tiếp

1.1.2 Bản chất của giao tiếp

1.1.3 Phân loại các hình thức giao tiếp

1.1.4 Một số yếu tố tâm lý cần chú ý trong quá trình giao tiếp

1.2 Ấn tượng ban đầu trong giao tiếp

1.2.1 Định nghĩa ấn tượng giao tiếp

1.2.2 Đặc điểm của ấn tượng giao tiếp

1.2.3 Vai trò của ấn tượng ban đầu

Chương 2: Hiện trang của tầm quan trọng tạo ấn tượng ấn tượng giao tiếp 2.1 Thực trạng

2.2 Nguyên nhân gây ấn tượng không tốt trong giao tiếp

2.2.1 Thay vì nói “ chúng ta” thì liên tục sử dụng “ tôi”

2.2.2 Nhìn sang hướng khác khi nói chuyện

2.2.3 Ngắn lời người khác

2.2.4 Sử dụng quá nhiều ngôn ngữ cơ thể

2.2.5 Để cảm xúc chi phối những điều bạn nói

Chương 3: Một số biện pháp khắc phục lỗi trong giao tiếp

3.1 Giới thiệu bản thân

3.2 Hỏi đối phương “ còn bạn thì sao”

3.3 Đừng ngần ngại khen người đối diện

3.4 Luôn duy trì giao tiếp bằng mắt

3.5 Khi giao tiếp hãy hoàn toàn chú ý người đối diện 3.6 Đa dạng hóa chủ đề

PHẦN KẾT LUẬN

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài, tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, để đạt được thành công trong công việc và xã hội, ngoài các kỹ năng cứng thì kỹ năng mềm cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong công việc và xã hội Trong đó kỹ năng giao tiếp ứng xử xây dựng nối quan hệ trở thành yêu cầu hàng đầu của tổ chức Như JK Rowling tiểu thuyết gia nổi tiếng từng nói:” Một ấn tượng ban đầu có thể làm việc kỳ diệu.” Ấn tượng đầu tiên không chỉ tồn tại trong chớp mắt mà nó còn kéo dài mãi một cách đáng kinh ngạc Vì điều được gọi là “tác động đầu tiên” (primacy effect), mọi người có xu hướng coi những thông tin đầu tiên họ biết về ai đó quan trọng hơn thông tin họ tìm hiểu sau đó Một khi đã tạo được ấn tượng đầu tiên ăn sâu vào tâm trí của họ thì sự phát triển của mối quan hệ có xu hướng sẽ đi theo nền tảng đó, tác động tới tất cả những suy nghĩ về bạn sau này Điều này có nghĩa là một cuộc hẹn hoặc một buổi phỏng vấn có thể sẽ quyết định liệu rằng họ có thích bạn trong vài phút đầu tiên của buổi gặp và sau đó, dành cả buổi hẹn/phỏng vấn đơn giản chỉ để xác nhận lại quyết định của họ Thực tế đa số sinh viên chưa thực sự quan tâm đến tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp, trình độ tự rèn luyện chưa tốt Đối với

kĩ năng tạo ấn tượng ban đầu trong giao tiếp thì lại càng đòi hỏi sự tự rèn luyện, tự bản thân sinh viên phải trau dồi , tích lũy kiến thức.Với môi trường học tập và giao tiếp với mọi người xung quanh ngày càng thay đổi thì việc tự rèn kĩ năng tạo ấn tượng ban đầu trong giao tiếp càng trở nên cấp thiết Xuất phát từ những lí do trên nhóm quyết định nghiên cứu đề tài “ Tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp”

2 Đối tượng nghiên cứu

Tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp đối với sinh viên trường đại học Công Nghiệp thành phố Hồ Chí Minh

3 Phương pháp nghiên cứu

Từ cơ sở lý luận giáo trình Kỹ Năng Giao Tiếp của chủ biên Phan Thị Tố Oanh Bài tiểu luận sử dụng phương pháp miêu tả, so sánh thu thập từ những nghiên cứu, nguồn thông tin, tư liệu đáng tin cậy liên quan đến tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp Tổng hợp các ngồn tài liệu đã thu thập có liên quan đến nội dung nghiên cứu của bài tiểu luận, từ đó sắp sếp thành một bài tiểu luận hoàn chỉnh

4 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lí luận cho thấy tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp Qua đó đưa ra được những giải pháp góp phần hoàn thiện những thiếu sót của sinh viên Họ có thể tạo ra hoặc phá vỡ một cơ hội thông ấn tượng đầu tiên trong gia

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1

Cơ sở lý luận tầm quan trọng của việc tạo ấn tượng trong giao tiếp:

1.1 Tổng quan về giao tiếp

1.1.1 Khái niệm giao tiếp:

- Giao tiếp là một dạng hoạt động đặc thù của con người Khi xã hội càng phát triển thì mối quan hệ giữa người và người thông qua giao tiếp càng phong phú và

đa dạng, trở nên cần thiết hơn bao giờ

- Giao tiếp là khái niệm được nhiều ngành khoa học quan tâm nghiên cứu Do những đặc trưng khác nhau của các ngành khoa học mà người ta hiểu về giao tiếp cũng khác nhau và do đó nhiều quan niệm khác nhau về giao tiếp

1.1.2 Bản chất của giao tiếp:

Dù đứng ở góc độ, mục đích nghiên cứu nào, khi đưa ra những quan niệm về giao tiếp đều có những điểm chung nhất định thuộc về bản chất của giao tiếp Do đó có thể phân tích bản chất của giao tiếp gồm 2 nội dung sau:

(1) Giao tiếp là một quá trình trao đổi thông tin giữa mọi người

Giao tiếp là một quá trình truyền tải, chia sẻ thông giữa 2 hay nhiều người Số lượng người tham gia và chia sẻ thông tin tuỳ thuộc vào nội dung, nhu cầu của người nhận tin nhằm đảm bảo cho thông tin đáp ứng được cả người cho và người nhận

Quá trình giao tiếp chình là quá trình con người trao đổi những thông tin cần thiết, phục vụ cho nội dung của quá trình giao tiếp

(2) Giao tiếp là quá trình tác động qua lại giữa các bên

Cùng với sự trao đổi thông tin, các bên tham gia vào quá trình giao tiếp còn thực hiện sự giao lưu, trao đổi tình cảm, tư tưởng với nhau Đó là sự tác động giữa các bên nhằm giúp cho quá trình giao tiếp được trọn vẹn và thành công

1.1.3 Chức năng của giao tiếp:

Giao tiếp là quá trình giao tiếp có mục đích , nội dung và nhiệm vụ cụ thể Nói cách khác ,con người cần ý thức được cần phải làm gì ? Cần đạt được những gì ?

Đó là mặt nhận thức Trong thực tế không ít người phải linh hoạt thay đổi cách giao tiếp phù hợp với từng tình huống , điều kiện , thời cơ mà thay đổi phương tiện giao tiếp ( kể cả ngôn ngữ, giọng điệu ,cách diễn đạt …) Tùy đối tượng giao

tiếp để ứng xử

Giao tiếp có chức năng đặc thù xảy ra chính trong tiếp xúc giữa con người với con người Giao tiếp gồm có 5 chức năng :

- Chức năng truyền đạt thông tin:

Qua giao tiếp, con người trao đổi, truyền đạt tri thức, kinh nghiệm với nhau Mỗi

cá nhân vừa là nguồn phát thông tin vừa là nơi tiếp nhận thông tin Thu nhập và xử

lý thông tin là con đường quan trọng để phát triển nhân cách

- Chức năng cảm xúc:

Giao tiếp không chi bộc lộ cảm xúc mà còn tạo ra những ấn tượng, những cảm xúc mới giữa các chủ thể Vì vậy, giao tiếp là một trong những con đường quan trọng

để phát triển nhân cách

- Chức năng nhận thức và đánh giá lẫn nhau:

Trong giao tiếp mỗi chủ thể tự bộc lộ quan điểm, tư tưởng thái độ, thói quen của mình, do đó các chủ thể có thể nhận thức được về nhau làm cơ sở đánh giá lẫn nhau Điều này quan trọng hơn là trên dơ sở so sánh với người khác và ý kiến đánh giá của người khác, mỗi chủ thể có thể tự đánh giá được về bản thân mình

Thông qua giao tiếp :

+ Con người nhận thức được bản thân mình và đối tượng tiếp xúc

+ Mối quan hệ giữa các đối tượng bắt đầu bộc lộ hành vi , tính cách và sẽ có chiều hướng phát triển khác nhau đối với mỗi đối tượng

+ Con người tự đánh giá được bản thân , nhận thức được bản thân dẫn đến tác động tới hành vi , tính cách của mỗi đối tượng

- Chức năng điều khiển hành vi:

Trên cơ sở nhận thức lẫn nhau, đánh giá lẫn nhau và tự đánh giá được bản thân, trong giao tiếp, mỗi chủ thể có khả năng tự điều chỉnh hành vi của mình cũng như

có thể tác động đến động cơ, mục đích, quá trình ra quyết định và hành động của chủ thể khác

- Chức năng phối hợp hoạt động:

Nhờ có quá trình giao tiếp, con người có thể phối hợp hoạt động để cùng nhau giải quyết nhiệm vụ nào đó nhằm đạt tới mục tiêu chung Đây là một chức năng giao tiếp phục vụ các nhu cầu chung của xã hội hay của một nhóm người

1.1.4 Phân loại các hình thức giao tiếp :

- Theo hoạt động

Xét trên hoạt động giao tiếp trong xã hội ta có thể chia thành ba loại:

+ Giao tiếp truyền thống là các mối quan hệ giữa người và người hình thành trong quá trình phát triển xã hội, đó là quan hệ giữa ông bà, cha me, con cái, hàng xóm,

…và cuối cùng trở thành văn hoá ứng xử riêng trong xã hội

+ Giao tiếp chức năng xuất phát từ sự chuyên hoá trong xã hội, ngôn ngữ,…đó là những quy ước, những chuẩn mực, thông lệ chung trong xã hội cho phép mọi người không quen biết nhau, rất khác nhau nhưng khi thực hiện những vai trò xã hội đều sử dụng kiểu giao tiếp đó (như quan hệ giữa sếp và nhân viên, người bán

và người mua, chánh án và bị cáo )

+ Giao tiếp tự do là những quy tắc và mục đích giao tiếp không quy định trước như khuôn mẫu, nó xuất hiện trong quá trình tiếp xúc, tuỳ theo sự phát triển của các mối quan hệ Loại hình giao tiếp này trong cuộc sống thực tế là vô cùng phong phú, trên cơ sở những thông tin có được và để giải toả xung đột mỗi cá nhân

- Theo tính chất

Xét về hình thức tính chất giao tiếp có bốn loại:

+ Khoảng cách tiếp xúc: có hai loại trực tiếp và gián tiếp Giao tiếp trực tiếp là phương thức mặt đối mặt sử dụng ngôn ngữ nói và phương thức phi ngôn ngữ (cử

chỉ, hành động, ) trong quá trình giao tiếp Giao tiếp gián tiếp là phương thức thông qua một phương tiện trung gian khác như: thư từ, fax, email,…

+ Số người tham dự gồm các loại như giao tiếp song phương (hai người giao tiếp với nhau), giao tiếp nhóm (trong tập thể) và giao tiếp xã hội (quốc gia, quốc tế, )

+ Tính chất giao tiếp gồm hai loại chính thức và không chính thức Giao tiếp chính thức là loại hình giao tiếp có sự ấn định của pháp luật, theo một quy trình đã được thể chế hoá Giao tiếp không chính thức không có tính ràng buộc hay mang nặng tính cá nhân, nhưng vẫn phải tuân theo các thông lệ, quy ước thông thường

+ Theo nghề nghiệp như giao tiếp sư phạm, giao tiếp ngoại giao, giao tiếp kinh doanh

1.1.5 Một số yếu tố tâm lý cần chú ý trong quá trình giao tiếp :

- Nhận thức trong giao tiếp :

Trong giao tiếp các bên tham gia phải nhận thức về nhau Trong giao tiếp mỗi chúng ta vừa là chủ thể, nhưng cũng vừa là khách thể của quá trình nhận thức

- Tình cảm xúc cảm trong giao tiếp :

Những cảm xúc có thể là tích cực hoặc là tiêu cực, chúng có thể ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của các chủ thể trong quá trình giao tiếp

- Trạng thái bản ngã trong quá trình giao tiếp:

Trong khi giao tiếp con người có thể thể hiện một trong ba trạng thái

+Trạng thái bản ngã phụ mẫu: Đó là đặc trưng cá tính nhận biết được quyền hạn và thế mạnh của mình và thể hiện sự lấn lướt

+Trạng thái bản ngã thành niên: Đó là đặc trưng cá tính biết bình tĩnh và khách quan phân tích sự việc một cách có lý trí trong quá trình giao tiếp

+Trạng thái bản ngã nhi đồng: Đó là đặc trưng cá tính hay xúc động và hành động theo sự xui khiến của tình cảm trong quá trình giao tiếp Những trạng thái bản ngã

sẽ chi phối hiệu quả của quá trình giao tiếp Trạng thái bản ngã thành niên là tốt nhất cho giao tiếp

- Kỹ xảo giao tiếp

Là sự thành thục, điêu luyện những vấn đề kỹ thuật, hành vi, giao tiếp, kỹ xảo giao tiếp được coi là thành phần cơ bản nhất trong nghệ thuật giao tiếp, bao gồm sự thành thục trong việc sử dụng các phương tiện giao tiếp, sự hiểu biết sâu sắc những vấn đề tâm lý trong giao tiếp

- Ấn tượng ban đầu trong giao tiếp Bên cạnh các yếu tố trên thì ấn tượng ban đầu trong giao tiếp có ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình giao tiếp về sau, nó có thể làm biến đổi cả thái độ, cả hành vi kỹ xảo của các chủ thể giao tiếp Ấn tượng ban đầu tốt đẹp chính là chìa khóa thành công trong giai đoạn tiếp theo

1.2 Ấn tượng ban đầu trong giao tiếp

1.2.1 Định nghĩa ấn tượng ban đầu

Trong quá trình con người hoạt động và liên hệ với nhau thì nhận thức về nhau là một yếu tố vô cùng quan trọng Con người nhận thức về nhau nhờ quá trình tri giác

xã hội: họ quan sát, phân tích vẻ mặt, dáng điệu, lời ăn tiếng nói, hành động… của nhau, để từ đó mà nhận thức được người khác

Từ nhận thức đó mà chủ thể giao tiếp xác định những phương thức ứng xử của mình: cách xưng hô, thái độ, cử chỉ hành vi cho phù hợp với đối tượng Kết quả của quá trình tri giác bị chi phối bởi nhiều yếu tố như ấn tượng ban đầu, sự quy gán

hành vi, các định kiến định khuôn khác nhau trong mỗi cộng đồng, mỗi nền văn hoá…

1.2.2 Đặc điểm của ấn tượng ban đầu

Đặc điểm nổi bật của ấn tượng ban đầu là có được sau lần tiếp xúc đầu tiên Nghĩa là trong hoàn cảnh hai bên chưa hề quen nhau, chưa hề gặp gỡ nhau một lần nào cả, có thể đã có một số thông tin về nhau hoặc thậm chí chưa hề có một thông tin gì về nhau Những thông tin này có được có thể thông qua bạn bè, từ những người xung quanh, đôi khi có những trường hợp hai bên đã biết khá rõ về nhau qua nghiên cứu hồ sơ Trên cơ sở những thông tin ấy, họ sẽ dùng làm cơ sở để đánh giá phân tích tổng hợp về đối tượng Vì là buổi tiếp xúc đầu tiên, thời gian chỉ giới hạn trong một buổi tiếp xúc mà chủ thể có những ấn tượng rõ nét hay mơ hồ về đối tượng

Ấn tượng ban đầu là những là những ấn tượng chung, tổng thể về đối tượng, là những nét khái quát nhất về đối tượng chứ không phải là những nét riêng lẻ về đối tượng, chẳng hạn như không phải là một nụ cười rạng rỡ hay một bộ dạng lôi thôi,

mà là những nét khái quát nhất trên cơ sở ta nhìn nhận toàn diện về họ, chẳng hạn như đó là một ngươi cởi mở hay lạnh lùng, điềm đạm hay nóng nảy, thông minh hay ngốc nghếch…Như vậy có thể nói ấn tượng ban đầu mang tính khái quát cao,

là những hình ảnh chung nhất về đối tượng sau lần tiếp xúc đầu tiên

Ấn tượng ban đầu mang tính chủ quan cảm tính Đây cũng là một nhược điểm khó tránh khỏi của ấn tượng ban đầu Do điều kiện thiếu thông tin, thời gian tiếp xúc lại quá ngắn, cả hai bên sẽ không thể bộc lộ hết mọi tính cách của mình, sẽ khó khăn hơn khi nhận diện đối tượng

1.2.3 Vai trò của ấn tượng ban đầu

- Ấn tượng ban đầu có ý nghĩa lớn trong giao tiếp Nếu chúng ta tạo được ấn tượng tốt ở người khác ngay trong lần đầu tiếp xúc, thì điếu đó có nghĩa là họ có cảm tình với chúng ta, họ còn muốn gặp chúng ta ở những lần sau Đó chính là điều kiện thuận lợi để chúng ta xây dựng, phát triển mối quan hệ tốt đẹp và lâu dài với họ Ngược lại, nếu ngay trong lần đầu gặp gỡ mà chúng ta có những sơ suất và để lại những ấn tượng không tốt, thì chúng ta thường khó khăn trong những lần gặp sau

đó và phải mất không ích công sức mới có thể xóa được ấn tượng đó Không phải ngẫu nhiên mà trong kinh doanh, người ta ví ấn tượng ban đầu như là phần vốn góp của giới doanh nhân

Chương 2

Hiện Trạng của tầm quan trọng tạo ấn tượng trong giao tiếp

Tạo ấn tượng trong giao tiếp có nhiều mục đích khác nhau và con người chính là chủ thể thực hiện hành vi trao đổi giao tiếp với nhau Đặc biệt đối với sinh viên là lực lượng rất trẻ và chuẩn bị bước vào cuộc sống tự lập, lao động Thế nhưng họ đang phải đối mặt với những yêu cầu của hội nhập, những thay đổi trong phát triển kinh tế và những vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội

2.1 Thực trạng

Mỗi người có một quá trình nhận thức và tiếp thu khác nhau nên phân làm hai loại thái độ đó là tích cực và tiêu cực

a) Thái độ tích cực

Thái độ tích tiếp thu đóng vai trò quan trọng giúp lắng nghe và tiếp thu thông tin một cách khách quan nhất từ người đối diện Sự khéo léo khi đặt câu hỏi trong quá trình giao tiếp cũng để lại ấn tượng sâu sắc với người gặp mặt Sự chỉnh chu trong cuộc giao tiếp của sinh viên là yếu tốt quan trọng trong việc quyết định ảnh hưởng cái nhìn của người khác đối với bạn nhất là để lại ấn tượng cho nhà tuyển dụng