(Luận văn thạc sĩ) quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở các trường trung học cơ sở huyện đông anh thành phố hà nội

Có nhiều công trình khoa học nghiên cứu khoa học về vấn đề Hoạt động Giáodục thể chất và Quản lý hoạt động Giáo dục thể chất cho học sinh, cụ thể: 2.1 Những nghiên cứu về hoạt động giáo

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

- 

-NGUYỄN THỊ THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT

ANH THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

-

-NGUYỄN THỊ THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT

ANH THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS ĐỖ VĂN ĐOẠT

HÀ NỘI - 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi là Nguyễn Thị Thủy học viên lớp Cao học Quản lý giáo dục Đợt 1 năm

2019 Học viện Khoa học xã hội

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi, xuấtphát từ yêu cầu phát sinh trong công việc để hình thành hướng nghiên cứu

Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ đúng nguyên tắc và kết quả trìnhbày trong luận văn thu thập được trong quá trình nghiên cứu là trung thực chưa từngđược ai công bố trước đây

Tôi chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình

Hà Nội, tháng 02 năm 2021

Tác giả

Nguyễn Thị Thủy

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 8

1.1 Trường Trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 9

1.3 Giáo dục thể chất ở trường Trung học cơ sở 12

1.4 Quản lý hoạt động Giáo dục thể chất ở trường THCS 24

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN ĐÔNG ANH THÀNH PHỐ HÀ NỘI 36

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 36

2.2 Thực trạng hoạt động Giáo dục thể chất ở các trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội 36

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động Giáo dục thể chất ở các trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội 48

2.4 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động Giáo dục thể chất ở các trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội 58

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 63

3.1 Nguyên tắc xác định biện pháp 63

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động Giáo dục thể chất ở các trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội 65

3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 79

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 87

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Số lượng và chất lượng giáo viên thể dục của các trường THCS

huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội 37

Bảng 2.2: Số lượng tiết học thể dục của các trường THCS năm học 2019 – 2020 38

Bảng 2.3: Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh họcsinh về vai trò của GDTC đối với việc phát triển thể chất cho học sinh

THCS 39Bảng 2.4: Thực trạng sử dụng các phương pháp giảng dạy GDTC ở trường

Bảng 2.5: Thực trạng sử dụng các hình thức dạy học môn GDTC cho học sinhtrường THCS

Bảng 2.6 Tình hình sân bãi tập thể dục của các trường THCS trên địa bàn

huyện Đông Anh thành phố Hà Nội 41Bảng 2.7 Tình hình trang bị thiết bị, dụng cụ phục vụ cho hoạt động giảng dạy

và học tập thể dục của các trường THCS năm học 2019 – 2020 42Bảng 2.8: Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả môn học GDTC ở trường THCStrên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội 43Bảng 2.9: Hứng thú học môn thể dục chính khoá và tham gia các hoạt động thểthao ngoại khoá của học sinh (n=500) 44Bảng 2.10: Kết quả học tập môn thể dục của các học sinh rất hứng thú và hứngthú tham gia các hoạt động thể thao ngoại khoá (n=500) 46Bảng 2.11: Nội dung, hình thức hoạt động thể thao ngoại khoá thường xuyên

của các học sinh THCS (n=500) 46Bảng 2.12: Ý kiến của cán bộ quản lý về xây dựng kế hoạch quản lý GDTC 47Bảng 2.13: Đánh giá giáo viên thể dục của các trường THCS huyện Đông Anh,thành phố Hà Nội năm học 2019-2020 48Bảng 2.14: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của cán bộ quản lý đối với

giáo viên giáo dục thể chất ở các trường THCS trên địa bàn huyện Đông

Anh, thành phố Hà Nội 49Bảng 2.15: Thực trạng quản lý việc học môn GDTC của học sinh ở trường

THCS trên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội

Bảng 2.16: Ý kiến của cán bộ quản lý về điều kiện đảm bảo chất lượng cho

hoạt động GDTC

Bảng 2.17: Ý kiến của cán bộ quản lý về nguyên nhân dẫn đến các yếu kém

trong GDTC trường THCS

Bảng 2.18: Ý kiến của giáo viên Thể dục về nguyên nhân dẫn đến các yếukém trong GDTC trường THCS trên địa bàn huyện Đông Anh

Bảng 2.19: Ý kiến của của giáo viên Chủ nhiệm về nguyên nhân dẫn đến các

yếu kém trong GDTC trường THCS trên địa bàn huyện Đông Anh

Bảng 2.20: Tổng hợp nguyên nhân dẫn đến các yếu kém trong GDTC trường

THCS trên địa bàn huyện Đông Anh

Bảng 3.1: Kết quả đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất 80Bảng 3.2: Kết quả đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất 81Bảng 3.3: Tổng hợp ý kiến đánh giá về tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp đề xuất 82

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1: Sơ đồ cấu trúc hệ thống quản lý 10Hình 3.1: Biểu đồ so sánh mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đềxuất 83

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh, một tấm gương mẫu mực về rèn luyện thân

thể, trong lời kêu gọi “Toàn dân tập thể dục” vào tháng 3/1946 có đoạn viết: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công Mỗi một người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt Mỗi một người dân mạnh khoẻ là góp phần làm cho cả nước mạnh khoẻ vậy nên, luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận cuả mỗi người dân yêu nước”.

Thấm nhuần lời dạy của Người, lĩnh vực Thể dục thể thao của Việt Namkhông ngừng lớn mạnh và ngày một phát triển mạnh mẽ sánh vai cùng các cườngquốc phát triển trên thế giới Những người mang vinh quang về cho tổ quốc tronglĩnh vực thể dục thể thao đều là những vận động viên được quan tâm rèn luyện thểchất từ khi còn là học sinh phổ thông Việc dạy và học giáo dục thể chất trong cácnhà trường đã được các cấp các ngành quan tâm chú trọng Thủ tướng Chính phủ đãphê duyệt Đề án Tổng thể phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học giaiđoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2025 bằng Quyết định số 1076/QĐ-TTg ngày17/6/2019 của Thủ tướng Chính phủ [18]; Kế hoạch 398/KH-BGDĐT ngày09/5/2019 về việc thực hiện kết luận của Bộ trưởng tại Hội nghị “Nâng cao chấtlượng giáo dục thể chất và thể thao trường học trong ngành giáo dục" [19] Mỗi nămhọc, Bộ GD&ĐT ban hành hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục thể chất, thểthao và y tế trường học

Hoạt động giáo dục thể chất trong nhà trường có ý nghĩa to lớn trong việc pháthuy và bồi dưỡng nhân tố con người Đồng thời góp phần nâng cao thể lực, giáo dụcnhân cách, đạo đức lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần

và phát huy tinh thần dân tộc của con người Việt Nam, tăng cường và giữ vững anninh quốc phòng Hoạt động giáo dục thể chất giúp HS tiếp tục củng cố và pháttriển các kỹ năng vận động cơ bản; thói quen tập luyện thể dục thể thao, thực hiệncác hoạt động thể chất một cách tự tin; phát triển thể chất; biết tự chăm sóc sứckhoẻ, giữ vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường; rèn luyện đạo đức, ý chí; sống hoàđồng và có trách nhiệm với mọi người, hình thành năng lực giải quyết vấn đề, nănglực tự học, tự đánh giá, tự điều chỉnh Khác với các cấp học mầm non, Tiểu học, sựquan tâm của thầy cô, gia đình tới các em đang ở tuổi phát triển không còn nhỏnhưng chưa đủ lớn sẽ gặp rất nhiều khó khăn Vì vậy hoạt động GDTC trong trường

học rất cần thiết phải được quản lý chặt chẽ, đảm bảo đúng chủ trương của Đảng vàChính phủ.

Quản lý hoạt động GDTC trong nhà trường cũng chính là quản lý việc thựchiện mục tiêu; nội dung chương trình; việc dạy và học của giáo viên và học sinh;việc sử dụng trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy và học tập

Quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở các trường THCS trên địa bàn huyệnĐông Anh đã từng bước thực hiện đổi mới và vận dụng phù hợp với điều kiện củađơn vị Tuy nhiên, vẫn tồn tại ở một vài nơi chưa coi trọng bộ môn GDTC, chưanhìn nhận bổ nhiệm giáo viên GDTC làm các vị trí quản lý mặc dù đây là hoạt độngđặc thù rất cần nhà quản lý có chuyên môn chuyên trách, một số cán bộ quản lý ởmột số trường học chưa nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động GDTC vì vậychất lượng dạy và học bộ môn GDTC ở nhiều nhà trường chưa được quan tâm đầu

tư, chưa có biện pháp quản lý thực sự đem lại hiệu quả Hơn nữa dự kiến đến năm

2023 huyện Đông Anh có Kế hoạch trở thành Quận của Thủ đô Hà Nội, việc nângcao chất lượng đội ngũ quản lý trong ngành giáo dục nói chung và đội ngũ quản lýhoạt động GDTC là hết sức cần thiết và cấp bách

Xuất phát từ lý do trên, đề tài “Quản lý hoạt động Giáo dục thể chất ở các

trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội” được lựa chọn và tiến hành

nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Giáo dục thể chất là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tất cả các nhàtrường từ cấp Mầm non, các trường Phổ thông và trường Đại học GDTC là môn họcbắt buộc trong chương trình của các nhà trường Việc quan tâm, nghiên cứu để cónhững kết quả tốt nhất cho hoạt động GDTC tại các trường học là thật sự cần thiết

Có nhiều công trình khoa học nghiên cứu khoa học về vấn đề Hoạt động Giáodục thể chất và Quản lý hoạt động Giáo dục thể chất cho học sinh, cụ thể:

2.1 Những nghiên cứu về hoạt động giáo dục thể chất

Trong nghiên cứu Physical Education "Education through the physical" [15] trên

Website của ngành Giáo dục Hồng Kông, tác giả Yeung Yun-hung xác định GDTC vàcác HĐGDTC của học sinh nhằm mục đích phát triển năng lực thể chất và kiến thức về

di chuyển và an toàn của học sinh, và khả năng sử dụng chúng để thực hiện trong mộtloạt các hoạt động liên quan đến sự phát triển của lối sống năng động và lành mạnh Nócũng phát triển sự tự tin và kỹ năng cho các em học sinh THPT, đặc

biệt là những kỹ năng hợp tác, giao tiếp, sáng tạo, tư duy phê phán và đánh giá cao

về mặt thẩm mỹ Những điều này, cùng với việc nuôi dưỡng các giá trị và thái độtích cực trong GDTC và các HĐGDTC, cung cấp một nền tảng tốt cho việc học tậpsuốt đời và suốt đời của học sinh Bài viết của tác giả Yeung Yun-hung trình bày hệthống các vấn đề liên quan đến GDTC và các HĐGDTC, bao gồm: xây dựng nhữngđiểm mạnh để truyền cảm hứng cho những thay đổi trong chương trình giảng dạyGDTC và các HĐGDTC theo xu hướng giáo dục mới; trau dồi cho học sinh những

kỹ năng chung, giá trị và thái độ tích cực, bên cạnh năng lực thể chất, để học tậpsuốt đời và suốt đời và khuyến khích các trường sử dụng linh hoạt thời gian, khônggian, tài nguyên và phương tiện có sẵn để làm phong phú thêm chương trình giảngdạy GDTC và các HĐGDTC tại trường

Công trình nghiên cứu của tác giả Hoàng Công Dân với đề tài: “Nghiên cứu biện pháp phát triển thể chất cho HS các trường THPT dân tộc nội trú khu vực miền núi phía bắc” [2] Đề tài đã đánh giá được thực trạng phát triển thể chất của

HS các trường dân tộc nội trú gồm các tỉnh Lào Cai, Hoà Bình, Cao Bằng, Bắc Kạn

và cũng đề ra các biện pháp nhằm tăng cường thể chất cho đối tượng HS này Biệnpháp chủ yếu là bám sát nội dung chương trình dạy học để tăng cường thể lực, trang

bị kỹ năng cho HS tốt hơn

Tác giả Trần Ngọc Minh với đề tài “Nghiên cứu biện pháp nâng cao hiệu quả công tác Giáo dục thể chất cho học sinh trường THCS Lạc Lâm, Đơn Dương, Lâm Đồng” Đề tài nghiên cứu đã đưa ra được một số biện pháp nâng cao nhận thức

về công tác GDTC, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, tăng cường cơ sở vậtchất đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh cả về số lượng và chất lượng, nâng caonăng lực thể chất của học sinh đạt tiêu chuẩn đánh giá thể lực do Bộ GD&ĐT banhành [17]

Các tác giả đã nghiên cứu thực trạng GDTC, nghiên cứu lý luận về GDTC,đưa ra các tiêu chí đánh giá GDTC, xây dựng một số biện pháp tác động, đánh giákết quả các biện pháp Đây là những công trình nghiên cứu có chiều sâu về lý luận

và phần thực trạng, đưa ra các biện pháp, thực nghiệm công phu Nhìn chung cáctác giả đã nghiên cứu đề cập đến lĩnh vực GDTC song chủ yếu mang tính tổng quáttrên phạm vi rộng hoặc các biện pháp áp dụng cho việc vận dụng phương pháp, sửdụng các bài tập cụ thể Việc nghiên cứu để đề xuất các hoạt động quản lý hoạtđộng GDTC cho cấp học THCS nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động GDTC là

chưa được đề cập nhiều Các thành quả nghiên cứu nêu trên của các nhà khoa họctrong và ngoài nước là những tri thức làm cơ sở cho việc nghiên cứu lý luận và thựctiễn quản lý GDTC trong trường THCS.

2.2 Những nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thể chất

Trong cuốn “Tuyển tập nghiên cứu khoa học GDTC và Y tế trường học” [20]xuất bản năm 2006, các tác giả Ngũ Duy Anh và Trần Văn Lam đã tiến hành nghiêncứu rất sâu về lĩnh vực GDTC và QLHĐGDTC cho học sinh phổ thông Thông quakết quả khảo sát, điều tra, đánh giá thực trạng về GDTC và QLHĐGDTC cho họcsinh, các tác giả chỉ ra những thành công của công tác này (có định hướng chiếnlược lâu dài, có chương trình dạy học thường xuyên cập nhật, đội ngũ giáo viênGDTC đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu, chất lượng được đảm bảo ) và những hạnchế nhất định (giao lưu quốc tế còn hạn chế, việc quản lý HĐGDTC còn manh mún,thiên về quản lý hành chính, có sự khác biệt lớn về vùng miền, địa phương trongviệc tổ chức các HĐGDTC, cơ sở vật chất và các nguồn lực đảm bảo còn thiếu thốn

và hạn chế và QLHĐGDTC cho học sinh, chất lượng và hiệu quả chưa đạt đến mụctiêu ngày càng nâng cao ) Từ đó, các tác giả đề xuất một số giải pháp nâng caochất lượng và hiệu quả công tác GDTC và QLHĐGDTC cho học sinh phổ thông, đólà: Nâng cao về nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên GDTC; đầu tư và chuẩn

bị các điều kiện đảm bảo (nhân lực, vật lực, tiền lực ); nâng cao hiệu lực quản lýnhà nước về lĩnh vực này

Công trình nghiên cứu của tác giả Huỳnh Thị Phương Duyên về “Các giảipháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn học giáo dục thể chất” [3], tác giả HuỳnhThị Phương Duyên đã đề xuất các giải pháp cụ thể sau: Hình thành động cơ học tậpmôn học cho học sinh, sinh viên; Tìm hiểu đặc điểm sức khoẻ, tâm sinh lý lứa tuổi;Nghiên cứu kĩ nội dung, bài giảng phải súc tích, khoa học và cải tiến phương phápgiảng dạy; Xây dựng các giải pháp nhằm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáoviên; Tổ chức tuyên truyền, nhận thức về vai trò công tác tổ chức trong nhà trường;Đảm bảo cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ công tác GDTC Các giải pháp do tác giảHuỳnh Thị Phương Duyên đề xuất là những căn cứ, cơ sở khoa học rất quan trọng

để tác giả đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả của QLHĐGDTCcho học sinh THPT theo định hướng PTNL

Trong công trình nghiên cứu đăng bài báo khoa học trên Tạp chí Giáo dục(2016), tác giả Ngô Việt Hoàn và Vũ Hồng Hải [5]; đã tiến hành khảo sát và triển

khai tổ chức dạy học phân hóa theo mô hình câu lạc bộ cho học sinh THCS vàTHPT trường Nguyễn Tất Thành Hà Nội; kết quả thực nghiệm đã chứng minh việc

tổ chức dạy học phân hóa, từ đó phấn đấu nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục,kịp thời phát hiện, phát triển năng khiếu, bồi dưỡng nhân tài…đồng thời khắc phụctình trạng học sinh yếu kém, nâng cao chất lượng đại trà

Tác giả Lê Quang Triệu đã xây dựng cơ sở lý luận cho vấn đề “Quản lý hoạtđộng giáo dục thể chất ở các trường trung học cơ sở huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh”[6]; đồng thời điều tra, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dụcthể chất ở các trường trung học cơ sở huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh; xác định nhữngyếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở các trường trung học và

đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động này, baogồm: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của HĐGDTC

ở các trường THCS; Tăng cường bồi dưỡng đội ngũ giáo viên thể dục; Huy độngcác lực lượng giáo dục (gia đình, nhà trường và xã hội) tham gia tích cực vào cácHĐGDTC ở các trường THCS; Tăng cường cơ sở vật chất cho các HĐGDTC ở cáctrường THCS; Tăng cường giám sát, kiểm tra kết quả các HĐGDTC ở các trườngTHCS

Tác giả Phan Anh Tuấn đã triển khai việc khảo sát, điều tra, đánh giá “Thựctrạng QLHĐGDTC cho sinh viên trường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức”[7]; đềxuất 5 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả QLHĐGDTC cho sinh viêntrường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức, cụ thể: Nâng cao nhận thức về tầm quantrọng của GDTC cho cán bộ giảng viên và sinh viên; Đổi mới phương pháp kiểm trađánh giá kết quả GDTC của sinh viên; Nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộgiảng dạy môn GDTC; Quản lý cơ sở vật chất, sân bãi, dụng cụ tập luyện GDTC;Tăng cường tổ chức phong trào thể dục, thể thao trong nhà trường

Từ các công trình nghiên cứu cho chúng ta nhận định như sau:

Mặc dù đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về công tác QLHĐGDTCtheo nhiều định hướng khác nhau song vẫn chỉ dừng lại ở mức lý luận, lý thuyết làchính Trên cơ sở từ các nghiên cứu nêu trên thì việc nghiên cứu các biện pháp quản

lý hoạt động GDTC tại các trường THCS là cần thiết nhằm đưa ra các biện phápquản lý giúp hoạt động GDTC trong trường THCS ngày càng phát triển

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ lý luận và thực trạng về họat động GDTC và quản lý hoạtđộng GDTC ở các trường THCS trên địa bàn huyện Đông Anh, đề xuất các biệnpháp quản lý nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất ởtrường THCS trên địa bàn huyện Đông Anh.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở trường THCS;

- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDTC ở các trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội;

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDTC ở các trường THCS huyệnĐông Anh, Thành phố Hà Nội

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng

Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động Giáo dục thể chất ở các trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu đề tài

- Nghiên cứu hoạt động giáo dục thể chất thông qua dạy học môn GDTC trongtrường THCS

- Biện pháp quản lý hoạt động GDTC của Hiệu trưởng các trường THCS huyện

Đông Anh, thành phố Hà Nội

+ Phạm vi về thời gian nghiên cứu: lấy số liệu từ năm 2019; tập trung nghiên cứu số liệu chính trong năm học 2019- 2020

+ Giới hạn về khách thể điều tra: 30 CBQL (05 cán bộ phòng GD&ĐT và 25 BGHcác trường THCS), 200 GV (66 GVTD và 134 giáo viên Chủ nhiệm), 200 Phụ huynh họcsinh và 500 học sinh tại 25 trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

5.2.1 Phương pháp điều tra

Điều tra bằng phiếu hỏi đối với cán bộ quản lý Phòng GD&ĐT, Ban Giám hiệu, giáo viên và học sinh của 25 trường THCS trên địa bàn Huyện, lấy ý kiến

chuyên gia về thực trạng công tác quản lý giáo dục thể chất, thực trạng hoạt động GDTC và đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lý đã đề xuất.

5.2.5 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng toán thống kê để phân tích các kết quả khảo sát nhằm đánh giá thực trạng và các kết quả nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn Về lý luận:

Đề tài đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ những lý luận cơ bản về quản lý hoạtđộng GDTC ở các trường trung học cơ sở, qua đó bổ sung một số lý luận về vấn đềnày vào khoa học quản lý GDTC Đồng thời, kết quả nghiên cứu này có thể làm tàiliệu tham khảo phục vụ cho việc nghiên cứu, giảng dạy những vấn đề có liên quanđến đề tài

lý, giáo viên các trường THCS huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDTC ở trường THCS

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động GDTC ở trường THCS trên địa bàn

huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động GDTC ở trường THCS trên địa bàn

huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Trường Trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân

Từ điều 26 đến điều 31 mục 2, chương II Luật Giáo dục 2009 và Luật Giáodục năm 2019 [1] đã khẳng định rõ vai trò của trường THCS trong hệ thống giáodục quốc dân như sau:

- Giáo dục THCS nhằm giúp HS củng cố và phát triển những kết quả của giáodục Tiểu học: có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹthuật và hướng nghiệp để tiếp tục học THPT, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sốnglao động

- Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủđộng sáng tạo của HS, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡngphương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiếnthức vào thực tiễn tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho HS

Tại điều 3, chương I Điều lệ trường trung học đã quy định trường trung học cónhững nhiệm vụ và quyền hạn sau:

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu,chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng

Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáodục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

2 Quản lý GV, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật

3 Tuyển sinh và tiếp nhận HS; vận động HS đến trường; quản lý HS theo quyđịnh của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợpvới gia đình HS, tổ chức và các nhân trong hoạt động giáo dục

6 Quản lý, sử dụng, bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của nhà nước.

7 Tổ chức cho GV, nhân viên, HS tham gia các hoạt động xã hội

8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Khái niệm Quản lý

Trước khi đi đến khái niệm về quản lý giáo dục, chúng ta cần thống nhất vềkhái niệm quản lý

Khi con người bắt đầu hình thành các tổ, nhóm để thực hiện những mục tiêukhác nhau mà họ không đạt được với tư cách là những cá nhân đơn lẻ thì quản lý rađời như một yếu tố tất yếu để phối hợp những nỗ lực cá nhân hướng tới những mụctiêu chung

Các Mác trong cuốn Tư bản luận đã viết: Bất cứ một lao động xã hội nào haymột cộng đồng trực tiếp nào được thực hiện ở quy mô tương đối lớn đều cần mộtchừng mực nhất định của sự quản lý

Quản lý xác lập sự tương hợp giữa các công việc cá thể và hoàn thành chứcnăng chung xuất hiện trong sự vận động các bộ phận riêng rẽ của nó Như vậy bảnchất của quản lý là một loại lao động để điều khiển lao động và xã hội ngày càngphát triển, các loại hình lao động phong phú, phức tạp thì hoạt động quản lý càngcần thiết và càng có vai trò quan trọng

Theo các nhà khoa học quản lý Trung Quốc Trần Hiếu Tân, Chu NghiêmKiệt (1988) thì quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình “Quản” vàquá trình “Lý”

Quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái ổn định, cònquá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp đưa vào thế phát triển Bởi vậy người quản

lý nếu chỉ lo việc “quản” thì tổ chức đó trì trệ, còn nếu chỉ lo việc “lý” mà không đặtnên móng ổn định thì hệ phát triển không bền vững Do đó trong “quản” phải có

“lý” và trong “lý” phải có “quản” làm sao cho trạng thái hoạt động của hệ luôn ở thếcân bằng, vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả

Ngoài ra còn có một số nhà khoa học quản lý ở Nga, Mỹ có những khái niệm

“quản lý” theo các cách khác nhau

- Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó

thấy được rõ ràng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất

- Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tậpthể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được mục tiêu

dự kiến

Từ cách tiếp cận trên, ta có thể đi đến khái niệm về quản lý là:

“Quản lý là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý

đến khách thể quản lý nhằm đạt được các mục tiêu quản lý”

Cũng theo các nhà khoa học quản lý trong và ngoài nước như Trần Hiếu Tân

(1998), Nguyễn Ngọc Quang (1989), Nguyễn Minh Đạo (1997) thì hoạt động quản lývừa có tính khoa học vừa có tính nghệ thuật, vừa có tính giai cấp, vừa có tính kỷ luật,

vừa có tính pháp luật Nhà nước, vừa có tính xã hội rộng rãi… Đó là những mặt đối lập

trong một thể thống nhất và đó cũng chính là bản chất của hoạt động quản lý Quản lý

là một hoạt động cần thiết cho tất cả các lĩnh vực của đời sống con người

Quá trình tác động của chủ thể quản lý phụ thuộc vào công cụ quản lý và

phương pháp quản lý quá trình này có thể được biểu diễn bằng sơ đồ số 1:

Theo từ điển thể thao Nga Việt của Nguyễn Văn Hiếu chủ biên (2000) thì

“GDTC được hiểu là một loại hình giáo dục lấy nhiệm vụ chủ yếu là phát triển thểlực tăng cường thể chất làm chính, thông qua tham gia các môn thể thao để thựchiện” [21]

Nôvicốp A.D, Matveep L.P thì cho rằng “GDTC là hoạt động cơ bản có định

10

Còn các nhà lý luận TDTT của Việt Nam như Nguyễn Toán, Phạm DanhTốn thì cho rằng do bắt nguồn từ gốc hán nên có người gọi tắt GDTC là thể dụctheo nghĩa tương đối hẹp vì theo nghĩa rộng của từ Hán cũ Thể dục còn có nghĩa làTDTT Bởi vậy theo hai tác giả trên thì GDTC là một trong những hình thức hoạtđộng cơ bản có định hướng rõ của TDTT trong xã hội, một quá trình có tổ chức đểtruyền thụ và tiếp thu những giá trị của TDTT trong hệ thống giáo dục và giáo

dưỡng chung (chủ yếu trong các nhà trường Trong quá trình GDTC ngoài giáo dưỡng thể chất thì việc giáo dục phẩm chất đạo đức và phong cách TDTC cho người học cũng hết sức quan trọng [22, tr 32].

Cũng theo hai tác giả trên thì đặc trưng cơ bản và chuyên biệt thứ nhất củagiáo dưỡng thể chất là dạy học vận động và đặc trưng thứ hai là sự tác động có chủđích đến sự phát triển theo định hướng các tố chất thể lực nhằm nâng cao sức vậnđộng của con người Từ đó hai tác giả đã đưa ra định nghĩa:

“GDTC là một loại hình giáo dục mà nội dung chuyên biệt là dạy học vận động(động tác) và phát triển có chủ đích các tố chất vận động của con người” [22, tr 24]

Theo chúng tôi, giáo dục thể chất là một quá trình được tổ chức một cách cómục đích, có kế hoạch thực hiện với chức năng chuyên biệt nhằm phát triển các kỹnăng vận động, các tố chất vận động và phát triển thể lực cho người học

Giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục toàn diện nhân cáchngười học trong các nhà trường nói chung và trường THCS nói riêng, nó có thểđược tiến hành bằng nhiều con đường, trong đó con đường dạy học môn thể dục làcon đường cơ bản và quan trọng nhất

1.2.3 Khái niệm Quản lý hoạt động giáo dục thể chất

Với cách tiếp cận Quản lý TDTT nói chung và quản lý GDTC nói riêng làmột bộ phận không thể thiếu được của quản lý xã hội Xã hội chủ nghĩa nhằm thựchiện các mục tiêu xã hội của Đảng và Nhà nước, các nhà quản lý học TDTT củaLiên Xô cũ và Trung Quốc như Nôvicốp A.D, Matveep L.P (Liên Xô cũ), Dụ KếAnh, Chu Nghiêm Kiệt (Trung Quốc) đã đi đến khái niệm về quản lý TDTT trong

đó có quản lý TDTT trường học tức GDTC trường học như sau:

“Quản lý GDTC là sự tác động liên tục mang tính mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu GDTC đã đề ra”

[14; tr 27]

Còn các nhà nghiên cứu quản lý học TDTT ở nước ta với cách tiếp cận quản

lý TDTT hướng vào hoạt động có ý thức, có tổ chức của con người nhằm khôngngừng phát triển sự nghiệp TDTT và sự nghiệp GDTC cho học sinh, sinh viêntrường học các cấp, góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện đức, trí, thể,

mỹ phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN

Với cách tiếp cận nghiên cứu của đề tài luận văn, chúng tôi chọn khái niệm

sau đây làm khái niệm công cụ: “Quản lý GDTC là sự tác động liên tục mang tính mục đích, tính kế hoạch của người quản lý (chủ thể quản lý) lên khách thể quản lý (mục tiêu chương trình, kế hoạch giảng dạy, quá trình dạy học của giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy) nhằm thúc đẩy và nâng cao chất lượng công tác giáo dục thể chất cho học sinh theo đúng nguyên lý giáo dục, đúng mục tiêu đào tạo và phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội”.

1.3 Giáo dục thể chất ở trường Trung học cơ sở

1.3.1 Vị trí, vai trò của môn Giáo dục thể chất trong chương trình giáo dục phổ thông

GDTC có một vị trí vai trò vô cùng quan trọng của một quốc gia, góp phầntích cực tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Do đó,việc đầu tư phát triển TDTT trường học là nhu cầu tất yếu Tuy nhiên, việc làm nàyđòi hỏi trách nhiệm, sự quan tâm và phối hợp đồng bộ không phải của riêng ngànhnghề nào, đơn vị nào mà là của mọi tầng lớp trong xã hội

GDTC là một trong mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhà nước ta, và

nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân GDTC được hiểu là: “Quá trình sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, hoàn thiện về thể chất và nhân cách, nâng cao khả năng làm việc, và kéo dài tuổi thọ của con người”.

GDTC cũng như các loại hình giáo dục khác, là quá trình sư phạm với đầy đủđặc điểm của nó, có vai trò chủ đạo của nhà sư phạm, tổ chức hoạt động của nhà sưphạm phù hợp với học sinh với nguyên tắc sư phạm GDTC chia thành hai mặttương đối độc lập: Dạy học động tác (giáo dưỡng thể chất) và giáo dục tố chất thểlực Trong hệ thống giáo dục nội dung đặc trưng của GDTC được gắn liền với giáodục, trí dục, đức dục, mỹ dục và giáo dục lao động

GDTC là một lĩnh vực TDTT xã hội với nhiệm vụ là: “Phát triển toàn diệncác tố chất thể lực, và trên cơ sở đó phát triển các năng lực thể chất, bảo đảm hoànthiện thể hình, củng cố sức khoẻ, hình thành theo hệ thống và tiến hành hoàn thiện

đến mức cần thiết các kỹ năng và kỹ xảo quan trọng cho cuộc sống” Đồng thờichương trình GDTC trong các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học chuyênnghiệp nhằm giải quyết các nhiệm vụ giáo dục đó là: “Trang bị kiến thức, kỹ năng

và rèn luyện thể lực cho học sinh”

- GDTC giữ vai trò quan trọng trong mục tiêu giáo dục phổ thông và giáodục THCS: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạođức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách conngười Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bịcho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo

vệ tổ quốc” (Điều 23 Luật Giáo dục)

Mục tiêu GD&ĐT liên quan đến sức khoẻ của thế hệ Trẻ Việt Nam

Mục tiêu của GD&ĐT của chúng ta là: Nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực,đào tạo nhân tài Muốn thực hiện mục tiêu đó, không thể coi thường sức khoẻ và thểchất của thế hệ trẻ Muốn cho trẻ em cùng với cộng đồng có trình độ dân trí tốt ngay

từ nhỏ thì phải đảm bảo cho trẻ em có sức khoẻ tốt để các em học hành, phấn chấntrong học tập, phát huy được trí thức mà các thầy giáo truyền thụ cho các em

Mục tiêu tạo nguồn nhân lực càng cần có sức khoẻ tốt Nguồn nhân lực laođộng của chúng ta hiện nay cơ bản là lao động phổ thông chứ chưa có nhiều nguồnlao động có trình độ, có tay nghề Với lao động phổ thông, người lao động cũng còn

bị hạn chế nhiều về thể lực Thể lực của người Việt Nam nói chung và của trẻ emViệt Nam nói riêng cò ở mức rất thấp Ba chỉ tiêu: Sức nhanh, sức bền, sức mạnhcủa thiếu niên Việt Nam vào loại thấp so với các nước trong khu vực

Với mục tiêu đào tạo nhân tài càng cần có sức khoẻ Có một số em đi thiToán Quốc tế về không học tiếp lên đại học được một cách hoàn chỉ vì sức khoẻkém Nhiều em học lớp năng khiếu, nhưng người nhỏ bé mắt cận thị, hoạt độngchậm chạp

GDTC cho học sinh ở các trường THCS, bao gồm nhiều hoạt động: Giảngdạy nội khoá, hoạt động ngoại khoá, thể dục giữa giờ, tập luyện và thi đấu thể thao,

vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường, ăn uống Như vậy, quản lý hoạt động GDTC

là quản lý các hoạt động nên trên

1.3.2 Đặc điểm học sinh và giáo dục thể chất cho học sinh trung học cơ sở

Học sinh THCS nằm trong lứa tuổi từ 11 đến 14, đây là lứa tuổi có đặc điểm các chức năng bộ phận trong cơ thể đang phát triển mạnh cả về lượng và chất Việc

tác động các bài tập hợp lý đến cơ thể các em có ý nghĩa rất lớn đến quá trình hoànthiện một cơ thể cân đối hài hòa Không những phát triển về thể chất mà các em ởgiai đoạn này còn đang hoàn thiện cả về nhận thức thế giới Do vậy việc hình thành

ở các em những kiến thức về vệ sinh thân thể, môi trường, dinh dưỡng cũng có vaitrò quan trọng trong việc định hình giá trị trong bản thân các em Sự phát triển ở học sinhTHCS một cơ thể cân đối, hài hòa các chức năng, bộ phận và có một thế giới quan chuẩnmực về vai trò của sức khỏe và vệ sinh để có sức khỏe sẽ hình thành và định hình rõ nétnếu việc thực hiện các nhiệm vụ GDTC được diễn ra một cách bài bản và đúng trọngtâm

1.3.2.1 Đặc điểm tâm sinh lý học sinh THCS

Để công tác GDTC có hiệu quả đối với học sinh THCS, các hoạt động GDTCcủa nhà trường phải được các em yêu thích, các bài tập cùng với khối lượng và cường

độ được áp dụng phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THCS

Đa số các em học sinh THCS có độ tuổi từ 11 đến 14, ở lứa tuổi này, cả nam

và nữ bắt đầu vào tuổi dậy thì (nam từ 12 đến 14 tuổi, nữ từ 10 đến 13 tuổi), đây làkhoảng thời gian mà sự phát triển của cơ thể diễn ra mạnh mẽ, có tính quyết địnhđến trình độ thể chất của các em ở lứa tuổi trưởng thành sau này Đây cũng là lứatuổi mà hình thành được nhiều những phản xạ có điều kiện, năng lực tổng hợp cao,phát triển khả năng tư duy, tiếp thu nhanh các kỹ xảo vận động quan trọng, hìnhthành các năng khiếu vận động Đây cũng là thời kỳ phát triển học sinh nhậy cảm,mạnh mẽ, có những thay đổi hết sức quan trọng (đột biến) về các chức năng trong

cơ thể như: Hệ thần kinh - tâm lý, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ vận động, hệ sinhdục Công tác GDTC phải tác động tích cực, chủ động tận dụng thời cơ thúc đẩyquá trình phát triển của các em nhanh, mạnh và hoàn thiện hơn, đôi khi còn giúp các

em chữa được một số bệnh tật do bẩm sinh hoặc do điều kiện sống đã tạo nên

- Về tâm lý, học sinh THCS còn mang nặng đặc điểm tâm lý nhận thức vàphương pháp học ở tiểu học Nhất là những lớp đầu cấp (lớp 6, lớp 7) Lứa tuổi 13-15,học sinh đã biết phân biệt giới tính, nhất là học sinh nữ, cho nên sự chững chạc hơn của

em nữ thường rõ ràng hơn các em nam, thể hiện qua phong cách đi đứng, giao tiếp, ứng

xử, đặc biệt giao tiếp giữa học sinh nam và nữ không còn tự nhiên như ở bậc tiểu học.Trong giai đoạn này, học sinh dễ hình thành và tiếp thu nhanh hơn kỹ năng, kỹ xảo vậnđộng phù hợp với động tác kỹ thuật, kỹ năng cơ bản cần được lặp đi lặp lại nhiều lần

- Hệ vận động: Do còn đang ở giai đoạn phát dục và trưởng thành nên thànhphần của xương có sự thay đổi lớn, hàm lượng các chất vô cơ nhiều, thành phần nước,sụn xương và độ dẻo của xương giảm đi: Diện khớp tương đối dày, các bao khớp nhỏ vàdài cho phép biên độ hoạt động của khớp lớn hơn người trưởng thành, song độ vững chắccủa khớp tương đối yếu nên rễ bị trật khớp Khi giảng dạy GDTC cần chú ý sử dụnglượng vận động một cách hợp lý, thích hợp, thông thường nên sử dụng lượng vận độngnhỏ và các bài tập các tần xuất vừa phải Nếu dùng hàm lượng vận động quá lớn sẽ thúcđẩy xương cốt hoá sớm - ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao của cơ thể Trong lứatuổi này, các nhóm cơ đều phát triển, điều này giúp cho học sinh thực hiện được nhiềuloại động tác khác nhau Song sự phát triển của cơ (độ dài và thiết diện) còn chưa đồng

bộ Khi các cơ gia tăng nhiều về chiều dài và sức mạnh và sức bền của cơ bị hạn chế Dovậy, ở giai đoạn này các em thường vụ về, động tác đôi khi còn lóng ngóng Các bài tậpGDTC cần chú trọng phát triển sức nhanh, sự khéo léo linh hoạt

- Hệ tuần hoàn: Sự tạo máu ở lứa tuổi này rất quan trọng nhằm đáp ứng yêucầu phát triển của cơ thể, do vậy lượng hồng cầu và tiểu cầu tương đương với người bìnhthường

Huyết áp và mạnh đập tăng cao do tim phát triển, các tuyến nội tiết (đặc biệt

là tuyến giáp) phát triển mạnh trong khi đó các huyết quản lại phát triển chậm Cácnhà sinh lý gọi đây là “hiện tượng huyết áp cao thanh niên” thường gặp ở những emphát triển mạnh về chiều cao Đặc điểm của hiện tượng này là huyết áp tối đa tăng(không vượt quá 150mk/Hg), huyết áp tối thiểu bình thường Hiện tượng này bắtđầu từ lứa tuổi 11-12 và tăng dần theo lứa tuổi, cao nhất ở tuổi 15-16 sau đó giảmdần và ổn định

Khi hướng dẫn tập luyện cho đối tượng học sinh, người giáo viên thể dục cầnphải nắm vững đặc điểm trên để phân biệt với các trường hợp bệnh lý

Hệ hô hấp: Dung tích nhỏ, nhịp thở tăng nhanh, khả năng nợ oxy, năng lựchoạt động yếm khí thấp hơn người thường Do vậy, khi cho học sinh chạy bền cầnquan tâm dạy cách thở trong khi chạy cho học sinh

1.3.2.2 Đặc điểm về GDTC cho học sinh THCS

Trong sinh hoạt hàng ngày, khi lao động kéo dài thì sự tiêu hao năng lượngtăng, đến một lúc nào đó xuất hiện mệt mỏi, sau đó mệt mỏi tăng dần và dẫn đến khảnăng làm việc giảm dần Chỉ sau khi nghỉ ngơi và bổ sung “nguyên liệu” thì khả

năng làm việc của cơ thể dần dần khôi phục Tuy nhiên qua nhiều kết quả nghiêncứu khoa học, người ta thấy sự khôi phục không chỉ dừng lại khi đạt mức ban đầu,

mà còn có giai đoạn hồi phục vượt mức - trong một khoảng thời gian nhất định

(Sơ đồ của GX V Phôbơn và N.N Iacôplép)Lao động hay

luyện tập

Tiêu hao

Đặc điểm trên có ý nghĩa đặc biệt trong GDTC, bằng một loạt các bài tậpđược tính toán khoa học phù hợp với sức khoẻ của mối người theo chế độ phù hợpchặt chẽ giữ tập luyện với nghỉ ngơi và ăn uống hợp lý thì sức khoẻ của người tậpkhông ngừng được nâng cao

Nếu buổi tập thứ 2 tiến hành cách buổi tập thứ nhất quá xa hoặc những buổitập có khối lượng quá nhỏ thì kết quả của quá trình tập luyện cũng hạn chế

Do vậy, tập luyện thường xuyên là yêu cầu cần thiết đối với việc GDTC chohọc sinh trong nhà trường Việc này liên quan đến thời lượng của môn học thể dụctrong thời gian chính khoá, hoạt động ngoại khoá và vấn đề tự giác rèn luyện hàngngày của học sinh Người giáo viên thể dục không những cần dạy tốt giờ học nộikhoá mà còn cần làm cho học sinh ham thích luyện tập TDTT trên cơ sở phù hợpvới điều kiện thực tế của nhà trường, gia đình và xã hội

Trong trường THCS, việc GDTC cho học sinh được thực hiện bằng nhiềuhình thức hoạt động (giảng dạy thể dục nội khoá và đặc biệt là công tác ngoạikhoá) Hoạt động ngoại khoá gồm: Luyện tập, thi đấu thể thao và nhiều mặt khácnhư: Vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường, vệ sinh ăn uống, phòng chống bệnh tật

1.3.3 Nội dung môn Giáo dục thể chất ở trường trung học cơ sở

1.3.3.1 Mục tiêu

Giúp học sinh tiếp tục củng cố và phát triển các kĩ năng chăm sóc sức khoẻ,

vệ sinh thân thể và vận động cơ bản, thói quen tập luyện và kĩ năng thể dục thể thao;nếp sống lành mạnh, hoà đồng và trách nhiệm; ý thức tự giác, tích cực vận

Hồi phụcNghỉ ngơi và nạp "nhiên liệu"

dụng những điều đã học để tham gia các hoạt động thể dục, thể thao; bồi dưỡng năng khiếu thể thao [16]

Chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS đề cập đến mục tiêu, yêu cầu GDTC như sau:

- Thái độ: Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội phù hợpvới khả năng; có ý thức rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh bảo vệ môi trường

1.3.3.3 Nhiệm vụ

Đảm bảo cho cơ thể không ốm đau, lớn lên theo đúng độ tuổi, có sức chống

đỡ những ảnh hưởng có hại đến từ môi trường xung quanh, chuẩn bị tốt các phẩmchất vận động toàn diện

Hình thành trong học sinh những thói quen gìn giữ vệ sinh, rèn luyện thânthể, lao động vừa sức, tổ chức sinh hoạt có khoa học trên cơ sở nắm vững nhữngkiến thức khoa học cơ bản và những kỹ năng, kỹ xảo chủ yếu

Góp phần phát hiện năng khiếu, tạo điều kiện bồi dưỡng nhân tài thể dục, thểthao cho đất nước

Giáo dục phẩm chất đạo đức, ý chí và thẩm mĩ cùng các mặt giáo dục khácthúc đẩy phát triển thể lực

Để hiểu đúng đắn và thực hiện tốt nhiệm vụ đề ra trên đây, nhà trường cầnnắm vững mấy nguyên tắc sau đây của GDTC:

Phải nhằm mục tiêu chính là nâng cao sức khỏe

Phải gắn mục tiêu chính với yêu cầu học tập, sản xuất và chiến đấu

Phải phát triển đồng thời cả thể chất và tinh thần, tuổi nào cũng rèn luyện các

tố chất cơ thể

Phải lôi cuốn mọi thành viên giáo dục trong xã hội vào việc GDTC cho học

sinh 1.3.3.4 Nội dung chương trình GDTC

Nội dung chương trình được xây dựng dựa trên chỉ đạo của Sở GD&ĐT, định

hướng của Phòng GD&ĐT Các trường học học căn cứ vào văn bản chỉ đạo của cấp

trên và tình hình thực tế của nhà trường tại địa phương để xây dựng kế hoạch hoạt

động chung của trường, kế hoạch bộ môn và kế hoạch hoạt động chuyên môn của

từng bộ môn Nội dung chương trình chính khóa cụ thể:

Chế độ dinh - Chạy cự ly ngắn - Căn cứ vào điều kiện thực

dưỡng trong tập (60m) tế của địa phương và nhà

luyện thể dục thể - Ném bóng trường, định hướng cho học

Lớp 6 thao - Chạy cự ly trung sinh lựa chọn một trong

bình những nội dung thể thao phù

- Bài thể dục hợp với đặc điểm cá nhân và

lứa tuổi

- Trò chơi bổ trợLựa chọn và sử - Chạy cự ly ngắn - Căn cứ vào điều kiện thực

dụng các yếu tố (60m) tế của địa phương và nhà

của môi trường tự - Nhảy xa kiểu trường, định hướng cho học

trong tập luyện - Chạy cự ly trung những nội dung thể thao phù

bình hợp với đặc điểm cá nhân và

- Bài thể dục lứa tuổi

- Trò chơi bổ trợ

Sử dụng chế độ - Chạy cự ly ngắn - Căn cứ vào điều kiện thực

dinh dưỡng thích (100m) tế của địa phương và nhà

hợp với bản - Nhảy cao kiểu trường, định hướng cho học

Lớp 8 thân trong tập bước qua sinh lựa chọn một trong

luyện thể dục thể - Chạy cự ly trung những nội dung thể thao phù

thao bình hợp với đặc điểm cá nhân và

- Bài thể dục lứa tuổi

- Trò chơi bổ trợ

Sử dụng các - Chạy cự ly ngắn - Căn cứ vào điều kiện thực

yếu tố tự nhiên (100m) tế của địa phương và nhà

(không khí, - Nhảy cao kiểu trường, định hướng cho học

nước, ánh nằm nghiêng sinh lựa chọn một trong

Lớp 9 sáng, ) và dinh - Chạy cự ly trung những nội dung thể thao phù

dưỡng để rèn bình hợp với đặc điểm cá nhân và

luyện sức khoẻ và - Bài thể dục lứa tuổi

phát - Trò chơi bổ trợ

triển thể chất

* Nội dung ngoại khóa:

Gồm các hoạt động thể dục buổi sáng, giữa giờ; tập luyện trong các đội tuyển, Câu

lạc bộ thể thao của trường; tham gia thi đấu hội khỏe học sinh các cấp; thi đua thi

đấu, trò chơi vận động thể thao kỷ niệm các ngày lễ;

Chương trình giáo dục trung học cơ sở giúp học sinh phát triển các phẩm chất,

năng lực đã được hình thành và phát triển ở cấp tiểu học, tự điều chỉnh bản thân

theo các chuẩn mực chung của xã hội, biết vận dụng các phương pháp học tập tích

cực để hoàn chỉnh tri thức và kĩ năng nền tảng, có những hiểu biết ban đầu về các

ngành nghề và có ý thức hướng nghiệp để tiếp tục học lên trung học phổ thông, học

nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động [16]

Chương trình thể dục chia đều cho 4 khối lớp, mỗi tuần 2 tiết Nội dung cơ

bản phân bố như sau:

Thể thao tự chọn là các hoạt động: đá cầu, bóng đá mini, bóng chuyền, cầu lông

1.3.3.4 Phương pháp, hình thức tổ chức Giáo dục thể chất

Chất lượng và hiệu quả của GDTC trong nhà trường phụ thuộc vào phương

pháp giảng dạy, hình thức tổ chức hoạt động của giáo viên, đòi hỏi giáo viên không

ngừng đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học để nâng cao chất lượng

GDTC cho người học

* Các phương pháp trong giảng dạy GDTC cho học sinh THCS:

- Phương pháp giảng giải: Là phương pháp giáo viên sử dụng lời nói để trình bày, phân tích nội dung kiến thức, kĩ thuật động tác cho học sinh nghe.

- Phương pháp dạy học nêu vấn đề: Là phương pháp giáo viên dùng lời nóinêu ra vấn đề cần chưa được giải quyết bằng đặt câu hỏi, tình huống, thực hiện kĩ năngnào đó… yêu cầu học sinh phải tư duy, suy nghĩ, tự tập, tự thực hành… để

giải quyết vấn đề

- Phương pháp trực quan: Là phương pháp giáo viên sử dụng hình ảnh, hoặcmẫu vật, người làm mẫu… để hoc sinh được quan sát trực tiếp và thực hiện theo yêu cầugiáo viên đưa ra

- Phương pháp bài tập: là phương pháp giáo viên giao bài tập cho học sinh theo cá, nhân, tổ nhóm… yêu cầu thực hiện

- Phương pháp trò chơi: Là phương pháp học sinh được học, tập luyện dướihình thức các hoạt động để hình thành kiến thức, kỹ năng mới cũ hoặc mới Trò

chơi có luật chơi, cách chơi phù hợp với nội dung cần đạt được

- Phương pháp thi đấu: Là phương pháp học sinh tập luyện dưới hình thức thiđua, có phân thắng thua, có chia đội thi đấu đơn hoặc tập thể để kích thích học sinh tham gia

1.3.3.5 Đánh giá kết quả công tác giáo dục thể chất

* Đánh giá giáo viên

Các tiêu chí chung dùng để đánh giá, xếp loại chất lượng giáo viên được nêu

cụ thể tại Điều 3 Nghị định 90/2020/NĐ-CP như sau:

- Chính trị tư tưởng: Chấp hành chủ trương, đường lối, quy định của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước và các nguyên tắc tổ chức, kỷ luật của Đảng; Đặt lợiích của Đảng, quốc gia, dân tộc, nhân dân, tập thể lên trên lợi ích cá nhân…

- Đạo đức, lối sống: Không tham ô, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, quanliêu, cơ hội, vụ lợi, hách dịch, cửa quyền; Có lối sống trung thực, khiêm tốn, chân thành,trong sáng, giản dị; Không để người thân, người quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn củamình để trục lợi…

- Tác phong, lề lối làm việc: Có tinh thần trách nhiệm và phối hợp trong thựchiện nhiệm vụ; Có thái độ đúng mực và phong cách ứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực,đáp ứng yêu cầu của văn hóa công vụ…

- Ý thức tổ chức kỷ luật: Thực hiện các quy định, quy chế, nội quy của cơquan, tổ chức, đơn vị nơi công tác; Thực hiện việc kê khai và công khai tài sản, thu nhậptheo quy định; Chấp hành sự phân công của tổ chức…

Có 4 tiêu chí xếp loại giáo viên mới nhất 2020: Căn cứ vào nội dung đánhgiá, giáo viên được xếp loại chất lượng theo 04 mức độ: Hoàn thành xuất sắc nhiệm

vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ và không hoàn thành nhiệm vụ(theo Điều 42 Luật Viên chức năm 2010)

Trong đó, so với các tiêu chí trước đây tại Nghị định 56, việc đánh giá giáo viên tại Nghị định 90 có nhiều điểm mới, có thể kể đến:

- Xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Bỏ các tiêu chí “Hoàn thành tốt cácnhiệm vụ đột xuất”, “có ít nhất 01 đề án, đề tài hoặc sáng kiến được áp dụng, mang lạihiệu quả trong công việc”…

- Xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ: Bổ sung tiêu chí “có biểu hiện suythoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa”, “có hành vi viphạm trong quá trình thực thi nhiệm vụ bị xử lý kỷ luật trong năm đánh giá”…

* Đánh giá kết quả học tập giáo dục thể chất của học sinh

Được tiến hành theo quy chế đánh giá xếp loại học sinh trung học cơ sở theo Thông tư số 58/2011/TTBGDĐT ngày 12/12/2011 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

Thông tư số 26/2020/TT-BGDĐT ngày 26/8/2020 về việc Sửa đổi, bổ sung một

số điều của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và học sinh trung họcphổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 58/2011/TTBGDĐT ngày 12/12/2011 của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (Có hiệu lực từ năm học 2020-2021)

Thông qua kiểm tra, đánh giá mà người học biết được mức độ kiến thức và trình

độ của mình từ đó điều chỉnh phương pháp học tập rèn luyện phù hợp, người dạy cóđược những thông tin phản hồi cần thiết để điều chỉnh phương pháp và nội dung giảngdạy sao cho đạt kết quả cao nhất Đối với người quản lý, kiểm tra, đánh giá cho phépnắm bắt được kịp thời tình hình giảng dạy của giáo viên cũng như học tập của sinh viên

để từ đó có những giải pháp quản lý phù hợp đảm bảo chất lượng, hiệu quả cao nhất

Kiểm tra là quá trình xác định mục đích, nội dung, lựa chọn phương pháp, tậphợp số liệu, bằng chứng để xác minh mức độ đạt được của người học trong quátrình học tập, rèn luyện và phát triển Kiểm tra bao gồm việc xác định nội dung cầnkiểm tra, phương pháp kiểm tra và sử dụng kết quả kiểm tra

Đánh giá là một quá trình có hệ thống bao gồm việc thu thập, phân tích, giảithích thông tin nhằm xác định mức độ người học đạt được mục tiêu như thế nào.Đánh giá làm rõ mức độ thích hợp của đối tượng được đánh giá so với mục tiêu, nó

có ý nghĩa như là sự phân định giá trị

Kiểm tra, đánh giá là hai công việc có thể được tiến hành có thứ tự hoặc đanxen với nhau và là hoạt động được thực hiện thường xuyên trong quá trình đào tạo

kể từ lúc bắt đầu cho đến khi kết thúc của khóa học và dù ở cấp, bậc học hay ngànhhọc nào thì kiểm tra, đánh giá đều giữ vị trí quan trọng như nhau

Nội dung quản lý kiểm tra đánh giá kết quả rèn luyện thể chất của học sinh baogồm: Quản lý việc lập kế hoạch nội dung đánh giá; quản lý việc tổ chức thực hiện nộidung kiểm tra nhằm thu thập bằng chứng trên cơ sở thực hiện nghiêm túc kế hoạch đãlập, đảm bảo kết quả thu thập được chính xác khách quan; quản lý việc phân tích cácbằng chứng nhận xét, chấm điểm; quản lý việc thông tin và lưu trữ kết quả

Qua việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinhngười quản lý sẽ có cơ sở để đánh giá quá trình và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ dạycủa thầy và học của trò Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh, là việclàm hết sức cần thiết của Hiệu trưởng nhằm tác động trực tiếp đến giáo viên thựchiện đầy đủ và chính xác quá trình kiểm tra, đánh giá, thúc đẩy quá trình nâng caohiệu quả dạy học theo mục tiêu

Là một khâu trong chu trình quản lý của người quản lý, công tác kiểm tra có vaitrò rất quan trọng và ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng và hiệu quả công tác quản lý

Nó bảo đảm cho các kế hoạch đã đề ra được thực hiện một cách hiệu quả, nhà quản

lý kiểm soát được tiến độ thực hiện các công việc, từ đó kịp thời chấn chỉnh nhữngsai phạm trong quá trình thực hiện đồng thời điều chỉnh kế hoạch đề ra cho phù hợpvới thực tiễn

Kiểm tra hoạt động học tập của học sinh bao gồm kiểm tra việc thực hiện việcchuẩn bị trước khi lên lớp, thời gian học trên lớp và ngoài giờ lên lớp; Kiểm tra việcthực hiện nội dung học tập của học sinh xem có đúng với thời khóa biểu, đúng cácquy định của nhà trường Mục đích kiểm tra nhằm duy trì kỷ cương, nề nếp học tập,bảo đảm giờ nào việc ấy

Mặt khác, công tác kiểm tra hoạt động học tập của học sinh còn giúp nhà quản

lý nắm chắc được chất lượng học tập của học sinh từ đó điều chỉnh nhiệm vụ, nộidung học tập, thay đổi phương pháp, cách thức quản lý cho phù hợp, đồng thờikhích lệ động viên học sinh học tập, phát hiện những phương pháp học tập mới,hiệu quả để nhân rộng ra các lớp, toàn trường

1.3.5 Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động giáo dục thể chất

Trong Quyết định số 1076/QĐ-TTg ngày 17/6/2016 của Thủ tướng Chínhphủ tại mục 4 có nêu:

Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ phục vụ giáo dục thể chất

và thể thao trường học

- Xây dựng kế hoạch phát triển cơ sở vật chất (bao gồm cả trang thiết bị,dụng cụ) phục vụ giáo dục thể chất và thể thao trường học, gắn với triển khai Quy hoạch

hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật thể dục, thể thao quốc gia

- Từng bước đầu tư xây dựng phòng học giáo dục thể chất, hệ thống sân chơi, trang thiết bị, đồ chơi phát triển vận động cho trẻ em trong các trường mầm non

- Đầu tư xây dựng hệ thống sân tập, trang thiết bị, dụng cụ tập luyện và từngbước đầu tư xây dựng nhà tập đa năng cho các cơ sở giáo dục phổ thông ở những nơi cóđiều kiện

- Khuyến khích đầu tư xây dựng hệ thống sân tập, nhà tập đa năng, bể bơi,mua sắm trang thiết bị trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học Từngbước đầu tư xây mới, nâng cấp, hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị trong các cơ sởgiáo dục đại học đào tạo giáo viên, giảng viên thể dục, thể thao

- Tạo điều kiện thuận lợi về quỹ đất và việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất(công trình thể thao) phục vụ giáo dục thể chất và thể thao trường học tại các địa phương.

- Hỗ trợ các cơ sở giáo dục tại địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo,vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn trong việc đầu tư xâydựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ phục vụ giáo dục thể chất và thể thao trườnghọc

- Tăng cường sự phối hợp, hỗ trợ của các cơ sở tập luyện, thi đấu thể thao dongành thể dục, thể thao quản lý trong công tác giáo dục thể chất và thể thao trường họctại địa phương

- Tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc triển khai thực hiện xây dựng, sử dụng

cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giáo dục thể chất và thể thao trường học [19]

Như vậy các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ phục vụ giáodục thể chất và thể thao trường học là rất quan trọng, cần được quan tâm đầu tư phùhợp để hoạt động GDTC đạt được mục tiêu đề ra

1.4 Quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở trường trung học cơ sở

1.4.1 Các chủ thể quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh ở trường trung học cơ sở

* Chủ thể là Hiệu trưởng

Công tác quản lý GDTC trong nhà trường THCS của hiệu trưởng bao gồm các nội dung chính sau:

- Quản lý toàn bộ cơ sở vật chất và thiết bị GDTC của nhà trường nhằm phục

vụ tốt nhất cho việc giảng dạy, học tập và giáo dục học sinh Quản lý tốt cơ sở vật chấtphục vụ cho hoạt động GDTC nhà trường không chỉ đơn thuần là bảo quản tốt, mà phảiphát huy tốt giá trị của chúng cho dạy học và giáo dục Quản lý tốt còn làm sao để có thểthường xuyên bổ sung thêm những thiết bị mới, có giá trị sử dụng cao

- Quản lý tốt nguồn tài chính phục vụ cho hoạt động GDTC của nhà trườngtheo đúng nguyên tắc quản lý tài chính của Nhà nước và của ngành giáo dục, đồng thờibiết động viên, thu hút các nguồn tài chính khác nhằm xây dựng cơ sở vật chất, mua sắmthiết bị phục vụ các hoạt động GDTC của nhà trường

- Tổ chức đội ngũ giáo viên nói chung, giáo viên thể dục nói riêng và cán bộ,nhân viên, tập thể học sinh thực hiện tốt nhiệm vụ GDTC trong chương trình công táccủa nhà trường Động viên, giáo dục tập thể sư phạm thành một tập thể đoàn kết,

thống nhất trong việc thực hiện công tác GDTC trong nhà trường Giáo dục học sinhtích cực phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện thân thể…

- Chỉ đạo tốt các hoạt động chuyên môn về GDTC theo chương trình giáodục của Bộ, của các cấp chỉ đạo Thực hiện nghiêm túc chương trình năm học, phươngpháp giáo dục luôn được cải tiến… từ đó góp phần nâng cao chất lượng công tác GDTC

- Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ giáo viên thể dục Chỉ khi nào

đời sống vật chất của giáo viên được đảm bảo, tinh thần phấn khởi thì hiệu quả củacông tác GDTC sẽ được nâng lên và công tác quản lý của người hiệu trưởng mới cóthể nói là hiệu quả Cần tạo thành một phong trào thi đua phấn đấu liên tục trongnhà trường, thầy dạy tốt, trò học tốt, cả trường hướng tới một chất lượng GDTC tốt

- Quản lý tốt việc học tập, việc rèn luyện thân thể của học sinh theo qui chếcủa Bộ GD&ĐT Quản lý GDTC đối với học sinh bao gồm cả quản lý thời gian và chấtlượng GDTC, quản lý tinh thần, thái độ và phương pháp rèn luyện thể chất Quản lý tốtviệc rèn luyện thể chất của học sinh là nội dung quan trọng của quản lý hoạt động GDTCtrong nhà trường

* Vai trò của giáo viên chủ nhiệm

Lớp học là đơn vị hành chính cơ bản của nhà trường phổ thông Các hoạtđộng giáo dục và dạy học của nhà trường chủ yếu diễn ra theo đơn vị lớp học, vìvậy, sự trưởng thành của lớp học gắn liền với sự trưởng thành và phát triển của mỗithành viên trong lớp học cũng như sự trưởng thành, lớn mạnh của mỗi nhà trường

Do tầm quan trọng của mỗi lớp học đối với sự hình thành và phát triển nhâncách của học sinh mà mỗi lớp học đều cần phải có một giáo viên chủ nhiệm Giáoviên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm quản lý và giáo dục, điều khiển và phốihợp mọi hoạt động của các thành viên trong lớp học cũng như tổ chức mối quan hệgiữa lớp học với nhà trường, gia đình và xã hội

Trong công tác quản lý hoạt động GDTC của nhà trường, giáo viên chủnhiệm có một số vai trò chính như sau:

- Thay mặt Ban giám hiệu nhà trường thực hiện nhiệm vụ quản lý, giáo dụchọc sinh trong lớp học và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện nói chung vàchất lượng GDTC nói riêng của học sinh trong lớp học đó Là cầu nối, giữ mối liên lạcthường xuyên giữa các lực lượng giáo dục trong nhà trường, giữa giáo dục nhà trườngvới gia đình và các tổ chức xã hội khác

- Nắm bắt tâm tư, nguyện vọng cũng như các diễn biến tư tưởng của họcsinh, phát hiện và định hướng cho các em phát huy những tiềm năng của bản thân, pháthuy những tố chất vận động và phát triển tài năng thể thao của các em.

- Là người thay mặt và đại diện cho quyền lợi chính đáng của tập thể họcsinh trong việc phản ánh và đề đạt nhu cầu về việc nâng cao chất lượng GDTC của cácgiờ học môn thể dục, nhu cầu tổ chức và tham gia các hoạt động thể thao ngoại khoátrong và ngoài nhà trường

- Là người tổ chức, phối hợp và thống nhất các lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường để tổ chức các hoạt động GDTC nói chung và đặc biệt là việc tổ chứccác hoạt động ngoại khoá về TDTT cho học sinh

Tóm lại, giáo viên chủ nhiệm là người vừa thay mặt hiệu trưởng, thay mặt nhàtrường để quản lý và giáo dục toàn diện học sinh, vừa là cầu nối giữa các lực lượnggiáo dục trong và ngoài nhà trường để tổ chức các hoạt động GDTC cho học sinh, đồngthời cũng là người đại diện cho quyền lợi và nghĩa vụ của tập thể học sinh

* Vai trò của các đoàn thể

Các đoàn thể trong nhà trường có một vai trò rất quan trọng trong công tácgiáo dục toàn diện cho học sinh Đối với công tác GDTC, các đoàn thể trong nhàtrường có một số vai trò chủ yếu sau đây:

- Phát động các phong trào thi đua nói chung và phong trào rèn luyện thânthể nói riêng cho học sinh thông qua các hoạt động chủ điểm chào mừng các ngày kỷniệm, ngày lễ của đất nước với các hoạt động thiết thực, bổ ích như hoạt động trại hè,hoạt động dã ngoại, hoạt động thi đấu thể thao…

- Tổ chức các hoạt động ngoại khoá TDTT, hoạt động giao lưu mang tính chất vận động trong và ngoài nhà trường cho học sinh

- Phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường, gia đình học sinh tổ chức tuyêntruyền, vận động các tổ chức, cá nhân hảo tâm tích cực tham gia đóng góp, ủng hộ kinhphí phục vụ cho các hoạt động GDTC của nhà trường

- Thông qua việc tổ chức các hoạt động chủ điểm nhằm góp phần giáo dục truyền thống, GDTC và giáo dục toàn diện cho học sinh

1.4.2 Các nội dung quản lý hoạt động giáo dục thể chất trong trường trung học cơ sở

1.4.2.1 Quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình môn GDTC

Mục tiêu của hoạt động GDTC cấp THCS chính là giúp học sinh tiếp tụccủng cố và phát triển các kĩ năng chăm sóc sức khoẻ, vệ sinh thân thể và vận động

cơ bản, thói quen tập luyện và kĩ năng thể dục thể thao; nếp sống lành mạnh, hoàđồng và trách nhiệm; ý thức tự giác, tích cực vận dụng những điều đã học để thamgia các hoạt động thể dục, thể thao; bồi dưỡng năng khiếu thể thao Vì vậy, việcquản lý mục tiêu ở đây chính là quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch,chương trình môn học; là quản lý quá trình dạy học môn GDTC của các giáo viên

và hoạt động học tập của học sinh, đảm bảo cho hoạt động GDTC được tiến hànhmột cách tự giác, có nền nếp ổn định, có chất lượng và hiệu quả

Nội dung quản lý việc thực hiện mục tiêu môn học GDTC chủ yếu là thôngqua quản lý việc thực hiện nội dung chương trình, tiến độ thực hiện nội dungchương trình, quản lý giờ lên lớp của giáo viên cũng như việc dự giờ, thao giảngcủa giáo viên bộ môn GDTC Quản lý chất lượng thực hiện chương trình dạy họcthể dục và phát triển chương trình dạy học thể dục trong trường

Chương trình GDTC gồn chương trình nội khóa và ngoại khóa Chương trìnhnội khóa được cụ thể với từng khối lớp (Lớp 6-7-8-9) có các mục: nội dung, kiếnthức chung, vận động cơ bản, thể thao tự chọn và có phân phối chương trình chi tiếtcho từng tiết học

Việc quản lý thực hiện Chương trình chính là quản lý việc xây dựng kếhoạch cá nhân, chuẩn bị hồ sơ giáo án, đồ dùng trang thiết bị phục vụ giảng dạy củagiáo viên, việc học và chuẩn bị đồ dùng của học sinh Quản lý việc sử dụng phươngpháp, hình thức tổ chức dạy học của giáo viên

1.4.2.2 Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên

* Quản lý giảng dạy môn thể dục

- Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên giảng dạy:

Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên giảng dạy là phương tiện giúp ngườiquản lý nắm chắc được tình hình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của các giáo viêngiảng dạy trong nhà trường, đồng thời hồ sơ chuyên môn của các giáo viên giảng dạy làmột trong những cơ sở pháp lý để đánh giá việc thực hiện nề nếp chuyên môn của họ.Tùy theo quy định cụ thể của mỗi trường mà số lượng, chủng loại hồ sơ chuyên

môn của giáo viên giảng dạy có khác nhau, song về cơ bản hồ sơ chuyên môn của giáo viên giảng dạy gồm có:

+ Kế hoạch cá nhân

+ Chương trình, kế hoạch phân môn được phân công giảng dạy

+ Tập bài soạn

+ Hồ sơ tự học, tự bồi dưỡng (bao gồm: kế hoạch, nội dung và tài liệu học tập)

- Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên thực hiện nhiệm vụ GDTC:

+ Quản lý giờ lên lớp và việc vận dụng phương pháp, sử dụng phương tiệndạy học

+ Xây dựng và giám sát chặt chẽ việc thực hiện giờ lên lớp và đảm bảo tiến

độ về nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học

+ Tổ chức thao giảng, dự giờ và đề ra những biện pháp cụ thể nhằm thựchiện tốt việc vận dụng phương pháp dạy học, nhất là việc vận dụng cải tiến, đổi mớiphương pháp dạy học bộ môn

+ Xây dựng kế hoạch trang bị các phương tiện dạy học, quản lí tốt việc sử dụng phương tiện dạy học trong các giờ lên lớp

Việc đào tạo cơ bản về thể chất, thể thao cho học sinh THCS là nhiệm vụ cầnthiết, nên trước hết phải có nội dung thích hợp để phát triển các tố chất thể lực vàphối hợp vận động cho học sinh THCS Đồng thời, giúp các em có trình độ nhấtđịnh để tiếp thu được các kỹ thuật động tác TDTT

Với mục tiêu chính của việc đào tạo cơ bản về thể chất và thể thao trongtrường học là: “Xúc tiến quá trình đào tạo năng lực đạt thành tích trong thể chất vàthể thao của học sinh, phát triển các tố chất thể lực, phát triển năng lực tâm lý, tạo ýthức tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, giáo dục được đức tính cơ bản vàlòng nhân đạo cho học sinh”

Bản thân giờ học thể dục có ý nghĩa quan trọng nhiều mặt đối với việc quản

lý và giáo dục con người trong xã hội Việc học tập các bài tập thể dục, các kỹ thuậtđộng tác là điều kiện cần thiết để con người phát triển cơ thể một cách hài hoà, bảo

vệ và củng cố sức khoẻ, hình thành năng lực chung và chuyên môn cho học sinh

- Quản lý việc sử dụng trang thiết bị đồ dùng dạy và học

+ Đối với giáo viên: Là việc sử dụng trang thiết bị đồ dùng cần thiết và phùhợp trong các tiết học Nhà quản lý theo dõi việc sử dụng trang thiết bị dạy học của giáoviên trong hồ sơ thư viện, qua dự giờ, theo dõi, giám sát…

+ Đối với học sinh: Là việc được trang bị trang phục, giầy, một số dụng cụhọc tập thiết yếu khác trong các giờ học tập môn thể dục Đây là việc theo dõi của giáoviên giảng dạy để đảm bảo an toàn và hiệu qủa học tập cho học sinh trong giờ tập luyệnTDTT

- Quản lý hoạt động ngoại khoá môn thể dục

Ngoại khóa môn học là nhu cầu và ham thích của học sinh với mục đích vànhiệm vụ là góp phần phát triển năng lực, thể chất một cách toàn diện, đồng thờigóp phần nâng cao thành tích thể thao của học sinh Giờ học ngoại khóa nhằm củng

cố và hoàn thiện các bài học chính khóa và được tiến hành vào giờ tự học của họcsinh, hay dưới sự hướng dẫn của giáo viên thể dục, của hướng dẫn viên Ngoài racòn các hoạt động thể thao quần chúng ngoài giờ học bao gồm: Luyện tập trong cáccâu lạc bộ, các giải thi đấu trong và ngoài trường được tổ chức hàng năm, các bàitập thể dục vệ sinh chống mệt mỏi hàng ngày, cũng như giờ tự luyện tập của họcsinh, phong trào tự tập luyện rèn luyện thân thể Hoạt động ngoại khóa với chứcnăng là động viên lôi kéo nhiều người tham gia tập luyện các môn thể thao yêuthích, góp phần nâng cao sức khỏe phục vụ học tập và sinh hoạt

Tác dụng của GDTC và các hình thức hoạt động TDTT có chủ định áp dụngtrong các trường học là toàn diện, là phương tiện để hợp lý hóa chế độ hoạt động,nghỉ ngơi tích cực, giữ gìn và nâng cao năng lực hoạt động, học tập của học sinhtrong suốt thời kỳ học tập trong nhà trường, cũng như đảm bảo chuẩn bị thể lựcchung và chuẩn bị thể lực chuyên môn phù hợp với những điều kiện của nghềnghiệp trong tương lai

Quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn là hình thức tổ chức học tập ngoài giờlên lớp có kế hoạch có phương hướng xác định được học sinh tiến hành theo nguyêntắc tự nguyện ở ngoài giờ lên lớp chính khóa, dưới sự điều khiển, hướng dẫn củagiáo viên, nhằm bổ sung, củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức, kỹ năng bộ môn

đã được học trong chương trình chính khóa, đồng thời góp phần giáo dục học sinh một cách toàn diện

Bởi vì, có một cơ thể khỏe mạnh mới giúp các em đủ sức khoẻ để tiếp thumột cách tốt nhất các kiến thức và tăng sức sáng tạo Hầu hết các trường bậc THCS

ở nước ta hiện nay đều bắt đầu quan tâm đến việc phát triển song song giữa kiếnthức và thể chất cho các em Đây là một điều đáng ghi nhận nhưng GDTC và hoạt độngngoại khóa như thế nào là đủ và hợp lý cũng là một vấn đề cần quan tâm đặc biệt Tuynhiên, cũng không nên quá sa đà vào việc tham gia các hoạt động ngoại khóa bởi điều đó

dễ khiến các em nảy sinh tâm trạng chán nản khi quay lại với việc học chính khóa Nếusắp xếp không hợp lý các tiết học ngoại khóa, GDTC sẽ khiến các em cảm thấy mệt mỏi

Để quản lý hoạt động ngoại khoá, tăng cường thể chất phát huy được đúng vàhết tác dụng của nó thì phụ huynh cũng như mỗi nhà trường cần phải xác định đượcviệc giáo dục cho trẻ nhỏ không phải là nhồi nhét vào đầu học sinh điểm chác, danhhiệu Để các em tham gia các lớp ngoại khoá là để phát hiện khả năng của mỗi em,

từ đó có hướng đầu tư đúng đắn chứ không phải ép buộc bắt trẻ tham gia vào cáclớp này

Tâm hồn của trẻ mẫn cảm và tươi mới thì hãy để chúng hồn nhiên và vô tựhọc hành, nô đùa Chúng cần được phát triển bình thường, toàn diện, cần được bìnhđẳng và thậm chí, chúng còn phải được đề cao, trân trọng ở mức tối đa

Với cách hiểu như trên, ngoại khóa bộ môn được xem là một hình thức tổchức dạy học quan trọng, là một trong những con đường để thực hiện đổi mớiphương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh

1.4.2.2 Quản lý hoạt động học của học sinh

* Hoạt động học trên lớp: Việc quản lý hoạt động trên lớp của học sinh trực

tiếp là của giáo viên bộ môn, gián tiếp là GVCN, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên bộmôn và Ban Giám hiệu

Quản lý trực tiếp: Thông qua quan sát, đánh giá quá trình học tập của học sinh,chuẩn bị đồ dùng học tập…

Gián tiếp: Qua sổ điểm đánh giá nhận xét, qua gia đình

* Hoạt động ngoại khóa: Theo dõi việc tham gia các hoạt động của học sinh

trong các kỳ cuộc thi đấu, giao lưu…., qua các giờ thể dục buổi sáng, giữa giờ, sinh hoạtlớp…

* Hoạt động tập luyện tại nhà: Việc giao nhiệm vụ rèn luyện thể thao tại nhà,

tham gia cùng địa phương…

1.4.2.3 Quản lý cơ sở vật chất phục vụ hoạt động GDTC

Tại Điều 6 Mục: Tài chính và cơ sở vật chất phục vụ giáo dục thể chất và hoạtđộng thể thao trong nhà trường có ghi:

“Tài chính cho giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trong nhà trường dongân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp ngân sách hiện hành; từ nguồn thu sựnghiệp của các nhà trường; nguồn tài trợ của tổ chức, cá nhân và nguồn thu hợppháp khác.”; “Cơ sở vật chất phục vụ giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trongnhà trường, bao gồm: Sân, bãi tập, nhà tập luyện đa năng, phòng tập, bể bơi, cáctrang thiết bị và các điều kiện bảo đảm an toàn để thực hiện có hiệu quả chươngtrình môn học Giáo dục thể chất và hoạt động thể thao phù hợp với mỗi cấp họchoặc trình độ đào tạo”; Các nhà trường bảo đảm việc đầu tư xây dựng và sử dụngđúng mục đích cơ sở vật chất dành cho giáo dục thể chất và hoạt động thể thao theoquy định của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Thể dục, thể thao, LuậtGiáo dục nghề nghiệp và các văn bản pháp luật hiện hành [1]

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học của nhà trường là hệ thống cácphương tiện vật chất, trang thiết bị được sử dụng để phục vụ cho việc dạy và họccủa nhà trường Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học là một quátrình cung cấp, bảo quản, sử dụng cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học tuân thủ cácnguyên tắc sư phạm và nguyên tắc kinh tế

Quản lý về phương tiện cơ sở vật chất chính là quản lý những nguồn lựcquan trọng đảm bảo cho việc thực hiện đúng và đủ mục tiêu, chương trình đào tạo.Quản lý tốt cơ sở vật chất kỹ thuật không chỉ là xây dựng kế hoạch tăng cường cáctrang thiết bị, vật tư thực hành mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện kế hoạch vàchỉ đạo sao cho phát huy cao nhất hiệu quả sử dụng các trang thiết bị đó

Nội dung của quản lý về phương tiện và cơ sở vật chất phục vụ dạy học mônGDTC bao gồm: Sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí hàng năm để đầu tư cho việcmua sắm các trang thiết bị; tăng cường công tác xã hội hóa để đầu tư trang thiết bị;phát huy tính sáng tạo của đội ngũ cán bộ, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinhtrong việc tạo ra các trang thiết bị phục vụ

1.4.2.5 Quản lý việc đổi mới phương pháp, hình thức dạy tổ chức dạy học của giáo viên GDTC