(Luận văn thạc sĩ) vai trò của mặt trận tổ quốc việt nam thành phố long xuyên, tỉnh an giang trong việc giám sát thực hiện chính sách đất đai

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở làm rõ những vấn đề mang tính lý luận, các cơ sở pháp lý vàđánh giá thực trạng vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại thành phố Long Xuyên tr

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN VIỄN PHƯƠNG

VAI TRÒ CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG TRONG VIỆC GIÁM SÁT THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN VIỄN PHƯƠNG

VAI TRÒ CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG TRONG VIỆC GIÁM SÁT THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giám sát là nhiệm vụ quan trọng của MTTQ Việt Nam và các tổ chứcĐoàn thể chính trị - xã hội trong công tác tham gia xây dựng Đảng, xây dựngchính quyền, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay

Trong quá trình đô thị hóa, thành phố Long Xuyên đang triển khai thựchiện việc nâng cấp, chỉnh trang đô thị, xây dựng cầu đường giao thông; xâydựng các khu dân cư, khu nhà Đại đoàn kết cho các hộ nghèo, cận nghèo,hoàn cảnh khó khăn để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao mức sống củangười dân của địa phương Để thực hiện được những nhiệm vụ cơ bản, trọngtâm đó, UBND thành phố Long Xuyên phải chuẩn bị quỹ đất công hoặc thuhồi một phần diện tích đất trong Nhân dân (đương nhiên là phải có chính sáchbồi thường, hỗ trợ theo quy định) Việc quản lý, khai thác, sử dụng quỹ đấtcông và thu hồi một phần diện tích (hoặc toàn bộ diện tích đất của người dân)phải được thực hiện đảm bảo theo đúng trình tự, thủ tục, quy định của phápluật; đồng thời phải được thực hiện một cách công khai, minh bạch; đảm bảotính dân chủ và công bằng

Để tham mưu, “gác cửa”, xử lý các vấn đề chuyên môn, giúp Thành ủy,UBND thành phố điều hành, giải quyết các công việc có liên quan đến lĩnhvực đất đai, tài nguyên môi trường Các cơ quan, đơn vị chuyên môn (như:Phòng Tài nguyên Môi trường; Trung tâm Phát triển quỹ đất; Ban Quản lý dự

án Đầu tư xây dựng khu vực thành phố; Văn phòng Đăng ký đất đai; BanQuản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố; phòng Quản lý đô thị…) là các cơquan chịu trách nhiệm chính trong công tác tham mưu, giúp việc cho UBNDthành phố Phối hợp, hỗ trợ, giúp đỡ cho các cơ quan chuyên môn nói trênthực hiện đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước về đất đai, đảm bảo tính công khai, minh bạch, dân chủ trong quátrình thực hiện các công trình, dự án do Nhà nước đầu tư, xây dựng, còn có

các cơ quan khác chịu trách nhiệm về mặt pháp lý như: Phòng Tư pháp,Phòng Thanh tra… Ngoài ra, còn có sự tham gia giám sát chặt chẽ củaThường trực Hội đồng nhân dân và Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổquốc thành phố.

Tuy nhiên, do cùng lúc phải thực hiện khá nhiều dự án, do nguồn nhânlực có hạn và do việc nhận thức của một số cán bộ phụ trách công việcchuyên môn, nên có lúc một số cơ quan, đơn vị chưa làm hết trách nhiệm củamình, trình tự, hồ sơ, thủ tục chưa đầy đủ và đảm bảo theo quy định Việc ápdụng một số khung, chính sách bồi hoàn, hỗ trợ chưa phù hợp, còn cứng nhắc,rập khuôn Bên cạnh đó, một số hộ dân còn thiếu ý thức cộng đồng, ít quantâm đến lợi ích chung của xã hội, mà chỉ chú trọng đến quyền lợi và lợi ích cánhân Chính vì vậy mà có một vài dự án chưa được sự đồng thuận cao trongngười dân (những hộ có quyền lợi và trách nhiệm liên quan đến các dự án)

Do có những hạn chế, thiếu sót trên, nên các cơ quan, ban ngành, đoànthể và Nhân dân nói chung, cũng như của MTTQ Việt Nam thành phố LongXuyên càng cần phải tăng cường chức năng, vai trò giám sát, phản biện củamình, góp phần xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền trong sạch, vữngmạnh; củng cố lòng tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Giám sát là hoạt động chuyên môn được Đảng, Nhân dân giao choMTTQ Việt Nam các cấp trong việc vừa góp phần cùng Nhà nước thực hiệnnguyên tắc công khai, minh bạch, dân chủ trong hoạt động của chính quyền,vừa hỗ trợ cho các hoạt động chuyên môn của chính quyền được hoàn thiệnhơn; đồng thời qua giám sát kịp thời kiến nghị các cơ quan chuyên môn, cáccấp Đảng, chính quyền bổ sung, điều chỉnh một số vấn đề chưa phù hợp trongcông tác chỉ đạo, điều hành công việc được giao Từ vai trò, mục đích, nhiệm

vụ đó, từ trước đến nay đã có nhiều bài viết, bài nghiên cứu… nhằm nâng caohơn nữa vai trò giám sát của MTTQ các cấp

Trong đó, phải kể đến một số công trình, tác phẩm nổi bật, tiêu biểunhư: Nguyễn Thanh Bình (2012), “Vai trò, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốcViệt Nam trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về quyềnlàm chủ của Nhân dân”; Nguyễn Hữu Dũng (2018), “Vai trò của Mặt trận Tổquốc Việt Nam trong thời kỳ đổi mới”; Ngô Sách Thực (2018), “Mặt trận Tổquốc Việt Nam với nhiệm vụ tham gia xây dựng chính sách, pháp luật”; “Vaitrò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với việc thực hiện quyền làm chủ củanhân dân ở Việt Nam hiện nay”; v.v Các công trình nghiên cứu trên đãkhẳng định nội dung, bản chất của dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân màtrước hết là quyền lực về chính trị, quyền lực chính trị của nhân dân thực chất

là quyền dân chủ của nhân dân Nhân dân làm chủ thông qua nhà nước và lựclượng, phương tiện của mình, đó là Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhândân, là phương thức quan trọng nhất để thực hiện quyền làm chủ của nhândân

Về chức năng giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, có cáccông trình tiêu biểu như: “MTTQ các cấp trong thực hiện việc giám sát, phảnbiện xã hội” của TS Nguyễn Thọ Ánh (2012); “Cơ sở pháp lý cho sự hoànthiện chức năng giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam các cấp”của Nguyễn Đăng Dung (2010); “ Một số vấn đề đặt ra trong phản biện xã hộicủa MTTQ– Thực trang và một số vấn đề đặt ra” của Nguyễn Trọng Bình(2010); “Tăng cường thực hiện giám sát, phản biện xã hội của MTTQ các cấpđáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân” Trần Thanh Mẫn(2019),; v.v Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến một số vấn đề lýluận chung, chỉ ra được những cơ sở lý luận thực tiễn, những thuận lợi, khókhăn và bài học kinh nghiệm, giải phải đổi mới tổ chức và hoạt động của Mặttrận Tổ quốc

Trong việc thực hiện các chính sách về đất đai, tất cả các cơ quan, banngành, đoàn thể và mọi người dân đều phải chấp hành và thực hiện nghiêm

chỉnh, đảm bảo về trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật và một số văn bảnhướng dẫn khác có liên quan Đó là: Luật Đất đai năm 2013 (sửa đổi); Nghịđịnh 96/2019/NĐ-CP quy định về khung giá đất; Nghị định 62/2019/NĐ-CPsửa đổi Nghị định 35/2015/NĐ-CP về quản lý, sử dụng đất trồng lúa; Nghịđịnh 47/2014/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồiđất; Nghị định 44/2014/NĐ-CP quy định về giá đất; Nghị định 43/2014/NĐ-

CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai…

Tỉnh An Giang, trong thời gian qua cũng ban hành khá nhiều văn bản

để triển khai, áp dụng, thi hành pháp luật, chính sách đất đai trên địa bàn tỉnhnhư: Quyết định số 70/2019/QĐ-UBND Ban hành bảng giá các loại đất ápdụng giai đoạn 2020-2024; Quyết định số 08/2018/QĐ-UBND Ban hành quyđịnh về mức bồi thường cây trồng, vật nuôi khi Nhà nước thu hồi đất; Quyếtđịnh số 47/2019/QĐ-UBND Sửa đổi bổ sung một số điều của quy định banhành kèm theo Quyết định số 08/2018/QĐ-UBND ngày 04/4/2018 của UBNDtỉnh An Giang; Quyết định số 10/2018/QĐ-UBND về việc Ban hành bảng giáxây dựng mới nhà ở, công trình và vật kiến trúc khác…

Tóm lại, vấn đề giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã có nhiềucông trình nghiên cứu dưới những góc độ khác nhau, những lĩnh vực khácnhau Tuy nhiên, từ năm 2015 đến nay, chưa có luận văn nghiên cứu về hoạtđộng giám sát, của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố LongXuyên theo quy định của Hiến pháp 2013, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Namnăm 2015, Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị(khóa XI) về thực hiện chính sách đất đai

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3 1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề mang tính lý luận, các cơ sở pháp lý vàđánh giá thực trạng vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại thành phố Long Xuyên trong việc thực hiện chính sách về đất đai trong những năm

qua, luận văn đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vai trò giámsát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại thành phố Long Xuyên trong việc thựchiện chính sách về đất đai.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm sáng tỏ cơ sở lý luận hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốcViệt Nam

Khảo sát, đánh giá thực trạng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phốLong Xuyên, tỉnh An Giang thực hiện vai trò giám sát việc thực hiện chínhsách về đất đai

Đề xuất những giải pháp để góp phần nâng cao hiệu quả vai trò giámsát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giangtrong việc thực hiện chính sách về đất đai

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4 1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là: vai trò giám sát của Mặt trận Tổquốc Việt Nam thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang thành phố LongXuyên, tỉnh An Giang trong việc thực hiện chính sách về đất đai

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Thực hiện các chính sách về đất đai là một phạm vi rất rộng, bao trùmtoàn bộ các hoạt động, hành vi, công việc có liên quan đến đất đai, tài nguyênmôi trường Tuy nhiên, trong điều kiện cho phép và năng lực của bản thân,nội dung của Luận văn này chủ yếu làm sáng tỏ và lấy các ví dụ về công tácthu hồi đất của người dân để thực hiện một số dự án, công trình trọng điểmtrên địa bàn thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

Về không gian: luận văn nghiên cứu hoạt động giám sát của MTTQViệt Nam thành phố Long Xuyên đối với việc thực hiện chính sách đất đaitrên địa bàn thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

Về thời gian: luận văn nghiên cứu hoạt động thực thi pháp luật về đấtđai trên địa bàn thành phố Long Xuyên nhìn từ thực tiễn, giai đoạn từ năm

tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân trong hoạt động giám sát, tham gia góp

ý xây dựng đảng, xây dựng chính quyền

5.2 Các phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu cụ thể của luận văn là: so sánh, hệ thống,phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, và các phương pháp chung của khoa học xã hội

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6 1 Ý nghĩa lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần vào việc nâng cao nhận thức

về vị trí, vai trò và chức năng giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cáccấp; góp phần xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Những đề xuất, kiến nghị của luận văn giúp cho các cơ quan chuyênmôn ở Long Xuyên phát hiện những vấn đề hạn chế, thiếu sót cần bổ sung,điều chỉnh trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo để nghiên cứu, bổ sung,hoàn thiện thêm các chính sách về nhân lực, về công tác cán bộ, về chuyênmôn, nghiệp cho những người làm công tác thực thi chính sách pháp luật vềđất đai ở Long Xuyên

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia ra với 03 chương và 09 mục.

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC GIÁM SÁT

CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM TRONG THỰC HIỆN

CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI

1.1 Vị trí, vai trò, chức năng giám sát của MTTQViệt Nam trong

hệ thống chính trị

1.1.1 Khái niệm Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

“MTTQ Việt Nam là một bộ phận cấu thành trong hệ thống chính trịcủa nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, là một tổ chức trong liên minh chínhtrị, liên hiệp tự nguyện của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổchức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, các tầng lớp xã hội,các dân tộc, các tôn giáo kể cả người Việt Nam định cư ở nước ngoài” [Điều1-Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, năm 2015]

MTTQ Việt Nam là cơ sở liên minh chính trị của chính quyền nhândân; là cơ quan đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp củamọi tầng lớp nhân dân; tập hợp và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kếttoàn dân tộc; thực hiện quyền dân chủ, phát huy tính đồng thuận của toàn xãhội; đồng thời thực hiện việc giám sát, phản biện xã hội; góp phần tham giaxây dựng Đảng, Nhà nước ngày càng trong sạch, vững mạnh, phối hợp thựchiện hoạt động đối ngoại góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước

1.1.2 Vị trí của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong hệ thống chính trị

ở Việt Nam

MTTQ Việt Nam có vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị ở ViệtNam ''Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là bộ phận của hệ thống chính trị của nướcCộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo;

là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng,

tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; nơihiệp thương, phối hợp và thống nhất hành động của các thành viên” [Điều lệMặt trận Tổ quốc Việt Nam quy định].

Hiến pháp năm 2013 của Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Namkhẳng định: “MTTQ Việt Nam là một tổ chức liên minh trong hệ thống chínhtrị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổchức xã hội và các cá nhân xuất sắc, tiêu biểu trong các tầng lớp, giai cấptrong xã hội; các dân tộc, tôn giáo và người Việt Nam định cư ở nước ngoài.MTTQ Việt Nam là cơ sở trong hệ thống chính trị của chính quyền nhân dân;

là cơ quan đại diện, bảo vệ cho quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của môitầng lớp nhân dân; đồng thời tập hợp và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kếttoàn dân tộc; thực hiện quyền dân chủ, đồng thuận trong toàn xã hội; đồngthời thực hiện việc giám sát, phản biện xã hội; góp phần tham gia xây dựngĐảng, Chính quyền trong sách, vững mạnh, thực hiện đối ngoại nhân dân gópphần xây dựng và bảo vệ đất nước”

1.1.3 Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

MTTQ Việt Nam có vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị ở ViệtNam “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có nhiệm vụ tập hợp, xây dựng, phát huysức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thực hiện dân chủ, tăng cường đồngthuận xã hội; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng củaNhân dân; giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước,hoạt động đối ngoại Nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [Quyđịnh trong Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam] Luật Mặt trận Tổ quốc ViệtNam xác định: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị,liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổchức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, các tầng lớp xã hội,các dân tộc, các tôn giáo và người Việt Nam ở nước ngoài” [14, tr.1]

Vai trò quan trọng của MTTQ Việt Nam đã được khẳng định trong thực

tế Thông qua nhiều hình thức tổ chức và vận động quần chúng, Mặt trận Tổquốc Việt Nam đã góp phần cùng với Đảng, Nhà nước giải quyết những khókhăn, bức xúc, tạo điều kiện và môi trường thuận lợi để các tầng lớp nhân dântham gia phát triển kinh tế - xã hội, khơi dậy và phát huy những giá trị đạođức, văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc như sự tương thân, tương ái,tình dân tộc, phường, xã (nơi có nhà, đất và tài sản kiểm kê, kê khai) thựchiện việc kiểm tra, xác định nội dung kê khai và thực hiện kiểm kê đất đai, tàisản gắn nghĩa đồng bào Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổquốc Việt Nam lần thứ VIII (26/9/2014), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọngnhấn mạnh "Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đánh giá cao vai trò của Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam và rất vui mừng trước sự phát triển, lớn mạnh khôngngừng của Mặt trận - hình ảnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, một nhân tốquyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam" [10, tr.1] Trong công cuộcđổi mới, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày càng quan trọng Mặttrận Tổ quốc Việt Nam đã làm tốt vai trò là cơ sở chính trị của chính quyềnnhân dân, cầu nối vững chắc giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, tăngcường đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước.Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có nhiệm vụ tiếp tục tăng cường khối đại đoànkết toàn dân tộc, tập hợp ngày càng rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân

1.1.4 Chức năng giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

“Giám sát của MTTQ Việt Nam là việc Ủy ban MTTQ Việt Nam cáccấp trực tiếp hoặc đề nghị các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc ViệtNam theo dõi, xem xét, đánh giá, kiến nghị đối với hoạt động của cơ quan, tổchức, đại biểu dân cử, cán bộ, công chức, viên chức trong việc thực hiện

chính sách, pháp luật” [Chương 5 - Luật MTTQ Việt Nam].

Trong thực tế lãnh đạo, do nhiều nguyên nhân khác nhau, cho nên

“Đảng chưa đáp ứng được nhu cầu trong việc giải quyết nhiều vấn đề kinh

tế-xã hội, trong phong cách lãnh đạo và cả trong rèn luyện phẩm chất cán bộđảng viên” [19, tr.10] Để tăng cường sức mạnh của Đảng cần khắc phụcnhững hạn chế, khiếm khuyết trong tổ chức và hoạt động của Đảng Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “mỗi công việc của Đảng phải giữ nguyên tắc và phảiliên hệ chặt chẽ với quần chúng” và “giữ chặt mối liên hệ với quần chúng, đó

là nền tảng lực lượng của Đảng mà nhờ đó Đảng thắng lợi” [6, tr.4] Mặt trận

Tổ quốc với tư cách là sự thể hiện của khối đại đoàn kết toàn dân có vai trò tolớn đối với việc phát huy sức mạnh của Đảng

Với tư cách là cơ sở quần chúng của Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Namthông qua hoạt động của mình đã góp phần phát huy sức mạnh bộ máy tổchức Đảng, thể hiện ở các mặt sau:

Một là: Phối hợp thống nhất hành động của các tổ chức thành viêntuyên truyền các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác xây dựng Đảngnói chung, xây dựng Đảng vững mạnh, nâng cao uy tín của Đảng trong đờisống chính trị xã hội Vận động các tầng lớp nhân dân tích cực xây dựng vàbảo vệ Đảng; giám sát mọi hoạt động của cấp uỷ Đảng tại địa phương để kịpthời phát hiện những sai sót, khiếm khuyết trong công tác lãnh đạo của địaphương

Hai là: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam bằng thực tiễn hoạt động của mình,

đã tăng cường mối liên hệ chặt chẽ giữa Nhân dân với Đảng Vận động, tổchức cho người dân để thực hiện quyền làm chủ của mình, đồng thời tham giađóng góp, xây dựng chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Ba là: MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp thông qua hoạtđộng giám sát, kịp thời phát hiện những việc làm chưa đúng, chưa phù hợppháp luật của các cơ quan thực thi pháp luật như chưa thực hiện đúng, đảmbảo các vấn đề trong quản lý Nhà nước, trong thực thi nhiệm vụ được giao,hoặc vi phạm quyền dân chủ, hạn chế quyền dân chủ của công dân để kịp thờibáo cáo các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết

Bốn là: MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp tổ chức vậnđộng để tất cả mọi người cùng tham gia thực hiện và hoàn thiện quyền làmchủ của mình, đồng thời tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước thực

sự trong sạch, vững mạnh; tham gia xây dựng, hoàn thiện hệ thống chínhsách, pháp luật nước ta

Năm là: MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp tổ chức tiếnhành vận động quần chúng Nhân dân tích cực tham gia vào các phong trào doMTTQ Việt Nam các cấp phát động, thực hiện các chương trình, mục tiêuphát triển kinh tế-xã hội ở địa bàn dân cư góp phần xây dựng, phát triển đấtnước Việt Nam phồn vinh và thịnh vượng

1.2 Đối tượng, nội dung, hình thức giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

1.2.1 Khái niệm giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Giám sát là cụm từ được dùng rất nhiều trong văn bản của các cơ quanĐảng và Nhà nước ta Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có sự thống nhấtchung về cách hiểu của cụm từ này

Theo ngành Luật học thì: “Giám sát là sự theo dõi, quan sát của mộtchủ thể này đối với một chủ thể khác về cử chỉ, hành động, hoạt động mộtcách thường xuyên; đồng thời khi cần thiết thì sẽ tác động bằng, can thiệpbằng các biện pháp thích hợp để buộc chủ thể được giám sát, theo dõi phảiđiều chỉnh hành vi, hoạt động của minh sao cho phù hợp với quy luật, phùhợp quy định của Nhà nước ban hành”

Theo Từ điển Tiếng Việt thì giám sát củng là sự theo dõi và kiểm tracủa một chủ thể này đối với một chủ thể khác về cử chỉ, hành động, hoạt độngxem có thực hiện đảm bảo, đúng những điều đã qui định không

Còn theo từ điển Bách khoa Việt Nam thì giám sát là một trong nhữnghình thức hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc của một tổ chức xã hộichuyên trách đối với một chủ thể hay một cơ quan Nhà nước khác nhằm bảo

đảm cho những quy định, pháp chế chung được thực hiện một cách đúng đắn

và giám sát của quần chúng nhân dân

Theo Luật MTTQ Việt Nam thì giám sát chính là sự theo dõi, kiểm tra,đánh giá của một chủ thể này đối với một chủ thể khác trong tất cả các lĩnhvực, hoạt động từ khâu hoạch định, xây dựng chủ trương, đường lối của Đảng,Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước cho đến các công việcthuộc thẩm quyềnquản lý, điều hành của các cơ quan từ Trung ương đến địa phương; giám sátviệc tổ chức, thực hiện quyền và nghĩa vụ của mọi công dân, nhằm từng bướchoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; hoàn thiệnquyền và nghĩa vụ của công dân

Từ những khái niệm và cách hiểu nói trên, chúng ta có thể hiểu mộtcách chung nhất khái niệm về giám sát của MTTQ là việc MTTQ các cấp tổchức xem xét, theo dõi, đánh giá của chủ thể này đối với chủ thể khác trongviệc triển khai, thực hiện các chủ trương, quan điểm của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước để kịp thời tìm ra những sai sót, khuyết điểm trongquá trình triển khai, thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đó

để kiến nghị điều chỉnh hoặc đề nghị xử lý (nếu sai phạm lớn) nhằm duy trì,cũng cố vai trò làm chủ của Nhân dân góp phần xây dựng Đảng, Nhà nướcthật sự trong sạch vững mạnh”

1.2.2 Đối tượng giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Giám sát nói chung được thực hiện thông qua hai loại chủ thể: Một làhoạt động giám sát giữa nội bộ các cơ quan Nhà nước với nhau; Hai là hoạt

động giám sát của các chủ thể xã hội ngoài nhà nước, trong đó có MTTQ ViệtNam các cấp.

Đối tượng giám sát xã hội là các cơ quan quyền lực của Nhà nước,giám sát xã hội không mang tính quyền lực Nhà nước, giám sát xã hội chỉnhằm điều chỉnh các chính sách, quyết định quản lý nhà nước, điều chỉnhhành vi của các tổ chức, cá nhân thực hiện quyền quản lý, điều hành nhànước, giám sát xã hội không thực hiện quyền miễn nhiệm, bãi nhiệm trực tiếpđối với các tổ chức, cá nhân vi phạm

Chủ thể giám sát xã hội bao gồm các tổ chức chính trị - xã hội, báo chí,công dân Đảng cầm quyền không phải là chủ thể giám sát xã hội vì Đảngcầm quyền là chủ thể xây dựng cơ cấu, tổ chức bộ máy và trực tiếp lãnh đạođất nước, lãnh đạo Chính quyền thực hiện quản lý nhà nước

Giám sát xã hội là hình thức giám sát, trong đó có sự tham gia của toàn

bộ xã hội mà thành phần chính là một số tổ chức của nhân dân, do nhân dânxây dựng và ủy quyền Giám sát xã hội được thực hiện chủ yếu thông quaMTTQ Việt Nam các cấp, các đoàn thể chính trị-xã hội và quần chúng nhândân, các tổ chức xã hôi nghề nghiệp,.…) bằng hình thức gián tiếp hay trựctiếp Hoạt động giám sát được thực hiện theo nguyên tắc bảo đảm phát huydân chủ có sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân và thành viên của MTTQViệt Nam

1.2.3 Nội dung giám sát của MTTQ Việt Nam

Nội dung giám sát của MTTQ Việt Nam tập trung chủ yếu vào việctriển khai, thực hiện chính sách, pháp luật trong quản lý điều hành của các cơquan quản lỳ nhà nước có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chínhđáng của Nhân dân, quyền và nghĩa vụ của MTTQ Việt Nam

Giám sát xã hội có nội dung rộng lớn, bao trùm tất cả những vấn đề,những lĩnh vực trong đời sống cộng đồng Từ bước hoạch định, xây dựngchính sách, pháp luật đến bước tổ chức thực hiện các chính sách, pháp luật

đó; từ lĩnh vực kinh tế, văn hóa, chính trị đến quốc phòng, an ninh; từ đối nộiđến đối ngoại….

Tại thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang, MTTQ Việt Nam thành phốtập trung giám sát chủ yếu các nội dung theo các chương trình giám sát củaMTTQ Việt Nam tỉnh An Giang và một số nội dung theo công việc và tìnhhình thực tế của địa phương: về việc thực hiện các chính sách chăm lo hộnghèo và công tác xét công nhận hộ nghèo, giảm nghèo bền vững; giám sáttrong triển khai các công trình xây dựng cơ bản có vốn Nhà nước trên địa bànthành phố; giám sát việc triển khai, thực hiện công tác Vệ sinh an toàn thựcphẩm;

1.2.4 Hình thức và phương pháp giám sát của MTTQ Việt Nam

Một là: nghiên cứu, xem xét việc xây dựng, ban hành và triển khaithực hiện các văn bản quản lý Nhà nước của cơ quan có thẩm quyền xem cóảnh hưởng hay hạn chế quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân

Hai là: thành lập đoàn giám sát đến giám sát các hoạt động quản lý,điều hành của các cơ quan, tổ chức và các nhân thực thi quyền lực do Nhànước giao cho

Ba là: thành lập Ban giám sát đầu tư của cộng đồng và Ban thanh tranhân dân ở cơ sở, các xã, phường, thị trấn để giám sát thường xuyên mọi hoạtđộng điều hành, quản lý Nhà nước của các cơ quan, tổ chức và các nhân trongthực hiện nhiệm vụ được giao

Bốn là: tham gia phối hợp với tổ chức, cơ quan có thẩm quyền giámsát các cơ quan, tổ chức và các nhân thực thi quyền lực do Nhà nước giaocho

1.3 Những vấn đề chung về Đất đai

1.3.1 Khái niệm chung về đất đai

Đất đai là một vùng đất có ranh giới, vị trí, diện tích cụ thể và có cácthuộc tính tương đối ổn định hoặc thay đổi nhưng có tính chu kỳ, có thể dựđoán được, có ảnh hưởng tới việc sử dụng đất trong hiện tại và tương lai củacác yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội như: thổ nhưỡng, khí hậu, địa hình, địamạo, địa chất, thuỷ văn, thực vật, động vật cư trú và hoạt động sản xuất củacon người [Khoản 2 Điều 4 Thông tư 14/2012/TT-BTNMT] Đất đai là nơixây dựng nhà ở, công trình để an cư cho người dân, là nơi sản xuất kinh tế,nơi diễn ra các hoạt động của con người.

1.3.2 Một số văn bản pháp luật quy định về quyền và nghĩa vụ của Nhà nước, của các tổ chức và của công dân trong thực hiện chính sách đất đai

Một là: Luật Đất đai năm 2013 (sửa đổi).

Luật này quy định đất đai là thuộc quyền sở hữu của Nhân dân nhưng

do Nhà nước đại diện sở hữu và quản lý thống nhất và toàn vẹn Nhà nước chỉtrao quyền sử dụng đất cho những người có nhu cầu sử dụng đất

Luật này quy định khá đầy đủ, chi tiết, rõ ràng về quyền lợi, nghĩa vụ,trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước trong việc thựchiện các chính sách về Đất đai; trong việc quản lý, sử dụng Đất…

Đây là một trong những văn bản quan trọng nhất quy định về việc thựchiện các chính sách Đất đai (kế thừa và phát huy các Luật Đất đai của cácnăm: 1988; 1993; 2003 và 2013; dự kiến trong kỳ họp cuối năm 2020, Quốchội sẽ tiếp tục đóng góp, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện Luật Đất đai)

Hai là: Nghị định số 96/2019/NĐ-CP Quy định về khung giá đất.

Đây là căn cứ chung để UBND các tỉnh xây dựng thành khung giá đất

để áp dụng trong việc bồi thường, hỗ trợ khi thực hiện các công trình, dự án

do Nhà nước đầu tư của tỉnh mình

Ba là: Nghị định số 01/2017/NĐ-CP được sửa đổi và bổ sung một số

điều để hướng dẫn chi tiết trong thực hiện Luật Đất đai

Bốn là: Nghị định số 47/2014/NĐ-CP Quy định chi tiết về việc bồi

thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước tổ chức thu hồi đất của người dân đểthực hiện các công trình, dự án do Nhà nước đầu tư

Đây là Nghị định quy định về các khoản, định mức bồi thường, hỗ trợbắt buộc khi Nhà nước thu hồi nhà, đất của người dân để thực hiện các côngtrình, dự án do Nhà nước đầu tư Nghị định này được ban hành nhằm bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi bị Nhà nước thu hồi nhà, đất

1.4 Hoạt động của các cơ quan chuyên môn trên địa bàn thành phố Long Xuyên trong thực hiện nhiệm vụ liên quan chính sách đất đai

Thực hiện các công việc có liên quan đến công tác thu hồi nhà, đất củangười dân để xây dựng các công trình, dự án do Nhà nước đầu tư, UBNDthành phố Long Xuyên thành lập Hội đồng bồi thường, có sự tham gia của tất

cả các cơ quan chuyên môn để tham mưu, giúp việc và “gác cửa” Đó là:

Phòng Tài nguyên và Môi trường (P.TN&MT): là cơ quan tham mưuchính giúp UBND thành phố xây dựng, điều chỉnh các phương án quy hoạch,

kế hoạch sử dụng đất dài hạn, 05 năm và hàng năm; Tổ chức thực hiện cácvăn bản pháp luật, quy hoạch, kế hoạch sau khi được phê duyệt; Thẩm định

hồ sơ về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất,chuyển quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Tham giaxác định giá đất, tổ chức thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định

cư theo quy định của pháp luật; Tham mưu giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dânthành phố quyết định trưng dụng đất, gia hạn trưng dụng đất…

Trung tâm phát triển quỹ đất (TT.PTQĐ): là cơ quan giúp việc củaUBND thành phố, có nhiệm vụ tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; tổ chức phát triển các khu dân cư và nhàtái định cư phục vụ việc thu hồi đất thực hiện các dự án và nhà ở xã hội phục

vụ các chương trình, mục tiêu, chính sách về nhà ở của Thành phố; cung cấpdịch vụ trong lĩnh vực bồi thường, giải phóng mặt bằng; phối hợp với chủ đầu

tư, Hội đồng bồi thường xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện bồi thường, giảiphóng mặt bằng; quản lý quỹ đất thu hồi để bàn giao cho chủ đầu tư hoặcquản lý theo quy định pháp luật…

Văn phòng Đăng ký đất đai (VP.ĐKĐĐ): là cơ quan chuyên môn trựcthuộc S.TN&MT, thực hiện việc đăng ký đất được Nhà nước giao quản lý,đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền vớiđất; Thực hiện việc đăng ký biến động đối với đất được Nhà nước giao quản

lý quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất; Lập,chỉnh lý và cập nhật, lưu trữ các biến động về đất đai (tăng, giảm diện tíchđất); Thực hiện việc thống kê, kiểm kê đất đai, lập bản đồ hiện trạng sử dụngđất, chỉnh lý bản đồ địa chính …

Phòng Quản lý đô thị (P.QLĐT): là cơ quan chuyên môn thuộc UBNDthành phố Long Xuyên, có chức năng tham mưu, giúp UBND thành phố thựchiện chức năng quản lý nhà nước về xây dựng; kiến trúc, quy hoạch xây dựng,

hạ tầng kỹ thuật, phát triển đô thị, nhà ở và công sở, vật liệu xây dựng, giaothông - vận tải trên địa bàn thành phố theo quy định của pháp luật

Thanh tra thành phố Long Xuyên (TT TPLX): là cơ quan chuyên môntrực thuộc UBND thành phố Long Xuyên, tham mưu, giúp UBND thành phốthực hiện chức năng thanh tra, giải quyết các khiếu nại, tố cáo trong nội bộNhân dân và giữa Nhân dân với Nhà nước; đồng thời giải quyết khiếu nại, tốcáo liên quan đến công tác phòng chống tham nhũng theo quy định của phápluật

Phòng Tư pháp thành phố Long Xuyên (PTP TPLX): là cơ quan thammưu, giúp việc của UBND thành phố Long Xuyên trong thực hiện công tácsoạn thảo, xây dựng, triển khai và thi hành pháp luật; theo dõi và đánh giáviệc thực thi pháp luật; đồng thời là cơ quan trực tiếp kiểm tra, xử lý văn bảnquy phạm pháp luật; kiểm soát thủ tục hành chính

Ngoài ra, còn có sự tham gia của một số cơ quan, đơn vị khác như Hộiđồng Nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, Phòng Tàichính Kế hoạch; tùy vào chức năng, nhiệm vụ được giao, tham gia vào Hộiđồng bồi thường thành phố để tham mưu, hỗ trợ, giám sát tất cả các hoạt độngcủa các cơ quan chuyên môn trong quá trình thực hiện chính sách đất đai,giúp UBND thành phố thực hiện hoàn thành tốt công tác thu hồi nhà, đất, bồithường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng để thi công các công trình, dự án trênđịa bàn, hạn chế đến mức thấp nhất việc lợi dụng thực hiện dự án, thực hiệncông tác bồi hoàn, hỗ trợ để trục lợi cá nhân, các thiếu sót trong quá trình ápgiá đền bù, gây thiệt hại cho người dân

Để thu hồi nhà, đất của người dân thực hiện các công trình, dự án doNhà nước đầu tư, các cơ quan chuyên môn phải tham mưu UBND thành phốtriển khai thực hiện đảm bảo các thủ tục, trình tự như sau

Thứ nhất là: thành lập Hội đồng bồi thường (HĐBT), trình Chủ tịch

UBND thành phố xem xét quyết định Thành viên trong HĐBT thành phố doPCT UBND thành phố làm Chủ tịch Hội đồng; Trưởng phòng TN&MT vàGiám đốc TT.PTQĐ làm PCT Hội đồng; các thành viên khác gồm đại diệncác cơ quan, đơn vị chuyên môn của thành phố (như: HĐND, UB.MTTQ,phòng TC-KH, phòng Tư pháp, Thanh tra, P.QLĐT, VP ĐKĐĐ và UBNDcác phường, xã có liên quan)

Thứ hai là: thông báo thu hồi đất Thủ tục để trình UBND thành phố

ban hành thông báo thu hồi đất, hồ sơ gồm: + văn bản đề nghị ban hành thôngbáo thu hồi đất; + văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư; quyết định phê duyệt

dự án đầu tư hoặc quyết định phê duyệt dự án tạo quỹ đất (để tái định cư chocác hộ bị thu hồi nhà, đất nhưng không có chổ di dời); + bản đồ thu hồi đấthoặc bản đồ thiết kế dự án đã được phê duyệt; + kế hoạch thực hiện công tácbồi thường, giải phóng mặt bằng (do TT.PTQĐ phối hợp với Chủ đầu tư vàHĐBT xây dựng kế hoạch)

Thứ ba là: đo vẽ, lập bản đồ thu hồi đất Nội dung, trình tự, thời gian

đo vẽ phục vụ công tác thu hồi đất được thực hiện theo các quy định về đođạc bản đồ và các văn bản hướng dẫn của Sở TN&MT

Thứ tư là: kê khai, kiểm kê đất đai và tài sản gắn liền với đất Việc này

được thực hiện theo các trình tự, thủ tục sau:

+ Người bị thu hồi đất phải tự kiểm kê, kê khai đất đai và tài sản gắnliền với đất (theo mẫu tờ khai do cơ quan chuyên môn cung cấp) Nội dung kê

khai gồm: (1) diện tích đất; loại đất (hiện trạng sử dụng-nếu chưa được cấp

GCN QSD đất); nguồn gốc, thời điểm bắt đầu sử dụng đất; Các loại giấy tờ về

quyền sử dụng đất hiện có; (2) số lượng nhà, loại nhà, cấp nhà, thời gian sử dụng và các công trình khác xây dựng trên đất (nếu có); (3) loại cây, số lượng

cây, tuổi của cây (đối với cây lâu năm); Diện tích, loại cây, năng suất, sảnlượng (đối với cây hàng năm); Diện tích, năng suất, sản lượng nuôi trồng thủy

sản; (4) số nhân khẩu hiện có trong gia đình; Số lao động bị ảnh hưởng do

việc thu hồi đất gây ra; nguyện vọng được nhận nhà, đất để tái định cư, đàotạo, chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm (nếu có); số lượng mồ mảtrong diện tích đất cần phải di dời (nếu có)

+ Đơn vị làm nhiệm vụ bồi thường phối hợp với PTN&MT, UBND cácliền với đất, xác định nguồn gốc đất

+ Trường hợp người sử dụng đất, người có tài sản gắn liền với đấttrong khu vực thu hồi đất không đồng ý hợp tác trong việc tự kiểm kê, kê khai thìUBND thành phố sẽ chỉ đạo UBND phường, xã phối hợp với UB.MTTQ phường,

xã (nơi có nhà, đất và tài sản kiểm kê, kê khai) tổ chức vận động, thuyết phụcngười có nhà, đất và tài sản bị thu hồi tự giác thực hiện

Nếu trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày được vận động, thuyết

phục mà người có nhà, đất và tài sản bị thu hồi vẫn không tự giác thực hiệnthì Chủ tịch UBND thành phố sẽ ban hành Quyết định kiểm đếm bắt buộc vàngười có nhà, đất và tài sản bị thu hồi phải thực hiện Quyết định kiểm đếm

bắt buộc Nếu người có nhà, đất và tài sản bị thu hồi vẫn không chấp hànhviệc kiểm đếm, thì Chủ tịch UBND thành phố sẽ ban hành Quyết định cưỡngchế để thực hiện Quyết định kiểm đếm bắt buộc (theo Điều 70 của Luật Đấtđai năm 2013).

Đây là một trong những công việc rất quan trọng giúp cho công tác bồithường, hỗ trợ và tái định cư đối với những hộ dân bị thiệt hại do công trình, dự

án gây ra không bị thiếu sót, không bị trùng lắp Và để thực hiện công việc này,các cơ quan chuyên môn thành phố phân công, cử cán bộ xuống tận nhà dân để

hỗ trợ, giúp đỡ hộ dân kê khai sao cho đầy đủ về số lượng, đảm bảo về chấtlượng, thời gian và hiệu quả cao Hạn chế thấp nhất việc khiếu nại về sau

Trong một số công trình, dự án vừa qua, công tác này tuy được các cơquan chuyên môn thực hiện đảm bảo yêu cầu, tuy nhiên hiệu quả chưa cao,còn một số sai sót như: việc kiểm đếm không chính xác (thiếu tài sản hoặc vậtkiến trúc); xác định cấp nhà không đúng (nhà cấp 4B thay vì cấp 4A); vị trí vàdiện tích đất; xác định chủ sử dụng đất không chính xác Từ các sai sót này,dẫn đến việc áp giá đền bù không đúng và phát sinh khiếu nại…

Thứ năm là: bổ sung, hoàn thiện bản đồ thu hồi đất HĐBT đề nghị

VP.ĐKĐĐ chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện bản đồ thu hồi đất sau khi kết thúccông tác kiểm kê thiệt hại của từng người có có nhà, đất và tài sản bị thu hồi

Thứ sáu là: trình phê duyệt giá đất để tính mức bồi thường TT.PTQĐ,

P.TN&MT phối hợp với UBND các phường, xã xác định giá đất tính bồithường hoặc thuê đơn vị tư vấn độc lập xác định giá bồi thường Để việc xácđịnh giá bồi thường được khách quan, minh bạch, thông thường TT.PTQĐ sẽ

thuê 02 (hai) đơn vị tư vấn độc lập khảo sát, điều tra và đưa ra giá dự kiến để

bồi thường trước khi thông qua HĐBT thành phố Sau khi HĐBT thành phốthống nhất về giá bồi thường, thì UBND thành phố sẽ có văn bản trình SởTN&MT

Trên cơ sở giá đất tính bồi thường do UBND thành phố đề xuất, SởTN&MT xem xét và thông qua HĐBT của tỉnh trước khi trình UBND tỉnhphê duyệt.

Quy trình này được thực hiện rất bài bản và chặt chẽ, đúng theo trình

tự, quy định của pháp luật về đất đai Đây là quyết định cuối cùng, quy định

về mức giá bồi thường đất cho các hộ dân có có nhà, đất và tài sản bị thu hồi.Trong quá trình áp khung giá bồi thường, hỗ trợ thì HĐBT thành phố luônxem xét, cân nhắc thật kỹ các trường hợp khó khăn, cá biệt để có sự quan tâmhơn đối với những trường hợp khác, nhưng vẫn đảm bảo theo quy định tạiNghị định số 47/2014/NĐ-CP Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khiNhà nước thu hồi đất

Thứ bảy là: lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Mỗi

trường hợp thu hồi, đều có một phương án bồi thường, hỗ trợ riêng, cụ thể, rõràng Phương án ghi rõ các nội dung chính như: họ tên, địa chỉ cá nhân củangười có đất bị thu hồi; diện tích, loại đất, vị trí thửa đất và số lượng, khốilượng, giá trị hiện tại của tài sản gắn liền với đất; các căn cứ để tính toán sốtiền bồi thường, hỗ trợ các khoản dựa trên phiếu kiểm kê, kê khai đất đã được

cơ quan thẩm quyền thẩm định; tổng số tiền được bồi thường, hỗ trợ và cácvấn đề có liên quan khác Dự thảo phương án bồi thường này phải được thôngqua HĐBT để đóng góp, hoàn chỉnh trước khi UBND thành phố tổ chức họpdân lấy ý kiến về phương án bồi thường

Thứ tám là: tổ chức họp dân thông qua phương án bồi thường (hình

thức là mời dân lên họp trực tiếp) Do TT.PTQĐ chịu trách nhiệm trực tiếpcùng phối hợp với các thành viên trong HĐBT thành phố và UBND,UB.MTTQ các phường, xã thực hiện Việc tổ chức lấy ý kiến này phải đượclập thành biên bản, có xác nhận của UBND, UB.MTTQ các phường, xã và tất

cả những người có đất, tài sản bị thu hồi ký tên Sau khi họp dân thì phương

án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sẽ được UBND các phường, xã nơi có đất

và tài sản bị thu hồi niêm yết công khai 20 (hai mươi) ngày tại những địa

điểm sinh hoạt chung của khu dân cư, để những người có đất bị thu hồi và

những người có quyền, nghĩa vụ liên quan tiếp tục có ý kiến Sau 20 (hai

mươi) ngày niêm yết, UBND phường, xã sẽ tổng hợp tất cả các ý kiến đónggóp của các hộ dân có đất và tài sản bị thu hồi, gởi về UBND thành phố Các

hộ dân không thống nhất với phương án bồi thường sẽ được UBND thành phố

tổ chức đối thoại trực tiếp (có sự tham gia của Thường trực HĐND và BTT.UBMTTQ Việt Nam thành phố) Đây là bước thực hiện rất quan trọng, đượccác cơ quan chuyên môn thành phố và UBND các phường, xã thực hiện đảmbảo theo trình tự, quy định của pháp luật, đảm bảo tính công khai, minh bạch,dân chủ… Hạn chế được số vụ khiếu nại, khiếu kiện về sau

Thứ chín là: thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường Dự án

được chia làm 3 nhóm (1) Dự án chỉ thu hồi đất của tổ chức, cơ sở tôn giáo,người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năngngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, thu hồi đất nông nghiệpthuộc quỹ đất công ích của xã, phường thì Sở TN&MT thực hiện thẩm định

và trình UBND tỉnh phê duyệt phương án (2) Dự án chỉ thu hồi đất của hộ giađình, cá nhân, cộng đồng dân cư, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đượcsở hữu nhà ở tại Việt Nam thì Phòng TN&MT thẩm định và trình UBNDhuyện phê duyệt phương án (3) Dự án thu hồi đất của cả 02 (hai) nhóm đốitượng trên thì UBND tỉnh sẽ ủy quyền cho UBND huyện phê duyệt phương

án (do Phòng TN&MT thẩm định)

Thứ mười là: tổ chức thực hiện phương án bồi thường đã được phê

duyệt Việc này gồm các bước sau

Bước 1: Công bố quyết định thu hồi đất TT.PTQĐ phối hợp vớiUBND phường, xã nơi có đất bị thu hồi phổ biến và niêm yết công khaiphương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt, tại trụ sởUBND phường, xã và những địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư

UBND cấp có thẩm quyền thu hồi đất ban hành quyết định thu hồi đất vàquyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ thuộc diện di dời, giảitỏa, thu hồi đất; đồng thời cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện công tác bồithường phối hợp với UBND các phường, xã (có hộ dân bị thu hồi nhà, đất vàtài sản) tống đạt các quyết định nói trên cho các hộ dân, trong đó có quy định

về thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, các giấy tờ cần thiếtmang theo khi nhận tiền bồi thường, thời gian bố trí tái định cư (nếu có) vàthời gian bàn giao đất cho Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường

Ngoài việc tống đạt quyết định đến tận tay các hộ có nhà, đất, tài sản bịthu hồi (có ký nhận), Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường còn niêm yết côngkhai các quyết định, thông báo có liên quan tại trụ sở UBND các phường, xã

và tại văn phòng khóm, ấp nơi có các hộ dân bị thu hồi nhà, đất và tài sản

Việc tống đạt và niêm yết các quyết định, thông báo có liên quan nhưvậy thể hiện tính công khai, minh bạch, dân chủ trong thực hiện các côngtrình, dự án của cơ quan Nhà nước; đồng thời hạn chế đến mức thấp nhất cáckhiếu nại, tranh chấp giữa người dân với các Tổ chức thực hiện công trình, dự

án và với Nhà nước

Trong thời gian qua, các cơ quan, tổ chức thực hiện các công trình, dự

án, thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng làm khá tốt vấn đềnày; BTT UBMTTQ Việt Nam và các Đoàn thể từ thành phố đến phường, xãgiám sát chặt chẽ công tác này, kịp thời phản ánh, kiến nghị nếu trong quátrình thực hiện có sai sót, không đảm bảo quy trình, trình tự thủ tục khi thựchiện các công trình, dự án

Đối với các trường hợp người bị thu hồi đất không ký nhận các quyếtđịnh, thông báo về việc thu hồi đất hoặc cố tình vắng mặt thì Tổ chức làmnhiệm vụ bồi thường lập biên bản ghi nhận và UBND phường, xã nơi có nhà,đất, tài sản bị thu hồi xác nhận cụ thể, rõ ràng để làm căn cứ giải quyết cácvấn đề phát sinh về sau

Bước 2: tổ chức việc chi trả bồi thường Tổ chức làm nhiệm vụ bồithường phối hợp với chủ đầu tư thực hiện việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợtheo thời gian, địa điểm đã được niêm yết.

Khi nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, người có đất bị thu hồi phải bàn giaobản chính giấy tờ nhà, đất để cơ quan thẩm quyền chỉnh lý hoặc thu hồi theoquy định pháp luật

Trường hợp tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhà, đất, tài sản bị thu hồikhông nhận tiền bồi thường, hỗ trợ thì cơ quan làm nhiệm vụ bồi thường phốihợp với UBND, UB MTTQ phường, xã lập biên bản và chuyển số tiền bồithường, hỗ trợ này vào Kho bạc Nhà nước và thông báo cho tổ chức, hộ giađình, cá nhân đó biết Tuy nhiên, những trường hợp này rất ít khi xảy ra,ngoại trừ hai lý do sau: (1) hộ gia đình, cá nhân đó không có mặt tại địaphương và không lập thủ tục ủy quyền nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo quyđịnh pháp luật; (2) các thành viên trong hộ gia đình chưa thống nhất với nhau

về việc cử người đại diện theo pháp luật để nhận tiền bồi thường, hỗ trợ

Trong thời gian qua, khi thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ thìHĐBT cũng như UBND thành phố luôn thực hiện đúng các trình tự, thủ tụctheo quy định; đồng thời áp dụng các điều kiện có lợi nhất cho người có nhà,đất, tài sản bị thu hồi

Ví dụ như đối với nhà và tài sản (cây cảnh, vật kiến trúc…), khi thựchiện bồi thường thì cơ quan, tổ chức việc thu hồi không thu hồi bất cứ tài sản

gì của người dân (mặc dù đã bồi thường thõa đáng), bên cạnh đó còn hỗ trợmột phần kinh phí để người dân tự di dời cây cảnh, tài sản của mình

Đối với một số hộ dân có hoàn cảnh khó khăn thì HĐBT và UBNDthành phố luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi về tái định cư, áp dụng mức giábồi thường, hỗ trợ cao nhất (trong điều kiện pháp luật cho phép) để giảm bớtphần khó khăn về kinh tế; đồng thời UB MTTQ và các Đoàn thể thành phố,phường, xã tư vấn cho họ về việc sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ như thế nào

để đúng mục đích, không lãng phí; giới thiệu việc làm, đào tạo nghề, cũngnhư tạo điều kiện cho họ tự vươn lên, vượt khó thoát nghèo bề vững.

Đây là những việc làm mang tính Nhân văn, sâu sắc góp phần tạo điềukiện thuận lợi nhất, tốt nhất cho người dân để sớm ổn định cuộc sống, giảmbớt gánh nặng về kinh tế cho họ, giảm bớt gánh nặng cho xã hội …

Bước 3: bàn giao đất đã bị thu hồi Sau khi nhận quyết định thu hồi đất vàquyết định bồi thường hỗ trợ, tái định cư thì tổ chức, cá nhân có đất bị thu hồiphải bàn giao đất (đã di dời tài sản gắn liền với đất) cho tổ chức làm nhiệm vụbồi thường theo thời hạn thông báo của HĐBT (kể cả trường hợp chưa nhận tiềnbồi thường) Nếu tổ chức, cá nhân đó không tự nguyện bàn giao đất cho cơ quanthẩm quyền, thì cơ quan thẩm quyền sẽ thực hiện các trình tự, thủ tục theo quyđịnh pháp luật để tiến hành cưỡng chế việc thu hồi đất

Trước khi cơ quan thẩm quyền thực hiện các trình tự, thủ tục và raquyết định cưỡng chế việc thu hồi đất thì UB MTTQ phối hợp với các Đoànthể thành phố, UBND và UB MTTQ cùng các Đoàn thể phường, xã tổ chứcvận động, giải thích và thuyết phục tổ chức, cá nhân có đất bị thu hồi tựnguyện bàn giao đất cho cơ quan thẩm quyền Nếu tổ chức, cá nhân đó vẫntiếp tục không tự nguyện bàn giao đất thì Chủ tịch UBND thành phố sẽ raquyết định thành lập Ban cưỡng chế do đồng chí PCT UBND thành phố (Chủtịch HĐBT thành phố) làm Trưởng ban, các thành viên khác là thành viênHĐBT và lực lượng Công an, Quân sự làm nhiệm vụ bảo vệ, tiến hành việccưỡng chế Trước khi đoàn cưỡng chế thực hiện việc cưỡng chế thì sẽ tiếnhành vận động, thuyết phục lần cuối cùng; nếu tổ chức, cá nhân đó vẫn không

tự nguyện thực hiện theo yêu cầu của đoàn cưỡng chế thì việc cưỡng chế sẽđược thực hiện

Công tác vận động, thuyết phục được thực hiện nhiều lần nhằm đảmbảo quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho tổ chức, cá nhân có đất bị thu hồi,

hạn chế đến mức thấp nhất các thiệt hại do việc cưỡng chế gây ra và nhiệm vụnày được quy định tại Khoản 2, Điều 71 Luật Đất đai năm 2013.

Sau khi việc thu hồi đất đã thực hiện xong, đại diện các cơ quan chuyênmôn của thành phố sẽ tiến hành bàn giao đất (mặt bằng sạch) cho đại diện đơn

vị chủ đầu tư (nếu công trình, dự án này không do UBND thành phố làm chủđầu tư) hoặc bàn giao lại cho đơn vị thi công quản lý (nếu công trình, dự ánnày do UBND thành phố làm chủ đầu tư) để tiến hành thi công công trìnhtheo kế hoạch

Bước 4: giải quyết các khiếu nại, tố cáo (nếu có) của người dân liênquan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của các cơ quan chuyênmôn khi Nhà nước tổ chức thu hồi đất Các tổ chức, cá nhân chưa thống nhất

về số tiền bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất hoặc chưa thống nhấtcác vấn đề liên quan việc tái định cư sẽ được HĐBT thành phố và UBND cácphường, xã tổ chức đối thoại trực tiếp; nếu qua buổi đối thoại mà các tổ chức,

cá nhân này vẫn không thống nhất các phương án bồi thường, hỗ trợ thì cóquyền gởi đơn khiếu nại đến các cơ quan thẩm quyền cao hơn hoặc khởi kiệnđến Tòa án để được giải quyết theo quy định

Thực hiện theo các quy trình trên, trong năm 2020, HĐBT thành phố vàUBND các phường, xã đã vận động, tuyên truyền, tổ chức đối thoại và cơ bảnhoàn thành công tác giải phóng mặt bằng cho 11 công trình, dự án với tổngdiện tích thu hồi trên 67 hecta đất, liên quan 897 hộ (trong đó cần bố trí táiđịnh cư cho 149 hộ); tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ trên 737 tỷ đồng

Tiểu kết chương

Giám sát là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ủy ban MTTQViệt Nam các cấp được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao cho Đây là nhiệm

vụ hàng đầu và mang tính cấp thiết trong thời kỳ phát triển kinh tế - xã hội vàhội nhập của đất nước ta trong giai đoạn hiện nay Nước Việt Nam do mộtĐảng duy nhất là Đảng Cộng sản lãnh đạo và để tiếp tục nâng cao vai trò lãnhđạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Chính quyền, vai trò giám sát củaMTTQ Việt Nam càng phải được tập trung, cũng cố và nâng lên, giám sát đểtìm ra những kẻ hở, những bất cập trong những quy định của Đảng, Nhà nước

và kiến nghị điều chỉnh, bổ sung cho hoàn thiện hệ thống pháp luật

Với vị trí, vai trò được Đảng và Nhân dân giao, Mặt trận Tổ quốc phảiphát huy tốt công tác giảm sát trên tất cả các lĩnh vực, các mảng công việcthuộc thẩm quyền điều hành, quản lý của các cơ quan quản lý Nhà nước nóichung và trong thực hiện các chính sách về đất đai nói riêng, góp phần bảo vệquyền lợi chính đáng của người dân, góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước tatrong sạch, vững mạnh; vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội

Thu hồi nhà, đất và vật kiến trúc để thực hiện các công trình, dự án doNhà nước đầu tư là một công việc vô cùng quan trọng của UBND và các cơquan chuyên môn thành phố liên quan đến thực hiện chính sách đất đai Đòihỏi có sự tham gia tuyên truyền, vận động, giám sát của HĐND và UB.MTTQ thành phố Điều này vừa thể hiện ý Đảng lòng dân, vừa góp phầnkhẳng định mức độ và tính đúng đắn, phù hợp trong thực hiện các công trình,

dự án do Nhà nước đầu tư Tuy nhiên, để tránh trường hợp sai phạm có thểxảy ra, đi ngược lại với chủ trương, chính sách, đường lối của Đảng và Nhànước, thì các trình tự, thủ tục khi thực hiện việc thu hồi tài sản và bồi thường,

hỗ trợ cho người dân phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật; đồngthời phải vừa hợp tình và mang tính nhân văn sâu sắc

Chương 1 của luận văn đã khái quát một số vấn đề chung về giám sátcủa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, một số vấn đề chung về đất đai và các vấn đề

khác có liên quan Đây là căn cứ, là cơ sở cho việc giám sát của MTTQ ViệtNam các cấp trong lĩnh vực này; đồng thời là tiêu chí đánh giá thực trạng hoạtđộng giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Long Xuyên, tỉnh

An Giang trong thời gian qua

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN VAI TRÒ GIÁM SÁT CỦA MẶT TRẬN

TỔ QUỐC THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG

TRONG VIỆC THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI

2.1 Đặc điểm, tình hình thành phố Long Xuyên và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

2.1.1 Vị trí địa lý, dân cư thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

Thành phố Long Xuyên là trung tâm phát triển về kinh tế chính trị văn hóa - xã hội của tỉnh An Giang Phía đông giáp với huyện Chợ Mới, phíatây giáp với huyện Thoại Sơn, phía bắc giáp với huyện Châu Thành và phíanam tiếp giáp với huyện Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ Long Xuyên có diệntích tự nhiên là 115,34 km2 Long Xuyên có 13 đơn vị hành chính cấp xã (11phường và 02 xã)

-Thành phố Long Xuyên có lợi thế kết nối thuận lợi với các vùng củaquốc gia, quốc tế, nằm trên điểm giao của các tuyến giao thông trọng yếu củavùng Đồng bằng sông Cửu Long và chỉ cách sân bay quốc tế Cần Thơ khoảng60km

Thành phố cũng có điều kiện thuận lợi cho phát triển công nghiệp dựatrên lợi thế có cảng Mỹ Thới là cảng hoạt động có hiệu quả thứ 2 ở vùngĐồng bằng sông Cửu Long, có thể tiếp nhận tàu 10.000DWT, đang mở rộngkho bãi nâng công suất cảng lên 3,5 triệu tấn/năm

Với thế mạnh thương mại nội địa và xuất nhập khẩu, thành phố LongXuyên hiện là đô thị có tỷ trọng thương mại dịch vụ (chiếm 81,5% trong cơ

cấu kinh tế), cao nhất trong hệ thống 12 đô thị tỉnh lỵ của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Long Xuyên đã và đang hình thành một số khu đô thị mới như khu đô thị Sao Mai, khu đô thị Golden City, khu

đô thị Diamond City (Tây Sông Hậu), khu đô thị Tây Nam Long Xuyên, khu

đô thị FLC An Giang

Mạng lưới sông ngòi của thành phố tương đối phong phú, có nguồnnước mặt và nước ngầm rất dồi dào Sông Tiền chảy từ Tây Bắc xuống ĐôngNam trong đia bàn thành phố với chiều dài gần 10km, bên cạnh đó có 18tuyến sông, rạch và kênh lớn nhỏ

Dân số của Long Xuyên là 272.356 người là đơn vị hành chính cấphuyện có dân số đông nhất trên địa bàn tỉnh Trong đó gần 90% dân số sống ở

đô thị và hơn 10% dân số sống ở nông thôn Dân cư phân bố tập trung chủyếu vùng đồng bằng, ven sông (dọc theo sông Tiền) Trên địa bàn thành phố

có 04 dân tộc anh em sinh sống Trong đó: dân tộc Khmer có 22 hộ, 96 người.Dân tộc Chăm có 06 hộ, 33 người, phần lớn dân tộc Chăm sinh sống ở huyện

An Phú và thị xã Tân Châu Nguồn thu nhập chính của người dân tộc Chăm lànghề chài lưới và dệt thủ công truyền thống Dân tộc Hoa có 48 hộ, 203người Đồng bào người Hoa theo Phật giáo Đại thừa và đạo Khổng

2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

Thành phố Long Xuyên là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoahọc kỹ thuật của tỉnh An Giang có vị trí chiến lược, là điểm giao thoa giữa 2khu vực năng động của vùng đô thị trung tâm và tứ giác Long Xuyên Thànhphố đồng thời nằm trong trung tâm của vùng tam giác phát triển Thành phố

Hồ Chí Minh - Cần Thơ - Phnom Penh (Campuchia)

Các công trình phục vụ công cộng và cơ sở kỹ thuật hạ tầng đô thị đượcđầu tư, xây dựng đồng bộ, ngày càng hoàn thiện trên nhiều lĩnh vực Nhiều dự

án trọng điểm được triển khai và đẩy nhanh tiến độ thực hiện, thu hút các tậpđoàn lớn như T&T, FLC, TMS Theo Điều chỉnh quy hoạch vùng Đồng bằngsông Cửu Long đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, Long Xuyên đượcxác định là 1 trong 6 đô thị loại I của vùng Đồng bằng sông Cửu Long; làtrung tâm tăng trưởng kinh tế, trung tâm thương mại dịch vụ của tiểu vùnggiữa đồng bằng tại khu vực phía Nam sông Hậu; là trung tâm đào tạo, chuyểngiao công nghệ, trung tâm công nghiệp chế biến nông sản, thủy sản, có vai tròquan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đối với tỉnh An Giang, vùngĐồng bằng sông Cửu Long và vùng kinh tế trọng điểm Đồng bằng sông CửuLong.

Trong những năm qua, thành phố Long Xuyên có tốc độ đô thị hóanhanh chóng và mạnh mẽ với nhiều dự án phát triển theo mô hình các khu đôthị độc lập Tỷ trọng cơ cấu kinh tế ngày càng chuyển dịch theo hướng tậptrung chủ yếu cho công nghiệp, thương mại và dịch vụ (chiếm 79%) và thuhẹp dần nông nghiệp (chiếm 21%) Đến cuối năm 2020, Long Xuyên phấnđấu sẽ trở thành đô thị loại I trực thuộc tỉnh An Giang

Trong quá trình đô thị hóa và để đạt tiêu chí đô thị loại I trực thuộctỉnh, bàn thành phố Long Xuyên đang tiến hành thực hiện rất nhiều dự án,

trong đó có một số dự án lớn, trọng điểm như sau: (1) Tuyến đường tránh

Long Xuyên, đã hoàn thành việc thu hồi đất, giải phóng, bàn giao mặt bằng

(dự kiến trong quý I năm 2021 sẽ khởi công xây dựng); (2) Trụ sở làm việc

của Công an tỉnh An Giang, đã thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư và giải phóng, bàn giao mặt bằng xong, đang khởi công xây dựng theo kế

hoạch; (3) Các khu tái định cư cho các hộ nghèo, khó khăn, các hộ bị sạt lỡ

trên địa bàn thành phố (đã hoàn thành 04 khu với 112 căn; đang xây dựng 02khu với 32 căn, dự kiến hoàn thành, bàn giao trước tết Nguyên đán Tân Sửu

2021); (4) Dự án Mở rộng nâng cấp đô thị Việt Nam-Tiểu dự án thành phố

Long Xuyên, tỉnh An Giang (tập trung nâng cấp, xây dựng, cải tạo các tuyếnđường, tuyến rạch ở các phường trong nội ô thành phố…).

Công tác quy hoạch, phát triển đô thị, xây dựng kết cấu hạ tầng đượcthành phố tập trung thực hiện, như: Đầu tư xây dựng hoàn chỉnh cụm côngnghiệp Mỹ Quý, đang hình thành cụm công nghiệp Bình Đức và kêu gọi đầu

tư khu công nghiệp Vàm Cống cùng cụm tiểu thủ công nghiệp Tây Huề; nângcấp đồng bộ 168 tuyến đường đô thị, hoàn thành Phố đi bộ Hai Bà Trưng –Nguyễn Huệ; chỉnh trang đường Trần Hưng Đạo; đấu nối hoàn thiện cáctuyến đường nội ô: Lý Thái Tổ (nối dài), Ung Văn Khiêm (mở rộng), thựchiện 2 dự án từ nguồn vốn ODA là dự án thu gom và xử lý nước thải và dự ánnâng cấp, mở rộng và phát triển đô thị Đặc biệt, dự án đường tránh LongXuyên được tập trung triển khai với tổng kinh phí trên 2.000 tỷ đồng, đây làmột trong những dự án lớn nhất từ trước đến nay được triển khai trên địa bànthành phố

Bên cạnh đó, thành phố cũng tăng cường công tác mời gọi đầu tư, tạođiều kiện tốt nhất để các doanh nghiệp triển khai thực hiện dự án Đến nay, cónhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đã triển khai các dự án thương mại,dịch vụ và hạ tầng đô thị, như: Khu đô thị Sao Mai, Khu đô thị Golden City,Khu đô thị Diamond City (Tây Sông Hậu), Khu đô thị mới Tây Nam, đườnggiải thoát giao thông khu dân cư Nam Trà Ôn, khu đô thị mới FLC An Giang,

dự án đầu tư du lịch nghỉ dưỡng cồn Phó Ba (xã Mỹ Hòa Hưng), khu vui chơigiải trí Mỹ Khánh… với tổng vốn đăng ký đầu tư hàng chục ngàn tỷ đồng, tạotiền đề quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững

Lĩnh vực văn hóa – xã hội có nhiều chuyển biến tích cực; công tácchăm lo cho các gia đình chính sách, người có công với cách mạng, các đốitượng bảo trợ xã hội được thực hiện đầy đủ và kịp thời Trong thời gian qua,thành phố đã tập trung mọi nguồn lực để thực hiện các chính sách an sinh xãhội, nổi bật là việc tạo quỹ đất, xây dựng các khu dân cư Đại đoàn kết cho hộ

nghèo không có đất ở Đến nay, đã xây dựng được 13 Khu Dân cư (317 nền),tạo điều kiện thuận lợi để người nghèo có chỗ ở ổn định; công tác đào tàonghề và giải quyết việc làm luôn được thành phố quan tâm thực hiện, năm

2019 đã đào tạo nghề cho trên 4,1 ngàn lao động, giải quyết việc làm cho trên6,9 ngàn lao động (vượt chỉ tiêu đã đề ra), trong đó, có 64 lao động đi làmviệc ở nước ngoài

Công tác giáo dục – đào tạo tiếp tục được quan tâm đầu tư về cơ sở vậtchất, đến nay, có 34/56 trường được công nhận đạt chuẩn Quốc gia, hiện đang

đề nghị tỉnh công nhận mới 4 trường Công tác khuyến học, khuyến tài đượccác ngành, các địa phương chung tay vận động để các em có điều kiện đếntrường học tập Công tác phòng, chống dịch bệnh tiếp tục được tăng cường;

Tỷ lệ người dân tham gia BHYT đạt tỷ lệ 88,2% dân số Công tác đào tạonguồn nhân lực được tập trung thực hiện, trình độ, năng lực đội ngũ cán bộcông chức thành phố ngày càng nâng cao…

Trong thời gian tới, thành phố Long Xuyên sẽ tiếp tục tập trung mọinguồn lực để triển khai thực hiện có hiệu quả các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hộiĐảng bộ thành phố đã đề ra, trong đó tập trung huy động mọi nguồn lực đểchỉnh trang, nâng cấp đô thị; đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế và hạ tầng

xã hội, quyết tâm xây dựng thành phố Long Xuyên đạt đô thị loại I trực thuộctỉnh vào năm 2020, xứng tầm là đô thị trung tâm của tỉnh

2.1.3 Khái quát về tổ chức và hoạt động Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

Hệ thống tổ chức của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Long Xuyênđược hình thành theo mỗi cấp của đơn vị hành chính Trên có sở đó, Ủy banMTTQ Việt Nam các cấp được tổ chức tại 11phường và 2 xã với 96 khóm, ấp

và 96 Ban công tác mặt trận Lãnh đạo, điều hành hoạt động của Ủy banMTTQ Việt Nam ở mỗi cấp do Ban Thường trực Ủy ban MTTQ cấp đó chịutrách nhiệm trước cấp ủy mỗi cấp Thành viên của Ủy ban MTTQ Việt Nam

mỗi cấp bao gồm các nhân sĩ trí thức, cá nhân tiêu biểu, các chức sắc, tôngiáo, các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội nghề nghiệp… trên địa bàn.

Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Long Xuyên có tổng cộng là 65 vị

ủy viên Trong đó: đại diện các tổ chức thành viên là 16 vị; chủ tịch Mặt trậnphường xã là 13 vị; cá nhân tiêu biểu là 27 vị; kiều bào, thành phần kinh tế,cán bộ chuyên trách MTTQ Thành phố là 09 vị Ban Thường trực Ủy banMTTQ Việt Nam thành phố gồm 5 vị, trong đó có 01 Chủ tịch, 03 Phó Chủtịch và 1 Ủy viên thường trực

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, phường có từ 35 – 39 vị Ban Thường trựchiện nay còn 03 vị, trong đó có 01 Chủ tịch, 02 Phó Chủ tịch (1 Phó Chủ tịchchuyên trách và 1 Phó Chủ tịch không chuyên trách) và không có Ủy viênThường trực Ở khóm, ấp thì có Ban Công tác Mặt trận của khóm, ấp

Hỗ trợ trong các hoạt động về chuyên môn cho Ban Thường trực Ủyban MTTQ Việt Nam thành phố và các phường, xã trong việc giám sát, phảnbiện xã hội, góp phần xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch vữngmạnh; góp ý, xây dựng các kế hoạch, chương trình phát triển kinh tế - xã hộicủa thành phố và phường, xã, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Namthành phố và phường, xã huy động và thành lập các Hội đồng tư vấn về Dânchủ, pháp luật; về Dân tộc, tôn giáo; về Văn hóa, xã hội Thành viên trong cácHội đồng này đều được huy động trong giới trí thức, các nhà Doanh nghiệp,các Dân tộc, tôn giáo, kể cả các vị lãnh đạo đã về hưu… để tranh thủ trình độ,

sự am hiểu của các cá nhân này trên tất cả các lĩnh vực, hoạt động chuyênmôn của MTTQ Với những cơ cấu trên, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phốLong Xuyên đã thực hiện tốt công tác giám sát góp phần quan trọng trongviệc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

2.2 Các hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Long Xuyên trong việc thực hiện chính sách đất đai

2.2.1 Giám sát công tác triển khai kế hoạch và tuyên truyền, vận động, lấy ý kiến nhân dân trong thực hiện các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn.

Nhà nước chỉ thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cưcác dự án đầu tư khi công trình, dự án đó thật sự cần thiết, cấp bách và có đủcác điều kiện sau:

Thứ nhất là kế hoạch sử dụng đất hàng năm của thành phố đã được cơquan có thẩm quyền phê duyệt

Thứ hai là dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách Nhà nước đã được cơquan có thẩm quyền phê duyệt

Thứ ba là dự án đầu tư của tổ chức kinh tế đã được UBND tỉnh chấpthuận chủ trương đầu tư và chấp thuận cơ chế thu hồi, bồi thường

Thứ tư là đối với dự án phục vụ cho phát triển kinh tế-xã hội, vì lợi íchQuốc gia, công cộng phải được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư hoặcđược Thủ tướng Chính phủ chấp thuận và được HĐND tỉnh thông qua dự án

Thứ năm là phải đảm bảo được chi phí để chi trả tiền bồi thường

Thứ sáu là đã thực hiện cắm mốc ngoài thực địa phạm vi dự án theothiết kế đã được cấp thẩm quyền phê duyệt

Sau khi Nhà nước đã hoàn chỉnh các hồ sơ, trình tự, thủ tục thống nhấtđịa điểm, vị trí xây dựng công trình, dự án thì UBND thành phố sẽ giao cho

TT PTQĐ thành phố phối hợp với các cơ quan chuyên môn thành phố vàUBND các phường, xã tiến hành mời tất cả các hộ dân có nhà, đất trong phạm vicông trình, dự án được triển khai, thực hiện để thông báo, công bố việc thu hồi đấtcủa các hộ dân này để thực hiện công trình, dự án

Việc thông báo, công bố này luôn có sự tham gia theo dõi, giám sát củaBTT UBMTTQVN thành phố Long Xuyên và phường, xã Trong quá trìnhthực hiện việc thông báo, công bố, các cơ quan chuyên môn thành phố luôn

tiến hành đảm bảo các trình tự, thủ tục theo quy định, luôn tiếp thu, giải thíchhoặc ghi nhận tất cả các ý kiến phản hồi của các hộ dân.

Trong thời gian qua, các cơ quan chuyên môn của thành phố thực hiệnkhá tốt công tác này, tuy nhiên trước khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyềntiến hành thông báo, công bố về địa điểm, vị trí sẽ thực hiện công trình, dự ánthì đa số các hộ dân này đã biết được là nhà, đất mình đã nằm trong phạm vicông trình, dự án Điều này cho thấy công tác quy hoạch, lựa chọn địa điểm,

vị trí để thực hiện các công trình, dự án nói chung chưa được thực hiện đảmbảo theo nguyên tắc “kín” (trước khi được cơ quan thẩm quyền quyết địnhchọn địa điểm, vị trí chính thức); đồng thời đây cũng là “điều kiện tốt”, là cơhội để những tổ chức, cá nhân “đầu cơ”, kinh doanh đất bất hợp pháp, làmcho giá đất trên thị trường tăng lên và khó kiểm soát

2.2.2 Giám sát quá trình triển khai, lấy ý kiến của các cơ quan, ban ngành, các thành viên có liên quan trong việc định giá, thẩm định giá và các chế độ chính sách đối với các hộ dân thuộc diện giải tỏa, di dời của các công trình, dự án

Sau khi người dân tự kê khai các loại nhà, đất và tài sản gắn liền trênđất vào tờ khai (theo mẫu) của cơ quan chuyên môn cung cấp, TT PTQĐthành phố sẽ là cơ quan đầu tiên, trực tiếp kiểm tra độ chính xác, phù hợp củacác loại tài sản đã được kê khai đó, kể cả tính pháp lý của đất đai (ví dụ nhưloại đất, thời điểm chuyển nhượng, đất có tranh chấp không…)

Tiếp theo, TT PTQĐ sẽ là cơ quan đại diện cho HĐBT thành phố, thuêcác đơn vị Tư vấn độc lập (thường là 02 đơn vị) để khảo sát giá chuyểnnhượng đất tại những khu vực cần thu hồi đất để định giá bồi thường cho từngloại nhà, đất, tài sản gắn liền trên đất (đối với các khu vực chưa có công trình,

dự án nào đã bồi thường trước đây hoặc công tác bồi thường đó đã quá 02năm) Công tác khảo sát giá đất này, chủ yếu dựa vào giá chuyển nhượng đấttrong Nhân dân (đương nhiên sẽ cao hơn giá quy định của Nhà nước), đối với