Về kiến thức: - Biết được những nét chính về cuộc Nhật đảo chính Pháp - Trình bày được chủ trương của Đảng và diễn biến cao trào kháng Nhật cứu nước 2.. Về thái độ: - Giáo dục cho học si[r]
Trang 1CHƯƠNG III CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945.
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 25 Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
A - Mục tiêu:
Giup HS:
1 Về kiến thức:
- Biết được những nét chính vế tình hình thế giới và Đông Dương trong những năm chiến tranh
- Trình bày được những nét chính diễn biến những cuộc khởi nghĩa: Bắc Sơn
và Nam kì
2 Về kỹ năng:
- Tập dượt cho học sinh biết phân tích các thủ đoạn thâm độc của Nhật-Pháp, biết đánh giá ý nghĩa của 3 cuộc nổi dậy đầu tiên và biết sử dụng bản đồ
3 Về thái độ:
- Giáo dục cho học sinh lòng căm thù đế quốc, phát xít Pháp - Nhật, lòng kính yêu, khâm phục tinh thần dũng cảm của nhân dân ta
B - Chuẩn bị.
- Thầy: Soạn bài, Lược đồ 2 cuộc khởi nghĩa sgk,
- Trò: học và chuẩn bị bài theo sgk
C - Tiến trình.
1 Ổn định lớp: Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: - Chủ trương của Đảng ta trong cuộc vận động dân chủ
1936 - 1939 ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
Trong th i k chi n tranh th gi i th hai Pháp v Nh t câu k t v i nhau, ờ ỳ ế ế ớ ứ à ậ ế ớ
i s ng c a nhân dân ta ph i ch u ng hai t ng áp b c Trong ho n c nh ó
phong tr o à đấu tranh c a nhân dân ta ntn ?ủ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
* 1 Hoạt động 1: (15 Phút )
- Gọi HS đọc bài trong sgk
H: Hãy nêu những nét chính về tình
I - Tình hình thế giới và Đông Dương
1 Thế giới:
- Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ,
Trang 2hình thế giới khi CTTG Thứ 2 bùng
nổ ?
H: Em có nhận xét gì về tình hình thế
giới khi đó ?
H: Trình bày tình hình Đông Dương khi
CTTG thứ 2 bùng nổ ?
H: Pháp đã làm gì khi Nhật tấn công
vào Lạng Sơn ?
H: Vì sao Thực dân Pháp lại thoả hiệp
với Nhật dể cùng thống trị Đông Dương
?
- Pháp có thể giữ được vị trí của mình ở
Đông Dương
H: Trong hoàn cảnh ấy nhân dân Đông
Dương đã làm gì ?
- các cuộc nổi dạy đầu tiên bùng nổ
* 2 Hoạt động 2: (20 phút)
- HS đọc bài trong sgk
H: Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn đã diễn ra
trong hoàn cảnh nào ?
- GV dùng lược đồ giới thiệu về diễn
biến của khởi nghĩa Bắc sơn
H: Em hãy tóm tắt lại diễn biến của
cuộc khởi nghĩa ?
H: Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn thu được
kết quả gì ?
- Gọi HS đọc bài trong sgk
H: Vì sao cuộc khởi nghĩa Nam kì
bùng nổ ?
H: Trước tình hình đó,nhân dân ta có
thái độ như thế nào ?
- Nhân dân ta và binh lính rất bất bình
H: Ai là lực lượng lãnh đạo khởi
nghĩa ?
H: Dựa vào lược đồ em hãy trình bày
tóm tắt diễn biến của cuộc khởi nghĩa ?
phát xít Đức tấn công nước Pháp, tư bản phản động Pháp đầu hàng và làm tay sai cho Đức
2 Đông Dương:
- Quân phiệt Nhật Bản tiến sát biên giới Việt – Trung và tiến vào Đông Dương (9 – 1940)
- Nhật – Pháp cấu kết với nhau cùng áp bức bóc lột nhân dân ta, mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc ta với Pháp – Nhật càng sâu sắc
II - Những cuộc nổi dậy đầu tiên
1 Khởi nghĩa Bắc Sơn (27 – 9 – 1940)
- Quân Nhật đánh vào Bắc Sơn, quân Pháp thua chạy qua châu Bắc Sơn
- Đảng bộ nhân dân Bắc Sơn đã lãnh đạo nhân dân nổi dậy tước vũ khí của tàn quân Pháp, giải tán chính quyền địch, thành lập chính quyền cách mạng (27 – 9 – 1940)
- Tuy khởi nghĩa thất bại nhưng đội du kích Bắc Sơn ra đời
2 Khởi nghĩa Nam Kì:
a Nguyên nhân
- Thực dân Pháp bắt binh lính Việt Nam
đi làm bia đỡ đạn chống lại quân phiệt Xiêm
b Diễn biến
- Đảng bộ Nam Kì quyết định khởi nghĩa (đêm 22 rạng ngày 23 – 11 – 1940) ở hầu hết các tỉnh Nam Kì, thành lập chính quyền nhân dân và toà án cách
Trang 3H: Em có suy nghĩ gì về hình ảnh cờ đỏ
sao vàng trong cuộc khởi nghĩa ?
H: Cuộc khởi nghĩa có kết quả ra sao ?
- Cuộc khởi nghĩa bị tổn thất nặng do
thực dân Pháp đàn áp khốc liệt
mạng, cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất hiện
4 Củng cố: ( 4 phút )
- GV treo lược đồ gọi HS lên trình bày lại diễn biến tóm tắt của hai cuộc khởi nghĩa
5 Dặn: ( 1 phút )
- HS về học bài, chuẩn bị bài sau
D - Rút kinh nghiệm bài dạy
* Ưu điểm:
* Tồn tại:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 22: CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG
TÁM NĂM 1945.
Tiết 26 I - MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19 5 1941)
A - Mục tiêu:
Giup HS:
1 Về kiến thức:
- Trình bày được chủ trương mới của Đảng được đề ra trong Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ 8, sự ra đời và phát triển của Mặt trận Việt Minh
2 Về kỹ năng:
- Rèn luyện khả năng:
+ Sử dụng tranh ảnh, lược đồ
+ Tập phân tích, đánh giá sự kiện
3 Về thái độ:
- Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu chủ tịch Hồ Chí Minh, lòng tin vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh
Trang 4B - Chuẩn bị.
- Thầy: Soạn bài,
- Trò: học và chuẩn bị bài theo sgk
C - Tiến trình.
1 Ổn định lớp: Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: - Trình bày diễn biến, kết quả và ý nghĩa của cuộc khởi
nghĩa Bắc Sơn ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
Sau nh ng cu c kh i ngh a ữ ộ ở ĩ đầu tiên, cao tr o kháng Nh t c u nà ậ ứ ước ng y à
c ng m nh m Trà ạ ẽ ước tình hình ó đ Đảng v Bác ã có quy t à đ ế định v s chu n à ự ẩ
b ntn cho phong tr o cách m ng nị à ạ ước ta ?
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
* 1 Hoạt động 1: (16 Phút )
- Gọi HS đọc bài trong sgk
H: Trình bày những nét chính về tình
hình thế giới và Đông Dương ?
H: Trong hoàn cảnh ấy lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc đã về nước vào thời gian nào ?
Người đã làm gì ?
H: Hội nghị Trung ương lần thứ 8 đã
đưa những chủ trương gì ?
* 2 Hoạt động 2: (18 phút)
- Gọi Hs đọc bài trong sgk
H: Hoạt động chủ yếu của mặt trận Việt
Minh trong công tác xây dựng lực
lượng vũ trang là gì ?
- GV hướng dẫn HS quan sát h.37 sgk
1 Sự ra đời của Mặt trận Việt Minh
- Chiến tranh thế giới bước sang năm thứ ba Trên thế giới đã hình thành hai trận tuyến Ở Đông Dương, thực dân Pháp ra sức đàn áp cách mạng
- Ngày 28 – 1 – 1941, Nguyễn Ái Quốc
về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam Người chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tại Pác Bó (Cao Bằng) từ ngày 10 đến 19 – 5 – 1941
- Hội nghị chủ trương trước hết phải giải phóng cho được các dân tộc Đông Dương ra khỏi ách Pháp – Nhật, tạm gác khẩu hiệu: “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày”, thực hiện khẩu hiệu “Tịch thu ruộng của đế quốc và Việt gian chia cho dân nghèo ” Hội nghị chủ trương thành lập Mặt trận Việt Minh
2 Sự phát triển của Mặt trận Việt Minh
a Xây dựng lực lượng vũ trang:
- Duy trì đội du kích Bắc Sơn, phát triển
thành Cứu quốc quân, phát động chiến tranh du kích, thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (22 – 12 –
1944)
Trang 5H: Mục đích của việc thành lập hai đội
CQQ và VNTTGPQ ?
H: Ngay sau khi thành lập đội
VNTTGPQ đã giành được những thắng
lợi nào ? Chiến thắng đó có ý nghĩa gì ?
- Cuối tháng 12.1944 thắng liên tiếp hai
trận Phay Khắt và Nà Ngần (Cao Bằng)
- Củng cố và mở rộng lực lượng, khiến
giặc hoang mang lo sợ
H: Mặt trận Việt Minh xây dựng lực
lượng chính trị như thế nào ?
- Phát động chiến tranh du kích, đẩy mạnh vũ trang tuyên truyền, kết hợp chính trị với quân sự
b Xây dựng lực lượng chính trị:
- Mặt trận Việt Minh ngày 19 – 5 –
1941 bao gồm các đoàn thể cứu quốc ở khắp cả nước, tranh thủ tập hợp mọi tầng lớp nhân dân
4 Củng cố: ( 4 phút )
- Hoàn cảnh ra đời của mặt trận Việt Minh ?
- Mặt trận Việt Minh đã tiến hành xây dựng lực lượng ntn ?
5 Dặn: ( 1 phút )
- HS về học bài, chuẩn bị bài sau
D - Rút kinh nghiệm bài dạy
* Ưu điểm:
* Tồn tại:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 22: CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG
TÁM NĂM 1945.
Tiết 27 II- CAO TRÀO KHÁNG NHẬT, CỨU NƯỚC TIẾN TỚI TỔNG KHỞI
NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945
A - Mục tiêu:
Giup HS:
Trang 61 Về kiến thức:
- Biết được những nét chính về cuộc Nhật đảo chính Pháp
- Trình bày được chủ trương của Đảng và diễn biến cao trào kháng Nhật cứu nước
2 Về kỹ năng:
- Rèn luyện khả năng:
+ Sử dụng tranh ảnh, lược đồ
+ Tập phân tích, đánh giá sự kiện
3 Về thái độ:
- Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu chủ tịch Hồ Chí Minh, lòng tin vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh
B - Chuẩn bị.
- Thầy: Soạn bài,
- Trò: học và chuẩn bị bài theo sgk
C - Tiến trình.
1 Ổn định lớp: Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: - Cho biết thời gian thành lập và những hoạt động chủ yếu
của mặt trận Việt Minh ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
Sau khi mặt tr n Vi t Minh ậ ệ được th nh l p, cùng v i phong tr o cách m ngà ậ ớ à ạ trong nước dâng cao Cùng lúc cu c chi n tranh th gi i th hai ang i d n t i ộ ế ế ớ ứ đ đ ầ ớ giai o n cu i Trong ho n c nh y nh t v Pháp có mâu thu n v i nhau ntn ? đ ạ ố à ả ấ ậ à ẫ ớ chúng gi i quy t mâu thu n y ra sao ? ả ế ẫ ấ Đảng ta có ch trủ ương, chính sách gì ?
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
* 1 Hoạt động 1: (16 Phút )
- Gọi HS đọc bài trong sgk
H: Tại sao Nhật đảo chính Pháp ?
H: Mục đích của Nhật là gì ?
H: Quá trình Nhật đảo chính Pháp diễn
ra như thế nào ?
H: Sau khi Nhật chiếm Đông Dương
1 Nhật đảo chính Pháp (9 – 3 – 1945)
a Nguyên nhân:
- Chiến tranh bước vào giai đoạn kết thúc, nước Pháp được giải phóng Ở mặt trận Thái Bình Dương, phát xít Nhật bị nguy khốn
- Quân Pháp ở Đông Dương cũng ráo riết chuẩn bị, chờ thời cơ để giành lại địa vị thống trị cũ Tình thế trên buộc Nhật phải đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương
b Diễn biến:
- Đêm 9 – 3 – 1945, Nhật đảo chính Pháp trên toàn Đông Dương, Pháp nhanh chóng đầu hàng
Trang 7Thái độ của nhân dân ta đối với Nhật
như thế nào ? Vì sao ?
- Nhân dân ta càng thêm căm thù Nhật
và bọn tay sai bù nhìn
* 2 Hoạt động 2: (20 phút)
- HS đọc bài trong sgk
H: Ngay sau khi Nhật đảo chính Pháp,
Đảng ta có chủ trương gì ?
H: Trình bày diễn biến của cao trào
“Kháng Nhật cứu nước” ?
H: Trong hoàn cảnh cách mạng ấy Hội
nghị quân sự Bắc Kỳ đã có quyết định
gì ?
- GV giới thiệu lược đồ h 38 sgk
H: Khu giải phóng Việt Bắc ra đời có ý
nghĩa gì ?
H: Em có nhận xét gì về khẩu hiệu “Phá
kho thóc Nhật giải quyết nạn đói ?
2 Tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945
a Chủ trương của Đảng:
- Ngay khi Nhật đảo chính Pháp, Ban thường vụ Trung ương Đảng họp hội nghị mở rộng và ra chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chhúng ta”, xác định kẻ thù, cụ thể trước mắt là phát xít Nhật Hội nghị quyết định phát động cao trào “Kháng Nhật cứu nước” mạnh
mẽ làm tiền đề cho Tổng khởi nghĩa
b Diễn biến:
- Từ giữa tháng 3 – 1945, cách mạng đã chuyển sang cao trào đấu tranh vũ trang
và những cuộc khởi nghĩa từng phần Ở căn cứ địa Cao – Bắc – Lạng nhiều xã, châu, huyện được giải phóng
- Ngày 15 – 4 – 1945, Hội nghị quân sự Bắc Kì họp, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân,
Uỷ ban Quân sự Bắc Kì được thành lập, khu giải phóng Việt Bắc ra đời (6 – 1945)
- Khẩu hiệu “Phá kho thóc, giải quyết nạn đói” đã dấy lên phong trào đánh chiếm kho thóc của Nhật chia cho dân nghèo Không khí khởi nghĩa sôi sục trong cả nước
4 Củng cố: ( 3 phút )
- Gv hệ thống lại nội dung bài
5 Dặn: ( 1 phút )
- HS về học bài, chuẩn bị bài sau
D - Rút kinh nghiệm bài dạy
* Ưu điểm:
* Tồn tại:
Trang 8
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 28 Bài 22: TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945 VÀ SỰ
THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ
A - Mục tiêu:
Giup HS:
1 Về kiến thức:
- Biết được thời cơ cách mạng đã đến, Đảng đã nắm được thời cơ và quyết tâm khởi nghĩa
- Trình bày được những nét chính diễn biến cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội
- Trình bày được nét chính về các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
- Trình bày được ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cách mạng tháng Tám
2 Về kỹ năng:
- Rèn cho HS các khả năng - sử dụng tranh ảnh
- Tường thuật diễn biến của cách mạng Tháng 8
3 Về thái độ:
- Giáo dục cho HS lòng kính yêu Đảng, lãnh tụ HCM niềm tin vào sự thắng lợi của cách mạng và niềm tin tự hào dân tộc
B - Chuẩn bị.
- Thầy: Soạn bài, sưu tầm tranh ảnh lịch sử,
- Trò: học và chuẩn bị bài theo sgk
C - Tiến trình.
1 Ổn định lớp: Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: - Cho biết nguyên nhân và diễn biến của việc Nhật đảo
chính Pháp ?
3 Bài mới:
Trang 9* Giới thiệu bài:
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh, phong trào cách mạng ngày càng sục sôi trong cả nước Khi Nhật thất thế trong CTTGGT II Đảng ta đã có quyết định gì ?
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
* 1 Hoạt động 1: (13 Phút )
- Gọi HS đọc bài trong sgk
H: Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố
trong hoàn cảnh nào ?
H: Hội nghị toàn quốc của Đảng diễn ra
trong thời gian nào ? ở đâu ?
H: Tại Hội nghị đã quyết định điều gì ?
H: Mục đích của việc giành chính
quyền trước khi Đồng minh vào nước ta
có ý nghĩa gì ?
H: Trình bày thời gian và nội dung Đại
hội Quốc dân ?
H: Mở đầu kế hoạch khởi nghĩa của ta
ntn ?
- Chiều 16/8/45 Đ/c Võ Nguyên Giáp
đã chỉ huy 1 đội quân tiến về bao vây
quân Nhật ở Thái Nguyên và mở đường
về Hà Nội để giành chính quyền
* 2 Hoạt động 2: (12 phút)
- HS đọc bài trong sgk
- GV : cho HS quan sát tranh Tổng khởi
nghĩa giành chính quyền tháng 8-1945.
I - Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố
1 Hoàn cảnh
- Chiến tranh TG thứ 2 sắp kết thúc, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh không điều kiện (8 – 1945) Ở trong nước, quân Nhật hoang mang, dao động cực độ
=> Uỷ ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ra Quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân nổi dậy
2 Hội nghị toàn quốc của Đảng.
- Hội nghị tổ chức từ ngày 14 -> 15/8/1945 tại Tân Trào (Tuyên Quang)
- Hội nghị quyết định phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào nước ta
3 Đại hội Quốc dân.
- Đại hội họp tại Tân Trào (16 – 8 – 1945) tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng, lập Uỷ ban Giải phóng dân tộc Sau đó Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước nổi dậy khởi nghĩa
II Giành chính quyền ở Hà Nội.
Trang 10H: Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền
ở Hà Nội diễn ra như thế nào ?
- Sau khi Nhật đảo chính Pháp, không
khí cách mạng ngày càng sôi sục
- GV: Giới thiệu bức ảnh H39.SGK
“Cuộc mít tinh tại nhà hát lớn Hà Nội
-19/8/1945”.
H: Phong trào có sự chuyển biến như
thế nào sau cuộc mít tinh ?
? Hà Nội giành được chính quyền vào
thời gian nào ?
* 3 Hoạt động 3: (7 phút)
- HS đọc bài trong sgk
H: Nơi nào giành chính quyền sớm nhất
trong cả nước ?
H: Sau HN là những tỉnh nào giành
chính quyền ?
* 4 Hoạt động 4: (10 phút)
- HS đọc bài trong sgk
H: Cách mạng tháng Tám có ý nghĩa
như thế nào đối với nước ta ?
H: Đối với thế giới Cách mạng tháng
Tám có ý nghĩa như thế nào ?
- Tối 15/8/1945 đội tuyên truyền xung phong của Việt Minh diễn thuyết công khai, kêu gọi khởi nghĩa
- 16/8/45 truyền đơn kêu gọi khởi nghĩa xuất hiện khắp nơi
- 19/8/45 hàng chục vạn quần chúng kéo
về quảng trường Nhà hát lớn thành phố dự mít tinh
=> Cách mạng giành được thắng lợi tại
Hà Nội ngày 19/8/1945
III Giành chính quyền trong cả nước.
- Từ 14 đến ngày 18 – 9 – 1945, bốn tỉnh giành chính quyền sớm nhất cả nước là Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh
và Quảng Nam
- Ngày 23/8 Huế; ngày 25/8 Sài Gòn lần lượt giành chính quyền
=> Ngày 2/9/1945 Chủ tịch HCM đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
IV Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công của cách mạng tháng 8.
1 Ý nghĩa lịch sử:
a Trong nước.
- Là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc, phá tan hai xiềng xích nô lệ Nhật – Pháp, lật đổ ngai vàng phong kiến, lập
ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, đưa nước ta thành một nước độc lập, mở
ra một kỉ nguyên mới cho dân tộc ta – kỉ nguyên độc lập, tự do
b Thế giới.
- Cổ vũ nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc, góp phần củng cố hoà bình ở khu vực Đông Nam Á nói riêng, trên thế