Tài liệu đại cương về hệ thần kinh pdf

Phân loại hệ thần kinh của lớp ngoại phôi bì dần dần hình thành hệ thần kinh với 2 phần trung ương là não bộ và tủy sống.. Mọi hoạt động sống của con người đều chịu sự điều khiển, điề

Đại cương Hệ

thần kinh

1 Vai trò của hệ

thần kinh

2 Cấu tạo chung

của hệ thần kinh

3 Phân loại hệ

thần kinh

của lớp ngoại phôi bì dần dần hình thành hệ thần kinh với 2 phần trung ương là não bộ và tủy sống

Mọi hoạt động sống của con người đều chịu

sự điều khiển, điều hòa của hệ thần kinh

Vậy hệ thần kinh có cấu tạo như thế nào mà chúng có thể đảm nhiệm chức năng quan trọng đó?

1 Vai trò của hệ thần kinh

Hệ thần kinh có các chức năng cơ bản sau: + Điều khiển hoạt động của các cơ quan trong cơ thể ( Các hoạt động như sự co giãn

cơ, điều tiết dịch của các tuyến, sự lưu thông của máu, sự hoạt động của tim, phổi, sự thải

các chất bã của cơ quan bài tiết … đều do sự điều khiển của hệ thần kinh.)

+ Điều hòa hoạt động của các cơ quan (như tăng hoặc giảm nhịp tim, nhịp hô hấp tùy nhu cầu hoạt động của các cơ quan)

+ Phối hợp hoạt động của các cơ quan (ví dụ: khi đi xe đạp thì tai nghe, mắt nhìn, tay lái, chân đạp )

+ Đảm bảo sự thống nhất trong hoạt động chung của cơ thể, cũng như sự thích nghi của

cơ thể với môi trường ngoài

2 Cấu tạo chung của hệ thần kinh

Hệ thần kinh được cấu tạo từ các nơ ron thần kinh Nơ ron thần kinh là đơn vị cấu tạo

và chức năng của hệ thần kinh

Hệ thần kinh của người gồm hai phần:

phần thần kinh trung ương và phần thần kinh ngoại biên Phần thần kinh trung ương gồm

não bộ và tuỷ sống Phần thần kinh ngoại biên

là các sợi thần kinh và các hạch thần kinh Các sợi thần kinh tập hợp với nhau để tạo thành các loại dây thần kinh khác nhau

Dựa vào chức năng, có thể phân biệt 3 loại dây thần kinh:

- Dây thần kinh hướng tâm (còn gọi là

dây thần kinh cảm giác), chuyên dẫn truyền

xung động thần kinh từ các cơ quan thụ cảm

về trung ương thần kinh

- Dây thần kinh ly tâm (còn gọi là dây

thần kinh vận động), chuyên dẫn truyền xung thần kinh từ các trung khu thần kinh tới các cơ quan thực hiện

- Dây thần kinh liên hợp làm nhiệm vụ

liên hệ giữa các phần khác nhau của hệ thần kinh và giữa các hệ thần kinh với các cơ quan thụ cảm

3 Phân loại hệ thần kinh

- Căn cứ vào chức năng, chia hệ thần kinh

thành 2 phân hệ: phân hệ thần kinh động vật

và phân hệ thần kinh thực vật

+ Phân hệ thần kinh động vật tính (hay

thần kinh cơ xương) có nhiệm vụ điều khiển sự hoạt động của hệ cơ - xương và cơ vân của

một số cơ quan bên trong (như lưỡi, hầu, thanh quản)

+ Phân hệ thần kinh thực vật tính (hay

thần kinh dinh dưỡng) có nhiệm vụ điều khiển

sự hoạt động của các cơ quan bên trong (như tiêu hóa, hô hấp, tuần hoà), gồm thần kinh giao cảm và thần kinhphó giao cảm

- Căn cứ vào cấu tạo, chia hệ thần kinh

thành 2 bộ phận: thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên

+ Hệ thần kinh động vật có phần trung

ương là não bộ và tủy sống và phần ngoại biên

là các dây thần kinh và các hạch thần kinh

+ Hệ thần kinh dinh dưỡng có phần trung ương nằm ở sừng bên tủy sống (đối với phần thần kinh giao cảm) và nằm trong thân não và đoạn cuối tủy sống ( đối với phần thần kinh phó giao cảm)

Não bộ và tủy sống có chung màng bao bọc gọi là màng não - tủy, chứa đầy dịch não tủy,

có tác dụng nuôi dưỡng và bảo vệ thần kinh Màng não tủy có 3 lớp thứ tự từ ngoài vào

trong gồm lớp màng cứng, lớp màng nhện và lớp màng nuôi chứa mạch máu