Bài giảng chảy máu mũi Bệnh viện tai mũi họng trung ương

Thường găp > 40 • Trong số bệnh nhân chảy máu mũi phải nhập viện có khoảng 10% là chảy máu nặng có nguy hiểm đến tính mạng • Thầy thuốc TMH cần nắm vững nguyên nhân và xử trí chảy máu mũ

CHẢY MÁU MŨI

Bs Nguyễn Khắc Hòa

ĐẠI CƯƠNG

• Là một trong những cấp cứu TMH hay gặp

nhất

• Là triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau

• Gặp ở mọi lứa tuổi Thường găp > 40

• Trong số bệnh nhân chảy máu mũi phải nhập viện có khoảng 10% là chảy máu nặng có

nguy hiểm đến tính mạng

• Thầy thuốc TMH cần nắm vững nguyên nhân

và xử trí chảy máu mũi

Cấp máu cho phần vách ngăn

Cấp máu cho phần vách mũi xoang

NGUYÊN NHÂN

• Không rõ nguyên nhân ( chảy máu mũi vô căn)

• Nguyên nhân tại chỗ

• Nguyên nhân toàn thân

NGUYÊN NHÂN TẠI CHỖ

• Viêm nhiêm tại chỗ: viêm mũi cấp, viêm xoang cấp, viêm loét hốc mũi

• Các khối u: u lành tính(u xơ, u máu, polyp) u ác tính( NPC, K sàng hàm)

• Do chấn thương: CT xương mũi, niêm mạc hốc mũi,

CT tầng trên, tầng giữa sọ mặt

• Do dị vât: ở trẻ nhỏ Dv vô cơ, Dv sống

• Do phẫu thuật: PT hàm mặt, mũi xoang, CHVN, CH cuốn

NGUYÊN NHÂN TOÀN THÂN

• Bênh lý về gan, thận ( suy gan, viêm

gan…)

• Nhiễm khuẩn, sốt xuất huyết, thương hàn, Denker

• Bệnh về máu

• Bệnh tim mạch:Tăng huyết áp, xơ vỡ

mạch

• Dùng thuốc chống đông

PHÂN LOẠI CHẢY MÁU MŨI

• THEO VỊ TRÍ

– Chảy máu mũi trước – Chảy máu mũi sau

• THEO MỨC ĐỘ

– Mức độ nhẹ – Mức độ vừa – Mức độ nặng

Chẩn đoán

• Chẩn đoán xác định

• Chẩn đoán phân biệt

- Chảy máu do các khối u lành tính, ác tính từ họng thanh quản

- Chảy máu do lao phổi

- Chảy máu do dãn tĩnh mạch thực quản Xuất huyết

dạ dầy

- Chảy máu do chấn thương tai giữa, vỡ xương đá Trong các trường hợp này bệnh nhân ho, sặc, nôn máu trào vào hốc mũi, rồi chảy ra cửa mũi trước

Trình tự xử lý chảy máu mũi

• Đánh giá toàn trạng bệnh nhân

- Mạch, huyết áp, nhiệt độ, nhịp thở

• Khai thác tiền sử nhanh, định hướng ban đầu về

nguyên nhân

• Khám TMH phát hiện và phân loại chảy máu

• Khám các bộ phận liên quan đặc biệt khám tim mạch, tiêu hóa tiết niệu

• Làm công thức máu cấp

• Tiên hành cầm máu mũi

• Đối với trường hợp chảy máu năng, ồ ạt đe dọa đến tính mạng thì cần phai cầm máu trước, hồi sức cho bệnh nhân rồi với tiến hành các bước sau.

Một số vật vật liệu

ĐIỀU TRỊ CHẢY MÁU MŨI

CHẢY MÁU NHẸ

• Thường ở điểm mạch hay động mạch nhỏ :

• Dùng ngón tay ấn nhẹ cánh mũi trong vòng 10 đến

15 phút

• Dùng bấc thấm tẩm Thromboplastin, Antipyrin 20% đặt vào hốc mũi

• Đốt bằng hạt trai nitrat bạc hoặc chấm dung dịch

nitrat bạc

• Dùng các thuốc cầm máu theo đường uống hoặc tĩnh mạch

NHÉT BẤC MŨI TRƯỚC

•Là phương pháp kinh điển

•Áp dụng cho các trường hợp

chảy máu mũi trước

•Bấc được tẩm dầu kháng

sinh và không để quá 48 h.

NHÉT BẤC MŨI SAU

•Là phương pháp kinh điển

•Áp dụng trong trường hợp chảy máu mũi sau hoặc nhét bấc mũi

trước không có hiệu quả

Một số vât liệu thay thế bấc mũi

đến phía trước

Ưu điểm

Can thiệp ngoại khoa

• Thắt động mạch cảnh ngoài, động

mạch hàm trong động mạch sàng

trước.

• Nội soi cầm máu mũi : Can thiệp cầm máu bằng đông điện lưỡng cực hoặc đơn cực

NÔI SOI CẦM MÁU

• Ưu điểm của nội soi cầm máu: Giúp thầy thuốc quan sát rõ và tiếp cận trực tiếp vào vị trí chảy

Can thiệp nội mạch

• Chụp hệ mạch cảnh xóa nền ( DSA) kết hợp với đưa các vật liệu cầm máu vào trong lòng mạch, can

thiệp trực tiếp vào các nhánh cấp máu cho hốc mũi như ĐM hàm trong, ĐM bướm khẩu cái và can thiệp vào các túi phình mạch

• Ưu điểm:

– Là phương pháp tiên tiến, cho phép kiểm soát

những trường hợp chảy máu mũi nặng và lan tỏa

– Đặc biệt dùng để can thiệp các trường hợp phình

mạch sau chấn thương

ĐIỀU TRỊ PHỐI HỢP

• Kháng sinh

• Thuốc cầm máu

• Truyền máu, khối hồng cầu, khối tiểu cầu

• Điều trị nguyên nhân: bệnh lý về máu,

bệnh gan, thận và các bệnh lý nội khoa

khác