Kỹ thuật ghép cây giống cà chua trên câycà tím Kỹ thuật ghép cà chua trên gốc cà tím với mục tiêu tạo ra cây giống cà chua có khả năng chống một số loại sâu bệnh héo xanh vi khuẩn, thối
Trang 1Kỹ thuật ghép cây giống cà chua trên cây
cà tím
Kỹ thuật ghép cà chua trên gốc cà tím với mục tiêu tạo ra cây giống cà chua có khả năng chống một số loại sâu bệnh héo xanh vi khuẩn, thối gốc, tuyến trùng, bệnh vi rút… cho năng suất cao, chất lượng quả tốt trong các điều kiện bất thuận (mưa, ngập, nóng…) Để đạt được mục đích như trên cần phải thực hiện tốt các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị nguyên vật liệu
Lựa chọn giống gốc ghép: gốc ghép cho cà chua là các gốc cà tím EG203
có khả năng chống bệnh, đang được sử dụng phổ biến Tiêu chuẩn cây làm gốc ghép và ngọn ghép: cây dùng làm gốc ghép phải cao 18 – 20cm, có từ 5 – 6 lá, đường kính thân cây 0, 2 – 0,3 cm, cây đanh cứng, không sâu bệnh Cây làm ngọn ghép: cao 15 – 18 cm, có 4 – 5 lá, đường kính thân cây 0,2 – 0,3 cm, cây đanh cứng không sâu bệnh
Lựa chọn giống cà chua làm ngọn ghép: các giống cà chua làm ngọn ghép
phải là những giống chịu nhiệt, có một số đặc điểm sau: (1) Cây sinh trưởng
khỏe, là màu xanh đậm, bản lá dày, bộ lá xum xuê, phân nhánh vừa phải,
sinh trưởng bán hữu hạn hoặc vô hạn (2) Có khả năng đậu quả trong điều
kiện nhiệt độ cao > 320C (không cần sử dụng thuốc đậu quả), tỷ lệ đậu > 60%
đối với 5 chùm hoa đầu tiên (3) Quả cứng, vỏ quả dày, không bị nứt khi có mưa to hoặc bị cháy nắng (4) Quả chín đều, toàn bộ quả có màu đỏ tươi đặc trưng (5) Chống chịu một số bệnh như: bệnh thán thư, thối thân pythium,
sương mai hoặc các bệnh đốm lá nâu hoặc xám
Chất lượng hạt giống: hạt giống làm gốc ghép và ngọn ghép đạt độ sạch
99%, độ ẩm nhỏ hơn 13%, tỷ lệ nảy mầm trên 85%, sức nảy mầm sau gieo 4 ngày phải đạt 85% Lượng hạt giống cần trồng cho 1 ha là 80 – 100 g giống gốc và 65 – 70 g giống ngọn
Trang 2Chuẩn bị giá thể: để sản xuất 100.000 cây giống cần: 1,2 tấn than bùn; 0,6
tấn phân hữu cơ; 7,5 kg vôi bột; 2,5 kg NPK 16-16-8; 5 kg super lân Trộn đều hỗn hợp trên, ủ 30 – 60 ngày, sau đó xay nhỏ rồi loại bỏ vật thể cứng Dùng vỉ xốp loại 50-84 lỗ/vỉ cho đầy giá thể và nén nhẹ bằng tay hoặc máy dập để khi nhổ cây giống từ vỉ đi trồng không bị vỡ
Chuẩn bị nhà phục hồi cây sau ghép Nhà để cây sau ghép được đặt gần
vườn ươm cây con để thuận lợi cho việc di chuyển cây trong quá trình ghép
Có 2 dạng nhà để cây ghép cây đối với các hộ gia đình:
- Dạng nhà để cây ghép cố định có hình bán nguyệt, rộng 2,5m, dài 4m.
Diện tích khoảng 10m2 Sử dụng ống nhựa tiền phong hoặc thép đường kính 3cm, dài 6 – 8m để làm khung nhà, mỗi khung cắm cách nhau 0,8 – 1m, dùng các thanh ngang hoặc kèo để cố định nhà tránh gió, bão
Toàn bộ khung nhà được che kín bằng nilon trắng loại 0,2 – 0,3mm sao cho phía trong nhà kín hoàn toàn Phía trước nhà có lối đi rộng 0,6 x 0,8m, được bịt kín bằng một loại cửa 2 cánh Bên trên lớp nilon là 2-3 lớp lưới đen (giảm ánh sáng) Phía dưới được san thành luống hoặc để phẳng trải nilon sau đó bơm nước vào, giữ mực nước vừa phải, dùng các giá đỡ hoặc gạch kê các khay đựng cây sao cho không bị ngập khay để cây cà chua sau ghép
- Dạng nhà ghép tạm thời có thể tháo ra, lắp lại dễ dàng giúp nông dân tiết
kiệm diện tích và có thể cất giữ sau mỗi vụ ghép Nguyên liệu là những thanh tre dài khoảng 3m (tùy thuộc độ rộng của nhà để cây), được cắm thành hình vòng cung cách nhau 50 – 60 cm trên một khu đất Dùng dây cố định các thanh tre lại với nhau, sau đó dùng nilon trắng phủ kín, phía trên che phủ thêm 2 – 3 lớp lưới đen để giảm tối đa ánh sáng mặt trời Xung quanh nhà đắp đất kín để tránh thoát hơi nước và chuột Phía dưới cùng (mặt đất) trải nilon để giữ nước
Dụng cụ ghép gồm: dao lam tiệt trùng, ống cao su ghép, chiều dài 14 –
15mm, đường kính 2 – 3 mm, độ dày thành ống 0,3 – 0,5mm, găng tay cao su
Bước 2: Tiến hành kỹ thuật gieo cây con
Tùy tình hình thời tiết, hạt cà tím được gieo trước hạt cà chua 5 – 30 ngày sao cho khi ghép đường kính cây gốc ghép và ngọn ghép tương tự nhau Nếu nhiệt độ 28 – 32 độ C hạt cà tím sẽ nảy mầm sau gieo 4 – 5 ngày, nếu
Trang 3nhiệt độ 21 - 240C thời gian nảy mầm là 7 – 9 ngày Hạt cà chua sẽ nảy mầm sau gieo 2 – 3 ngày
Hạt cà tím trước khi gieo phải ngâm nước ấm 45 - 500C trong 3 – 4 giờ, gieo 2 - 3 hạt/hốc, sau đó phủ rơm hoặc trấu lên trên rồi tưới ẩm thường xuyên trong 1 tuần Sau khi gieo 10 ngày phải dặm lại những hốc không có cây Khi cây mọc 1 - 2 lá thật, tỉa bỏ những cây xấu, cây biến dạng, sâu bệnh, chỉ để 1 cây/hốc Hạt cà chua có thể gieo vào khay hoặc gieo ra đất gần nơi gieo hạt cà tím để thuận tiện cho công việc ghép sau này
Sau gieo 15 – 16 ngày đối với cây dùng làm ngọn ghép và 19 – 20 ngày đối với cây dùng làm gốc ghép phải hạn chế tưới nước để cây đanh cứng Sau khi gieo hạt cây làm gốc ghép 25 – 26 ngày cần phân loại cây và đưa vào ghép Trong vườn ươm cần chú ý phòng trừ bệnh lở cổ rễ cho cây cà tím bằng cloruoxit đồng 0,1 – 0,2%, sâu vẽ bùa và bộ phấn bằng regent 0,01%, dầu khoáng SK99 1%
Bước 3 Tiến hành ghép cây
Trước khi đưa vào phòng ghép cần phải tưới nước đủ ẩm, phun thuốc phòng trừ sâu bệnh trước 5 – 7 ngày Dùng dao mỏng cắt vát 300 thân cây tím và thân cây cà chua phía trên 2 lá mầm và phía dưới 2 lá thật Dùng ống cao su
có đường kính 2 – 3mm để giữ ngọn ghép và gốc ghép Đưa ngọn ghép và gốc ghép vào ống cao su sao cho 2 mặt vát của ngọn ghép và gốc ghép áp vào nhau Sau khi ghép dùng bình xịt nước phun ướt đều cây trước khi đưa vào nhà phục hồi cây sau ghép
Bước 4 Chăm sóc cây sau ghép
Ngày đầu sau ghép thường xuyên phun nước (dạng sương) để cây luôn tươi
Từ ngày thứ 2 – 3 trở đi, tưới nước cho cây bằng bình bơm có vòi phun nước mịn, che nắng 100% Ba ngày sau ghép cho cây tiếp xúc ánh sáng nhẹ Từ ngày thứ 4 trở đi tăng dần ánh sáng bằng cách không che bóng lúc sáng sớm
và chiều mát Ngày thứ 7 trở đi cho cây sống điều kiện đủ sáng Khoảng 15 –
17 ngày sau khi ghép có thể đem trồng
Trong nhà phục hồi cây ghép nên tiến hành phun thuốc phòng bệnh cho cây bằng thuốc vibenC hoặc cloruaoxit đồng nồng độ phun 0,2 – 0,3% Khi đưa cây ra khỏi nhà ghép phun kết hợp thêm thuốc trừ sâu như regent hoặc seleczon (0,1 – 0,3%) Tất cả các cây được để trên giàn ươm hoặc nền đất cứng để tránh cây đâm rễ xuống đất Tiêu chuẩn cây cà chua ghép trước khi
Trang 4trồng: thời gian từ gieo hạt đến khi xuất vườn của cây cà chua ghép trên gốc
cà tím từ 45 – 50 ngày, cây xanh tươi, cao 10 – 12cm, vết ghép đã liền hoàn toàn, cây con không bị sâu bệnh