Việc đi học và học tập cơ bản phụ thuộc vào bố mẹ, ví dụ : Bố mẹ soạn đồ dùng sách vở, thậm chí bài về nhà cũng làm hộ cho con.Do đó, giáo viên cần phải hướng dẩn các em đi vào nề nếp từ[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ:
XÂY DỰNG NỀ NẾP BAN ĐẦU CHO HỌC SINH LỚP 1.
Trong thực tế, nếu học sinh không có nề nếp thì việc giáo dục và dạy-học trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao Đi đôi với nâng cao chất lượng, kết quả học tập, công tác xây dựng nề nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu học Tuy nhiên, việc hình thành cho các
em nề nếp tốt ở mọi mặt đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải giành ra rất nhiều công sức Vì vậy, việc hình thành thói quen cho trẻ là một vấn đề khó khăn đối với giáo viên lớp 1 Để có được lớp học với nề nêp tốt thì người giáo viên phải có bản lĩnh, tính dứt khoát, sự quan tâm đồng đều đến học sinh mình chủ nhiệm Bên cạnh đó, người giáo viên còn phải có tấm lòng bao dung, nhân hậu, biết yêu thương các em như con mình
Vào lớp 1 là lần đầu tiên các em cắp sách đến trường Với bao bỡ ngỡ, rất ngây thơ, lại lạ trường, lạ lớp, bạn bè chưa quen Các em từ môi trường mẫu giáo còn rất tự do, ý thức tự giác chưa cao Chắc chắn rằng, cả cha mẹ, thầy giáo cũng như chính bản thân các em đều rất mong mình học được nhiều, biết được nhiều Nhưng những cái " biết" ấy luôn phải nằm trong khuôn khổ
Với truyền thống tốt đẹp của dân tộc, thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ: " Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người."
Là người giáo viên dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, hơn ai hết chúng ta phải thấy được trọng trách của mình trong sự nghiệp trồng người Làm sao cho học sinh yêu thích học tập cũng như hăng hái tham gia các hoạt động tập thể một cách có nề nếp ngay từ những ngày đầu cắp sách đến trường
Muốn vậy, các em cần được hình thành từng bước trong mọi hoạt động ở lớp, từ nề nếp học tập, ý thức kỉ luật, thái đọ giao tiếp với thầy cô, bạn bè, trong gia đình, ngoài xã hội Rất nhiều điều cần quan tâm mà mảng học tập là một mảng lớn trong giai đoạn các em ngồi trên ghế nhà trường Vì chưa có định hướng cụ thể nên các em có rất nhiều sai sót Chính vì vậy, muốn cho các em có
nề nếp trong học tập cũng như trong sinh hoạt, biết ngăn nắp, gọn gàng, khoa học trong từng hoạt động, người giáo viên phải uốn nắn, rèn giũa cho các em ngay từ khi các em bước chân vào ngưỡng cửa nhà trường Nếu ngay từ lớp 1 được rèn nề nếp trong học tập một cách nghiêm túc và có hiệu quả thì ở các lớp sau các em cũng sẽ là những học sinh có nề nếp học tập tốt, tạo bước đi vững chắc và tạo tiền
đề cho việc rèn luyện, phấn đấu thành người công dân có ích cho đất nước sau này, những con người có trình độ văn hóa, khoa học, nhanh nhẹn, nhạy bén đáp ứng với sự phát triển của xã hội, của khoa học tiên tiến trong thế kỉ 21
Xuất phát từ những suy nghĩ trên, tôi đề ra một số yêu cầu cần xây dựng
"nề nếp ban đầu cho học sinh lớp 1" như sau:
1/ Nề nếp học tập trên lớp:
Từ thực tế giảng dạy nhiều năm ở lớp 1, tôi thiết nghĩ để học sinh có nề nếp học tập tốt thì ngay từ khi nhận lớp giáo viên cần làm một số việc như:
Trang 2- Ngày đầu tiên nhận lớp, giáo viên cần linh hoạt, tạo sự thân mật giữa thầy
và trò Giáo viên vừa cứng rắn, cương quyết vừa thể hiện tình cảm dịu dàng yêu thương chăm sóc các em, vừa dạy vừa tạo ra những trò chơi để cuốn hút các em
- Hướng dẫn các em học nội quy chi tiết, tỉ mỉ, phân tích kỹ để các em hiểu nội quy đó.Ví dụ: xếp hàng thẳng là thế nào, trật tự nghe giảng và hăng hái phát biểu ra sao, hát đầu giờ phải làm gì, thể dục giữa giờ như thế nào cho đúng…
- Sắp xếp chỗ ngồi hợp lí cho từng học sinh, ưu tiên học sinh bị cận, học sinh nhỏ bé ngồi trên, xen kẽ giữa các em nam và nữ… Phân công tổ trưởng quản lí
tổ viên, lớp trưởng, lớp phó quản lí chung cả lớp.Xây dựng đôi bạn cùng tiến sao cho học sinh trong từng bàn có thể giúp đỡ nhau trong học tập
- Mọi môn học đối với các em là hoàn toàn mới mẻ Cần giới thiệu với các
em từng môn học, các loại sách vở và đồ dùng học tập cho môn học đó cũng như cách sử dụng chúng
- Rèn luyện các kĩ năng: Nghe, nói, đọc, viết một cách cụ thể để trở thành thói quen, thành nề nếp trong học tập
Ví dụ: Trong giờ Học vần, học sinh khi nào phát âm, đánh vần, khi nào đọc trơn, phân tích tiếng, tất cả đều theo hiệu lệnh GV như: đọc cá nhân, đọc theo tổ, theo nhóm…
- Đặc biệt trong quá trình xây dựng nề nếp, vai trò của giáo viên chủ nhiệm rất quan trọng, giáo viên cần thể hiện sự nghiêm khắc nhưng cũng phải biết kết hợp dạy học với các trò chơi, giáo viên vừa cứng rắn cương quyết vừa thể hiện tình cảm dịu dàng yêu thương chăm sóc các em, giáo viên luôn luôn là người làm gương, là tấm gương sáng cho các học sinh Người thầy tốt sẽ sản sinh ra những học trò tốt Việc động viên khen thưởng - phê bình kịp thời, chính xác sẽ tạo cho học sinh tính hăng say, tích cực tham gia vào các hoạt động của lớp cũng như của nhà trường Tạo sự thân mật giữa thầy và trò, tạo cho các em sự gần gũi , thân thiết , cho các em một niềm tin, sự tin tưởng để các em luôn có cảm giác lớp học như ngôi nhà thứ hai của mình.Giáo viên có thể dành một thời gian đầu để các
em làm quen với môi trường học tập mới, xây dựng nề nếp ổn định ngay từ đầu trước khi vào việc chính là học tập
- Trong những giờ học trên lớp, để đảm bảo không khí " học mà vui, vui mà học", giáo viên cần hướng cho học sinh có nề nếp giơ tay phát biểu ý kiến, chăm chú nghe giảng hay ý thức tham gia các trò chơi học tập một cách tự giác Lớp học phải trật tự thì cô giáo mới giảng, tuyệt đối không có tình trạng thầy nói, trò nói, không ai nghe ai
- Ngoài ra, tôi đó hướng dấn tỉ mỉ về yêu cầu thi đua giữa các tổ và các cá nhân ngay từ buổi học đầu tiên để các em phấn đấu.Luôn duy trì đều đặn hoạt động thi đua giữa các tổ, các cá nhân, có khen chê kịp thời Lấy tiêu chí khen, động viên là chính
- Quy định các kí hiệu trong từng tiết học:
+ Cách lấy đồ dùng học tập theo đúng kí hiệu
+ Cách giơ bảng, hạ bảng
+ Kí hiệu đánh vần đọc trơn, phân tích
Trang 3+ Trong khi giáo viên hướng dẫn viết hay đọc mẫu bài thì học sinh phải theo dõi vào SGK
+Rèn cho học sinh thói quen đọc bài theo dãy để giúp học sinh chú ý trong giờ học
+Trong giờ học thủ công cần rèn cho học sinh cách sử dụng đồ dùng an toàn, tiết kiệm
+Giờ sinh hoạt sao giáo viên cần kết hợp với phụ trách sao tổ chức cho các em sinh hoạt đúng nội dung, trật tự
- Khi học sinh đọc bài trong sách phải uốn nắn ngay cách cầm sách, cách đứng đọc, cách lấy hơi để đọc to và rõ ràng
- Trong giờ Tập viết, ngoài việc hướng dẫn viết đúng, viết đẹp còn phải hướng dẫn cách cầm bút, để vở, cách viết, chẳng hạn như nơi đặt bút bắt đầu và kết thúc của một chữ để có vở sạch, chữ đẹp
+Giờ sinh hoạt lớp : Giáo viên nhận xét chung cả lớp Tuyên dương những học sinh ngoan và tặng phần thưởng cho các em Nhắc nhở những em chưa tiến bộ cần biết học tập các bạn ngoan.Giáo viên phát động đợt thi đua mới
- Song song với việc kiến thức , cần rèn hành vi đạo đức cho học sinh qua các
môn học Ngay sau khi nhận lớp,giáo viên phải hướng dẫn các em ý thức chào hỏi thầy cô trong trường, xin phép thây cô khi ra vào lớp, vui chơi an toàn khi ra chơi…
2/ Nề nếp học tập ở nhà:
- Thống nhất với cha mẹ học sinh qua buổi họp phụ huynh đầu năm để cùng phối hợp việc các em có nề nếp, buổi tối về nhà biết ngồi vào góc học tập của mình để đọc lại phần bài vừa học trong ngày
3/ Nề nếp giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập:
Các em chưa thực sự có ý thức trong việc giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập
mà giáo viên phải tỉ mỉ, chịu khó nhắc nhở, hướng dẫn các em cách bảo quản, giữ gìn cho được bền lâu như: dùng xong phải cất, không vứt lung tung Phải biết sách vở, đồ dùng nào là của mình, của bạn để tránh khỏi lẫn lộn
4/ Nề nếp đi học đúng giờ:
Phối hợp với cha mẹ học sinh tập cho các em tính tự lập, tự làm một số việc cần thiết cho bản thân để đi học đúng giờ như: tự thức dậy, tự làm vệ sinh cá nhân, tự ăn sáng, thay quần áo
5/ Nề nếp xếp hàng ra vào lớp:
- Quy định vị trí đứng cho các em và mỗi em mang một số thứ tự nhất định trong hàng ngũ của mình
- Khi nghe hiệu lệnh trống vào lớp thì đứng ngay vào vị trí
- Cha mẹ có vào trong sân đón cũng không bước ra khỏi hàng và đi theo hàng ra tới cổng
Kết luận:
- Các em học sinh lớp một ở độ tuổi 6 tuổi, các em còn non nớt, lần đầu tiên cắp sách tới trường còn nhiều bỡ ngỡ Hơn nữa đa số các em được bố mẹ chiều chuộng, ví dụ: còn bế đi học, dỗ dành cháu vào lớp…Các em chưa có tính tự lập
Trang 4trong học tập Việc đi học và học tập cơ bản phụ thuộc vào bố mẹ, ví dụ : Bố mẹ soạn đồ dùng sách vở, thậm chí bài về nhà cũng làm hộ cho con.Do đó, giáo viên cần phải hướng dẩn các em đi vào nề nếp từ những thứ đơn giản, nhỏ bé ở một môi trường mới như nhớ tên tên trường, tên lớp, vị trí lớp học của mình, xếp hàng ra vào lớp, đọc “5 điều Bác Hồ dạy”, vệ sinh cá nhân phải sạch sẽ, tóc gọn gàng, biết đi học đúng giờ, ăn mặc gọn gàng; biết xếp hàng ra vào lớp, ngay ngắn, nghiêm túc; đi vệ sinh đúng chỗ và giữ vệ sinh chung; biết chào hỏi thầy cô giáo,khách tới thăm lớp, xin phép ra vào lớp Đặc biệt rèn cho các em tính tự lập
tự làm một số công việc phục vụ bản thân: tự xúc ăn; rửa tay khi ăn; cất và lấy gối sau khi ngủ xong Từ đó rèn cho các em những cơ sở ban đầu để bước vào việc học tập
- Bên cạnh đó, ban đầu giáo viên cần xây dựng một đội ngũ cán bộ lớp nhiệt tình, năng nổ và phải có ý thức rèn luyện phong thái tự tin làm lớp trưởng, phải học giỏi chăm ngoan và luôn nghiêm túc trong công việc mà cô giáo giao, học tập tạo nền tảng ban đầu cho lớp đi vào nề nếp, thời gian tiếp theo giáo viên có thể thay đổi luân phiên lớp trưởng , lớp phó, các tổ trưởng để cho các em làm quen với tác phong lãnh đạo, rèn ý thức kĩ luật Sau mỗi tuần, giáo viên cần tổ chức những buổi sinh hoạt lớp để nhận xét công việc trong tuần qua: Cả lớp cùng nhận xét các việc mà lớp đã thực hiện, nhận xét được mặt tốt cần phát huy cho lớp trong thời gian tới
- Đặc biệt giáo viên cần kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, trao đổi thống nhất với phụ huynh về việc giáo dục con em mình Có như thế các em mới dần hình thành được thói quen tốt , tạo ra sự giáo dục đồng nhất giữa phụ huynh
và nhà trường
Trên đây là những kinh nghiệm của tôi khi xây dựng nề nếp cho HS Học sinh lớp 1 còn nhỏ, ý thức tổ chức kỷ luật chưa cao nhưng tôi hy vọng với sự kiên trì của giáo viên các con sẽ nhanh chóng đi vào nề nếp, ổn định cho việc học Mỗi giáo viên là người mẹ thứ hai của các em, phải thật kiên trì vẽ lên trang giấy trắng của mình những gì đẹp nhất, làm tiền đề cho các lớp học sau Để làm tốt được những việc trên không thể ngày một ngày hai, do vậy người giáo viên thật
sự phải có các tâm, có lòng yêu trẻ, yêu nghề thì mới đạt hiệu quả trong việc
“trồng người”
Ái Nghĩa, ngày 21/ 11/ 2012
Người viết
Phạm Thị Anh