Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1 Nhóm tác giả đề cập đến phương pháp giảng dạy Văn trong nhà trường phổ thông
Bộ môn “Phương pháp dạy học Văn” ở nước ta được xem là một lĩnh vực khoa học còn non trẻ, vì chỉ mới hình thành và phát triển trong khoảng 40 năm qua Sự non trẻ này thể hiện qua việc số lượng sách tham khảo về kỹ năng dạy học, kinh nghiệm giảng dạy và giáo trình chuyên môn hiện vẫn còn rất hạn chế.
Kể từ năm 1963, bộ môn dạy học Văn tại Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ, không còn lạc hậu hay nghèo nàn Sự phát triển này được thể hiện qua các giáo trình mới như “Phương pháp dạy học Văn” của Phan Trọng Luận và các tác giả khác, cùng với các chuyên luận phương pháp học tập như “Vấn đề giảng dạy tác phẩm văn học theo loại thể” do Trần Thanh Đạm chủ biên và “Mấy vấn đề phương pháp dạy thơ văn cổ Việt Nam” của Nguyễn Sĩ Cẩn Những tài liệu này không chỉ cung cấp phương pháp giảng dạy mà còn khuyến khích tư duy sáng tạo trong việc tiếp cận văn chương.
Bài viết "Dạy văn là một quá trình rèn luyện toàn diện" của Phạm Văn Đồng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảng dạy văn học không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình phát triển toàn diện cho người học.
Trong lĩnh vực giảng dạy văn học, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tầm quan trọng của việc khai trí và khai tâm cho học sinh, như trong tác phẩm của Lê Ngọc Trà Nguyễn Duy Bình nhấn mạnh sự cảm thụ của học sinh trong quá trình học, trong khi Đặng Hiểu đề xuất phương pháp dạy văn theo hướng phát triển tư duy Lê Trung Thành cũng đã nghiên cứu về các tình huống có vấn đề trong dạy học tác phẩm văn chương, góp phần làm phong phú thêm phương pháp giảng dạy Ngoài ra, các công trình nghiên cứu ở bậc tiến sĩ và thạc sĩ, như của Đỗ, cũng đã khám phá những hình thức hoạt động của học sinh trong giờ dạy văn học ở bậc trung học phổ thông, thể hiện sự đa dạng trong cách tiếp cận giảng dạy.
Huy Quang nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích cực hóa hoạt động của học sinh trong giờ học tác phẩm văn chương ở trường phổ thông trung học Trong khi đó, Trịnh Xuân Vũ đề cập đến những biện pháp cụ thể để nâng cao sự tham gia của học sinh Nguyễn Thị Ngân cũng đưa ra các câu hỏi nêu vấn đề trong giờ giảng văn, nhằm kích thích tư duy và sự sáng tạo của học sinh.
Trong những năm gần đây, phương pháp giảng dạy văn học đã không ngừng phát triển, kết hợp những thành tựu từ các lĩnh vực khác để tối ưu hóa quy trình giảng dạy Sự tổng hợp này giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao.
2 Nhóm tác giả vận dụng thành tựu của các ngành khoa học kế cận vào chuyên ngành phương pháp giảng dạy Văn học
Một số nhà nghiên cứu không chỉ giới hạn trong chuyên ngành của mình mà còn áp dụng thành tựu từ các lĩnh vực khác như Tâm lí học và Lí luận dạy học để phát triển phương pháp giảng dạy mới Phạm Toàn đã viết “Công nghệ dạy văn” dựa trên lí luận dạy học, trong khi Nguyễn Thị Dư Khánh sử dụng “Thi pháp học” để phân tích tác phẩm trong cuốn “Phân tích tác phẩm văn học từ góc độ thi pháp” Nguyễn Thanh Hùng cũng đã vận dụng lí thuyết này trong giảng dạy với những khái niệm về “sự sáng tạo trong tiếp nhận văn học ở bạn đọc học sinh” Hai cuốn sách của ông, “Hiểu văn, dạy văn” (2000) và “Đọc và tiếp nhận văn chương” (2002), mặc dù chỉ là những gợi ý ban đầu, nhưng cho thấy khả năng áp dụng lí thuyết vào giảng dạy văn học là khả thi.
3 Nhóm nghiên cứu về thơ văn Nguyễn Đình Chiểu
Nguyễn Đình Chiểu là một trong những tác gia văn học Trung đại Việt Nam nổi bật, tác phẩm của ông nhanh chóng được công chúng đón nhận và xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng Từ góc độ nghiên cứu, thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu không chỉ thu hút các nhà nghiên cứu Việt Nam mà còn gây sự chú ý đặc biệt từ người Pháp ngay từ những năm 1860 Theo lý thuyết "tiếp nhận văn học", nội dung thơ văn của ông được hiểu theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào tầm nhìn và động cơ tiếp nhận của độc giả, đặc biệt là người Pháp, những người đóng vai trò khai phá và cai trị thời bấy giờ.
Truyện “Lục Vân Tiên” không chỉ phản ánh những đặc trưng cơ bản của dân tộc Việt Nam mà còn cung cấp cái nhìn sâu sắc về đời sống xã hội ở Nam Kỳ Giá trị của tác phẩm này được các học giả Việt Nam đánh giá từ nhiều góc độ khác nhau, đặc biệt là trong bối cảnh thơ văn chống Pháp của Nguyễn Đình Chiểu Sự khai thác và nhận diện các giá trị mới của “Lục Vân Tiên” sẽ được trình bày chi tiết hơn trong chương 2.
Trong bối cảnh giáo dục phổ thông thời Pháp thuộc, Nguyễn Đình Chiểu đã được giáo sư Dương Quảng Hàm công nhận là một tác gia văn học nổi bật trong thể loại truyện Nôm.
Từ sau năm 1945, việc giảng dạy thơ văn Nguyễn Đình Chiểu ở miền Bắc đã bước sang một giai đoạn mới, không chỉ giới hạn ở tác phẩm “Lục Vân Tiên” mà còn mở rộng sang thơ văn yêu nước chống Pháp Bài thơ “Ngóng gió đông” được đưa vào giảng dạy như một tác phẩm thất ngôn bát cú độc lập Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” được công nhận là một tượng đài nghệ thuật về người anh hùng nông dân, thể hiện tinh thần kiên cường của những người anh hùng thất thế Hai bài viết quan trọng về giảng dạy thơ văn Nguyễn Đình Chiểu là của Nguyễn Đình Chú và Trần Thị Thìn, nhấn mạnh sự cần thiết phải khám phá và truyền đạt vẻ đẹp của văn chương Đồ Chiểu từ cả góc độ người dạy và người học.
Những người chưa yêu thích văn chương Đồ Chiểu thường chỉ đọc qua loa và bỏ qua những tác phẩm mà họ cho là không phù hợp với sở thích cá nhân Điều này dẫn đến ấn tượng không tốt về văn chương Đồ Chiểu Hơn nữa, khả năng cảm thụ văn học của họ còn hạn chế và đơn điệu.
Trần Thị Thìn tại Long An đã đề xuất các phương pháp giúp giáo sinh nhận thức rõ ràng về trách nhiệm của mình đối với quê hương và đất nước, cũng như đối với các thế hệ đi trước, đặc biệt là những nhân vật đáng kính như Nguyễn Đình Chiểu.
Các bài viết và nghiên cứu về phương pháp giảng dạy Văn học rất phong phú và đa dạng, mở ra nhiều con đường cho các nhà sư phạm trong việc giảng dạy tác phẩm, đặc biệt là thơ văn Nguyễn Đình Chiểu Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào đề cập cụ thể đến phương pháp giảng dạy thơ văn Nguyễn Đình Chiểu ở trường Trung học phổ thông (THPT) theo hướng tiếp nhận của học sinh trong bối cảnh xã hội hiện nay Do đó, các nhà sư phạm cần cụ thể hóa phương pháp giảng dạy thông qua giáo án và bài học cụ thể, vì mỗi tác giả và tác phẩm yêu cầu cách tiếp cận khác nhau Đề tài “Phương pháp dạy – học thơ văn Nguyễn Đình Chiểu ở trường Trung học phổ thông theo hướng hoạt động tiếp nhận của học sinh” hy vọng sẽ đáp ứng yêu cầu này, cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho cả giáo viên và học sinh trong quá trình dạy - học.
Mục đích, nhiệm vụ đề tài
Luận văn này áp dụng thành tựu từ các chuyên ngành như Tâm lý học, Giáo dục học và Nghiên cứu phê bình văn học để tìm kiếm giải pháp tích cực trong việc hướng dẫn học sinh tiếp cận với tác phẩm văn học Tuy nhiên, đây chỉ là những bước thử nghiệm ban đầu, và luận văn hiện tại chỉ tập trung vào việc áp dụng vào một số bài giảng về tác giả Nguyễn Đình Chiểu.
2 Để đạt được mục đích đó, luận văn đề ra một số nhiệm vụ cơ bản sau đây:
Luận văn cần xác định rõ các cơ sở lý luận liên quan đến việc dạy và học thơ văn Nguyễn Đình Chiểu theo hướng tiếp nhận của học sinh Việc dành một phần thích hợp để giải thích vấn đề này là cần thiết, vì nó tạo nền tảng cho việc đề xuất các phương pháp dạy học hiệu quả hơn trong việc tiếp cận thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu.
Luận văn cần xác định các cơ sở thực tiễn qua khảo sát tình hình tiếp nhận thơ văn Nguyễn Đình Chiểu từ nhiều đối tượng khác nhau qua các thời kỳ Việc này sẽ tạo nền tảng vững chắc để đề xuất phương pháp dạy và học phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục văn học.
Luận văn này đề xuất một phương pháp tiếp cận thơ văn Nguyễn Đình Chiểu trong giảng dạy tại trường phổ thông, dựa trên các lý thuyết từ Tâm lý học, Giáo dục học và Nghiên cứu tiếp nhận Văn học Mục tiêu là nâng cao hiệu quả dạy học tác phẩm văn học của ông, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giáo dục hiện nay.
Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài chính là quá trình tiếp nhận thơ văn Nguyễn Đình Chiểu của GV và HS ở nhà trường phổ thông hiện nay
Tiếp nhận văn học là một hoạt động cá nhân sâu sắc, liên quan đến tình cảm, thị hiếu và thẩm mỹ của mỗi người trong từng thời đại Trong môi trường học đường, việc tiếp nhận văn học yêu cầu học sinh phải có sự tự giác và tự nguyện Nếu học sinh không trở thành chủ thể trong quá trình tiếp nhận, và tác phẩm văn học không được khám phá và trải nghiệm, thì việc tiếp nhận văn học trong trường phổ thông sẽ không đạt được hiệu quả mong muốn trong giảng dạy.
Nguyễn Đình Chiểu là một hiện tượng văn hóa quan trọng, và sự đón nhận nồng nhiệt đối với thơ văn của ông không có gì khó hiểu Tuy nhiên, việc tiếp nhận thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu cần được xem xét ở mức độ và giá trị nào, đặc biệt là trong bối cảnh giáo dục.
Luận văn này tập trung vào cách GV tổ chức cho học sinh tiếp nhận các thể loại và tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu, nhằm nâng cao hiểu biết và cảm nhận của học sinh đối với văn học.
2 Trước các trường phái, các giai đoạn phát triển của Tâm lí học, Giáo dục học,
Trong nghiên cứu phê bình văn học, chúng tôi tập trung vào những vấn đề trực tiếp liên quan đến công tác giảng dạy, và sẽ không đề cập đến những nội dung ít hoặc không liên quan.
Trong công việc khảo sát thực tiễn, chúng tôi đã thu thập kết quả chủ yếu từ các phiếu tham khảo ý kiến, giáo án và bài giảng của 32 giáo viên, cùng với vở ghi chép, bài soạn, phiếu đánh trắc nghiệm khách quan và phiếu tham khảo ý kiến về môn học từ 554 học sinh tại 5 trường: Trường THPT Bắc Bình, Trường THPT Hoà Đa, Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai (Tỉnh Bình Thuận), Trường THPT chuyên ban Tân Phú (Tỉnh Đồng Nai) và Trường THPT Trần Khai Nguyên (Thành phố Hồ Chí Minh) trong năm học 2004 – 2005 và 2005 - 2006.
Các phương pháp nghiên cứu
Dựa vào đặc điểm của đối tượng nghiên cứu và mục tiêu của luận văn, chúng tôi đã áp dụng một số phương pháp chính trong quá trình thực hiện đề tài.
1 Phương pháp nghiên cứu liên ngành
Trong quá trình thực hiện luận văn, chúng tôi không chỉ nghiên cứu kiến thức chuyên ngành mà còn tìm hiểu các vấn đề liên quan từ những lĩnh vực khác như nghiên cứu và phê bình văn học, tâm lý học, và lý luận dạy học Điều này giúp chúng tôi rút ra những vấn đề cần thiết phục vụ cho đề tài đang thực hiện.
2 Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế
Phương pháp này được vận dụng bằng nhiều cách khác nhau:
Chúng tôi đã tiến hành phát phiếu phỏng vấn và thăm dò ý kiến giáo viên (GV) và học sinh (HS) nhằm nắm bắt tình hình dạy học thơ văn Nguyễn Đình Chiểu trong các trường phổ thông hiện nay Đặc biệt, trong quá trình khảo sát, chúng tôi chú trọng đến cách tiếp nhận của học sinh.
- Dự giờ trực tiếp GV đứng lớp để có căn cứ xác thực về thực trạng này
- Khảo sát giáo án của GV và vở ghi chép của HS đối với môn giảng văn, nhất là các bài học về thơ văn Nguyễn Đình Chiểu
Sử dụng phương pháp này nhằm tập hợp, thống kê các ý kiến đã được tham khảo để đưa ra con số cụ thể về tình hình này
Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh đối chiếu là một công cụ quan trọng trong việc đánh giá kết quả và tư liệu tham khảo từ thực tế giảng dạy Phương pháp này giúp so sánh giữa lý thuyết và thực tiễn, từ đó nêu bật những vấn đề còn tồn tại Qua việc tổng hợp và đối chiếu, chúng ta có thể tìm ra nguyên nhân và đề xuất những giải pháp thích hợp nhằm cải thiện chất lượng giảng dạy.
5 Phương pháp nghiên cứu văn bản cụ thể
Phương pháp này giúp đối chiếu và kiểm chứng các ý kiến trước đây với nội dung văn bản, đồng thời phát hiện những đặc sắc mới trong thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu.
Đóng góp của luận văn
Mặc dù đề tài "Phương pháp dạy - học thơ văn Nguyễn Đình Chiểu ở trường Trung học phổ thông theo hướng hoạt động tiếp nhận của học sinh" còn đang trong giai đoạn học tập và thể nghiệm, nhưng những nỗ lực trong quá trình thực hiện đã mang lại một số đóng góp quan trọng cho việc giảng dạy thơ văn trong các trường học hiện nay.
Luận văn này cung cấp một cái nhìn tổng quan và ngắn gọn về Tâm lý học hoạt động, phương pháp dạy học mới và “Mĩ học tiếp nhận” Mục tiêu là giúp giáo viên có thêm tài liệu tham khảo từ các chuyên ngành liên quan, từ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy Văn học.
Bài viết đề xuất các phương pháp giảng dạy thơ văn Nguyễn Đình Chiểu trong trường phổ thông hiện nay, dựa trên thực tiễn giảng dạy và lý thuyết đã được nêu Việc áp dụng những phương pháp này sẽ nâng cao hiệu quả giảng dạy và giúp học sinh hiểu rõ hơn về tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu.
Với phương pháp tiếp cận mới, hy vọng học sinh sẽ yêu thích môn Văn học hơn Khi các em tự khám phá tác phẩm bằng khả năng của mình, môn Văn sẽ trở thành một lựa chọn hấp dẫn Điều này giúp thế hệ trẻ phát triển khát vọng vươn tới Chân – Thiện – Mĩ và trang bị những phương pháp cần thiết để tự tin bước vào cuộc sống.
Cấu trúc luận văn
Ngoài hai phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm có ba chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận định hướng phương pháp dạy - học tác phẩm văn chương trong trường phổ thông tập trung vào việc phát triển hoạt động tiếp nhận của học sinh Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn kích thích tư duy sáng tạo và khả năng phân tích tác phẩm văn học Hướng tiếp cận này khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh, từ đó nâng cao hiệu quả học tập và phát triển kỹ năng cảm thụ văn chương.
1.1 Những thành tựu của Tâm lí học là cơ sở xác định đúng về chủ thể HS trong quá trình dạy học Văn
1.2 Những quan điểm mới về Giáo dục học là cơ sở lí luận giúp cho việc xác định đúng bản chất của quá trình dạy học Văn
Lí thuyết Tiếp nhận văn học đã đóng góp quan trọng vào việc xây dựng phương pháp dạy học Văn trong trường phổ thông, nhằm nâng cao khả năng tiếp nhận của học sinh Chương 2 sẽ trình bày tình hình tiếp nhận thơ văn Nguyễn Đình Chiểu trong giới nghiên cứu và trong chương trình giảng dạy tại các trường THPT.
2.1 Ý nghĩa sư phạm của công việc này đối với GV trong việc đề ra phương pháp dạy học thơ văn Nguyễn Đình Chiểu
Tình hình tiếp nhận Đồ Chiểu và thơ văn của Cụ đã diễn ra từ lâu, thể hiện sự trân trọng và yêu mến của độc giả Qua thực tế tiếp nhận, việc nghiên cứu và giảng dạy thơ văn Đồ Chiểu cho học sinh trong nhà trường phổ thông hiện nay cần được cải tiến, nhằm phát huy giá trị văn học và nâng cao khả năng cảm thụ nghệ thuật của học sinh.
Chương3:Phương pháp dạy – học thơ văn Nguyễn Đình Chiểu ở trường trung học phổ thông theo hướng hoạt động tiếp nhận của học sinh
3.1 Những vấn đề cần chú ý khi dạy – học thơ văn Đồ Chiểu trong nhà trường phổ thoâng
3.2 Phương pháp tổ chức của GV khi giảng dạy thơ văn Nguyễn Đình Chiểu ở trường THPT
3.3 Một số gợi ý về phương pháp tiếp nhận của HS khi học thơ văn Đồ Chiểu
CƠ SỞ LÍ LUẬN ĐỊNH HƯỚNG CHO PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TPVC
TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG HOẠT ĐỘNG TIẾP NHẬN CỦA HỌC SINH
Chuyên ngành phương pháp dạy học Văn hiện nay đã có sự đổi mới quan trọng bằng cách áp dụng các thành tựu khoa học liên ngành, tạo điều kiện cho sự thay đổi triệt để trong phương pháp giảng dạy Phương pháp dạy học Văn trong trường phổ thông hiện nay tập trung vào hoạt động tiếp nhận của học sinh, dựa trên những thành tựu từ Tâm lý học, Lí luận dạy học và Lí luận phê bình văn học Đặc biệt, thành tựu của Tâm lý học đóng vai trò then chốt trong việc xác định đúng vai trò của học sinh trong quá trình dạy học Văn.
1.1.1 Tâm lí học lứa tuổi và Tâm lí học sư phạm
Từ thế kỉ XVIII, nhà giáo dục J.J Rutxô đã chỉ ra rằng trẻ em có tâm lý và cách nhìn nhận thế giới khác biệt so với người lớn Ông nhấn mạnh rằng trẻ em không chỉ là phiên bản thu nhỏ của người lớn, và điều này yêu cầu các nhà sư phạm phải điều chỉnh phương pháp dạy học để phù hợp với trí tuệ, nguyện vọng và cảm xúc độc đáo của học sinh Việc phát huy những nhu cầu và tình cảm tốt đẹp của trẻ em là rất cần thiết trong giáo dục.
Theo các nhà tâm lý học, mỗi giai đoạn phát triển có những đặc điểm riêng về năng lực và nhân cách, trong đó lứa tuổi học sinh THPT là thời điểm quan trọng cho sự phát triển trí tuệ Ở giai đoạn này, khả năng quan sát của học sinh trở nên có mục đích, hệ thống và toàn diện hơn, chịu ảnh hưởng của tư duy ngôn ngữ Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc dạy học Văn, vì văn học đòi hỏi học sinh có năng lực quan sát cao, bao gồm cả khả năng liên tưởng và tưởng tượng Hơn nữa, văn học không chỉ là nghệ thuật ngôn từ mà còn là phương tiện phản ánh sâu sắc những giá trị cuộc sống.
Tâm lý học lứa tuổi chỉ ra rằng sự tập trung chú ý của học sinh THPT có sự thay đổi đáng kể Học sinh thường ưu tiên các môn học mà họ cảm thấy có ý nghĩa thực tiễn và quan trọng, đồng thời cũng học theo hứng thú cá nhân Điều này tạo ra thách thức cho giáo viên trong việc yêu cầu học sinh phải học đều tất cả các môn, đặc biệt là những môn mà học sinh không thích Tuy nhiên, nếu giáo viên biết cách khơi dậy nhu cầu và hứng thú của học sinh, họ có thể tạo ra những cơ hội học tập tích cực Thực tế cho thấy, cùng một môn học và bài học, nhưng với phương pháp giảng dạy khác nhau, giáo viên có thể làm thay đổi quan niệm của học sinh về môn học, từ đó tạo ra sự hứng thú và say mê trong việc học.
Cấu trúc não phức tạp và chức năng phát triển của não giúp học sinh THPT có tư duy tích cực, độc lập và sáng tạo hơn Tuy nhiên, hiện nay, học sinh vẫn chưa đạt được mức độ tư duy này, thường dựa dẫm vào người lớn và lặp lại kiến thức một cách thụ động Mặc dù có sự sáng tạo, tư duy của các em đôi khi vẫn còn cảm tính và thiếu tính phê phán Điều này dẫn đến việc các nhà sư phạm thường dạy theo cách cung cấp kiến thức có sẵn, yêu cầu học sinh lặp lại mà không khuyến khích sự chủ động trong tư duy.
Tâm lý học dạy học khẳng định rằng chất lượng học tập không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài như nội dung, phương pháp giảng dạy và cơ sở vật chất, mà còn bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các yếu tố bên trong của học sinh Sự nhận thức về mục đích học tập, nhu cầu, động cơ, hứng thú, kinh nghiệm và tri thức, cùng với trình độ phát triển trí tuệ và kỹ năng học tập, là những yếu tố quyết định đến chất lượng học tập, đặc biệt trong môn Văn học Việc dạy Văn, đặc biệt là thơ văn Nguyễn Đình Chiểu, theo hướng khuyến khích hoạt động tiếp nhận của học sinh, sẽ giúp khai thác sâu sắc các yếu tố bên trong, từ đó nâng cao hiệu quả trong quá trình dạy học.
Tâm lí học hoạt động là một trong những học thuyết tâm lí phát triển mạnh mẽ vào thế kỉ
Học thuyết này được coi là một cuộc cách mạng quan trọng trong tâm lý học, đặc biệt trong nghiên cứu sự hình thành và phát triển trí tuệ cá nhân.
Xuất phát từ triết học Macxit, các nhà tâm lý học như L.X Vưgôtxki, A.N Lêonchiev, X.L Rubinstêin và P.Ia Galperin đã nghiên cứu và giải quyết các vấn đề liên quan đến hoạt động của con người Mặc dù mỗi người có những vấn đề riêng biệt, nhưng họ đã cùng nhau tạo ra một công trình thống nhất cho quá trình phát triển của tâm lý học hoạt động.
Học thuyết này nổi bật với các nguyên lý phương pháp luận nghiên cứu, ảnh hưởng đến mọi khía cạnh liên quan đến việc hình thành trí tuệ cá nhân Nó cũng đặt ra nhiều vấn đề quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc đối với những người làm công tác giảng dạy.
Dạy học đi trước sự phát triển và kéo theo sự phát triển, kết luận này của
L.X.Vưgôtxki ngày nay có một ý nghĩa vô cùng quan trọng
Tâm lý học xem dạy và học là chức năng xã hội quan trọng, giúp truyền đạt và tiếp nhận kinh nghiệm mà xã hội đã tích lũy Qua đó, quá trình này biến những kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân.
Kinh nghiệm xã hội hiện đại gắn liền với sự phát triển tri thức khoa học, yêu cầu dạy học không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức quá khứ mà còn phải cung cấp cái nhìn toàn diện về sự phát triển của nhân loại trong hiện tại và tương lai Phương pháp dạy học hiện nay cần khuyến khích học sinh phát triển khả năng trừu tượng và khái quát, giúp họ nhận diện nguyên lý và cơ chế hình thành sự vật, hiện tượng Đối mặt với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, nhà trường cần lựa chọn nội dung và phương pháp dạy học hiệu quả, đồng thời hướng tới việc dạy cách học và tiếp thu kiến thức theo hệ thống hiện đại, nhằm thể hiện khả năng “đi trước” trong sự phát triển của xã hội.
Văn học thường bị xem là lĩnh vực lạc hậu, thậm chí đi ngược lại với sự phát triển của xã hội hiện đại.