Tài liệu Béo phì: Nguy cơ khi dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới docx

Béo phì: Nguy cơ khi dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới Thuốc an thần kinh là một loại thuốc không thể thiếu được trong điều trị tâm thần học.. ưu việt hơn hẳn những thuốc thế hệ cũ về

Béo phì: Nguy cơ khi dùng thuốc

an thần kinh thế hệ mới

Thuốc an thần kinh là một loại thuốc không thể thiếu được trong điều trị tâm thần học Từ những năm 1990, với sự ra đời của những thuốc an thần kinh thế

hệ mới như olanzapin, clozapin, risperidone ưu việt hơn hẳn những thuốc thế hệ

cũ về mặt tác dụng phụ là ít hoặc không gây ra những hội chứng ngoại tháp như loạn trương lực cơ cấp, bồn chồn bất an, loạn động muộn nhưng nó lại có những tác dụng phụ khác đó là gây béo phì Đây cũng là một vấn đề khiến các thầy thuốc phải cân nhắc

Trong thực tế điều trị cho thấy, béo phì là một tác dụng phụ không thể phủ nhận ở bệnh nhân dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới Theo nhiều nghiên cứu, tỷ

lệ tăng cân đối với bệnh nhân dùng loại thuốc olanzapin là khoảng 75%, đối với clozapin là 53% Nguyên nhân của tình trạng béo phì là do đặc tính gắn vào các receptor của hệ thống dopamin, cụ thể là receptor 5HT2 dẫn đến rối loạn điều hòa năng lượng của hệ thần kinh trung ương, gây tăng cảm giác ngon miệng, thèm những thức ăn béo, ngọt, thay đổi tốc độ chuyển hóa dẫn đến tăng cân

Hội chứng béo phì là một hội chứng với những biểu hiện sau đây của bệnh nhân dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới:

Béo bụng: vòng bụng của bệnh nhân tăng nhanh sau khi được chỉ định dùng thuốc, đối với nam thường là vòng bụng > 102cm, với nữ > 88cm

Tăng triglicerid máu > 1, 69mmol/lit

Hạ một loại mỡ máu là HDL, là một loại có tác dụng làm giảm xơ vữa động mạch, ở nam giới < 1,04 mmol/lit, nữ giới , 1,29 mmol/lit

Làm huyết áp tăng trên 130/85 mmHg

Tăng đường máu trên 6,1mmol/lil

Với hội chứng béo phì này, người bệnh có nguy cơ mắc nhiều bệnh lý khác

do béo phì gây ra như đái tháo đường týp 2, bệnh tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch rất nguy hiểm

Vậy phải làm thế nào để phòng tránh béo phì do các thuốc này gây ra? Những bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới olanzapin, clozapin cần phải được hướng dẫn về cách dự phòng và phát hiện sớm những biểu hiện của hội chứng béo phì

Bệnh nhân cần được hướng dẫn chế độ ăn hợp lý, hạn chế chất ngọt, chất

có hàm lượng đường cao (như cơm, đường, bánh kẹo ), tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, cải thiện tốt tình trạng béo bụng, tăng sự dẻo dai cho cơ thể

Trong 6 tháng đầu dùng thuốc cần phải kiểm tra đường máu mỗi tháng/lần, sau đó kiểm tra một năm hai lần Kiểm tra mỡ máu, đo huyết áp 3 tháng/lần Kiểm tra cân nặng, vòng bụng 3 tháng/ lần

Những bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường không nên sử dụng những thuốc có nguy cơ cao gây nặng thêm tình trạng bệnh

Mặc dù có những tác dụng phụ có khả năng gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm nhưng nếu người bệnh thực hiện tốt những hướng dẫn để dự phòng và phát hiện sớm của bác sĩ thì có thể hoàn toàn tránh được những nguy cơ này

Dùng thuốc an thần kinh dễ bị béo bụng