Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường trung học phổ thông phủ thông tỉnh bắc kạn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HOÀNG VĂN PHÁC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHỦ THÔNG, TỈNH BẮC KẠN Ngà

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG VĂN PHÁC

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHỦ THÔNG, TỈNH BẮC KẠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG VĂN PHÁC

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHỦ THÔNG, TỈNH BẮC KẠN

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Bích Liên

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu trong Luận văn là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào của tác giả khác

Tác giả luận văn

Hoàng Văn Phác

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và lời cảm ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Thị Bích Liên, người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến các Thầy, Cô và cán bộ Trường Đại học

Sư phạm Thái Nguyên đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin tri ân sự động viên, khích lệ và ủng hộ của gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Tác giả luận văn

Hoàng Văn Phác

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG v

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 8

1.2 Đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học phổ thông 11

1.2.1 Các khái niệm cơ bản 11

1.2.2 Những vấn đề cơ bản về đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông 14

1.3 Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông 19

1.3.1 Các khái niệm cơ bản 19

1.3.2 Năng lực đánh giá kết quả học tập cho học sinh của giáo viên 23

1.3.3 Nội dung phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông 25

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường trung học phổ thông 30

1.4.1 Các yếu tố khách quan 30

1.4.2 Các yếu tố chủ quan 31

Kết luận chương 1 34

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHỦ THÔNG, TỈNH BẮC KẠN 35

2.1 Khái quát địa bàn và khách thể nghiên cứu 35

2.2 Khát quát về khảo sát thực trạng 36

2.2.1 Mục đích khảo sát 36

2.2.2 Đối tượng khảo sát 36

2.2.3 Nội dung khảo sát 36

2.2.4 Phương pháp khảo sát 37

2.3 Thực trạng đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 38

2.3.1 Mục tiêu đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 38

2.3.2 Nội dung đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 39

2.3.3 Phương pháp đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 41

2.3.4 Hình thức đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 43

2.4 Thực trạng phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học

sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông Phủ Thông 45

2.4.1 Thực trạng năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh 45

2.4.2 Thực trạng phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh 46

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên Trung học phổ thông 56

2.6 Đánh giá chung về thực trạng phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên Trung học phổ thông 58

Kết luận chương 2 62

Chương 3 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHỦ THÔNG, TỈNH BẮC KẠN 63

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 63

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 63

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 63

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 63

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 63

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 64

3.2 Các biện pháp phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 64

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên trường Trung học phổ thông Phủ Thông về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh 64

3.2.2 Kế hoạch phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông Phủ Thông 68

3.2.3 Phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong phát triển năng lực đánh

giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên 71

3.2.4 Xây dựng cơ chế thi đua, khen thưởng nhằm tạo động lực cho giáo viên trong việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh 73

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 76

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông Phủ Thông 76

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 76

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 77

3.4.3 Thang đánh giá khảo nghiệm 77

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 77

Kết luận chương 3 81

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 82

1 Kết luận 82

2 Khuyến nghị 83

TÀI LIỆU THAM KHẢO 85 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng đảm bảo mục tiêu đánh giá kết quả học tập của học

sinh trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 38Bảng 2.2 Thực trạng nội dung đánh giá kết quả học tập của học sinh

trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 40Bảng 2.3 Thực trạng phương pháp đánh giá kết quả học tập của học

sinh trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 42Bảng 2.4 Thực trạng hình thức đánh giá kết quả học tập của học sinh

trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 44

Bảng 2.5 Thực trạng năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh

trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 45

Bảng 2.6 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên trường THPT Phủ

Thông, tỉnh Bắc Kạn về tầm quan trọng của phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên 47Bảng 2.7 Thực trạng lập kế hoạch phát triển năng lực đánh giá kết quả

học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông,

tỉnh Bắc Kạn 49Bảng 2.8 Thực trạng tổ chức phát triển năng lực đánh giá kết quả học

tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh

Bắc Kạn 51Bảng 2.9 Thực trạng chỉ đạo việc phát triển năng lực đánh giá kết quả

học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông,

tỉnh Bắc Kạn 53Bảng 2.10 Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc phát triển năng lực đánh

giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT

Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 55Bảng 2.11 Thực trạng trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển năng

lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 57

Bảng 3.1 Mức độ cấp thiết của các biện pháp phát triển năng lực đánh

giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 78Bảng 3.2 Tính khả thi của các biện pháp phát triển năng lực đánh giá

kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 79Bảng 3.3 Tương quan giữa mức độ cấp thiết và khả thi của các biện pháp 80

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong xu thế hội nhập, toàn cầu hóa hiện nay, thế giới luôn vận động không ngừng, khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, mọi lĩnh vực đều đạt được những thành tựu vượt bậc Để có được những thành tựu đó cần có nguồn lực thúc đẩy, mà nguồn lực quan trọng nhất chính là con người Cương lĩnh

“Xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội” của Đảng

Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: “Nguồn nhân lực lớn nhất, quý báu nhất của Đảng ta là tiềm lực con người Việt Nam, trong đó có tiềm lực trí tuệ” Chính vì vậy, nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo trong thời kì đổi mới là phải

“nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài” để phục vụ cho sự

nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước [27]

Nghị quyết 29-NQ/TW xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn [1] Để đạt được mục tiêu đó cần có nhiều giải pháp, cùng với sự vào cuộc của toàn Đảng, toàn dân, các ngành, các cấp

mà trực tiếp là ngành giáo dục Trong các nhóm giải pháp, việc phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo là giải pháp liên quan trực tiếp đến các cơ sở giáo dục, đội ngũ quản lý và giáo viên Để có người trò tốt cần có người thầy giỏi, do đó để thực hiện được mục tiêu của Nghị quyết cần có sự chủ động chuẩn bị về "người thầy"

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông đòi hỏi những yêu cầu nâng cao về năng lực của người giáo viên: năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, chuẩn nghề nghiệp, năng lực sư phạm Đội ngũ giáo viên hiện nay đã đạt chuẩn

về trình độ, giáo viên giảng dạy trung học phổ thông có trình độ đại học trở lên,

thường xuyên được bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ Nhưng chưa thật đồng bộ về chất lượng, độ tuổi, kinh nghiệm, còn nhiều lúng túng trước những thay đổi Trong sự phát triển của khoa học công nghệ, phương tiện truyền thông, mở rộng giao lưu, sự đa chiều, học sinh đã chuyển từ tiếp thu thụ động sang lĩnh hội độc lập, chủ động, sáng tạo Trước yêu cầu ngày càng cao của xã hội về chất lượng nguồn nhân lực, sự đổi mới của phương pháp dạy học đòi hỏi

"người thầy" cần đổi mới, vận động theo guồng quay đó

Bắc Kạn là một tỉnh miền núi, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn Ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Bắc Kạn sau hơn 20 năm tái lập tỉnh (từ

1997 đến nay) luôn nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo Đảng và Nhà nước, sự chung tay của các tầng lớp nhân dân, cùng với sự phấn đấu không ngừng của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn tỉnh Từ chỗ còn thiếu lớp học, thiếu giáo viên, chất lượng giáo dục thấp Hiện nay cùng với những thành tựu chung trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương, ngành giáo dục Bắc Kạn cũng đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ Mạng lưới trường lớp được mở rộng, đáp ứng đủ nhu cầu học tập cho con em nhân dân trong tỉnh Đội ngũ giáo viên trên địa bàn cơ bản đã đủ về số lượng, được đào tạo căn bản, tâm huyết với sự nghiệp trồng người

Bên cạnh những mặt tích cực, ngành giáo dục Bắc Kạn còn nhiều vấn đề cần khắc phục về đội ngũ Đội ngũ giáo viên được đào tạo ở nhiều cơ sở khác nhau, theo các loại hình không giống nhau (chính quy, tại chức, cử tuyển, liên thông ), nên có sự chênh lệch nhất định về trình độ, chưa đều về tay nghề, việc vận dụng phương pháp giảng dạy chưa có sự thống nhất, chưa có sự tích hợp liên môn Một số giáo viên còn non tay nghề, việc vận dụng phương pháp chưa linh hoạt, khả năng khai thác, truyền thụ kiến thức chưa đáp ứng mục tiêu

đề ra Cần có những sự thay đổi theo hướng tích cực, để cải thiện chất lượng đội ngũ nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu đổi mới giáo dục địa phương Trong đó, phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho đội ngũ giáo viên

là một trong những ưu tiên cần được quan tâm đặc biệt, là yêu cầu khách quan của sự phát triển giáo dục, là cơ sở và tiền đề quan trọng cho việc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, thực hiện tốt định hướng đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục trong giai đoạn hiện nay

Từ những phân tích lý luận và thực tiễn trên, với kinh nghiệm gần 10 năm làm công tác quản lý trường học tại trường THPT Phủ Thông, tôi chọn nghiên

cứu đề tài “Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho

giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn” làm luận văn Thạc sĩ

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, luận văn đề xuất một số biện pháp phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: Phát triển năng lực dạy học cho giáo viên trung học phổ thông

Đối tượng nghiên cứu: Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông tỉnh Bắc Kạn

4 Giả thuyết khoa học

Năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh đã cơ bản đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện nay Tuy nhiên, trước những thay đổi của chương trình giáo dục phổ thông, những đổi mới của giáo dục thì năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh phải đáp ứng yêu cầu khách quan, công bằng, chính xác theo hướng phát triển năng lực cho học sinh Việc quản lý phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh chưa phát huy được tính tích cực, năng động, sáng tạo nên chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay Do đó, cần có những biện pháp hiệu quả để phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh, phát huy những điểm mạnh, khắc phục những điểm yếu để nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường, góp phần thực hiện

có hiệu quả việc đổi mới giáo dục như nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý

và giáo viên; xây dựng kế hoạch; phát huy vai trò của tổ chuyên môn; xây dựng

cơ chế thi đua, khen thưởng nhằm tạo động lực cho giáo viên trong việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn 5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động phát triển năng lực dạy học cho giáo viên ở trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

6 Phạm vi nghiên cứu

- Luận văn tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lí phát triển năng lực

đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông với chủ thể quản lý là cán bộ quản lý cấp trường

- Khảo sát thực trạng năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh trong

5 năm học gần nhất (từ năm học 2013-2014 đến năm học 2017-2018)

- Khảo sát 47 cán bộ quản lý và giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí luận

Phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các tài liệu lí luận, văn bản có liên quan đến vấn đề phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh, như nghiên cứu chủ trương đường lối của Đảng, Nhà nước, của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chiến lược phát triển giáo dục nói chung và giáo dục THPT nói riêng… nhằm xây dựng khung lí thuyết cho đề tài

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát

Tiến hành quan sát hoạt động đánh giá, quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh THPT thu thập thông tin cho nghiên cứu

7.2.2 Phương pháp đàm thoại

Trao đổi với giáo viên, học sinh, cán bộ quản lý làm rõ, bổ sung thêm thông tin phục vụ cho việc nghiên cứu

7.2.3 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Xây dựng các bảng hỏi để lấy thông tin từ cán bộ quản lý, tổ chuyên môn, giáo viên và học sinh phục vụ cho việc phân tích, đánh giá thực trạng đề tài

7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Tiến hành trao đổi, xin ý kiến các chuyên gia giáo dục bao gồm các nhà giáo, cán bộ quản lý, các cán bộ nghiên cứu trong quá trình nghiên cứu về cả mặt lý thuyết và thực tiễn của đề tài

7.2.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Tìm hiểu, tổng kết những kinh nghiệm của các nhà khoa học nghiên cứu

về hoạt động đánh giá, quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập để phục vụ cho nghiên cứu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lí luận về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT

Chương 2 Thực trạng phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn

Chương 3 Biện pháp phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học

sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ

KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Ở nhiều quốc gia trên thế giới, công tác bồi dưỡng phát triển năng lực của đội ngũ giáo viên đã được nghiên cứu với những khía cạnh khác nhau, tập trung vào các vấn đề chính là đối tượng giáo viên cần được bồi dưỡng; mục tiêu, nội dung, hình thức bồi dưỡng và phương pháp bồi dưỡng

Về đối tượng giáo viên cần được bồi dưỡng, Chang, Downes cho rằng giáo viên tất cả các cấp học được phân loại đối tượng theo thâm niên công tác; phân loại theo môn học và cấp học giảng dạy; phân loại theo nhu cầu: bồi dưỡng cơ bản, bồi dưỡng nâng cao; bồi dưỡng giáo viên có năng lực trình độ hạn chế và bồi dưỡng giáo viên giỏi,… [47]

Về mục tiêu bồi dưỡng, Chang, Downes, Gabršček và Roeders chỉ rõ, giáo viên cần được bồi dưỡng để nâng cao thành tích học tập của học sinh, phát triển các năng lực của học sinh Giáo viên được huấn luyện để xác định rõ ràng các mục tiêu dạy học, hướng dẫn học sinh sử dụng các nguồn tư liệu dạy học khác nhau, hỗ trợ học sinh khám phá bài học tùy thuộc vào đặc điểm học tập cá nhân của từng học sinh [47], [49]

Nội dung bồi dưỡng được xác định là: Bồi dưỡng mở rộng, cập nhật kiến thức chuyên môn môn học, các phương pháp, kĩ thuật dạy học, quản lý lớp học, năng lực lãnh đạo dạy học, quản lý thời gian có hiệu quả Calhoun cho rằng nội dung quản lý thời gian có hiệu quả bao gồm: đặt mục tiêu, xác định mục tiêu ưu tiên, lập danh sách công việc và phân bổ thời gian thực hiện, tổ chức, sắp xếp nơi làm việc; giải quyết các vấn đề nảy sinh trong thực tế [46]

quản lý lớp học là hết sức cần thiết, đặc biệt đối với giáo viên mới ra trường [50] Theo Gabršček, Roeder, P với các giáo viên mới ra trường thì cần cung cấp, mở rộng thêm kiến thức và kĩ năng dạy học, đặc biệt trong lĩnh vực sư phạm, tâm lí, phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập của học sinh [49] Chang, Downes cho rằng việc bồi dưỡng kiến thức và kĩ năng dạy học ở các môn cụ thể hoàn toàn phụ thuộc vào nhu cầu của giáo viên và đặc điểm của môn học đó [47]

Về hình thức bồi dưỡng, Gabršček S, Roeders P cho rằng bồi dưỡng tập trung trong một số ngày và kết hợp lí thuyết với thực hành; bồi dưỡng có thể thực hiện trực tiếp với giáo viên hay qua giáo viên cốt cán; bồi dưỡng dưới dạng xêmina hay các hội thảo huấn luyện Nếu bồi dưỡng theo hình thức từ xa thì tùy thuộc vào thời gian giáo viên có thể sắp xếp được Bên cạnh đó, các hình thức trợ giúp, tư vấn cho giáo viên cũng được xem là một hình thức bồi dưỡng [49] Cùng với hình thức bồi dưỡng, phương pháp bồi dưỡng thì rất đa dạng: thuyết trình, minh họa, thảo luận nhóm, thí nghiệm và các hoạt động thực hành [47]

Gắn với việc bồi dưỡng là hoạt động tổ chức và quản lý bồi dưỡng Dutto cho rằng bồi dưỡng giáo viên phải bắt đầu từ một kế hoạch tổng thể của quốc gia đến các địa phương, từng trường học và kế hoạch cá nhân của mỗi giáo viên Trọng tâm của các kế hoạch bồi dưỡng là làm thế nào để phát triển chuyên môn cho giáo viên để họ trở thành các giáo viên dạy học có hiệu quả [48]

Dutto, Gabršček, Roeders thì cho rằng việc xây dựng môi trường để giáo viên tự bồi dưỡng và có môi trường phát triển chuyên môn thuận lợi là rất cần thiết Cơ quan quản lý giáo dục trung ương và các nhà trường có trách nhiệm tạo lập các mạng lưới giáo viên, gắn các hoạt động bồi dưỡng của nhà trường với hoạt động nghiên cứu và đào tạo của các trường đại học [48], [49]

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Những nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập của học sinh

Dưới dạng sách chuyên khảo, cuốn Đổi mới công tác Đánh giá kết quả

học tập của học sinh là một khâu không thể thiếu trong quá trình dạy học cũng như quá trình học tập của học sinh Đánh giá kết quả học tập của học sinh luôn được xã hội quan tâm và là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục trong nhiều năm nay Từ đó, các công trình nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập của học sinh đã ra đời dưới nhiều hình thức khác nhau

tác giả Trần Kiều, Trần Đình Châu, Đặng Xuân Cương đã tổng quan về đánh giá kết quả học tập của học sinh và đánh giá kết quả học tập bằng phương pháp trắc nghiệm Cuốn sách cũng trình bày một số vấn đề cơ bản về lí thuyết đánh giá, đo lường trong giáo dục và ứng dụng của nó trong xây dựng ngân hàng câu hỏi, việc khảo sát đánh giá giáo dục phổ thông trên diện rộng [25]

Cuốn Học tích cực - Đánh giá kết quả học tập của học sinh trung học cơ

trình bày khái niệm và các hình thức học tích cực, một số kĩ thuật học tích cực,

tổ chức dạy học phân hoá trong lớp học Từ lý luận chung đó, cuốn sách đi vào vấn đề đánh giá kết quả học tập của học sinh Trung học cơ sở, đưa ra các phương pháp và quy trình đánh giá cụ thể [28]

Các chuyên khảo về đánh giá kết quả học tập theo đặc trưng từng môn học

khá đa dạng Có thể kể đến Đổi mới đánh giá kết quả học tập môn ngữ văn của học sinh THCS, THPT của Nguyễn Thuý Hồng; Bài học lịch sử và việc kiểm

Nguyễn Hữu Trí; Một số vấn đề về đổi mới kiểm tra đánh giá môn Tiếng Việt ở tiểu học của Nguyễn Thị Hạnh,… [23], [10], [17]

Ở thể loại luận án, Hà Thị Đức trong Cơ sở lý luận, thực tiễn và hệ thống biện pháp đảm bảo tính khách quan trong quá trình kiểm tra, đánh giá tri thức

của học sinh sư phạm đã nêu lên nội dung, kết quả điều tra về nhận thức và

thực hiện các chức năng của kiểm tra, đánh giá trong thực tiễn dạy học Theo tác giả, đánh giá theo đơn vị tri thức là phương pháp đánh giá khách quan nhất,

mà giáo viên có thể giảm tới mức khá thấp tỷ lệ sai lệch so với chuẩn đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của học sinh Vấn đề đánh giá kết quả học tập của học

sinh được đề cập đến trong các luận án Xây dựng quy trình đánh giá kết quả học tập của học sinh trung học cơ sở của Lê Thị Mỹ Hà; Mô hình đánh giá kết quả học tập của sinh viên trong đào tạo theo tín chỉ của Nguyễn Thành

và đánh giá kết quả học tập của học sinh [16]

Nhiều công bố báo chí cũng đã giải quyết những khía cạnh khác nhau của kiểm tra - đánh giá trong giáo dục Có thể kể đến Nguyễn Thị Thu Vân với

Đánh giá kết quả học tập trong đào tạo, bồi dưỡng công chức ở một số trường

học tập của học viên trong đào tạo trực tuyến ở các trường đại học, cao đẳng hiện nay; Lê Văn Chín với Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học tỉnh Bến Tre; Nguyễn Thành Nhân, Lê Thị Thanh Thuỷ với Thực trạng và hướng đổi mới hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên đại học theo học chế tín chỉ; Nguyễn Thị Lan Phương với Thực trạng

đánh giá kết quả học tập theo chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình giáo

dục; Hồ Ngọc Tiến với Đánh giá kết quả học tập dựa trên chuẩn đầu ra;…

Những nghiên cứu về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

So với vấn đề đánh giá kết quả học tập của học sinh nói chung, vấn đề phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên chưa được nghiên cứu một cách rộng rãi Một số công trình có đề cập đến phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên ở những góc độ khác nhau

Cuốn sách Tăng cường năng lực kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh của Phó Đức Hoà, Nguyễn Huyền Trang, Lê Tiến Thành, Nguyễn

Đình Khuê đã trình bày 5 Module TH 24, 25, 26, 27 và 28 về đánh giá kết quả học tập; kĩ thuật kiểm tra, đánh giá kết quả học tập; hình thức tự luận và trắc nghiệm trong đánh giá kết quả học tập và kiểm tra, đánh giá các môn học bằng điểm số (kết hợp với nhận xét) Những nội dung trong cuốn sách chủ yếu được nghiên cứu trên nhóm đối tượng là học sinh tiểu học [20]

Ngoài ra, còn có thể kể đến các công trình như luận án của Cấn Thị Thanh

Hương với đề tài Nghiên cứu quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở Việt Nam; Luận án của Trần Đức Hiếu với đề tài Quản lý đánh giá kết quả học tập trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở trường đại học Việt Nam; công bố báo chí của Đinh Thanh Tùng về Phát huy vai trò của hiệu trưởng trong quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

ở các trường trung học cơ sở huyện Kim Bôi - Hoà Bình;… [24], [19], [43]

Như vậy, vấn đề đánh giá kết quả học tập của học sinh đã được nghiên cứu khá hoàn chỉnh từ lý luận về vai trò, chức năng của đánh giá trong quá trình dạy học đến phương pháp đánh giá, những yêu cầu để việc đánh giá đảm bảo độ tin

cậy, những hình thức đánh giá phong phú, đa dạng, Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên Đặc biệt, cho đến thời điểm này, theo những tài liệu mà chúng tôi đã tiếp cận, nghiên cứu, các tác giả chưa đề cập đến các vấn đề phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT Phủ Thông, tỉnh Bắc Kạn Chúng tôi xem những công trình nghiên cứu có liên quan là tài liệu tham khảo quý báu trong quá trình thực hiện đề tài luận văn này

1.2 Đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học phổ thông

1.2.1 Các khái niệm cơ bản

1.2.1.1 Đánh giá

Theo quan điểm triết học, đánh giá là thái độ đối với những hiện tượng xã hội, hoạt động hành vi của con người, xác định những giá trị của chúng tương xứng với những nguyên tắc và chuẩn mực đạo đức nhất định, được xác định bằng vị trí xã hội, thế giới quan, trình độ văn hóa Mặt khác, có tính động cơ, phương tiện và mục đích hành động, điều kiện và vị trí của nó trong cả hệ thống cách xử sự của cá nhân là điều kiện cho việc đánh giá đúng đắn [22] Theo tác giả Trần Bá Hoành, đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc [21]

Theo tác giả Nguyễn Bá Kim, "đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc” [26, tr.303]

Từ những quan niệm trên, có thể hiểu một cách chung nhất, rằng đánh giá

là quá trình thu thập thông tin, phân tích, xử lý thông tin để tìm ra các chỉ số về

lượng, giá trị hoặc sự quan trọng của nó trong so sánh với mục đích, mục tiêu

đã đặt ra từ trước, từ đó đưa ra ý kiến, phán xét, khuyến nghị nhằm giúp cải thiện, nâng cao chất lượng công việc

1.2.1.2 Kết quả học tập

Kết quả học tập của người học là sự khẳng định những gì người học có thể làm được sau khi học một môn hoặc hoàn thành một chương trình Kết quả học tập có thể được đưa ra đối với mỗi lớp học, cho chương trình hoặc với toàn bộ

cơ sở đào tạo [34]

Trong quá trình dạy học, kết quả học tập của người học thể hiện chất lượng của quá trình dạy học Kết quả học tập thực sự chỉ xuất hiện khi có những biến đổi tích cực trong nhận thức, hành vi của người học Kết quả học tập phản ánh những gì mà người học đạt được sau một giai đoạn học tập

Kết quả học tập được hiểu theo hai nghĩa Một là, mức độ mà người học đạt được so với các mục tiêu đã xác định Hai là, mức độ mà người học đạt được so với những người cùng học khác nhau như thế nào

Kết quả học tập thể hiện ở kết quả các bài kiểm tra đánh giá thường xuyên, kiểm tra đánh giá định kì và kết quả các kì thi, thể hiện bằng điểm số theo thang điểm đã được qui định, bằng nhận xét của chủ thể đánh giá Kết quả học tập mà người học đạt được là cơ sở quan trọng nhất để đánh giá chất lượng giáo dục

1.2.1.3 Đánh giá kết quả học tập

Theo các tác giả Hoàng Đức Nhuận, Lê Đức Phúc, đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập, xử lí thông tin về trình độ, khả năng của người học thực hiện các mục tiêu học tập đã xác định, nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên, cho nhà trường và cho bản thân người học để giúp người học học tập tiến bộ hơn [33]

Theo tác giả Trần Thị Tuyết Oanh, đánh giá kết quả học tập là đánh giá mức độ hoàn thành các mục tiêu đề ra cho người học sau một giai đoạn học tập [34, tr.11]

Các mục tiêu này thể hiện ở các môn học cụ thể Thông qua đánh giá, kết quả học tập của người học sẽ thể hiện kết quả của quá trình giáo dục và đào tạo Đánh giá kết quả học tập đòi hỏi xác định mức độ người học đạt được các mục tiêu của chương trình đề ra Việc đánh giá kết quả học tập khẳng định và công nhận những thành quả đã đạt được và định hướng những mục tiêu cần phấn đấu trong tương lai

Như thế, có thể hiểu đánh giá kết quả học tập là sự đối chiếu so sánh kiến thức, kĩ năng, thái độ đạt được ở người học với các kết quả mong đợi đã được xác định ở mục tiêu học tập, từ đó có những kết luận tin cậy về kết quả học tập của người học Đánh giá kết quả học tập không những giúp giáo viên có những

quyết định phù hợp trong quá trình dạy học, mà còn thúc đẩy động cơ học tập

và nâng cao trách nhiệm của người học trong học tập

Trong công cuộc đổi mới toàn diện giáo dục đào tạo, quan niệm về đánh giá kết quả học tập của học sinh đã có nhiều thay đổi so với quan niệm truyền thống Sự khác biệt thể hiện cụ thể trong bảng so sánh dưới đây [42]:

Đánh giá “kín” (chủ yếu bằng hình thức

viết), do người dạy thực hiện

Đánh giá “mở”, có sự tham gia của người học (dự án, trình bày vấn đề, báo cáo kết quả nghiên cứu…)

Cạnh tranh Hợp tác, chia sẻ, định hướng

Đánh giá theo kết quả cuối cùng, theo nội

dung chương trình

Đánh giá theo quá trình, theo mục tiêu dạy học

Đánh giá kiến thức Đánh giá kỹ năng, năng lực

Kiểm tra trí nhớ, mức độ nhớ “thông tin”,

kiến thức

Kiểm tra mức độ thấu hiểu, khả năng phân tích, tổng hợp, kiến giải và xử lí thông tin, kiến thức

Đánh giá cuối khóa Đánh giá từng phần, theo module

Điểm là quan trọng Năng lực học tập là quan trọng

Chức năng kiểm tra, giám sát, “trừng phạt” Chức năng theo dõi, cải tiến, phát triển Đơn điệu Đa dạng, nhiều chiến lược đánh giá Mang tính thủ tục Mang tính văn hóa, nhân văn

1.2.2 Những vấn đề cơ bản về đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông

1.2.2.1 Mục tiêu đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông

Việc đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT hướng đến nhiều mục tiêu Trước hết, đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT

là thu thập thông tin để xếp hạng học sinh, từ đó thúc đẩy học sinh tích cực học tập Đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT nhấn mạnh tới cả hai chức năng của đánh giá

Một là, đánh giá kết quả học tập của học sinh có chức năng xác nhận để biết kết quả dạy học đạt đến mức độ nào Ở khía cạnh này, đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT chú trọng đến các kết quả đầu ra Những kết quả

đó không chỉ dừng lại ở mức độ học sinh lĩnh hội được những tri thức, kĩ năng, thái độ gì mà còn hướng đến đánh giá xem học sinh sử dụng những tri thức, kĩ năng, thái độ đó như thế nào để giải quyết các nhiệm vụ đặt ra

Hai là, đánh giá kết quả học tập của học sinh có chức năng cải tiến, điều chỉnh quá trình dạy học cho phù hợp, hiệu quả hơn Đánh giá kết quả học tập ngoài ý nghĩa phân hóa, tức là phân biệt trình độ khác nhau của các học sinh, xếp hạng học sinh, thì đánh giá kết quả học tập còn giúp học sinh biết được mức độ đạt được của mình so với mục tiêu, nhiệm vụ môn học Trên cơ sở đó, học sinh điều chỉnh cách học của mình để nâng cao kết quả học tập, hình thành các năng lực đáp ứng yêu cầu của thực tiễn Giáo viên cũng có cơ sở để điều chỉnh hoạt động dạy của mình, nhà trường có căn cứ để điều chỉnh cải tiến nội dung chương trình cho phù hợp và hiệu quả hơn

Như thế, mục tiêu của đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT nằm ở 6 điểm căn bản:

- Xếp hạng học sinh

- Thúc đẩy học sinh tích cực học tập

- Xác định trình độ của học sinh so với yêu cầu đề ra

- Điều chỉnh hoạt động học của học sinh

- Điều chỉnh hoạt động dạy của giáo viên

- Điều chỉnh, cải tiến nội dung chương trình [2]

1.2.2.2 Nội dung đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông

Nội dung đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT là đánh giá việc vận dụng các kiến thức, kĩ năng, thái độ của học sinh vào việc giải quyết các nhiệm vụ học tập để đạt được mục tiêu của các môn học trong từng năm học và trong cả cấp học Đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT bao gồm cả việc đánh giá các tri thức, kĩ năng độc lập của từng bài học, môn học và việc đánh giá sự tích hợp tri thức, kĩ năng của nhiều bài học và liên môn học để giải quyết các nhiệm vụ học tập bằng nhiều hoạt động khác nhau Trong

xu hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá, thì đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT không chỉ đánh giá các kiến thức trong nhà trường mà các kiến thức phải liên hệ với thực tế, gắn với bối cảnh hoạt động và khả năng vận dụng sáng tạo các kiến thức và kĩ năng để giải quyết các vấn đề, tình huống trong thực tiễn

Như thế, có thể phân chia nội dung đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THPT thành 4 điểm căn bản:

- Học sinh hiểu, nhớ và tái hiện được kiến thức

- Phát triển ở học sinh tư duy độc lập, sáng tạo

- Rèn luyện những kỹ năng tương ứng với nội dung bài học

- Hình thành ở học sinh tình cảm, thái độ, động cơ tương ứng với nội dung bài học [2]

1.2.2.3 Phương pháp đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông

Ở trường THPT, việc đánh giá kết quả học tập của học sinh thường theo một số phương pháp cơ bản như sau [2]:

* Đánh giá thông qua vấn đáp, kiểm tra miệng

Đánh giá thông qua vấn đáp, kiểm tra miệng là cách thức giáo viên đưa ra cho học sinh lần lượt một số câu hỏi và học sinh trả lời trực tiếp với giáo viên Thông qua câu trả lời, giáo viên đánh giá mức độ lĩnh hội tài liệu học tập của học sinh Đánh giá thông qua vấn đáp, kiểm tra miệng được sử dụng ở tất cả các giai đoạn của quá trình dạy học

Phương pháp dùng lời giúp giáo viên dễ dàng nắm bắt được tư tưởng, cách suy luận của học sinh để kịp thời uốn nắn những sai sót, đồng thời giúp học sinh nhớ lâu tài liệu nhờ trình bày qua ngôn ngữ của mình, mạnh dạn phát biểu ý kiến, luyện tập khả năng diễn đạt ý tưởng được chính xác, suy nghĩ phán đoán nhanh chóng, rèn kĩ năng ứng xử

Hạn chế của đánh giá thông qua vấn đáp, kiểm tra miệng là mất nhiều thời gian Các câu hỏi phân phối cho các học sinh khó đồng đều

* Đánh giá thông qua kiểm tra viết

Đánh giá thông qua kiểm tra viết là cách thức học sinh làm những bài kiểm tra viết trong những khoảng thời gian khác nhau tùy theo yêu cầu của môn học Đánh giá thông qua kiểm tra viết thường được sử dụng để đánh giá định kỳ theo yêu cầu chương trình môn học Đánh giá thông qua kiểm tra viết

có hai cách thức thực hiện:

- Đánh giá thông qua kiểm tra viết tự luận

- Đánh giá thông qua kiểm tra trắc nghiệm khách quan

Ưu điểm của phương pháp này là trong một thời gian ngắn có thể kiểm tra

- đánh giá toàn thể học sinh trong lớp về một số nội dung môn học, do đó đánh giá được trình độ chung của học sinh trong lớp và từng học sinh, để kịp thời điều chỉnh hoạt động dạy Đồng thời, kiểm tra viết cũng giúp học sinh có đủ thời gian suy nghĩ để trả lời và biểu đạt bằng ngôn ngữ của chính mình

Hạn chế của đánh giá thông qua kiểm tra viết là khó đảm bảo tính chính xác nếu không được tổ chức kiểm tra một cách nghiêm túc, khó có điều kiện để đánh giá kĩ năng thực hành, thí nghiệm, kĩ năng vận dụng kiến thức,…

* Đánh giá thông qua hoạt động thực hành

Đánh giá thông qua hoạt động thực hành là cách thức học sinh làm những bài kiểm tra có tính chất thực hành như: đo đạc, làm thí nghiệm, chế tạo các mô hình, thiết bị kĩ thuật… ở trên lớp, trong phòng thí nghiệm và ngoài thiên nhiên

Phương pháp này dùng để đánh giá kĩ năng, kĩ xảo thực hành, không đơn thuần đánh giá kĩ năng biết thực hiện một cái gì đó mà còn đánh giá kĩ năng vận dụng kiến thức vào cuộc sống Thực hành là phương pháp hữu hiệu để đánh giá kĩ năng, kĩ xảo về thí nghiệm và vận dụng kiến thức vào cuộc sống Hạn chế của phương pháp này là những khó khăn về cơ sở vật chất, thiết

bị thí nghiệm và đội ngũ giáo viên đáp ứng về năng lực để tham gia đánh giá học sinh

1.2.2.4 Hình thức đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học phổ thông

* Giáo viên đánh giá trên lớp

Giáo viên đánh giá trên lớp là hình thức đánh giá phổ biến hiện nay trong các trường học Giáo viên đánh giá trên lớp được thực hiện nhiều lần trong mỗi giờ học khi giáo viên và học sinh đặt các câu hỏi về nội dung bài học, tổ chức báo cáo về các nội dung của môn học trên lớp

Mục đích chính của việc giáo viên đánh giá trên lớp là giúp học sinh nâng cao chất lượng việc học Các dữ liệu thu thập được và thảo luận trong quá trình đánh giá trên lớp cũng có thể được sử dụng để truyền đạt thông tin quan trọng

về các học sinh để các bậc cha mẹ quan tâm Giáo viên đánh giá trên lớp không tách rời quá trình dạy học, nó không nhằm mục đích chính là xác nhận như đánh giá diện rộng mà chủ yếu là thu nhận các phản hồi từ người học và nhằm cải thiện quá trình dạy học Nói cách khác, mục tiêu chính là để hiểu rõ hơn việc học tập của người học và từ đó nâng cao chất lượng học tập

Xét về vai trò, giáo viên đánh giá trên lớp là hình thức đánh giá tập trung vào quan sát và cải thiện việc học hơn là quan sát và cải thiện việc dạy Giáo

viên là người quyết định đánh giá cái gì, cách đánh giá và cách đáp ứng lại các thông tin thu được thông qua đánh giá Thông qua việc đánh giá trên lớp, học sinh củng cố được nội dung học tập và kỹ năng tự đánh giá, giáo viên làm rõ thêm trọng tâm dạy học Mục đích của hình thức đánh giá trên lớp là cải thiện chất lượng học tập của người học, không phải cung cấp bằng chứng để đánh giá

và quyết định việc lên lớp Nó cung cấp thông tin về cái gì người học đang học, học được bao nhiêu và học tốt như thế nào Vì vậy, đánh giá trên lớp đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình dạy học ở các trường trung học phổ thông

* Giáo viên đánh giá tổng kết

Đánh giá tổng kết hay còn gọi là đánh giá kết quả là đánh giá có tính tổng hợp, bao quát, nhằm cung cấp thông tin về sự tinh thông/thành thạo của học sinh ở các mặt nội dung kỉến thức, kĩ năng và thái độ sau khi kết thúc một môn học Đánh giá tổng kết thường được thực hiện vào cuối kì Mục tiêu chính của đánh giá tổng kết là xác định mức độ đạt thành tích của học sinh, nhưng không quan tâm đến việc thành tích đó đã đạt được ra sao Kết quả đánh giá được sử dụng để công nhận học sinh đã hoặc không hoàn thành môn học

* Học sinh tự đánh giá

Tự đánh giá là quá trình học sinh đánh giá hoạt động và kết quả đạt được của bản thân mình Học sinh không chỉ tự đánh giá mà còn có thể được tham gia vào quá trình xác định các tiêu chí đánh giá thế nào là một thành quả tốt Tự đánh giá có mối liên hệ chặt chẽ với một trong những mục tiêu chính của giáo dục: học tập theo định hướng của bản thân

Ưu điểm của tự đánh giá là giúp học sinh nhận thức sâu sắc hơn về những

gì mình đã học, đã tiến bộ và những gì cần cố gắng Từ đó, học sinh biết chịu trách nhiệm trước kết quả học tập của mình, tự tin hơn về những gì mình có thể làm được, rèn luyện cách tự học cho học sinh Tuy nhiên, không phải lúc nào các em cũng có khả năng thực hiện việc tự đánh giá

hỗ trợ học sinh trong suốt quá trình học tập Điều này có nghĩa là học sinh sẽ đánh giá lẫn nhau dựa trên các tiêu chí đã được định trước Các tiêu chí này sẽ

do giáo viên xác định hoặc do giáo viên và học sinh cùng thống nhất Các tiêu chí phải thể hiện bằng những ngôn từ cụ thể, phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh

Đánh giá đồng đẳng có nhiều ưu điểm Học sinh quan sát các bạn trong quá trình học tập, vì vậy, thông tin mà các em có về hoạt động của nhau mang tính chi tiết, cụ thể hơn là thông tin giáo viên thu được Qua đánh giá hoạt động, sản phẩm học tập của bạn, học sinh có thể học hỏi những điểm hay hoặc rút kinh nghiệm từ những chưa tốt của bạn; hình thành khả năng tự chịu trách nhiệm với những nhận xét, đánh giá của mình về bạn học Thông qua việc đánh giá bạn học, học sinh hình thành rõ ràng hơn trong bản thân mình các yêu cầu

về học tập, về cách ứng xử với người khác, từ đó, điều chỉnh hay phát triển hành vi, thái độ của bản thân Tuy nhiên, hạn chế của đánh giá đồng đẳng là phụ thuộc rất nhiều vào cảm tính của học sinh; khó thu thập được thông tin về những học sinh nhút nhát, ít được bạn chú ý [3]

1.3 Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông

1.3.1 Các khái niệm cơ bản

1.3.1.1 Quản lý

Theo Đỗ Hoàng Toàn, quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm

năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến

chuyển của môi trường [41, tr.43]

Theo Nguyễn Bá Dương, quản lý là sự tác động qua lại một cách tích cực giữa chủ thể và đối tượng quản lý qua con đường có tổ chức; là sự tác động điều khiển, điều chỉnh tâm lý và hành động của các đối tượng quản lý, lãnh đạo cùng hướng vào việc hoàn thành những mục tiêu nhất định của tập thể và xã hội [12, tr.55]

Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch và hợp quy luật của chủ thể quản lý (người quản lý tổ chức) đến khách thể quản lý (những người bị quản lý trong tổ chức) nhằm huy động

và điều phối có hiệu quả mọi nguồn lực của tổ chức (nhân lực, tài lực và vật lực, ) để đạt tới mục tiêu đã định của tổ chức trong môi trường luôn luôn thay đổi

1.3.1.2 Phát triển

Theo quan điểm Triết học, phát triển là một phạm trù dùng để khái quát quá trình vận động từ thấp tới cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn [22]

Theo Từ điển quản lý xã hội, phát triển là sự biến đổi hợp quy luật theo phương hướng không thể đảo ngược, được đặc trưng bởi sự chuyển biến chất lượng, bởi sự chuyển biến sang một trình độ mới Phát triển là đặc điểm cơ bản của vật chất, là nguyên tắc giải thích về sự tồn tại và hoạt động của các hệ thống bất cân bằng, lưu động, biến đổi [11]

Trong giáo dục, lý thuyết “vùng phát triển” của L.S Vygotsky 1934) cho rằng: tâm lý của người học phát triển từ vùng phát triển hiện tại đến vùng phát triển gần nhất Vùng phát triển hiện tại là vùng mà trình độ ở đó các chức năng tâm lý đã đạt đến độ chín muồi, tức người học đã tự thực hiện được nhiệm vụ, tự giải quyết vấn đề mà không cần tới sự hỗ trợ của giáo viên Vùng phát triển gần nhất là vùng mà trong đó các chức năng tâm lý đang trưởng

(1886-thành nhưng chưa chín muồi, ở mức độ này người học chưa tự mình thực hiện được nhiệm vụ mà chỉ thực hiện được khi có sự giúp đỡ của giáo viên Vygotsky cho rằng dạy học là quá trình phát triển ở người học, dẫn dắt người học đến vùng phát triển gần nhất, đồng thời hình thành vùng phát triển gần kế tiếp và cứ thế người học sẽ phát triển liên tục [dẫn theo 7]

Như thế, có thể coi phát triển là một trường hợp đặc biệt của sự vận động, biểu hiện chiều hướng đi lên của các đối tượng trong hiện thực khách quan, là quá trình chuyển hóa đến vùng phát triển gần nhất, đồng thời hình thành vùng phát triển gần kế tiếp làm cho đối tượng ngày càng hoàn thiện hơn 1.3.1.3 Năng lực

Có nhiều định nghĩa khác nhau về năng lực:

Dưới góc độ Tâm lý học, năng lực là tổ hợp các thuộc tính độc đáo của

cá nhân phù hợp với những yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định, nhằm đảm bảo có kết quả tốt trong lĩnh vực hoạt động ấy [44]

Theo từ điển Giáo dục học, năng lực là khả năng được hình thành hoặc phát triển cho phép một con người đạt thành công trong một hoạt động thể lực, trí lực hoặc nghề nghiệp Năng lực được thể hiện vào khả năng thi hành một hoạt động, thực hiện một nhiệm vụ [15]

Tựu chung lại, năng lực mang dấu ấn cá nhân, thể hiện tính chủ quan trong hành động và có thể có được nhờ sự bền bỉ, kiên trì học tập, hoạt động, rèn luyện và trải nghiệm Về bản chất, năng lực là tổ hợp của kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ và một số yếu tố tâm lý khác phù hợp với yêu cầu của hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó có kết quả Khi năng lực phát triển thành tài năng thực sự thì các yếu tố này hoà quyện, đan xen vào nhau 1.3.1.4 Năng lực đánh giá kết quả học tập

Để đưa ra cách hiểu về năng lực đánh giá kết quả học tập, chúng tôi xem xét trên 3 cách hiểu sau đây về năng lực

Nhìn nhận năng lực một cách bao quát, Gonczi cho rằng: Năng lực là sự kết hợp các thuộc tính của cá nhân, hiệu suất và tiêu chuẩn Có nghĩa là một

giáo viên có năng lực sẽ có các thuộc tính cần thiết cho việc thực hiện công việc đáp ứng các tiêu chuẩn thích hợp [dẫn theo 18]

Trong quan điểm tổng thể, Preston và Walker cho rằng năng lực liên quan đến sự kết hợp của các thuộc tính (kiến thức, khả năng, kỹ năng, thái độ) được cơ cấu thành năng lực cho phép một cá nhân hoặc một nhóm người thực hiện một vai trò hoặc nhiệm vụ đạt tới một chuẩn mực hoặc chất lượng phù hợp (có nghĩa là một tiêu chuẩn thích hợp) trong một hoàn cảnh cụ thể và do đó làm cho các cá nhân hoặc nhóm có năng lực trong vai trò của mình [dẫn theo 18]

Nhìn nhận năng lực là việc đạt chuẩn, Richey, Fields, và Poxon lại cho rằng năng lực gắn với một tập hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ cho phép một người thực hiện có hiệu quả một hoạt động đáp ứng hoặc thậm chí vượt các tiêu chuẩn mong đợi đối với một nghề nghiệp cụ thể [dẫn theo 18]

Tích hợp nội hàm của 3 cách hiểu trên, có thể đưa ra một khái niệm

chung nhất về năng lực đánh giá kết quả học tập: Năng lực đánh giá kết quả học tập của giáo viên là tổng hoà các yếu tố có tính nhận thức kiến thức, kỹ năng) về đánh giá kết quả học tập, các yếu tố phi nhận thức (thái độ, niềm tin, xúc cảm ) trong đánh giá giúp giáo viên có thể đánh giá được đầy đủ, khách quan năng lực học tập của học sinh

1.3.1.5 Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

Việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên đã được thực hiện một phần trong quá trình giáo viên được đào tạo tại các nhà trường sư phạm Trong quá trình công tác tại các nhà trường phổ thông, việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên tiếp tục được thực hiện thông qua các hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng

Để phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên thì trước hết người giáo viên phải được trang bị kiến thức, kỹ năng về đánh giá kết quả học tập và thái độ, niềm tin, xúc cảm trong đánh giá kết quả học tập của học sinh

Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên cần tập trung vào những kiến thức, kỹ năng mà giáo viên bắt đầu có thể làm được, hiểu được chứ không phải tập trung vào các kiến thức, kỹ năng mà giáo viên đã đạt được Có nghĩa là, bồi dưỡng phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên phải hướng vào vùng phát triển gần nhất là vùng mà giáo viên chưa biết nhưng có thể đạt được nhờ sự giúp đỡ của người hướng dẫn (giảng viên tập huấn phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên), dẫn dắt giáo viên đến vùng phát triển gần nhất, đồng thời hình thành vùng phát triển gần kế tiếp và cứ thế giáo viên sẽ phát triển liên tục

Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên là biểu hiện sự tiến bộ trong nhận thức, thái độ, động cơ và hoạt động thực tiễn

Từ những phân tích trên, có thể đi đến một cách hiểu ngắn gọn về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên như sau:

Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên là quá trình biến đổi, tăng tiến tổng hoà các yếu tố có tính nhận thức kiến thức, kỹ năng) về đánh giá kết quả học tập của học sinh, các yếu tố phi nhận thức (thái

độ, niềm tin, xúc cảm ) trong đánh giá từ vùng phát triển hiện tại đến vùng phát triển gần nhất, đồng thời hình thành vùng phát triển gần kế tiếp, đáp ứng được mục tiêu, nhiệm vụ bồi dưỡng phát triển năng lực đề ra

1.3.2 Năng lực đánh giá kết quả học tập cho học sinh của giáo viên

Năng lực đánh giá kết quả học tập cho học sinh của giáo viên bao gồm những năng lực thành phần như sau:

Một là, năng lực lập kế hoạch đánh giá của giáo viên Trong kế hoạch đánh giá kết quả học tập của học sinh, giáo viên cần căn cứ vào mục tiêu dạy học và mục đích học tập để xác định mục tiêu đánh giá; lượng hóa các mục tiêu dạy học để đặt ra các mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng, thái độ nhằm xác định nội dung và các tiêu chí đánh giá; lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu, nội dung đã đề ra trên cơ sở các đặc điểm của đối tượng học sinh

Hai là, năng lực lựa chọn và phát triển công cụ đánh giá của giáo viên

Có một số công cụ đánh giá như sau: (1) Đánh giá qua quan sát Quan sát là sự tri giác, ghi chép mọi yếu tố liên quan đến đối tượng nghiên cứu, phù hợp với mục tiêu nghiên cứu nhằm mô tả, phân tích, nhận định và đánh giá về kết quả học tập của học sinh (2) Đánh giá qua hồ sơ: Hồ sơ học tập gồm những bài tập, các sản phẩm học sinh thực hiện trong quá trình học và thông qua đó giáo viên

và học sinh đánh giá quá trình tiến bộ mà học sinh đạt được (3) Đánh giá thông qua nhìn lại quá trình

Ba là, năng lực thực hiện đánh giá và xử lý, phân tích thông tin đánh giá thu được của giáo viên Năng lực này là tổ hợp của nhiều kĩ năng thành phần phức tạp Để thực hiện đánh giá và xử lý, phân tích thông tin đánh giá thu được, giáo viên cần phải có kĩ năng đo - lượng giá - đánh giá Đo thể hiện ở chỗ kết quả bài kiểm tra của mỗi học sinh được ghi nhận bằng điểm số Điểm

số là những kí hiệu gián tiếp phản ánh trình độ của mỗi học sinh về mặt định tính, nhưng nó không có ý nghĩa về mặt định lượng Lượng giá là dựa vào các

số đo để đưa ra những tính toán về ước lượng, về trình độ kiến thức, kĩ năng kĩ xảo của một học sinh Lượng giá là một bước trung gian giữa đo và đánh giá,

có thể lượng giá theo chuẩn lượng giá theo tiêu chí Đánh giá là giáo viên phải đưa ra những nhận định phán đoán về thực chất trình độ của một học sinh trước vấn đề được kiểm tra, đồng thời đề xuất những định hướng bổ khuyết, sai sót hoặc phát huy hiệu quả

Bốn là, năng lực sử dụng kết quả đánh giá

Năm là, năng lực thông báo, phản hồi kết quả đánh giá

Đây là hai bước quan trọng cuối cùng của quá trình đánh giá, dựa trên kết quả đánh giá, giáo viên sẽ đưa ra những biện pháp cụ thể để giúp học sinh tiến bộ

1.3.3 Nội dung phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông

1.3.3.1 Lập kế hoạch phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông

Lập kế hoạch phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT là tiến trình chủ thể quản lý đề ra các công việc cụ thể để đảm bảo đội ngũ giáo viên có năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục phổ thông

Lập kế hoạch phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT bao gồm việc xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, xác định bước đi, điều kiện, phương tiện cần thiết trong một thời gian nhất định của cả hệ thống quản lý và bị quản lý Kế hoạch có thể là các chương trình hành động có lịch trình, có thời hạn, chia thành các giai đoạn, các bước thời gian thực hiện, có phân bổ nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụ thể và xác định biện pháp, sự chuẩn bị, triển khai thực hiện nhằm đạt được một mục tiêu, chỉ tiêu đã được đề ra

Lập kế hoạch phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT bao gồm 5 nội dung cơ bản

- Xác định được điểm mạnh, điểm yếu trong năng lực đánh giá kết quả học tập học sinh của đội ngũ giáo viên; xác định cơ hội, thách thức đến từ môi trường bên ngoài;

- Xác định mục tiêu phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT

- Xác định và lựa chọn phương án phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT

- Xác định những công việc cần thực hiện để phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT

- Xác định các nguồn lực để thực hiện mục tiêu phát phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT [41]

1.3.3.2 Tổ chức phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông

Tổ chức phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn nhân lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên đã đề ra

Những nội dung chính của tổ chức phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên:

- Hình thành cơ cấu tổ chức và phân công các lực lượng phụ trách theo phân cấp quản lý Theo cấp quản lý căn cứ vào vị trí công tác, vai trò, chức năng và năng lực của mỗi cá nhân để xác định lực lượng tham gia phát triển năng lực cho giáo viên phù hợp để phát huy được sở trường của mỗi cá nhân Cấu trúc tổ chức theo các cấp độ quản lý:

+ Sở Giáo dục và Đào tạo

+ Trường THPT

+ Tổ chuyên môn

- Xác định cơ chế hoạt động và cơ chế phối hợp giữa các bộ phận, giữa các cá nhân phụ trách Chủ thể quản lý tạo lập cơ chế hoạt động, quy định mối quan hệ giữa các bộ phận, các cá nhân, xác định rõ quyền lợi và phân công nhiệm vụ cụ thể Công tác tổ chức phải thể hiện được tính chuyên môn hóa, tầm quản lý, nội dung và cấp quản lý Việc phân cấp quản lý không những thể hiện qua việc sắp xếp con người mà còn thể hiện qua việc phân định nội dung, hình thức, phương pháp và việc huy động các nguồn lực để phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

- Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của các bộ phận và thành viên trong tổ chức

- Hướng dẫn và giám sát các bộ phận, cá nhân lập kế hoạch, quy trình để triển khai các công việc được phân công [41]

1.3.3.3 Chỉ đạo phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông

Chỉ đạo là những hành động xác lập quyền chỉ huy và sự can thiệp của người lãnh đạo trong toàn bộ quá trình quản lý, là việc huy động mọi lực lượng vào việc thực hiện và điều hành các hoạt động để hoàn thành kế hoạch đề ra Chỉ đạo phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT được xem như là quá trình “thi công” kế hoạch đã vạch ra để phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT

Các nội dung cụ thể của việc chỉ đạo phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT như sau:

- Lựa chọn phương án tối ưu và ra các quyết định chính xác, kịp thời trong việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên Căn cứ vào mục tiêu, nội dung của kế hoạch, chủ thể quản lý lựa chọn phương án tối ưu để ra các quyết định bám sát mục tiêu, kịp thời, hợp lí và quán triệt các nguyên tắc hoạt động trong triển khai phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT

- Điều khiển bộ máy tổ chức phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên hoạt động đồng bộ, hiệu quả

- Sử dụng các phương pháp quản lý để điều hành quá trình phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

Chủ thể quản lý phối hợp các phương pháp trong việc điều hành quá trình triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên như phương pháp hành chính, phương pháp tâm lí xã hội, phương pháp kinh tế để điều hành các hoạt động phát triển năng lực một cách thuận lợi Đó là việc giao nhiệm vụ cho từng bộ phận, các nhân một cách khoa học, không chồng chéo, theo đúng chức năng nhiệm vụ trong mối quan hệ hợp tác giữa chủ thể quản lý

- giáo viên, giáo viên - giáo viên

- Thực hiện công tác giám sát và điều chỉnh hoạt động phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên kịp thời

Đây là quá trình chủ thể quản lý theo dõi việc thực hiện nhiệm vụ của các bộ phận, cá nhân để phát hiện ra những mặt tích cực cần phát huy, những hạn chế, sai lệch cần khắc phục Trên cơ sở đó, đưa ra các quyết định điều chỉnh kịp thời và phù hợp cho quá trình phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên đang diễn ra và cơ sở thiết lập quá trình quản lý phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên tiếp theo

- Đôn đốc, động viên, tạo động lực cho giáo viên trong việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh Chủ thể quản lý phải thường xuyên đôn đốc, động viên, tạo động lực cho giáo viên trong việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh, để biến mục tiêu phát triển năng lực nói chung, phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh nói riêng thành nhu cầu hoạt động của mỗi giáo viên [41]

1.3.3.4 Kiểm tra, đánh giá phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường Trung học phổ thông

Kiểm tra, đánh giá nhằm giúp cho các chủ thể quản lý biết được mức độ

thực hiện các hoạt động theo kế hoạch, đồng thời đánh giá được những quyết định có phù hợp với thực tế hay không Trên cơ sở đó, điều chỉnh các hoạt động, giúp đỡ hay thúc đẩy các cá nhân, tập thể để đạt được mục tiêu Kiểm tra không những để đánh giá thực trạng hoạt động phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT mà còn là cơ sở để thực hiện cho một quá trình phát triển năng lực cho giáo viên trường THPT tiếp theo

Việc thực hiện kiểm tra, đánh giá bao gồm các nội dung như sau [41]:

* Lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

Việc kiểm tra, đánh giá phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên trường THPT phải có kế hoạch Kế hoạch kiểm tra, đánh giá có thể được xây dựng thành văn bản riêng hoặc đưa vào nội dung của

chương trình công tác của các nhà trường THPT Chủ thể quản lý trường THPT chủ trì việc lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên Trong đó, xác định rõ thời gian, địa điểm, nội dung kiểm tra, phương pháp và hình thức kiểm tra, các lực lượng phối hợp kiểm tra

* Xác định nội dung kiểm tra việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

Nội dung kiểm tra việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên bao gồm nhiều mặt của quá trình phát triển năng lực cho giáo viên, liên quan tới cả chủ thể quản lý và đối tượng quản lý Một số nội dung cần kiểm tra, đánh giá như:

- Kế hoạch thực hiện việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh của cán bộ quản lý và mỗi giáo viên

- Việc thực hiện các mục tiêu chủ yếu của kế hoạch

- Tiến độ và mức độ thực hiện các giải pháp phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

- Kết quả thực hiện việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

- Những hạn chế yếu kém trong phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

- Trách nhiệm của bộ phận và cá nhân trong tổ chức thực hiện việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

* Xác định phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên

Chủ thể quản lý tiến hành lựa chọn phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá phù hợp; thu thập thông tin thường xuyên qua nhiều phương diện, đối tượng khác nhau để có kết quả đánh giá khách quan Hoạt động kiểm tra, đánh giá việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên