Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp CPSX và tính GTSP tại công ty quản lý, sửa chữa đường bộ phú thọ

Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp CPSX và tính GTSP tại công ty quản lý, sửa chữa đường bộ phú thọ

Lời mở đầu

Kể từ năm 1986 đến nay, nền kinh tế Việt Nam chuyển từ cơ chế quản lý tập trungquan liêu, sang quản lý theo cơ chế thị trờng có sự điều tiết và quản lý vĩ mô của nhànớc đã tao động lực thúc đẩy các thành phần kinh tế trong nớc phát triển theo chiều h-ớng mới Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, ngành xây dựng cơ bản đã trở thànhmặt trận quan trọng trong sự phát triển và đổi mới hiện nay

Quá trình đổi mới cơ chế quản lý trong điều kiện kinh tế thị trờng đã đặt ra yêucầu cấp bách, đổi mới hệ thống công cụ quản lý mà trong đó kế toán là một bộ phậncấu thành quan trọng trong hệ thống đó, nó nắm vai trò quan trọng đối với việc quản

lý tài sản và điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh trong từng doanh nghiệp và

là nguồn thông tin số liệu đáng tin cậy để Nhà nớc điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm trakiểm soát hoạt động của các ngành, của các khu vực Bởi vậy việc đổi mới hoàn thiệnkhông ngừng công tác kế toán để thích nghi với yêu cầu và nội dung cuả quá trình đổimới cơ chế quản lý là một vấn đề quan trọng thực sự bức xúc và cần thiết

Công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộ Phú Thọ thuộc sở Giao thông vậntải Phú Thọ hoạt động trong lĩnh vực quản lý, sửa chữa và xây dựng các công trìnhcầu, đờng, nhà kho, bến phà cũng nh các doanh nghiệp xây lắp hiện nay, cùng với

xu thế đổi mới chung của nền kinh tế đã có những bớc chuyển biến đổi mới trong

ph-ơng thức hoạt động và quản lý không ngừng phát triển khẳng định vị trí của mình trênthơng trờng và góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế Đối với doanhnghiệp sản xuất kinh doanh nói chung và doanh nghiệp xây lắp nói riêng thì kế toánchi phí và tính giá thành sản phẩm nhằm phản ánh trung thực chi phí, làm cơ sở choviệc tính chính xác giá thành sản phẩm và xác định đúng đắn hiệu quả của sản xuấtkinh doanh là yêu cầu cấp bách đối với mọi doanh nghiệp

Nhận thức đợc tầm quan trọng của việc hoàn thiện công tác kế toán nói chung và

kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng trong doanh nghiệp xâylắp hiện nay là yêu cầu thiết thực và là vấn đề đáng quan tâm Do đó với kiến thức đãhọc tại trờng cao đẳng giao thông vận tải, kết hợp với lý luận thực tiễn trong suốt quátrình nghiên cứu và đợc sự chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo bộ môn và qua batháng thực tập tại công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộ Phú Thọ, em đã đi

sâu tìm hiểu và chọn đề tài: "Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộ Phú Thọ".

Ngoài lời giới thiệu và kết luận, bố cục luận văn của em gồm 3 phần:

Phần thứ I: Cơ sở lý luận về công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm trong đơn vị xây lắp

Phần thứ II: Thực trạng công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm tại công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộ Phú Thọ

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 1

Phần thứ III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộPhú Thọ

Cơ sở lý luận về công tác hạch toán chi phí sản xuất và

tính giá thành sản phẩm trong đơn vị xây lắp

I Đặc điểm của ngành xây dựng cơ bản, yêu cầu, nhiệm vụ của công tác quản lý, hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.

1 Đặc điểm của ngành xây dựng cơ bản và của sản phẩm xây lắp

Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất độc lập, có chức năng tạo ra và trang

bị tài sản cố định cho tất cả các ngành kinh tế quốc dân, góp phần quan trọng trongphần xây dựng cơ bản cơ sở hạ tầng xã hội Vì vậy, một bộ phận lớn của thu nhậpquốc dân nói chung và của tích luỹ nói riêng cùng với vốn đầu t, tài trợ của nớc ngoài

đợc sử dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản

So với các ngành sản xuất khác, xây dựng cơ bản có những đặc điểm kinh tế kỹthuật đặc trng đợc thể hiện rất rõ ở sản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm chongành

Sản phẩm xây lắp là những công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, cấu trúcphức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian lắp đặt sử dụng lâu dài và giá trị rất lớn Nómang tính chất cố định nơi sản xuất ra sản phẩm cũng đồng thời là nơi sau này khi sảnphẩm hoàn thành đợc đa vào sử dụng và phát huy tác dụng

Quá trình tạo ra sản phẩm xây lắp, từ khi khởi công xây dựng đến khi công trìnhhoàn thành bàn giao đa vào sử dụng thờng dài, phụ thuộc vào quy mô, tính phức tạpcủa từng công trình Quá trình thi công này đợc chia làm nhiều giai đoạn mỗi giai

đoạn lại bao gồm nhiều công việc khác nhau Các công việc này chủ yếu đợc thực hiệnngoài trời nên chịu ảnh hởng của các yếu tố thiên nhiên, do quá trình và điều kiện thicông không có tình ổn định, phải di chuyển theo địa điểm sản phẩm và theo từng giai

đoạn thi công công trình

Sản phẩm xây lắp mang tính tổng hợp về nhiều mặt: Kinh tế, chính trị, kỹ thuật,

mỹ thuật nó rất đa dạng nhng lại mang tính độc lập, mỗi công trình đợc xây dựngtheo một kiểu thiết kế, kỹ thuật riêng, có giá trị dự toán riêng và tại một điểm nhất

Đặc điểm này làm cho việc tổ chức, quản lý và hạch toán trong xây dựng cơ bản khácvới các ngành khác Cụ thể là mỗi công trình đều đợc thi công theo đơn đặt hàngriêng phụ thuộc vào yêu cầu khách hàng và yêu cầu kỹ thuật của các công trình đó.Khi thực hiện đơn đặt hàng của khách hàng, các đơn vị xây lắp phải đảm bảo bàn giao

đúng tiến độ, đúng kỹ thuật, đúng thiết kế, đảm bảo chất lợng công trình

2 Yêu cầu của công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩmtrong doanh nghiệp xây lắp

Do đặc thù của ngành xây dựng cơ bản và của sản phẩm xây dựng, nên việc quản

lý về đầu t và xây dựng là một quá trình khó khăn phức tạp, nhất là chuyển đổi từ nềnkinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trờng

Để quản lý chặt chẽ và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu t, nhà nớc đã banhành những quy chế quản lý sau:

* Công tác quản lý đầu t và xây dựng phải đảm bảo tạo ra những sản phẩm vàdịch vụ đợc xã hội chấp nhận về giá cả, chất lợng và đáp ứng đợc mục tiêu phát triểnkinh tế xã hội trong từng thời kỳ

* Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa

đẩy nhanh tốc độ tăng trởng kinh tế, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhândân

* Huy động vốn và sử dụng có hiệu quả nâng cao các nguồn vốn đầu t trong nớccũng nh nớc ngoài đầu t tại Việt Nam, khai thác nguồn tài nguyên, tiềm năng lao

động, đất đai và mọi tiềm năng khác, đồng thời bảo vệ môi trờng sinh thái

* Xây dựng phải theo quy định đợc duyệt, thiết kế hợp lý, tiên tiến, mỹ quan, côngnghệ tiên tiến Xây dựng đúng tiến độ, chất lợng cao với chi phí hợp lý và thực hiệnbảo hành công trình

Hiện nay, trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, chủ yếu đợc áp dụng phơng pháp đấuthầu, giao nhận thầu xây dựng Vì vậy, để trúng thầu, nhận đợc thầu thi công một côngtrình thì doanh nghiệp phải xây dựng đợc một giá thầu hợp lý cho công trình dựa trêncơ sở của định mức, đơn giá xây dựng cơ bản do nhà nớc ban hành trên cơ sở giá cả thị

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 3

trờng và khả năng của bản thân doanh nghiệp Mặt khác, doanh nghiệp phải đảm bảokinh doanh có lãi.

Để thực hiện đợc yêu cầu trên đòi hỏi doanh nghiệp phải tăng cờng công tác quản

lý kinh tế và quản lý chi phí hạ giá thành sản phẩm là một khâu rất quan trọng

3 Nhiệm vụ của công tác quản lý và hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thànhsản phẩm trong đơn vị xây lắp

Để cung cấp những thông tin cần thiết về chi phí sản xuất và tính giá thành sảnphẩm thì kế toán phải thực hiện những nhiệm vụ sau đây:

- Xác định chính xác đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và phơng pháp tính giáthành một cách khoa học hợp lý phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp vàthoả mãn yêu cầu quản lý đặt ra

- Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức chi phí vật t, nhân công, sử dụng máythi công và các dự toán chi phí khác Phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với

định mức, dự toán, các khoản chi phí ngoài kế hoạch các khoản thiệt hại mất mát hhỏng trong sản xuất để đề ra các biện pháp ngăn chặn kịp thời

- Kiểm tra việc thực hiện hạ giá thành của doanh nghiệp theo từng công trình,hạng mục công trình, từng loại sản phẩm lao vụ, vạch ra các khả năng biện pháp hạgiá thành một cách có hiệu quả

- Xác định đúng đắn và bàn giao thanh toán kịp thời khối lợng công tác đã hoànthành Định kỳ kiểm kê đánh giá đúng khối lợng thi công dở dang theo quy định

- Đánh giá đúng đắn kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh ở công trình, hạngmục công trình, từng bộ phận thi công, đội sản xuất trong từng thời kỳ nhất định, kịpthời lập các thông tin chi phí sản xuất và giá thành công tác xây lắp, cung cấp kịp thờicác thông tin hữu ích về chi phí sản xuất và giá thành phục vụ cho yêu cầu quản lý vàlãnh đạo của doanh nghiệp

II Những vấn đề lý luận chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp.

1 Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp

1.1 Chi phí sản xuất

Quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp xây lắp là một quátrình biến đổi một cách có ý thức, có mục đích các yếu tố đầu vào sản xuất tạo thànhcác công trình, hạng mục công trình lao vụ nhất định

Các yếu tố về t liệu sản xuất, đối tợng lao động (biểu hiện cụ thể là các hao phí lao

động vật hóa) dới sự tác động có mục đích của sức lao động (hao phí lao động sống)qua quá trình biến đổi sẽ trở thành sản phẩm nhất định

Mặc dù các hao phí bỏ ra cho hoạt động kinh doanh bao gồm nhiều loại, nhiềuyếu tố khác nhau nhng trong điều kiện cùng tồn tại quan hệ hàng hóa tiền tệ thì chúng

đều biểu hiện dới hình thức giá trị

Nh vây, chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền, toàn

bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các hao phí cần thiết khác mà doanhnghiệp đã bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất, thi công trong một thời kỳ nhất định.1.2 Phân loại chi phí sản xuất

Trong doanh nghiệp xây lắp, các chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại có tính chấtkinh tế khác nhau, có công dụng khác nhau do đó, yêu cầu quản lý đối với từng loạichi phí không thể dựa vào số liệu phản ánh tổng hợp số chi phí sản xuất mà còn phảicăn cứ vào từng loại chi phí riêng biệt để phục vụ cho yêu cầu kiểm tra và phân tíchtoàn bộ các chi phí sản xuất hoặc từng yếu tố chi phí ban đầu của từng công trình,hạng mục công trình theo từng nơi phát sinh chi phí và nơi chịu thu phí Do đó đòi hỏiphải có sự phân loại chi phí sản xuất Việc phân loại chi phí sản xuất một cách khoahọc có ý nghĩa rất lớn đối với công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sảnphẩm xây lắp mà còn là tiền đề quan trọng để lập kế hoạch kiểm tra, phân tích toàn bộchi phí cấu thành nên giá thành sản phẩm Từ đó giúp cho doanh nghiệp đa ra nhữngquyết định nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất hạ thành giá thành sản phẩm, nâng caohiệu quả kinh doanh

Tùy theo yêu cầu quản lý, đối tợng cung cấp thông tin, góc độ xem xét chi phí màchi phí sản xuất đợc phân loại theo các cách sau:

* Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí.

Theo tiêu thức này, thì toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đợcchia thành các yếu tố sau:

- Chi phí nguyên vật liệu: bao gồm toàn bộ chi phí về các đối tợng lao động nhnguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xâydựng cơ bản

- Chi phí về nhân công: bao gồm toàn bộ số tiền lơng, phụ cấp, các khoản tríchtrên tiền lơng theo quy định của toàn bộ công nhân viên trong doanh nghiệp

- Chi phí khấu hao tài sản cố định số trích khấu hao trong kỳ của toàn bộ TSCĐtrong doanh nghiệp

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: là số tiền trả về các loại dịch vụ mua ngoài, thuêngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (nh dịch vụ cungcấp điện nớc, sửa chữa TSCĐ )

- Chi phí khác bằng tiền: là toàn bộ chi phí bằng tiền phát sinh trong quá trìnhhoạt động sản xuất kinh doanh ngoài 4 yêú tố chi phí trên

Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh thành các yếu tố nói trên cho biết kết cấu, tỷtrọng từng loại (yếu tố) chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra và cũng là căn xứ để lậpthuyết minh báo cáo tài chính (phần chi phí sản xuất kinh doanh theo yếu tố) phục vụcho yêu cầu thông tin và quản trị doanh nghiệp để phân tích tình hình thực hiện dựtoán chi phí, lập dự toán chi phí sản xuất kinh doanh cho kỳ sau

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 5

*Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích, công dụng

Theo tiêu thức này, chi phí sản xuất đợc chia thành các loại (thờng gọi là cáckhoản mục sau đây):

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp : là chi phí các loại vật liệu chính, vật liệu phụ,

vật liệu sử dụng luân chuyển cần thiết để tạo nên sản phẩm xây lắp Nó không baogồm giá trị vật liệu, nhiên liệu sử dụng chomáy thi công và vật liệu sử dụng cho quản

lý đội công trình

- Chi phí nhân công trực tiếp: là chi phí tiền lơng cơ bản, các khoản phụ cấp, lơng

phụ có tình chất ổn định của công nhân trực tiếp sản xuất cần thiết để hoàn thành sảnphẩm xây lắp

- Chi phí sử dụng máy thi công: là chi phí sử dụng máy để hoàn thành sản phẩm

xây lắp, gồm: chi phí khấu hao máy thi công, chi phí nhiên liệu động lực dùng chomáy thi công, tiền lơng của công nhân điều khiển máy và chi phí khác của máy thicông

- Chi phí sản xuất chung: là những khoản chi phí trực tiếp phục vụ cho quá trình

thi công xây lắp nhng không đợc tính trực tiếp cho từng đối tợng cụ thể Chi phí sảnxuất chung bao gồm tiền lơng của bộ phận quản lý đội, các khoản trích bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn theo tỷ lệ quy định trên tiền lơng phải trả côngnhân trực tiếp sản xuất, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phíbằng tiền khác

Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích công dụng của chi phí có tác dụng phục

vụ cho công việc quản lý chi phí theo định mức, là cơ sở cho kế toán tập hợp chi phísản xuất và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, là căn cứ để phân tích tình hìnhthực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm theo khoản mục, là căn cứ để phân tích tìnhhình thực hiện kế hoạch giá thành và xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh Ngoài 2 cách phân loại trên đây, chi phí sản xuất có thể đợc phân loại theo mốiquan kệ giữa chi phí với khối lợng sản phẩm công việc lao vụ thành chi phí khả biến

và chi phí bất biến hoặc có thể phân loại theo phơng pháp tập hợp chi phí thành chi phítrực tiếp và chi phí gián tiếp

Tóm lại, mỗi cách phân loại chi phí sản xuất có ý nghĩa riêng phục vụ cho từngyêu cầu quản lý và từng đối tợng cung cấp thông tin cụ thể nhng chúng luôn bổ sungcho nhau nhằm quản lý có hiệu quả tốt nhất về toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trongphạm vi toàn doanh nghiệp, trong từng thời kỳ nhất định

2 Giá thành sản phẩm xây lắp trong doanh nghiệp XDCB

2.1 Khái niệm

Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí sản xuất (bao gồm chi phí nguyênvật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung) tính cho từng

công trình, hạng mục công trình hay khối lợng xây lắp hoàn thành đến giai đoạn quy

-ớc, nghiệm thu bàn giao và đợc chấp nhận thanh toán

Khác với các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp ngời ta có thể tính toán giá thànhcho một loại sản phẩm đợc sản xuất ra trong kỳ và giá thành đơn vị của sản phẩm đó

là một trong những cơ sở quan trọng để xác định giá bán, ở các doanh nghiệp xâydựng cơ bản giá thành sản phẩm xây lắp mang tính chất cá biệt, mỗi công trình, hạngmục công trình hay khối lợng xây lắp đã hoàn thành đều có một giá riêng Thờng thìgiá bán (giá nhận thầu) của công trình đã đợc định sẵn trớc khi tiến hành sản xuất từ

đó có quyết định trúng thầu thi công công trình hay từ khi ký hợp đồng giao nhận thầuxây dựng Do vậy, giá thành xây dựng quyết định hoàn toàn việc lãi hay lỗ của chínhcông trình đó

2.2 Phân biệt khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp là hai mặt biểu hiện của quá trìnhsản xuất, chế tạo sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau nhng chúng lại khácnhau về phạm vi giới hạn, nội dung

- Chi phí sản xuất chỉ tính đến những chi phí phát sinh trong một thời kỳ nhất định(tháng, quý, năm) còn giá thành lại liên quan đến chi phí của khối lợng xây lắp dởdang kỳ trớc chuyển sang nhng lại không bao gồm chi phí thực tế của khối lợng xâylắp dở dang cuối kỳ hạch toán

- Chi phí sản xuất đợc tập hợp theo từng thời kỳ nhất định còn giá thành xây lắp làchi phí sản xuất đợc tính cho một công trình, hạng mục công trình hay khối lợng xâylắp hoàn thành

Tuy nhiên, giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm lại có những điểm giốngnhau: chúng đều phản ánh lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã chitrong quá trình sản xuất Giá thành sản phẩm xây lắp và chi phí sản xuất của công tácxây lắp chỉ thống nhất về mặt lợng trong trờng hợp: khi đối tợngtập hợp chi phí sảnxuất và đối tợng tính giá thành là một công trình, hạng mục công trình đợc hoàn thànhtrong kỳ tính giá thành hoặc giá trị khối lợng công tác dở dang đầu kỳ và cuối kỳ bằngnhau

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp có mối quan hệ mật thiết với nhau.Tài liệu kế toán tập hợp chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành sản phẩm Nếu coigiá thành sản phẩm là công việc chủ yếu trong công tác kế toán thì kế toán chi phí sảnxuất có tác dụng quyết định đến tính chính xác của giá thành xây lắp

2.3 Các loại giá thành sản phẩm xây lắp.

Do sản phẩm xây dựng có giá trị lớn, thời gian thi công dài lại mang tính chất đơnchiếc, nên mỗi công trình, hạng mục công trình đều có giá dự toán riêng Căn cứ vàogiá dự toán của từng công trình, hạng mục công trình ta có thể xác định đợc giá thành

dự toán của chúng

Giá dự toán của công trình Giá thành dự toán Lãi định mức Hạng mục công trình của CT, HMCT

Trong đó: lãi định mức là số phần trăm trên giá thành dự toán do nhà nớc quy định

đối với từng loại hình xây dựng khác nhau, từng sản phẩm xây dựng cụ thể

2.2.2 Giá thành kế hoạch

Là giá thành đợc xây dựng trên cơ sở những điều kiện cụ thể của từng doanhnghiệp về các định mức, đơn giá, biện pháp thi công, giá thành kế hoạch tính theocông thức

Giá dự toán kế hoạch của công Giá thành dự toán Mức hạ giá

trình hạng mục công trình của CT, HMCT thành kế hoạch

2.2.3 Giá thành thực tế

Là biểu hiện bằng tiền của những chi phí thực tế để hoàn thành khối lợng xây lắp.Giá thành thực tế đợc tính trên cơ sở số liệu kế toán về chi phí sản xuất của khối lợngxây lắp thực hiện trong kỳ

Giá thành thực tế công tác xây lắp không những bao gồm những chi phí trong địnhmức mà còn bao gồm những chi phí thực tế phát sinh ngoài định mức nh: thiệt hại phá

đi làm lại, thiệt hại ngừng sản xuất, mất mát hao hụt vật t

Ba loại giá thành trên thờng có mối quan hệ về mặt lợng nh sau:

Giá thành dự toán >= Giá thành kế hoạch >= Giá thành thực tế

Cũng xuất phát từ đặc điểm của sản phẩm xây dựng cơ bản để đáp ứng yêu cầu vềcông tác quản lý về chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng, giá thành côngtrình xây lắp còn đợc theo dõi trên hai chỉ tiêu giá thành của khối lợng hoàn chỉnh vàgiá thành của khối lợng hoàn thành theo quy ớc

* Giá thành khối l ợng xây lắp hoàn chỉnh : là giá thành của những CT, HMCT đãhoàn thành đảm bảo chất lợng và kỹ thuật đúng thiết kế, đúng hợp đồng giao hàng màbên chủ đầu t nghiệm thu và chấp nhận thanh toán

Chỉ tiêu này cho phép ta đánh giá một cách chính xác và toàn diện hiệu quả sảnxuất, thi công trọn vẹn một công trình, hạng mục CT

* Giá thành khối l ợng hoàn thành quy ớc: là giá thành của một bộ phận công trình,hoặc khối lợng công việc hay giai đoạn hoàn thành nghiệm thu bàn giao cho ngời giaothầu và đợc thanh toán Để tính đợc giá thành của khối lợng xây lắp hoàn thành quy ớc

ta phải xác định đợc khối lợng hoàn thành quy ớc

-Khối lợng xây lắp hoàn thành quy ớc là khối lợng hoàn thành đến một giai đoạnnhất định và phải thoả mãn các điều kiện sau:

- Phải nằm trong thiết kế và đảm bảo chất lợng

- Phải đạt đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý

Giá thành khối lợng hoàn thành quy ớc phản ánh kịp thời chi phí sản xuất cho đốitợng xây lắp trong quá trình thi công xây dựng XL, nhng lại không phản ánh đợc mộtcách toàn diện toàn bộ giá thành của công trình, hạng mục công trình

Do đó, trong việc quản lý giá thành đòi hỏi phải sử dụng hai chỉ tiêu trên để đảmbảo các yêu cầu về quản lý giá thành là kịp thời, chính xác, toàn diện và hiệu quả

III Tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp

1 Tổ chức hạch toán chi phí sản xuất

1.1 Đối t ợng tập hợp chi phí sản xuất

Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà chi phí sản xuất cần đợctập hợp theo những phạm vi giới hạn đó

Để xác định đợc đối tợng tập hợp chi phí ở từng doanh nghiệp cần căn cứ vào cácyếu tố sau:

- Tính chất sản xuất, loại hình sản xuất và đặc điểm quy trình công nghệ sản xuấtsản phẩm, đặc điểm tổ chức sản xuất

+ Nếu loại hình sản xuất đơn chiếc: đối tợng tập hợp chi phí có thể là từng côngtrình, hạng mục công trình

+ Nếu loại hình sản xuất hàng loạt: đối tợng tập hợp chi phí có thể là từng loại,hoặc từng đơn đặt hang

- Căn cứ vào yêu cầu tính giá thành, yêu cầu quản lý, khả năng trình độ quản lý,trình độ hạch toán của doanh nghiệp

1.2 Ph ơng pháp hạch toán chi phí sản xuất

Tuỳ thuộc vào khả năng tập hợp chi phí, kế toán sẽ áp dụng phơng pháp tập hợpchi phí cho phù hợp Thông thờng các loại chi phí sản xuất đợc hạch toán một tronghai cách sau:

- Phơng pháp hạch toán trực tiếp: phơng pháp này đợc dùng đối với các chi phí cóliên quan trực tiếp đến đối tợng hạch toán đã xác định và công tác hạch toán, ghi chépban đầu cho phép tập hợp trực tiếp các chi phí này vào từng đối tợng kế toán chi phí cóliên quan

- Phơng pháp phân bổ gián tiếp: phơng pháp này đợc áp dụng khi một loại chi phí

có liên quan đến nhiều đối tợng hạch toán không thể tập hợp trực tiếp cho từng đối ợng đợc Trờng hợp này phải lựa chọn tiêu thức phân bổ hợp lý cho các đối tợng liênquan

t-1.3 Các tài khoản sử dụng

TK 621: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 9

(Mở chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình)Tài khoản này đợc dùng để tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp dùng cho sảnxuất phát sinh trong kỳ, cuối kỳ kết chuyển để tập hợp CPSX

Kết cấu của tài khoản này nh sau:

Bên nợ: Giá trị thực tế NVL xuất dùng trực tiếp cho sản xuất, chế tạo sản phẩm

trong kỳ

Bên có: - Kết chuyển chi phí NVLTT vào TK 154 - chi phí sản xuất kinh doanh

dở dang

- Giá trị nguyên vật liệu sử dụng không hết nhập kho

Tài khoản này không có số d cuối kỳ

TK 622: Chi phí nhân công trực tiếp

Tài khoản này dùng để tập hợp các khoản thù lao lao động phải trả cho công nhântrực tiếp xây lắp các công trình, công nhân phục vụ thi công, cuối kỳ kết vào tài khoảntập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Kết cấu nh sau:

Bên nợ: Chi phí NCTT tham gia sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ trong kỳ

(không bao gồm các khoản trích theo lơng)

Bên có: Kết chuyển chi phí NCTT vào TK 154

TK này không có số d đầu kỳ

TK623: Chi phí sử dụng máy thi công

TK này dùng để tập hợp và phân bổ chi phí sử dụng máy thi công phục vụ trựctiếp cho hoạt động sản xuất xây lắp công trình Các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐtính theo tiền lơng phải trả công nhân sử dụng máy thi công và tiền ăn ca của côngnhân sử dụng máy thi công không đợc hạch toán vào TK 623

Kết cấu nh sau:

Bên nợ : Tập hợp chi phí máy thi công thực tế phát sinh trong kỳ

Bên có: Kết chuyển chi phí sử dụng máy thi công vào TK 154

TK này không có số d đầu kỳ

TK627: Chi phí sản xuất chung

TK này dùng để phản ánh chi phí sản xuất chung đội , công trờng xây dựng gồm:lơng nhân viên quản lý đội, các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ đợc tính theo tỷ lệquy định trên tiền lơng phải trả công nhân trực tiếp xây lắp và nhân viên quản lý đội,khấu hao TSCĐ và những chi khác có liên quan tới hoạt động của đội

Kết cấu nh sau:

Bên nợ : Tập hợp chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ

Bên có: - Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung

-Phân bổ và kết chuyển sang TK 154

TK này không có số d cuối kỳ

TK 154: Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

TK này đợc dùng để tổng hợp chi phí sản xuất phục vụ cho việc tính giá thành sảnphẩm xây lắp trong các doanh nghiệp kinh doanh xây lắp thực hiện kế toán hàng tồnkho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên

TK631 : Giá thành sản xuất

Tài khoản này đợc dùng để tập hợp chi phí sản xuất xây lắp theo phơng pháp kiểm

kê định kỳ

1.4 Hạch toán chi phí sản xuất theo ph ơng pháp kê khai th ờng xuyên

a, Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng rất lớn trong chi phí sản xuất sảnphẩm xây lắp Chi phí vật liệu là giá trị thực tế của vật liệu chính và vật liệu phụ sửdụng trực tiếp trong quá trình sản xuất thi công Vật liệu sử dụng cho CT, HMCT nàothì tính trực tiếp cho công trình trờng hợp không tính riêng đợc thì phải phân bổ chotừng CT, HMCT

+ Khi xuất kho vật liệu sử dụng trực tiếp cho hoạt động xây lắp

Nợ TK 621 (chi tiết từng đối tợng)

Có TK 152 (chi tiết vật liệu)+ Mua NVL sử dụng ngay (không qua kho) cho hoạt động xây lắp thuộc đối tợngchịu thuế GTGT

Nợ TK 621 (chi tiết từng đối tợng) Giá cha có thuế GTGT

Nợ TK 111, 112, 152

Có TK 621 (chi tiết đối tợng)+ Cuối kỳ, kết chuyển hoặc phân bổ giá trị nguyên vật liệu trực tiếp theo từng CT,HMCT:

Nợ TK 154 (chi tiết đối tợng)

Có TK 621 (chi tiết đối tợng)

b, Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp

+ Kế toán tiền lơng, tiền công phải trả cho ngời lao động (kể cả khoản phải trả vềtiền công cho công nhân thuê ngoài)

Nợ TK 622 (chi tiết theo từng đối tợng)

Có TK 334, 111 + Hàng tháng tính trớc tiền lơng nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 11

Nợ TK 622 (chi tiết đối tợng)

Có TK 335 (tiền lơng trích trớc)+ Cuối kỳ kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp theo từng đối tợng tập hợp chiphí:

Nợ TK 154 (chi tiết đối tợng)

Có TK 622 (chi tiết đối tợng)

c, Hạch toán chi phí sử dụng máy thi công

Việc hạch toán chi phí sử dụng máy thi công phụ thuộc vào hình thức sử dụngmáy thi công, cụ thể:

* Trờng hợp máy thi công thuê ngoài

+ Toàn bộ chi phí máy thi công tập hợp vào TK 623

Nợ TK 623 Giá cha có thuế

Nợ Tk 133 Thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK 111, 112, 331 tổng giá thuê ngoài

* Trờng hợp công ty có tổ chức đội máy thi công riêng biệt và có phân cấp quản lýcho đội máy, có tổ chức kế toán riêng

+ Kế toán các chi phí có liên quan tới hoạt động đội máy thi công

Nợ TK 621, 622, 627

Có TK liên quan (111, 152 )Cuối kỳ tổng hợp chi phí vào TK 154 (chi tiết đội máy thi công) để tính giá thành

ca máy hoặc (giờ máy) Từ đó xác định giá trị mà đội máy thi công phục vụ cho từng

đối tợng (CT, HMCT) theo giá thành ca máy (hoặc giờ máy) phục vụ cho từng đối ợng cụ thể:

t-+ Nếu doanh nghiệp thực hiện theo phơng thức cung cấp lao vụ máy lẵn nhaugiữa các bộ phận:

Nợ TK 623

Có TK 154 +Nếu doanh nghiệp thực hiện theo phơng thức bán lao vụ bằng máy giữa các bộphận trong nội bộ

Nợ TK 623 giá bán nội bộ

Nợ TK 133 thuế GTGT đợc khấu trừ (nếu có)

Có TK 512 doanh thu tiêu thụ nội bộ

Có TK 333 (TK 33311) thuế đầu ra phải nộp (nếu có)

* Trờng hợp từng đội xây lắp có máy thi công riêng không tổ chức hạch toán riêngcho đội MTC

Các chi phí liên quan đến máy thi công đợc tập hợp riêng, cụ thể

+ Tập hợp chi phí vật liệu sử dụng cho xe máy thi công

Nợ TK 623 (623.2)

Có TK 152+ Tập hợp chi phí tiền lơng, tiền công của công nhân điều khiển và phục vụ máythi công

d, Hạch toán chi phí sản xuất chung

+ Để tập hợp chi phí sản xuất chung, kế toán ghi:

Nợ TK 627

Có TK 214, 334, 338, 152, 153, 331, 111

+ Phân bổ hoặc kết chuyển chi phí sản xuất chung cho từng đối tợng sử dụng:

Nợ TK 154 (chi tiết đối tợng)

Có TK 627 (chi tiết đội, bộ phận)Trình tự kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp theophơng pháp kê khai thờng xuyên có thể khái quát theo sơ đồ sau:

Sơ đồ hạch toán tập hợp chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm

(Theo phơng pháp kê khai thờng xuyên)

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 13

1.5 Hạch toán chi phí sản xuất theo ph ơng pháp kiểm kê định kỳ

Hạch toán theo phơng pháp này kế toán phải sử dụng TK 631 để tổng hợp chi phísản xuất Trình tự kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xâydựng theo phơng pháp kiểm kê định kỳ đợc khái quát theo sơ đồ sau:

Sơ đồ hạch toán tập hợp chi phí sản xuất và

tính giá thành sản phẩm

(Theo phơng pháp kiểm kê định kỳ)

Kết chuyển giá trị sản phẩm xl dở dang đầu kỳTK621 TK631 TK154

Kết chuyển chi phí Kết chuyển chi phí

Kết chuyển chi phínhân công trực tiếp

lý nội bộ của doanh nghiệp

2.2 Đánh giá sản phẩm dở dang trong doanh nghiệp xây lắp

Do đặc điểm riêng biệt của sản xuất xây lắp cũng nh sản phẩm xây lắp nên việchạch toán sản phẩm dở dang trong sản xuất xây lắp khác với hạch toán sản phẩm dởdang trong các doanh nghiệp công nghiệp

Sản phẩm dở dang trong các doanh nghiệp xây lắp đợc xác định bằng phơngpháp kiểm kê hàng tháng Việc tính sản phẩm dở dang trong sản xuất xây lắp phụthuộc vào phơng thức thanh toán khối lợng xây lắp hoàn thành trong tháng

- Nếu quy định thanh toán sản phẩm xây lắp sau khi hoàn thành toàn bộ thì giáthành sản phẩm là tổng chi phí sản xuất phát sinh từ khi khởi công đến khi công trìnhhoàn thành đa vào sử dụng

- Nếu quy định thanh toán theo điểm dừng hợp lý (xác định đợc giá dự toán) thìsản phẩm dở dang là khối lợng xây lắp cha đạt tới điểm dừng kỹ thuật hợp lý đã quy

định và tính theo chi phí thực tế trên phân bổ chi phí của hạng mục công trình đó choLớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 15

các giai đoạn, tổ hợp công việc đã hoàn thành và giai đoạn còn dở dang theo dự toáncủa chúng Khối lợng dở dang đợc tính nh sau:

Chi phí thực tế KLXL Chi phí thực tế KLXL

Chi phí thực tế dở dang đầu kỳ phát sinh trong kỳ Chi phí dự toán

KL XL dở dang Chi phí dự toán Chi phí dự toán KLXL dở dang cuối kỳ KLXL bàn giao KLXL dở dang cuối kỳ

2.3 Các ph ơng pháp tính giá thành

Phơng pháp tính giá thành là phơng pháp sử dụng số liệu về chi phí sản xuất đểtính ra tổng giá thành và giá thành đơn vị của sản phẩm hoặc lao vụ đã hoàn thànhtheo các yếu tố chi phí khoản mục giá thành cho kỳ tính giá thành đã đợc xác định Trong đó, kỳ tính giá thành là thời kỳ bộ phận kế toán giá thành cần phải tiếnhành công việc tính giá thành cho đối tợng tính giá thành Tuỳ theo đặc điểm của từng

đối tợng tính giá thành và mối quan hệ giữa các đối tợng tập hợp CPSX và tính giáthành mà kế toán phải lựa chọn sử dụng một hoặc kết hợp nhiều phơng pháp thích hợp

để tính giá thành cho từng đối tợng

Trong doanh nghiệp xây lắp, thờng áp dụng các phơng pháp tính giá thành sau:

* Phơng pháp tính giá thành giản đơn (phơng pháp tính giá thành trực tiếp)

Phơng pháp này sử dụng phổ biến trong các DNXL hiện nay, việc áp dụng phơngpháp này cho phép cung cấp kịp thời số liệu giá thành trong mỗi thời kỳ báo cáo, cáchtính đơn giản dễ thực hiện

Theo phơng pháp này tập hợp tất cả chi phí sản xuất phát sinh trực tiếp cho một

CT hoặc HMCT từ khi khơỉ công đến khi hoàn thành chính là giá thành của CT,HMCT đó

Trong trờng hợp CT,HMCT cha hoàn thành toàn bộ mà có khối lợng XL hoànthành bàn giao thì:

Khi đó, giá thành thực tế của hạng mục công trình đó là:

 G dt : tổng dự toán của tất cả các HMCT thứ i

Gdti: Giá trị dự toán của HMCT thứ i

* Phơng pháp tính giá theo đơn đặt hàng.

Phơng pháp này áp dụng trong trờng hợp doanh nghiệp nhận thầu xây lắp theo đơn

đặt hàng Hàng tháng chi phí sản xuất thực tế phát sinh đợc tập hợp theo từng đơn đặthàng và khi nào hoàn thành công trình thì CPSX tập hợp đợc cũng chính là thành thực

tế của đơn đặt hàng đó

* Phơng pháp tổng cộng chi phí

áp dụng cho các DNXL các công trình lớn, quá trình sản xuất xây lắp có thể chiathành các đội sản xuất khác nhau Đối tợng tập hợp CPSX là từng đội, đối tợng tínhgiá thành là sản phẩm cuối cùng

Z = Ddk + C1 + C2 + + Cn - Dck

Trong đó: Z là giá thành thực tế của toàn bộ công trình

C1,C2 Cn là chi phí xây dựng ở các giai đoạn

Ddk, Dck: chi phí sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ

Ngoài các phơng pháp nêu trên, trong DNXL còn sử dụng các phơng pháp tính giáthành sau:

- Phơng pháp tính giá thành theo hệ số

- Phơng pháp tính giá thành theo tỷ lệ chi phí

- Phơng pháp tính giá thành theo định mức

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 17

Phần thứ hai

Thực trạng tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính gía thành ở Công ty quản lý, sửa chữa và xây

dựng đờng bộ Phú Thọ.

I Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức bộ máy hoạt động sản xuất kinh doanh ở công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đ ờng bộ Phú Thọ.

1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty

Công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộ Phú Thọ đợc thành lập ngày 01/ 01/1961 với tên gọi ban đầu là : Đoạn quản lý đờng bộ Phú Thọ Xuất phát từ yêucầu quản lý, duy tu bảo dỡng sửa chữa đờng bộ đảm bảo giao thông phục vụ sự nghiệpxây dựng và bảo vệ tổ quốc

Đến ngày 01/01/2003 công ty đã trải qua 43 năm xây dựng và trởng thành Từ cơchế quan liêu bao cấp chuyển sang cơ chế thị trờng đó là thử thách khắc nghiệt đối vớicác doanh nghiệp quốc doanh thực tế đã có nhiều doanh nghiệp phá sản Song dù ở

đâu trong bất cứ hoàn cảnh nào công ty vẵn đứng vững và đi lên từng bớc vững chắc

đóng góp một phần đáng kể vào sự duy trì thông suốt của mạch máu giao thông trên

172 km đờng TW và 582 km đờng địa phơng Trong những năm gần đây đợc sự chophép của Nhà nớc mà trực tiếp là Sở giao thông vận tải Phú Thọ công ty đợc phép mởrộng lĩnh vực hoạt động tham gia sản xuất kinh doanh cụ thể là đấu thầu các côngtrình xây lắp Với hớng phát triển này công ty không những tạo điều kiện nâng cao đờisống cán bộ công nhân viên mà ngày càng còn củng cố nâng cao vị thế của mình gópphần to lớn vào quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá cũng nh quá trình phát triểnkinh tế xã hội của địa phơng

Từ những kết quả đạt đợc công ty đợc UBND tỉnh Phú Thọ, Bộ Giao thông vận tải,

Sở giao thông vận tải, UBND thị xã Phú Thọ tặng thởng nhiều cờ thi đua xuất sắc vàbằng khen Năm 1985 đã đợc UBND Phú Thọ kỷ niệm huân chơng Hùng Vơng

Bốn năm liên tục từ năm 1996 - 1999 là đơn vị dẵn đầu ngành Giao thông vận tải

đặc biệt đợc Chính phủ tặng 3 huân chơng vào những năm 1982, 1987, 1995

2 Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh

- Công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộ Phú Thọ là một doanh nghiệpNhà nớc hoạt động công ích có chức năng chủ yếu quản lý sửa chữa và xây dựng

Để thực hiện chức năng trên công ty có 3 nhiệm vụ cụ thể:

* Nhiệm vụ quản lý đờng bộ: quản lý toàn bộ các tuyến đờng giao thông trong

địa bàn tỉnh và các bến phà nh quản lý 172 km đờng TW, 582 km đờng địa phơng, cácbến phà: bến phà Ngọc Tháp, bến phà ấm Thợng, bến phà Tình Cơng Căn cứ vào luậtgiao thông đờng bộ công ty kiểm tra kiểm soát xem các tuyến đờng đã thực hiện đúng

các quy định của luật đờng bộ không nh: mặt đờng, cọc tiêu, biển báo hiệu, khoảng lukhông đờng bộ có đảm bảo đúng chuẩn tắc kỹ thuật hay không.

* Nhiệm vụ sửa chữa đờng bộ

+ Sửa chữa thờng xuyên (duy tu bảo dỡng) nh: vá ổ gà, bạt lề đờng, vét sửa rãnhdọc, khơi nớc trời ma, sơn cọc tiêu, bổ xung các loại biển báo, láng nhựa rạn chânchim, hót đất xô sụt lẻ tẻ

+ Sửa chữa vừa và lớn (trung tu và đại tu) nh: khối lợng ổ gà nhiều rạn nứt to (ổtrâu, ổ voi)

* Nhiệm vụ xây dựng công trình: Công ty nhận thầu các công trình với bên ngoài

về cầu đờng, công trình thuỷ lợi, san lấp mặt bằng, xây dựng nhà

Với hai nhiệm vụ quản lý và sửa chữa công ty đợc Nhà nớc (UBND tỉnh Phú Thọ,

Bộ Giao thông vận tải) cấp kinh phí (kinh phí ngân sách Nhà nớc) để thực hiện nhiệm

vụ quản lý và sửa chữa các tuyến đờng bộ đợc giao

Với nhiệm vụ xây dựng: đây là nhiệm vụ bổ trợ ngoài hai nhiệm vụ chính nêutrên Công ty đợc phép nhận thầu các công trình tuỳ theo khả năng của công ty Công

ty phải tự lo về tiền vốn, bố trí nhân lực, phơng tiện thiết bị để thi công công trình

- Đặc điểm lao động của công ty:

+ Lao động trong danh sách 660 ngời

Máy móc thiết bị vận tải

Phơng tiện thiết

bị khác Tổng cộngNguyên giá 2.855.737.800 5.271.209.500 94.520.000 8.221.467.300GTCL 1.816.013.800 1.765.413.300 35.550.500 3.616.977.600

Tỷ lệ từng loại

TSCD theo GTCL

* Tình hình thực hiện lợi nhuận ở công ty:

Kết quả kinh doanh trong 2 năm 2001-2002

Đơn vị tính: đồng

So sánh Chênh lệch Tỷ lệ

1. Doanh thu thuần 13.616.511.000 16.160.031.904 2.543.520.904 118,7%

2 Số nộp NS 1.166.000.000 2.029.900.000 863.900.000 174,1%

3 Lợi nhuận 789.518.534 883.065.436 93.546.902 111,8%

4 Thu nhập BQ 553.000 650.000 97.000 117,5%Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 23

3 Tổ chức bộ máy của công ty

3.1 Bộ máy quản lý của công ty

Sơ đồ tổ chức bộ máy của công ty

a, Ban giám đốc: gồm có giám đốc và 3 phó giám đốc

+ Giám đốc công ty do Sở GTVT bổ nhiệm là ngời chịu trách nhiệm trớc nhà nớc

và pháp luật về tổ chức sản xuất kinh doanh, bảo vệ phát huy tài sản vốn đợc giao,quản lý và tổ chức lao động trong công ty, thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ đối với ng -

ời lao động Là ngời đứng đầu chịu trách nhiệm về nghĩa vụ đối với Nhà nớc, là ngời

tổ chức, chỉ huy tối cao mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Giám đốctrực tiếp điều hành các hoạt động của các phòng ban và các đội sản xuất thông qua chỉthị, kế hoạch sản xuất

+ Các phó giám đốc là ngời giúp việc cho giám đốc phụ trách từng công việc đợcphân công

b Các phòng ban nghiệp vụ:

+ Phòng kế toán tài vụ: Ghi chép phản ánh, tính toán một cách đầy đủ chính xáctrung thực kịp thời, liên tục và có hệ thống tình hình luân chuyển sử dụng tài sản, lao

động, tiền vốn, tính toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo đúng chế độ kế toánthống kê và thông tin kinh tế

Thu thập số liệu và tình hình sản xuất kinh doanh của công ty, báo cáo tài chínhtheo đúng chế độ tài chính kế toán cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu quản lý choban giám đốc và cho cấp có thẩm quyền

+ Phòng hành chính: thực hiện nhiệm vụ quản lý, lu trữ công văn giấy tờ, bảo vệcơ quan, tiếp khách và các công việc thuộc nghiệp vụ hành chính theo nhiệm vụ đợcphân công

+ Phòng tổ chức - LĐTL: tổ chức bố trí lực lợng lao động phù hợp với điều kiệnsản xuất, lập đơn giá khoán tiền lơng cho từng công việc theo cơ chế khoán nội bộ

Phòng hành chính

Đội sản xuất vật liêu

Đội sản xuất đá

Đoan Hùng

Đội xây dựng công trình

Các bến phà, đội cầu

công ty, xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực (bồi dỡng nâng cao tay nghề,

đào tạo tuyển dụng ) thực hiện chế độ chính sách đối với ngời lao động mà Đảng vàNhà nớc ban hành

+ Phòng kế hoạch - kỹ thuật : tham mu cho giám đốc về công tác kỹ thuật củacông ty, kiểm tra thờng xuyên và lập dự toán báo cáo ban giám đốc về tình hình trạngthái, những biến cố của các tuyến đờng để kịp thời bổ xung các phơng án lập dự toán.Kiểm tra giám sát và chỉ đạo chặt chẽ các đơn vị duy tu và quản lý cầu đờng để đảmbảo giao thông thông suốt Chịu trách nhiệm lập quyết toán khi công trình hoàn thành.3.2 Bộ máy sản xuất của công ty

Công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đờng bộ Phú Thọ gồm có 12 đội quản lý,sửa chữa đờng bộ, đội xe máy, đội sản xuất vật liệu, đội sản xuất đá Đoan Hùng, 2 độixây dựng công trình, 3 bến phà (Ngọc Tháp, ấm Thợng, Tình Cơng), 2 đội cầu (PhongChâu và Trung Hà)

4 Tổ chức công tác kế toán và bộ máy kế toán ở công ty

4.1 Công tác tổ chức bộ máy kế toán

Công tác kế toán của công ty đợc tổ chức tại một phòng kế toán tập trung, mọicông việc hạch toán kế toán thu chi tài chính đều đợc thực hiện ở phòng tài vụ Cácnghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh đều đợc thực hiện vàhạch toán tại phòng từ đó lập báo cáo tài chính đối với cấp trên và các cơ quan chứcnăng Báo cáo kế toán đợc thực hiện theo từng quý tại các đội sản xuất Thống kê độiphải theo dõi tình hình lao động trong đội lập bảng chấm công, thanh toán tiền công,máy đã chi thực tế vào công trình Các chứng từ ban đầu nói trên của các đội trực tiếpsản xuất sau khi đã đợc tập hợp phân loại sẽ đợc đính kèm với giấy đề nghị thanh toán

do đội trởng lập và có xác nhận của phòng kỹ thuật công ty gửi lên phòng kế toán đềnghị thanh toán Tại phòng kế toán sau khi đã nhận đợc các chứng từ ban đâù, kế toántiến hành kiểm tra, phân loại xử lý chứng từ và duyệt chi đồng thời lấy đó làm chứng

Kế toán thanh toán Kế toán TS

CĐ

Kế toán vật liệu

Thủ quỹ

Nhân viên kế toán các đội sản xuất25

+ Kế toán trởng: chỉ đạo chung công việc của phong, thực hiện kế toán tổng hợp

và định kỳ nộp báo cáo tài chính của các công ty gửi các cơ quan và cấp trên theo quy

định Lập kế hoạch xin cấp kinh phí và vay vốn ở ngân hàng, đôn đốc đánh giá hiệuquả làm việc đúng các nguyên tắc chế độ tài chính trong công ty, đôn đốc các bộ phận

kế toán làm đầy đủ các báo cáo thống kế với cơ quan Nhà nớc

+ Kế toán tổng hợp tính giá thành: có nhiệm vụ ghi chép phản ánh tổng hợp chi

phí sản xuất theo từng giai đoạn công trình sản xuất kinh doanh trong công ty, xác

định đối tợng hoạch toán chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành hợp lý, phân bổchi phí và phơng pháp tính giá thành Hớng dẫn kiểm tra ghi chép các thành phần cóliên quan, đảm bảo số liệu chính xác đối tợng hạch toán trớc khi tập hợp để tính giáthành Xác định khối lợng, chi phí sản xuất dở dang, kiểm tra chi phí sản xuất và lập

kế hoạch giá thành Thực hiện lập báo cáo kế toán theo chế độ, kiểm tra chính xác,trung thực báo cáo thống kê kế toán của công ty trớc khi kế toán trởng, giám đốc kýduyệt

+ Kế toán vật liệu: có nhiệm vụ theo dõi hàng ngày số lợng vật t, phản ánh chính

xác số lợng vật t nhập xuất tồn Kiểm tra tình hình kế hoạch thu mua dự trữ, cấp phátvật t, tránh ứ đọng thiếu hụt nguyên vật liệu

+ Kế toán tài sản cố định: có nhiệm vụ ghi chép tổng hợp số lợng hiện trạng và

giá trị tài sản cố định trong công ty, ghi chép phản ánh tình hình tăng giảm tài sản cố

định Tính đúng, đủ mức khấu hao cho từng đối tợng tính giá thành lập đủ nguồn vốnkhấu hao tài sản cố định Lập dự toán chi phí sửa chữa tài sản cố định, thanh toán kịpthời số tài sản cố định h hỏng trong công ty

+ Kế toán thanh toán: theo dõi các khoản thanh toán với cán bộ công nhân viên

nh: tiền lơng, BHXH, tiền thởng và theo dõi các khoản phải thu của công nhân viên

+ Kế toán ngân hàng: theo dõi các khoản tiền vay, tiền gửi, khoản phải nộp bằng

uỷ nhiệm chi, séc

+ Thủ quỹ: theo dõi thu chi lên báo cáo hàng ngày thực hiện cấp phát thu chi quỹ

vào cuối ngày, xác định tổng thu, tổng chi lên báo cáo với kế toán thanh toán quỹ Lậpbáo cáo thu chi theo chế độ vào cuối tháng

4.2 Hình thức tổ chức sổ kế toán

Hiện nay phòng kế toán đang áp dụng hình thức sổ kế toán "Chứng từ ghi sổ" và

đối với hàng tồn kho áp dụng phơng pháp kê khai thờng xuyên và phơng pháp tínhthuế theo phơng pháp khấu trừ

Sơ đồ trình tự ghi sổ

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT

Sổ và thẻ kế toán chi tiết

Bảng tổng hợp chứng từ gốc

Bảng đối chiếu số phát sinh

26

Ghi hàng ngàyGhi cuối tháng

Đối chiếu kiểm tra

* Trình tự và phơng pháp ghi sổ kế toán theo hình thức chứng từ ghi sổ tại công ty

nh sau:

1 Căn cứ vào chứng từ gốc đã kiểm tra đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp, tiến hànhphân loại, tổng hợp lập chứng từ ghi sổ

2 Các chứng từ liên quan đến tiền mặt, thủ quỹ ghi vào sổ quỹ cuối ngày chuyển

sổ quỹ cùng các chứng từ thu chi tiền mặt cho kế toán, kế toán tổng hợp số liệu lậpchứng từ ghi sổ về thu tiền mặt và chi tiền mặt

3 Căn cứ vào chứng từ ghi sổ đã lập, tiến hành ghi vào sổ đăng ký chứng từ ghi

sổ, sau đó ghi vào sổ cái các tài khoản có liên quan

4 Các chứng từ phản ánh hoạt động kinh tế tài chính cần quản lý chi tiết cụ thể,căn cứ vào chứng từ gốc ghi vào sổ kế toán chi tiết có liên quan

5 Cuối tháng căn cứ vào số liệu ở các sổ kế toán chi tiết lập bảng tổng hợp chi tiết, căn cứ vào số liệu ở sổ cái các tài khoản lập bảng đối chiếu số phát sinh

6 Sau đó tiến hành kiểm tra, đối chiếu số liệu ở trên bảng đối chiếu số phát sinhvới số liệu ở trên bảng tổng hợp chi tiết, sổ quỹ

7 Sau khi đối chiếu số liệu, đảm bảo sự phù hợp, căn cứ vào số liệu ở bảng cân

đối số phát sinh và bảng tổng hợp chi tiết lập bảng cân đối kế toán và các báo cáo tàichính khác

4.3 Hệ thống tài khoản kế toán

Hiện nay công ty sử dụng hệ thống tài khoản kế toán do nhà nớc ban hành ápdụng cho các doanh nghiệp xây lắp

4.4 Hệ thống chứng từ kế toán

Trên cơ sở hệ thống chứng từ bắt buộc và hớng dẫn của Bộ tài chính ban hành, kếtoán công ty đã xây dựng cho mình một hệ thống chứng từ tơng đối hoàn chỉnh thíchứng với quy mô đặc điểm sản xuất xây dựng cơ bản và phù hợp với yêu cầu quản lý

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 27

của công ty Đồng thời công ty cũng xây dựng mô hình luân chuyển chứng từ của từngloại chứng từ Việc luân chuyển và xử lý chứng từ tuân theo quy định của chế độ tàichính kế toán Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều đợc lập chứng từ ghi sổ và lu theoquy định Hiện nay công ty đang thực hiện chế độ kế toán theo quy định số 167/2000/QĐ-BTC ban hành ngày 25/10/2002

1 Đối t ợng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty.

Xuất phát từ đặc điểm của ngành xây dựng cơ bản và tình hình thực tế của công tyvới đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất từ khi khởi công xây dựng công trình cho

đến khi nghiệm thu bàn giao công trình, hạng mục công trình thơng kéo dài do đó để

đáp ứng yêu cầu quản lý công tác kế toán nên đối tợng tập hợp chi phí của công ty đợcxác định là từng công trình, hạng mục công trình hoặc là các giai đoạn của hạng mụccông trình Ngoài ra đối tợng tập hợp chi phí sản xuất của công ty còn có thể là sảnphẩm, lao vụ dịch vụkhác

Mỗi công trình, hạng mục công trình từ khi khởi công đến khi hoàn thành bàngiao đều đợc theo dõi chi tiết trên sổ chi tiết chi phí để tập hợp chi phí sản xuất thực tếphát sinh cho từng công trình, hạng mục công trình Các công trình, hạng mục côngtrình đều đợc theo dõi chi tiết theo từng khoản mục chi phí bao gồm:

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí máy thi công

- Chi phí sản xuất chung

Sổ chi phí sản xuất đợc tập hợp theo từng quý Cuối môĩ quý dựa trên sổ chi phícủa tất cả các công trình kế toán tổng hợp lập số liệu lập bảng tổng hợp chi phí sảnxuất trong quý Hết mỗi quý, căn cứ vào bảng tổng hợp chi phí sản xuất làm cơ sở choviệc tính giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành từng quý và lập báo cáo chi phí sảnxuất và tính giá thành mỗi quý

Với cơ sở tập hợp chi phí nh trên và đặc điểm của ngành thì đối tợng tính giáthành sản phẩm của công ty cũng đồng thời là đối tợng tập hợp chi phí sản xuẩt Giáthành của sản phẩm sẽ đợc tính cho từng công trình, hạng mục công trình hoặc các

điểm dừng kỹ thuật hợp lý, từ đó là cơ sở để bên A với t cách là chủ đầu t tạm ứng tiềncho bên B là nhận thầu (ở đây là công ty) Khi công trình hoàn thành bàn giao giữabên A và bên B quyết toán nghiệm thu công trình đồng thời thanh toán nốt phần cònlại với nhau

2 Kế toán tập hợp chi phí sản xuất tại công ty

Với quy mô sản xuất kinh doanh vừa và lớn, nghiệp vụ phát sinh nhiều do đócông ty đã chọn hình thức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩmtheo phơng pháp trực tiếp Để nắm bắt đợc tình hình chi phí sản xuất của công ty vàphục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm xây lắp công ty tổ chức tập hợp chi phí sảnxuất theo khoản mục

Trong luận văn này, em xin trình bày quy trình hạch toán tập hợp chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm của công trình xây lắp do công ty nhận thầu cụ thể là côngtrình "đờng ao trời - giếng tiên" thuộc huyện Hạ Hoà do đội sản xuất vật liệucủa công ty trực tiếp thi công, công trình đợc khởi công từ tháng 3 / 2002 và hoànthành vào cuối tháng 12 / 2002

2.1 Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là loại chi phí chiếm tỷ trọng lớn và đóng vai tròquan trọng trong giá thành xây dựng Tại công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đ ờng

bộ Phú Thọ nguyên vật liệu đợc dùng nhiều chủng loại khác nhau, có tính năng sửdụng khác nhau và sử dụng theo mục đích khác nhau Do đó việc hạch toán chính xác

và đầy đủ chi phí này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng từ đó xác định lợng tiêu hao vậtliệu trong sản xuất thi công và đảm bao tính chính xác trong giá thành xây dựng

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ở công ty bao gồm chi phí nguyên vật liệu trựctiếp xuất từ kho công ty và chi phí nguyên vật liệu do các đội tự mua

Nguyên vật liệu xuất từ kho công ty chủ yếu là nhựa đờng và các loại vật liệu phục

vụ cho công tác an toàn giao thông nh cọc tiêu, các loại biển báo, cột biển báo, mắtphản quang đây là những vật liệu không đợc tính trừ thuế Mặt khác mỗi lần nhậphàng theo từng nguồn nhập khác nhau có giá mua khác nhau và xuất ra sử dụng chonhiều công trình khác nhau nên để thuận tiện cho việc kiểm tra tính chính xác củatừng loại vật liệu xuất dùng công ty đã áp dụng phơng pháp tính theo đơn giá bìnhquân của hàng luân chuyển trong kỳ

Căn cứ vào nhiệm vụ sản xuất và định mức sử dụng vật liệu đợc phòng kế hoạchduyệt, thủ kho tiến hành xuất kho cho từng đội theo "Phiếu xuất kho" sau:

Lớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 29

Phiếu xuất kho

Số: 40/09

Ngày 5 tháng 9 năm 2002

Họ và tên ngời nhận hàng: Nguyễn Trung Lợng

Địa chỉ: Đội sản xuất vật liệu

Lý do xuất kho: Thi công đờng Ao Trời - Giếng Tỉên

Xuất tại kho: Công ty

Stt

Tên nhãn hiệu và quy

cách vật t sản phẩm

Đơn vị tính Số lợng Giá đơn vị Thành tiền Ghi chú

Tên công trình: Đờng Ao Trời - Giếng Tiên

Đơn vị lĩnh: Đội sản xuất vật liệu

Số tt Tên vật t Số phiếu xuất, tháng đơn vị Số lợng đơn gíá Thành tiền

Kế toán trởng(Ký, họ tên)

Chi phí NVL trực tiếp do các đơn vị thi công tự mua đợc hạch toán theo giá thực

tế, giá thực tế ở đây bao gồm giá mua và chi phí mua, còn thủ tục nhập kho, xuất khochỉ thực hiện trên giấy tờ để phòng kế hoạch kỹ thuật theo dõi tình hình sử dụng vật t

ở các đội công trình (để đối chiếu với dự toán đã đợc duyệt)

Căn cứ vào khối lợng thi công các công trình phòng kế hoạch kỹ thuật triển khaitheo hình thức giao kế hoạch thi công hay giao khoán gọn cho các đội Do đặc thù củangành xây dựng cơ bản và quá trình tổ chức thi công xây lắp của từng công trình ở xacông ty, ở nhiều nơi nên vật t sử dụng cho thi công ở từng công trình do các đội tựmua ngoài vận chuyển đến tận chân công trình và sử dụng ngay Khi có nhu cầu về vật

t các đội phải có giấy tạm ứng tiền hoặc đi vay kèm theo giấy báo giá gửi về công ty,phòng kế hoạch căn cứ vào lợng vật t đã bóc tách trong dự toán đề nghị giám đốcduyệt cho ứng tiền mua vật liệu Ngời đi mua vật t phải có giấy uỷ quyền của giám

đốc mới đợc ký kết các hợp đồng mới đợc mua bán vật t Các giấy tờ này cũng đợcLớp 51 CĐ KT 1 - Trờng CĐGTVT 31

chuyển về phòng kế toán để làm thủ tục nhận tiền về đội mua hoặc cũng có thểchuyển thẳng vào ngân hàng (nếu vay) để trực tiếp trả cho đơn vị bán hàng Sau đóthống kê đội phải tập hợp chứng từ (hoá đơn, biển bản nghiệm thu khối lợng) chuyển

về phòng kế hoạch kỹ thuật để theo dõi Các giấy tờ này sau khi đã đ ợc thủ trởng đơn

vị, kế toán trởng ký duyệt sẽ đợc chuyển về phòng kế toán làm thủ tục thanh toángiảm nợ Ngời mua vật t ở đội, sau khi có giấy uỷ quyền của giám đốc ký kết hợp

đồng mua bán vật t theo hoá đơn sau:

Hoá đơn (GTGT) Mẫu số: 01GTKT - 3LLLiên 2 (giao khách hàng)

Ngày 5 tháng 12 năm 2002 No 030822

Đơn vị bán hàng: Nguyễn Thị Hiền

Địa chỉ: Phờng Yên Thịnh - Thị xã Yên Bái

Điện thoại : 029855867 MST: 5200172848

Họ tên ngời mua hàng: Nguyễn Trung Lợng

Đơn vị: Đội sản xuất vật liệu - Công ty QL, SC và XD đờng bộ Phú Thọ

Địa chỉ: Thị xã Phú Thọ

Hình thức thanh toán: tiền mặt MS: 2600166836

Stt Tên hàng hoá, dịch vụ đơn vị tính Số lợng đơn giá Thành tiền

Ngời mua hàng

(ký, ghi rõ họ tên)

Kế toán trởng(ký, ghi rõ họ tên)

Thủ trởng đơn vị(ký, ghi rõ họ tên)

Căn cứ vào các hoá đơn mua vật t, thống kê đội lập bảng kê thanh toán chứng từ

để xác định tổng giá trị vật liệu đội tự mua sử dụng cho thi công công trình Vớinhững công trình xây lắp đấu thầu bằng nguồn vốn kinh doanh thì giá vật liệu xuấtdùng không tính thuế GTGT

Bảng kê thanh toán chứng từ

Đơn vị: Đội sản xuất vật liệu

Tên công trình : Đờng Ao Trời - Giếng Tiên

Chi phí NVL TT đờng Ao Trời - GT 621 336 87.210.976