CHƯƠNG III BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÀ PHÚ Với đặc điểm nội dung chủ yếu của chương trình Toán lớp 5 cùng với thực trạng vi[r]
Trang 1để tôi hoàn thành đề tài đúng thời gian quy định.
Tôi cũng xin cảm ơn đến Đảng uỷ, Ủy ban nhân dân xã, chính quyền địa phương, Hội Cha mẹ học sinh, các ban, ngành đoàn thể, các Thầy, Cô giáo trong Hội đồng sư phạm và các em học sinh Trường Tiểu học Trà Phú, huyện Trà Bồng đã giúp tôi trong hoàn thành nhiệm vụ trong đợt học này.
Trong quá trình thực hiện khóa luận, bản thân đã nỗ lực, cố gắng nhưng vì thời gian có hạn và lần đầu tiên làm công tác nghiên cứu nên chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót Rất mong sự lượng thứ và góp ý chân thành của Quý Thầy,
Cô, bạn bè đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện và áp dụng thành công vào thực tiễn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Quảng Ngãi, tháng 3 năm 2011
Trang 2Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã kí sắc lệnh thành lập nha “Bình dân học vụ” Đây là cơ sở pháp lí đầutiên để chính quyền cách mạng “diệt giặc dốt” Và Bác cũng luôn mang hoàibảo: “Tôi chỉ có một ham muốn tột bật là làm sao cho đất nước ta hoàn toàn độclập, dân ta hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũngđược học hành” Ngày nay hoài bảo của Bác đã thành hiện thực.
Trong quan điểm chỉ đạo về sự nghiệp đổi mới giáo dục và đào tạo củanước ta hiện nay, giáo dục nước ta đang tập trung khắc phục tình trạng bất cậptrên nhiều lĩnh vực liên quan đến giáo dục, tiếp tục đổi mới một cách có hệthống và đồng bộ, tạo cơ sở để nâng cao rõ rệt chất lượng và hiệu quả giáo dục,phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước… đặcbiệt là bậc tiểu học: bậc học nền tảng hình thành nhân cách con người, nền tảngcho nguồn nhân lực của một quốc gia Riêng giáo dục tiểu học hiện nay cònnhiều bất cập, nhất là phương pháp dạy học, nội dung dạy học, trang thiết bị…cho nên rất cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học đúng như tinh thần củaNghị quyết số: 40/2000/NQ-QH10 kỳ họp thứ 8, Quốc hội khoá X và Chỉ thịsố: 14/2001/CT-TTg ngày 11/6/2001 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mớichương trình giáo dục phổ thông Vì vậy chương trình thay sách giáo khoa đãđược thực hiện nhằm từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục họcsinh theo chương trình và sách giáo khoa mới Để đạt được mục tiêu đề ra, mỗinhà trường, mỗi giáo viên chúng ta cần phải chủ động, lựa chọn vận dụng mộtcách hợp lí nội dung chương trình đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới cáchkiểm tra đánh giá, đổi mới cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học, đổi mới công tácquản lí chỉ đạo trong nhà trường tiểu học
Trong đó vấn đề quan trọng nhất là việc đổi mới phương pháp dạy học cácmôn học trong nhà trường tiểu học, trong đó có môn Toán Thực hiện phươngpháp dạy học mới có nghĩa là chúng ta phải chuyển từ phương pháp dạy họcthầy đọc trò ghi, học sinh tiếp thu một cách thụ động sang phương pháp dạy họcphát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với điều kiệncủa từng lớp học Với đặc trưng môn Toán ở giai đoạn lớp 4, 5 và đặc điểmtừng đối tượng học sinh, bước đầu bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học,khả năng hợp tác rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác độngđến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh.Trong tình hình đổi mới đất nước hiện nay, Đảng, Nhà nước và nhân dân tarất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục Đảng luôn có những chủ trương, chínhsách đãi ngộ phù hợp với đội ngũ giáo viên, Nhà nước luôn sẵn sàng đầu tư cho
Trang 3giáo dục theo đúng tinh thần của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII đã xác
định“Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, nhân dân
luôn ủng hộ cho giáo dục cả về vật chất lẫn tinh thần Vì thế, mỗi cán bộ quản lí
và giáo viên phải ra sức phấn đấu vươn lên để tự khẳng định mình với học sinh,với phụ huynh, với ngành và toàn xã hội
Tuy nhiên, tính đến nay thì năm học đây là năm học thứ 9, các nhà trườngtiểu học thực hiện chương trình thay sách giáo khoa mới, thế nhưng mới chỉ lànăm thứ 5 thực hiện chương trình thay sách lớp 5 Vì vậy trong thực tế, chúngtôi nhận thấy còn có các trường tiểu học vẫn còn tồn tại một số giáo viên vẫncòn giảng dạy cho học sinh theo phương pháp cũ mà chưa vận dụng phươngpháp dạy học tích cực vào dạy đồng bộ trong các môn học hoặc có áp dụngphương pháp mới thì cũng chỉ rập khuôn máy móc, kém hiệu quả, điều này ảnhhưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của học sinh
Sự nghiệp "trăm năm trồng người" là sứ mạng vinh quang của Ngành giáodục, không ngừng tự học và tự trang bị cho mình những kiến thức mới để gópphần đổi mới phương pháp dạy học là nhiệm vụ quan trọng của mỗi giáo viên
và cán bộ quản lí Nếu mỗi nhà trường có sự chỉ đạo sát sao, mỗi thầy cô giáochúng ta ý thức được vai trò trách nhiệm của mình, không ngừng làm phongphú thêm vốn tri thức của người thầy, thì chắc chắn chất lượng đội ngũ nhà giáo
sẽ không ngừng được nâng lên, chất lượng dạy học sẽ chuyển biến, sự nghiệpgiáo dục và đào tạo nước nhà sẽ khởi sắc, đáp ứng được kì vọng và sự mong đợicủa toàn xã hội
Là người cán bộ quản lí trong trường tiểu học, chúng tôi rất băn khoăn vềvấn đề này và muốn tìm ra nguyên nhân Từ đó đề xuất những giải pháp thiếtthực nhằm giúp giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp dạy học nói chung vàphương pháp dạy học môn Toán lớp 5 ở Trường Tiểu học Trà Phú, huyện Trà
Bồng có hiệu quả Xuất phát từ những lí do trên nên tôi chọn đề tài “Biện pháp quản lí chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 5 ở Trường Tiểu học Trà Phú, huyện Trà Bồng” để làm khoá luận tốt nghiệp Với mong muốn
tìm ra những biện pháp thiết thực góp phần đổi mới phương pháp dạy học đápứng những yêu cầu đặt ra nhằm pháp triển sự nghiệp giáo dục của ngành nóichung và của trường Tiểu học Trà Phú nói riêng
II Mục tiêu của đề tài
Tìm hiểu thực trạng việc dạy học môn Toán lớp 5 tại Trường Tiểu học TràPhú, huyện Trà Bồng, bản thân sẽ nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân để đề ramột số biện pháp, nhằm giúp giáo viên tích cực thực hiện đổi mới phương phápdạy học môn Toán lớp 5, góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinhkhối lớp 5
III Nhiệm vụ nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài, tôi phải giải quyết 3 nhiệm vụ, đó là:
1/ Nghiên cứu cơ sở lí luận về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học
Trang 42/ Nghiên cứu thực trạng về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học nóichung và đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 5 ở Trường Tiểu học TràPhú nói riêng, từ đó tìm ra nguyên nhân của vấn đề.
3/ Xây dựng những biện pháp quản lí, nhằm giúp giáo viên đổi mớiphương pháp dạy học môn Toán lớp 5 có hiệu quả
IV Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Nội dung chương trình Toán lớp 5
2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lí chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 5 ởTrường Tiểu học Trà Phú, huyện Trà Bồng
3 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu quá trình dạy học môn Toán lớp 5 Nghiên cứu thực trạng, tìmhiểu nguyên nhân và những biện pháp quản lí chỉ đạo giáo viên thực hiện đổimới phương pháp dạy học môn Toán lớp 5 tại Trường Tiểu học Trà Phú, huyệnTrà Bồng trong 2 năm học: 2008-2009 và 2009-2010
V Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài “Biện pháp quản lí chỉ đạo đổi mớiphương pháp dạy học môn Toán lớp 5 ở Trường Tiểu học”, những phương phápnghiên cứu cơ bản sau sẽ được lựa chọn để làm đề tài:
1 Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Nhằm nắm chắc cơ sở lý luận, những cơ sở chỉ đạo, công văn của các cấp
về việc thực hiện đổi mới nội dung, phương pháp dạy học ở tiểu học
2 Phương pháp quan sát
Quan sát trực tiếp các hoạt động học tập môn Toán của học sinh lớp 5Quan sát các hoạt động giảng dạy của giáo viên khối lớp 5 trong nhàtrường
3 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhằm đánh giá thực trạng việc dạy - học môn Toán lớp 5 của giáo viên vàhọc sinh nhà trường
4 Phương pháp giả thuyết
Để tiên đoán các biện pháp chỉ đạo và chứng minh được các biện pháp đãđưa ra
5 Phương pháp chuyên gia
Thu thập các thông tin từ chuyên gia
Trang 56 Phương pháp điều tra
Khảo sát số lượng, thực trạng các đối tượng nghiên cứu
7 Phương pháp phân tích và tổng hợp
Để đưa ra những biện pháp chỉ đạo đối với giáo viên
VI Cấu trúc đề tài khóa luận
Phần một: Những vấn đề chung
Phần hai: Nội dung và kết quả nghiên cứu
Chương 1: Cơ sở lí luận của biện pháp quản lí chỉ đạo đổi mới phươngpháp dạy học môn Toán lớp 5
Chương 2: Thực trạng công tác quản lí của nhà trường về việc đổi mớiphương pháp dạy học môn Toán ở lớp 5
Chương 3: Biện pháp quản lí chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học mônToán lớp 5 ở Trường Tiểu học Trà Phú
Phần ba: Kết luận chung
Trang 6ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
I Khái niệm cơ bản
1 Quản lý, chỉ đạo, biện pháp quản lý
Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý
nhằm chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi của cánhân hướng đến mục đích hoạt động chung và phù hợp với quy luật kháchquan
Chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của những
người khác, nhằm đạt tới mục tiêu với chất lượng cao, cụ thể: Chỉ đạo là quátrình tác động ảnh hưởng của người cán bộ quản lí tới hành vi thái độ của giáoviên nhằm đạt tới mục tiêu, mục đích, phương pháp dạy học, đáp ứng yêu cầucủa chương trình và sách giáo khoa mới với chất lượng cao
Chỉ đạo là chức năng thứ ba trong 4 chức năng quản lí (kế hoạch, tổ chức,chỉ đạo, kiểm tra đánh giá ) nó là sự thể hiện tài năng trong thực tiễn của nhàquản lí.Chỉ đạo có 4 nội dung mà quản lí nhà trường Tiểu học phải quán triệttrong công tác quản lí dạy học, nhất là trong việc chỉ đạo đổi mới phương pháp,đáp ứng yêu cầu của chương trình thay sách giáo khoa hiện nay:
- Thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn thực thi các nhiệm vụ
- Thường xuyên đôn đốc và khuyến khích
- Giám sát và sửa chữa
- Thúc đẩy các hoạt động phát triển
Biện pháp quản lý là cách làm, cách giải quyết cụ thể của chủ thể quản lý
nhằm thực thi có hiệu quả nhiệm vụ quản lý của mình; là phương pháp điềukhiển đối tượng quản lý trong suốt quá trình hoạt động để hướng đối tượng đitheo con đường nhất định nhằm đến mục tiêu quản lý; nói cách khác là cáchthức mà mỗi chủ thể quản lý vận dụng các phương pháp quản lý vào hoạt độngthực tiễn của mình nhằm giải quyết những vấn đề đặt ra trong quá trình quản lýtheo chức trách, nhiệm vụ, thẩm quyền đã được quy định Biện pháp quản lý cótính đặc thù riêng của chủ thể quản lý, thể hiện tài năng và nghệ thuật của chủthể quản lý Cùng một nhiệm vụ và mục tiêu quản lý như nhau nhưng mỗi chủthể quản lý có thể có cách làm riêng khác nhau do vậy cũng có thể có nhữngbiện pháp quản lý khác nhau
2 Khái niệm về phương pháp dạy học
2.1 Phương pháp chính là cách thức làm việc của chủ thể, cách thức nàytuỳ thuộc vào nội dung vì “phương pháp là sự vận động bên trong của nộidung” (Hêgen)
Phương pháp dạy học là hệ thống những cách hoạt động (bao gồm cáchành động và thao tác) của giáo viên và học sinh nhằm thực hiện tốt mục đích
và nhiệm vụ dạy học Tài liệu “Những vấn đề chung về phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh” do PGS.TS Đặng Quốc Bảo và TS Đinh
Thị Kim Thoa biên soạn
Trang 72.2 Phương pháp dạy học là một hệ thống các tác động liên tục của giáoviên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh để học sinhlĩnh hội vững chắc các thành phần của nội dung giáo dục nhằm đạt được mụcđích đã định.
Phương pháp dạy học gồm hai mặt hoạt động của thầy và hoạt động củatrò Trong đó thầy giữ vai trò chủ đạo còn trò giữ vai trò chủ động và tích cực.Phương pháp dạy học luôn được đặt trong mối quan hệ giữa mục tiêu, nội dung,
phương pháp, phương tiện và những điều kiện khác (Tài liệu “Đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học” của dự án phát triển giáo viên tiểu học – trang 90).
Nói cách khác phương pháp dạy học chính là cách thức, là con đường mà ngườigiáo viên thực hiện nhằm giúp học sinh lĩnh hội được những kiến thức và rènnhững kỹ năng theo yêu cầu đặt ra
3 Đổi mới phương pháp dạy học
Đổi mới phương pháp dạy học là "đổi mới cách tiến hành các phương pháp
mới, các phương tiện và hình thức triển khai phương pháp trên cơ sở khai tháctriệt để ưu điểm của các phương pháp cũ và vận dụng linh hoạt một số phươngpháp mới, nhằm phát huy tối đa tính tích cực chủ động và sáng tạo của người
học", (Những vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học - PGS-TS Đặng Quốc Bảo, TS Đinh Thị Kim Thoa).
Những phương pháp dạy học thường được sử dụng trước đây mà người tavẫn gọi là phương pháp dạy học truyền thống, ví dụ: phương pháp thuyết trình,phương pháp hỏi đáp vẫn đang được thực hiện trong tất cả các giờ dạy của giáoviên hiện nay, nhưng nếu các phương pháp này vẫn được tiến hành theo cách
mà ở những thập niên trước sử dụng chắc chắn sẽ trở nên kém hiệu quả Vì vậyphương pháp thuyết trình cần phải được đổi mới Phương pháp thuyết trình sẽtrở nên tích cực khi giáo viên thuyết trình trên một lượng thời gian phù hợp vàbiết kết hợp một cách nhuần nhuyễn, hợp lí và khoa học với các phương phápkhác, để làm sao học sinh thích thú và hào hứng hoạt động Vì vậy nếu cácphương pháp truyền thống không được tiến hành theo đúng ý nghĩa và chứcnăng của nó, thì cũng không được gọi là phương pháp dạy học tích cực
Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học không phải là sự thay đổi cácphương pháp quen thuộc hiện có bằng những phương pháp mới lạ, mà thực chấtchúng ta phải hiểu và tiến hành các phương pháp dạy học và linh hoạt, sáng tạotrong sử dụng nó, ở những hoàn cảnh và tình huống khác nhau, phù hợp với đặctrưng bộ môn, phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện lớp học, thì mới cótác động tích cực đến người học
II Những cơ sở để đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông
1 Lí luận về đổi mới phương pháp dạy học
Như chúng ta đã biết trong thực tế không có phương pháp nào là phươngpháp cũ, phương pháp tồi, vả lại cái gì cũ cũng tồi và cái gì mới cũng hoàn hảo.Hiệu quả hay không của phương pháp dạy học là do người tiến hành nó như thếnào, phương pháp ấy trở nên tồi, thụ động khi người giáo viên không khai thác
Trang 8hết tiềm năng của nó hoặc sử dụng nó không đúng lúc, đúng chỗ, đúng đốitượng.
Chúng ta cũng hiểu rằng: Không có một phương pháp nào tồn tại màkhông có ý nghĩa nào đó Đổi mới phương pháp dạy học thực chất không phải
là sự thay thế các phương pháp dạy học cũ bằng một loạt các phương pháp dạyhọc mới, mà xét về mặt bản chất thì “Đổi mới phương pháp dạy học là đổi mớicách tiến hành các phương pháp, đổi mới các phương tiện và hình thức triểnkhai phương pháp trên cơ sở khai thác triệt để ưu tiên của các phương pháp dạyhọc cũ và vận dụng linh hoạt một số phương pháp mới, nhằm phát huy tối đa
tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học” (Tài liệu “Những vấn đề chung
về phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh” do PGS.TS Đặng
Quốc Bảo và TS Đinh Thị Kim Thoa biên soạn)
Như vậy, mục đích cuối cùng của đổi mới phương pháp dạy học là làm thếnào để học sinh thật sự tích cực, chủ động, tự giác, luôn trăn trở tìm tòi, suynghĩ và sáng tạo trong quá trình lĩnh hội tri thức và lĩnh hội cả cách thức để cóđược tri thức ấy nhằm phát triển và hoàn thiện nhân cách của mình
Đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề then chốt của chính sách đổi mớigiáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay Đó là nội dung hết sức quan trọngtrong việc nâng cao chất lượng dạy - học Thực hiện được việc đổi mới phươngpháp dạy học sẽ làm thay đổi tận nếp nghĩ, nếp làm của đội ngũ giáo viên và cácthế hệ học sinh Việc đổi mới phương pháp dạy học phải đáp ứng được các yêucầu sau:
- Thầy dạy thế nào để đạt được mục tiêu dạy học cụ thể đã đề ra và thầy cóthể đo được kết quả ấy
- Thầy dạy thế nào để học sinh hứng thú với mọi hiện tượng xung quanhmình
- Thầy dạy thế nào để học sinh có khả năng hợp tác, chia sẻ trong côngviệc, để biết cùng chung sống và thích ứng dần với cuộc sống đang biến động
- Thầy dạy thế nào để học sinh phát huy hết tiềm năng và sự sáng tạo củabản thân
- Thầy dạy thế nào để học sinh có khả năng tự học, tự đánh giá
- Thầy dạy thế nào để học sinh biết yêu cuộc sống, yêu quê hương đấtnước1…
Trong giáo dục tiểu học - bậc học cơ sở của giáo dục phổ thông, việc họctập của học sinh phụ thuộc rất nhiều vào việc dạy học của thầy Nếu chúng tatrả lời được các câu hỏi trên cũng là chúng ta đã thực hiện được mục tiêu giáodục tiểu học đặt ra, tức là: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thànhnhững cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơsở”2
1 Tài liệu: Những vấn đề chung về phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh.
2 Trích Khoản 2, Điều 27 - Luật Giáo dục năm 2005.
Trang 9Qua phân tích ở trên ta thấy: Cùng với sự thay đổi của chương trình tiểuhọc buộc chúng ta phải đổi mới phương pháp dạy học để thực hiện mục tiêu củacấp học đề ra Điều này được thể hiện rất rõ trong các văn bản mang tính quyphạm của Nhà nước và của ngành, như trong Nghị quyết số: 40/2000/NQ-QH10
của Quốc hội khoá X về “Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông phải quán triệt mục tiêu, yêu cầu về nội dung, phương pháp dạy học của cấp học, bậc học qui định trong Luật Giáo dục, khăc phục những mặt còn hạn chế của chương trình, sách giáo khoa hiện hành, tăng cường tính thực tiễn kĩ năng thực hành, năng lực tự học, coi trọng kiến thức khoa học xã hội và nhân văn, bổ sung những thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh”.
Hay trong Khoản 2, Điều 28 Luật Giáo dục năm 2005 cũng đã ghi:
“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập của học sinh”.
Trong tài liệu “Quan điểm phát triển giáo dục và đào tạo ở Việt Nam, theo định hướng chiến lược phát triển ngành giáo dục” cũng đã nêu rõ: “Giáo dục nước ta là phải vượt qua không chỉ những thách thức riêng của giáo dục Việt Nam mà cả những thách thức chung của giáo dục thế giới Một mặt phải khắc phục những yếu kém, bất cập, phát triển mạnh mẽ để thu hẹp khoảng cách với những nền giáo dục tiên tiến cũng đang đổi mới và phát triển Mặt khác phải khắc phục sự mất cân đối giữa yêu cầu phát triển nhanh qui mô và nguồn lực còn hạn chế Trước yêu cầu phát triển nhanh, quy mô của xã hội, đòi hỏi gấp rút nâng cao chất lượng giữa yêu cầu vừa tạo được chuyển biến cơ bản, toàn diện và giữ vững được sự ổn định tương đối của hệ thống giáo dục”.
Thực tế chuyển biến cơ chế, cơ cấu và phát triển kinh tế đòi hỏi giáo dụcphải tiếp cận và thích nghi với cơ chế mới, phải luôn phát triển và đi trước mộtbước, đón đầu sự phát triển của xã hội Dân tộc ta có truyền thống yêu nước, laođộng cần cù, tinh thần hiếu học, năng lực tiếp thu vận dụng tri thức và kĩ năngmới Cần phát huy những lợi thế đó để vượt qua thách thức, tranh thủ thời cơxây dựng nền giáo dục tiên tiến, hiện đại, hướng tới một xã hội học tập, nhằmđáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao phẩm chất toàn diện của conngười Việt Nam trong thời đại mới, thúc đẩy tiến bộ xã hội Trích tài liệu:
“Đường lối quan điểm của Đảng – Nhà nước về giáo dục – đào tạo”.
2 Những chủ trương của Nhà nước về đổi mới giáo dục phổ thông
Như đã nói ở trên, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến công tác giáodục và đã có nhiều văn bản chỉ đạo cũng như chế độ chính sách đối với ngành.Sau đây là các quan điểm chỉ đạo cụ thể của Đảng, Nhà nước đối với ngànhgiáo dục trong thời gian tới
Trong văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X đã khẳng định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu Phát triển giáo dục là nền tảng, nguồn nhân lực chất lượng cao
là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá,
Trang 10hiện đại hoá là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”.
Trong tài liệu: Những đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo có nêu: “Xây dựng nền kinh tế có tính chất nhân dân, dân tộc khoa học, hiện đại theo định hướng xã hội chủ nghĩa, lấy chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng: Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo cơ hội bình đẳng để ai cũng được học hành, Nhà nước và
xã hội có cơ chế và chính sách giúp đỡ người nghèo học tập, khuyến khích những người học giỏi phát triển tài năng” Khoản 1, Điều 27 Luật Giáo dục
2005 đã nêu rõ: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Ở Điều 9 Luật Giáo dục năm 2005 đã nêu: “Phát triển giáo dục phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tiến bộ khoa học, công nghệ, củng cố quốc phòng, an ninh; thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá; bảo đảm cân đối về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu vùng miền; mở rộng qui
mô trên cơ sở chất lượng và hiệu quả; kết hợp giữa đào tạo và sử dụng”.
Điều 12 Luật Giáo dục có nêu: “Phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục; thực hiện đa dạng hoá các loại hình trường và các hình thức giáo dục; khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để
tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục”.
Trong mục tiêu phát triển các cấp bậc học ở giáo dục phổ thông (Tài liệu
“Định hướng chiến lược phát triển ngành giáo dục và đào tạo” cũng đã đặt ra
đó là: “Thực hiện giáo dục toàn diện về đức, trí, thẩm mĩ, cung cấp học vấn phổ thông cơ bản, hệ thống và có tính hướng nghiệp, tiếp cận trình độ các nước phát triển trong khu vực Xây dựng thái độ học tập đúng đắn, phương pháp học tập chủ động, tích cực, sáng tạo, lòng ham học, ham hiểu biết, năng lực tự học, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống”.
Nghị quyết số: 40/2000/NQ-QH10 của Quốc hội khoá X về “Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông phải quán triệt mục tiêu, yêu cầu về nội dung, phương pháp dạy học của cấp học, bậc học qui định trong Luật Giáo dục, khăc phục những mặt còn hạn chế của chương trình, sách giáo khoa hiện hành, tăng cường tính thực tiễn, kĩ năng thực hành, năng lực tự học, coi trọng kiến thức khoa học xã hội và nhân văn, bổ sung những thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh Đổi mới chương trình, sách giáo khoa phương pháp dạy và họcphải thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy học, tổ chức đánh giá, thi cử chuẩn hóa trường sở, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên công tác quản lí giáo dục”.
Chỉ thị số: 14/2001/CT-TTg ngày 11/6/2001 của Thủ tướng Chính phủ đã
yêu cầu: “… Đổi mới nội dung phương pháp giảng dạy, học tập; nâng cao chất
Trang 11lượng hiệu quả đào tạo và đảm bảo trách nhiệm nòng cốt trong công tác bồi dưỡng giáo viên nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng độ ngũ giáo viên đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đạt chuẩn đào tạo theo quy định và có một bộ phận được đào tạo trên chuẩn”
Riêng tiểu học: “Phát triển những đặc tính tự nhiên tốt đẹp của trẻ em, hình thành ở học sinh lòng ham hiểu biết và những đức tính, kĩ năng cơ bản đầu tiên để tạo hứng thú học tập và học tập tốt Củng cố và nâng cao thành quả phổ cập giáo dục tiểu học trong cả nước”.
3 Những đòi hỏi của thực tiễn giáo dục tiểu học
Qua nghiên cứu thực tế ở Trường Tiểu học Trà Phú, huyện Trà Bồng, tôinhận thấy chương trình môn Toán lớp 5 có một số đặc điểm về nội dung vàphương pháp dạy học như sau:
3.1 Đặc điểm môn Toán lớp 5
Toán lớp 5 là phần nối tiếp sau chương trình Toán lớp 1, 2, 3, 4 Bao gồmcác nội dung ôn tập; bổ sung về phân số, củng cố hệ thống, bổ sung về các đơn
vị đo; số thập phân và các phép tính với số thập phân; các dạng toán giải; cácyếu tố hình học và một số phương pháp thống kê Theo chương trình môn Toánlớp 5, nội dung chia thành 175 bài học hoặc bài thực hành, luyện tập, ôn tập,kiểm tra Mỗi bài thường thực hiện trong một tiết học, trung bình mỗi tiết họckéo dài 40 phút Để tăng cường luyện tập thực hành, vận dụng các kiến thức và
kĩ năng cơ bản, nội dung dạy học về lí thuyết đã được tinh giản, chỉ lựa chọncác nội dung cơ bản và thiết thực Đặc biệt chương trình Toán lớp 5 rất quantâm đến ôn tập, củng cố hệ thống hoá các kiến thức và kĩ năng cơ bản củachương trình môn Toán ở tiểu học Hình thức ôn tập chủ yếu thông qua luyệntập thực hành (xem bảng dưới đây):
Tỉ số phần trăm giữa thời lượng dạy học lí thuyết, thực hành, luyện tập, ôntập so với tổng số tiết
độ trừu tượng khái quát… của Toán lớp 5 cao hơn so với Toán 1, Toán 2, Toán
3, Toán 4 Do đó các hình ảnh minh hoạ trong Toán lớp 5 đều đã được tập thểtác giả cân nhắc, lựa chọn sao cho chúng hỗ trợ đúng mức sự phát triển trình độnhận thức và tư duy của học sinh ở lớp cuối cấp tiểu học
Trang 12Số lượng bài tập thực hành, luyện tập trong mỗi tiết học của sách giáo khoaToán lớp 5 thường chỉ có 3 đến 5 bài tập và đã được tập thể tác giả lựa chọntheo hướng giảm nhẹ cho phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh lớp 5.
Để giảm nhẹ việc dạy học một số nội dung lí thuyết, tăng cường cơ hội đểhọc sinh tự phát hiện và giải quyết các vấn đề của bài học, sách giáo khoa Toánlớp 5 đã:
- Chuyển một số nội dung lí thuyết thành bài tập Chẳng hạn, việc học một
số tính chất của phép cộng và phép nhân các số thập phân được chuyển dướidạng các bài luyện tập…
- Nêu ở mức độ “giới thiệu” một số nội dung để phục vụ cho thực hànhgiải quyết một số vấn đề trong đời sống thực tế như: Giới thiệu máy tính bỏ túi,giới thiệu hình trụ và hình cầu…
3.2 Giới thiệu chung về phương pháp dạy học trên cơ sở tổ chức và hướng dẫn các hoạt động dạy học tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh
Trên cơ sở tổ chức và hướng dẫn các hoạt động học tập tích cực, chủ động,sáng tạo của học sinh Cụ thể là giáo viên phải tổ chức, hướng dẫn cho học sinhhoạt động, học sinh học tập với sự trợ giúp đúng mức và đúng lúc của sách giáokhoa Toán lớp 5 và của các đồ dùng dạy học toán, để từng học sinh (hoặc từngnhóm học sinh) tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề của bài học, tự chiếm lĩnhnội dung học tập rồi thực hành, vận dụng các nội dung đó theo năng lực cá nhâncủa học sinh
Toán lớp 5 kế thừa và phát huy những ưu điểm của các phương pháp dạyhọc Toán đã sử dụng ở các lớp trước, đặc biệt là ở lớp 4 nhằm tiếp tục tăngcường vận dụng các phương pháp dạy học giúp học sinh biết tự nêu các nhậnxét, các qui tắc, các công thức… ở dạng khái quát hơn (so với các lớp trước);đặc biệt bước đầu biết hệ thống hoá các kiến thức đã học, nhận ra một số quan
hệ, một số nội dung đã học… Đây là cơ hội để phát triển năng lực trừu tượnghoá, khái quát hoá trong học tập môn Toán ở lớp cuối cấp bậc tiểu học; tiếp tụcphát triển khả năng diễn đạt và tập suy luận của học sinh theo mục tiêu mônToán ở lớp 5
Tích cực hoá hoạt động của người học được hiểu là phương pháp dạy họclấy học sinh làm trung tâm trong đó thầy, cô đóng vai trò người tổ chức hoạtđộng của học sinh, mỗi học sinh đều được bộc lộ mình và được phát triển
III Kết luận chương I
Qua nghiên cứu cơ sở lí luận về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học mônToán lớp 5, tôi thấy việc đổi mới phương pháp dạy học là nhằm tích cực hoáhoạt động của người học, lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người tổ chứccác hoạt động Hoạt động của giáo viên và học sinh trong giờ học Toán theophương pháp dạy học mới được thể hiện như sau:
* Hoạt động của học sinh:
+ Hoạt động giao tiếp
Trang 13+ Hoạt động phân tích, tổng hợp, thực hành vận dụng lý thuyết (như cácmôn học khác).
Cả hai hoạt động trên đều có thể được tổ chức theo hình thức khác nhau
- Học theo lớp: Tổ chức học chung toàn lớp
- Học theo nhóm: Tổ chức nhiều nhóm để trao đổi, bàn bạc về một nộidung bài học
- Học cặp đôi: Hai cá nhân ngồi gần nhau cùng trao đổi, bàn bạc về mộtnội dung, một câu hỏi được giáo viên đưa ra
- Học cá nhân: Từng cá nhân làm việc độc lập để cùng thực hiện mộtnhiệm vụ học tập
* Hoạt động của giáo viên:
- Giao việc cho học sinh
và hình thành kĩ năng giải toán
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÍ CỦA NHÀ TRƯỜNG
VỀ VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở LỚP 5
I Đặc điểm tình hình chung
1 Đặc điểm về địa phương xã Trà Phú
Xã Trà Phú, huyện Trà Bồng có diện tích khá rộng, là một xã nông nghiệpthuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, hơn 1/3 hộ nghèo, nhiều gia đình đôngcon, đời sống khó khăn nên chưa quan tâm đế việc học của con em Địa bànrộng, còn có sự ngăn cách của sông, suối nên việc đi lại còn gặp nhiều trở ngạinhất là trong mùa mưa lũ
Nhiều năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước nên tình hìnhphát triển kinh tế, xã hội của địa phương có nhiều khởi sắc Là một trong những
xã có điều kiện văn hoá xã hội phát triển, 100% nhân khẩu là người Kinh Dovậy các bậc cha mẹ học sinh cũng đã qua tâm nhiều đế chất lượng học tập của
Trang 14con em Nên việc đổi mối phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng họctập trong nhà trường mang tính cấp bách.
2 Đặc điểm Trường Tiểu học Trà Phú
2.1 Thuận lợi
Trường có cơ sở vật chất tương đối đầy đủ; luôn được sự quan tâm chỉ đạosâu sát của các cấp các ngành ở địa phương cũng như các cấp quản lí giáo dục.Phụ huynh cũng có sự quan tâm đến con em
Tổng số học sinh là 234 em, chia thành 10 lớp, có 100% các lớp học 2buổi/ngày
2.2 Khó khăn
Trường Tiểu học Trà Phú là trường hạng 3 (Theo qui định của Bộ Giáo dục
và Đào tạo) thuộc vùng khó khăn của huyện Trà Bồng Phụ huynh sống bằngnghề nông là chủ yếu, có gia đình đi làm ăn nơi xa nên chưa quan tâm đúngmức đến việc học tập của con em
II Thực trạng về nhà trường
1 Thực trạng về giáo viên
Tổng số CBGVNV: 20 đồng chí, trong đó cán bộ quản lí: 2 đồng chí và 12giáo viên trực tiếp đứng lớp
Trình độ chuyên môn:
+ Cán bộ quản lí: 2/2 đạt trình độ đại học
+ Giáo viên: 12/12 giáo viên đạt trình độ trên chuẩn
Độ tuổi cao nhất: 50 tuổi
Độ tuổi thấp nhất: 28 tuổi
Độ tuổi trung bình: 39 tuổi
Hoàn cảnh gia đình hầu hết giáo viên có điều kiện gia đình ổn định kinh tế
ở mức bình thường, chủ yếu sồng bằng đồng lương, có đồng chí có vợ hoặcchồng sống bằng nghề nông
Từ những điều kiện cụ thể nêu trên, đa số giáo viên trong nhà trường đều
an tâm công tác, có tinh thần trách nhiệm cao đối với công việc được giao Mọithành viên trong nhà trường cơ bản đã nhận thức được vai trò trách nhiệm củamình trước ngành, địa phương và phụ huynh học sinh Mỗi giáo viên đều tíchcực học tập, bồi dưỡng để nắm bắt được những định hướng lớn, những quanđiểm đổi mới của Đảng và Nhà nước, của ngành để từ đó có thái độ và hànhđộng phù hợp
Tuy nhiên cũng do điều kiện thực tế, hiện trường còn có 1 giáo viên ở vùngđặc biệt khó khăn mới chuyển đến nên tiếp cận những quan điểm đổi mới vềphương pháp dạy học còn có những hạn chế nhất định, số ít giáo viên còn chưathật nhiệt tình và tâm huyết với nghề nên ngại đổi mới… Vì thế việc thực hiệnnhiệm vụ được giao nói chung và thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Toánlớp 5 nói riêng của một số giáo viên trong trường chưa đạt hiệu quả như mongmuốn
Trang 151.1 Chất lượng giáo viên khối 5
Trong quá trình lên lớp, đôi lúc giáo viên còn chưa mạnh dạn linh hoạttrong việc lựa chọn và sử dụng phương pháp, hình thức dạy học mà còn phụthuộc nhiều vào sách giáo khoa, sách giáo viên
Việc tổ chức dạy học theo đối tượng học sinh (dạy theo hướng cá thể hoá)
đã được toàn thể giáo viên quan tâm nhưng chưa thường xuyên và chưa thậttriệt để
Có giáo viên còn làm việc nhiều, nói nhiều trong các tiết lên lớp, thậm chícòn làm hộ, làm thay cho học sinh vì giáo viên chưa thật sự tin tưởng ở họcsinh, sợ học sinh không hiểu bài, không tự làm được việc dẫn đến không kịpthời gian trong tiết học,…
Đôi lúc giáo viên phân bố thời gian giữa các phần trong tiết học chưa hợplí: dành nhiều thời gian cho phần cung cấp kiến thức mới, thời gian để học sinhluyện tập, thực hành ít; tập trung vào những vấn đề không trọng tâm còn nộidung chính thì ít được chú trọng
Còn vài giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học trong giờ Toán còn lúng túngdẫn đến hiệu quả chưa cao
Năm học giáo viên Tổng số
Trình độ đào tạo Giáo viên dạy giỏi tay nghề Xếp loại
1.2 Về việc soạn bài và chuẩn bị bài
Qua thanh tra toàn diện và thanh tra đột xuất của Phòng Giáo dục & Đàotạo và của trường, kết quả như sau:
Giáo viên chú trọng hơn đến việc soạn giảng theo phương pháp mới đồngthời so sánh giữa hai phương pháp: Phương pháp “truyền thống” và phươngpháp “tích cực”
Phương pháp truyền thống Phương pháp tích cực
Trang 16- Tập trung vào bài giảng - Khám phá và giải quyết vấn đề
- Người học thụ động - Người học chủ động
- Giáo viên quyền uy - Giáo viên điều khiển, thúc đẩy tìm tòi
Với cách làm trên cho thấy việc soạn bài của giáo viên năm sau có tiến bộhơn năm trước Bài soạn có đủ nội dung, kiến thức trong sách giáo khoa, soạntheo phương pháp mới, có hệ thống câu hỏi hợp lí Bên cạnh đó vẫn còn nhiềubài soạn sơ sài về nội dung và phương pháp, mang nhiều hình thức sao chép lạigiáo án cũ để đối phó với Ban Giám hiệu hoặc Phòng Giáo dục và Đào tạo vềkiểm tra
Sau đây là bảng thống kê kết quả soạn, giảng theo phương pháp mới tronghai năm của giáo viên khối 5, trường Tiểu học Trà Phú, huyện Trà Bồng
Năm học Tổng số Tốt Khá Trung bình
Biểu đồ biểu thị xếp loại giáo án của giáo viên trong hai năm
Qua kết quả trên, ta thấy việc soạn bài có tiến bộ lên nhiều, loại tốt tăng,không có loại trung bình
1.3 Về việc vận dụng đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 5
Sự vận dụng đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 5 còn hạn chếthể hiện qua các điểm sau:
- Các hình thức tổ chức hoạt động trong giờ học Toán còn đơn điệu, nghèonàn
- Còn nhiều giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học trong giờ Toán còn lúngtúng, chưa đạt hiệu quả
- Một bộ phận giáo viên khi dạy Toán lớp 5 chưa linh hoạt lựa chọn cáchình thức dạy học phù hợp với nội dung bài mà chỉ thiên về học sinh ghi nhớ tri
Trang 17thức nắm phương thức giải quyết rồi tái hiện lại để giải quyết bài tập một cáchcứng nhắc, không gắn liền hoạt động dạy học với thực tiễn, không tạo ra và duytrì sự hứng thú tích cực học tập của học sinh.
Để nghiên cứu đề tài, tôi đã lập phiếu phỏng vấn đối với một số giáo viêntrực tiếp dạy lớp 5 của trường trong năm học 2008-2009; 2009-2010 (xem phầnphụ lục) và thu được kết quả như sau:
Bảng thống kê kết quả phỏng vấn thực trạng về giáo viên.
Câu
hỏi Nội dung phỏng vấn
Số người được phỏng vấn
Tỷ lệ % trả lời các ý kiến
SL/TL SL/TL SL/TL SL/TL
1 Ban Giám hiệu ở trường đã
chủ động triển khai thực hiện
đổi mới phương pháp dạy học
ở môn Toán lớp 5 như thế
nào?
-2 Thầy (cô) đã thực hiện chỉ
-3 Thầy (cô) có thích dạy môn
Toán lớp 5 theo chương trình
mới không?
-4 Thầy (cô) có thường xuyên
sử dụng các phương pháp dạy
học tích cực vào việc dạy học
môn Toán không?
-5 Thầy cô nhận biết như thế
nào về các đặc trưng của dạy
học theo hướng tích cực?
-6 Thầy (cô) tự đánh giá khả
năng dạy Toán của mình ở
mức độ nào?
-Qua số liệu trên cho thấy, mặc dù môn Toán là một môn học được nhiềugiáo viên trong trường quan tâm, song thực tế vẫn còn có giáo viên có năng lựcgiảng dạy trung bình khá và một số giáo viên không thích giảng dạy môn này.Điều này cũng lí giải được vì môn Toán cũng là một trong những môn học cơbản ở tiểu học và muốn giảng dạy tốt môn Toán thì người giáo viên cần phải cóvốn kiến thức toán học cơ bản và kĩ năng sư phạm phù hợp
2 Thực trạng về công tác chỉ đạo của Ban Giám hiệu
Mặc dù mới được bổ nhiệm nhưng tôi đã được Ban Giám hiệu phân côngphụ trách chuyên môn từ đầu năm học Vì vậy trong quá trình triển khai chỉ đạo
Trang 18thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Toán lớp 5 từ đầu năm học đến nay,nhà trường đã triển khai một số việc như sau:
Ban Giám hiệu lựa chọn những đồng chí đã thông qua lớp tập huấn thaysách lớp 5 của năm học 2006-2007 để đảm nhận công tác giảng dạy lớp 5 chocác năm học
Tham mưu và cùng với Ban Giám hiệu tổ chức các buổi bồi dưỡng chuyênmôn nghiệp vụ, góp phần nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy họclớp 5 cho đội ngũ giáo viên, cụ thể:
+ Triển khai đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn về việc thực hiện dạyhọc đối với môn Toán lớp 5, tổ chức hội thảo chuyên đề về sự cần thiết phải đổimới phương pháp dạy học nói chung và đổi mới phương pháp dạy học mônToán nói riêng
+ Tổ chức cho giáo viên xem lại toàn bộ băng hình các tiết dạy minh hoạthay sách giáo khoa Toán lớp 5 Sau khi xem băng, chúng tôi đã bố trí sắp xếp
để tổ chức cho giáo viên trao đổi bàn bạc về nội dung băng hình và đưa ranhững đề xuất thực tế để vận dụng vào dạy môn Toán ở trường
+ Áp dụng tốt công nghệ thông tin trong hoạt động dạy và học của thầy vàtrò, sử dụng giáo án điện tử trong các tiết học, đặc biệt là trong môn Toán lớp 5.+ Tổ chức thao giảng cấp trường đối với các môn học lớp 5 (trong đó cómôn Toán), tạo điều kiện cho giáo viên có thể trao đổi, thảo luận về các biệnpháp dạy học tích cực, cũng như những vấn đề khó, vướng mắc trong việc thựchiện nội dung, chương trình sách giáo khoa và phương pháp dạy học Toán lớp
5 Đề xuất với Hiệu trưởng trong việc chọn và quyết định tổ trưởng chuyênmôn, vì thế nhà trường đã chọn được giáo viên có năng lực tốt, có tinh thầntrách nhiệm cao để làm tổ trưởng
Đề xuất với Hiệu trưởng và cùng với Hiệu trưởng thực hiện đổi mới côngtác kiểm tra, đánh giá đối với giờ dạy của giáo viên, cụ thể:
+ Việc dự giờ, thao giảng phải nhằm vào mục tiêu đổi mới phương phápdạy học, nhằm cải thiện kết quả học tập của học sinh và khuyến khích giáo viênđổi mới cách dạy để đáp ứng khả năng học tập của từng đối tượng học sinhtrong lớp
+ Công tác kiểm tra, đánh giá các tiết dạy trên lớp cần tập trung vào đánhgiá tính hiệu quả thực chất theo yêu cầu của đổi mới giáo dục Chú trọng đếnkhâu tiếp thu kiến thức của từng đối tượng học sinh (yếu, trung bình, khá, giỏi).Sau một tiết dạy, góp ý cụ thể cho giáo viên về phương pháp và hình thức tổchức dạy học cho phù hợp
Đề xuất với Hiệu trưởng có những biện pháp khuyến khích, động viên giáoviên kịp thời tạo động lực cho họ tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạyhọc
Bên cạnh đó việc chỉ đạo triển khai của trường đôi lúc vẫn còn cập rập nênviệc thực hiện của giáo viên có lúc đạt hiệu quả chưa cao Có lúc trường chưabám sát việc triển khai thực hiện tại tổ chuyên môn cũng như giáo viên, ví dụ:
Trang 19chưa dự sinh hoạt cùng tổ chuyên môn, dự giờ đôi lúc chưa đều nên khi giáoviên có sai sót thì phát hiện và sửa sai chưa kịp thời…
3 Thực trạng về học sinh
- Tổng số học sinh toàn trường: 234 em (nữ 119 em)
Được chia thành 10 lớp, trong đó:
có quan tâm nhắc nhở học sinh học tập ở nhà và có sự phối hợp với nhà trường
để giáo dục các em Bên cạnh đó học sinh thuộc địa bàn nhà trường quản lí, hầuhết đều có cha mẹ làm nghề nông, nhiều gia đình có hoàn cảnh kinh tế khókhăn, nhiều bậc phụ huynh phải đi làm ăn xa nên việc học tập của con cái ítđược chăm lo
Sau đây là kết quả xếp loại học tập môn Toán của học sinh lớp 5 qua cáclần kiểm tra từ đầu năm học 2010 - 2011:
Kết quả kiểm tra môn Toán lớp 5, học kì I – Năm học 2009 - 2010:
Biểu đồ kiểm tra môn Toán lớp 5 học kì I
Trang 20Để biết được sở thích phản ảnh nhu cầu học tập môn Toán của học sinh lớp
5, ngoài việc căn cứ vào kết quả khảo sát chất lượng đầu năm, kiểm tra định kỳgiữa kì I và cuối kì I trong 2 năm học, tôi còn tiến hành thăm dò đối với 44 họcsinh khối 5
Kết quả thăm dò học sinh (Phiếu thăm dò ở phần phụ lục)
Câu
hỏi Nội dung phỏng vấn
Số người được phỏng vấn
3 Em biết như thế nào về các
đặc trưng của việc học theo
hướng tích cực?
44 16/36,4 22/50,0 6/13,6
4 Ngoài việc làm bài tập, em
có tham gia các hoạt động
khác trong tiết học không?
44 27/61,4 16/36,4 1/2,3
5 Em giải được bao nhiêu bài
tập Toán trong giờ học? 44 12/27,3 17/38,6 5/11,4
6 Bài kiểm tra em thường đạt
ở mức độ nào? 44 13/29,5 18/40,9 10/22,7 3/6,8
III Kết luận chương II
Qua các số liệu trên cho thấy môn Toán ở tiểu học nói chung và môn Toán
ở lớp 5 nói riêng được số đông học sinh quan tâm và yêu thích Tuy nhiên vẫncòn tồn tại một số học sinh tự đánh giá là không yêu thích môn học này, số íthọc sinh thường bị điểm dưới trung bình và thường làm được dưới 59% số bàitập theo yêu cầu Nguyên nhân thì nhiều nhưng trong đó có một phần là do