Chuẩn bị nguồn nguyên liệu nguyên liệu là các biến dị di truyền gồm: biến dị tổ hợp, đột biến và ADN tái tổ hợp Nguồn nguyên liệu có thể là nguồn biến dị tự nhiên hoặc nguồn biến dị gây [r]
Trang 2Quy trình chung trong công tác tạo và
chọn giống gồm các bước:
• 1 Chuẩn bị nguồn nguyên liệu (nguyên liệu là các biến dị di truyền gồm: biến dị tổ hợp, đột biến và ADN tái tổ hợp)
Nguồn nguyên liệu có thể là nguồn biến dị tự nhiên hoặc nguồn biến dị gây tạo bằng các phương pháp:
a Lai hữu tính tạo các biến dị tổ hợp
b Gây đột biến nhân tạo
c Công nghệ tế bào
d Công nghệ gen, tạo ADN tái tổ hợp
Trang 3• 2 Đánh giá kiểu hình để chọn ra gen mong muốn (chọn lọc)
• 3 Tạo và duy trì dòng thuần có tổ hợp gen mong muốn
Trang 4NGUỒN GEN TỰ NHIÊN
Trang 5• Sinh sản hữu tính tạo ra nhiều tổ hợp gen mới
Từ các tổ hợp gen mới, chọn lọc ra những tổ hợp gen mong muốn Cho các tổ hợp gen được chọn lọc tự thụ phấn hoặc giao phối gần
sẽ tạo ra các giống thuần chủng
Trang 6AABBcc x aabbCC
AaBbCc
AABBCC AABbCC AAbbCC AaBbCC AabbCC aaBBCC AaBbCC
AABBCC AABbCC AAbbCC
AAbbCC
AAbbCC AAbbCC
AabbCC aabbCC
P:
F1:
F2:
F3:
F5:
F4:
Sơ đồ lai minh hoạ quá trình chọn lọc các tổ hợp gen
mong muốn
1 Tạo giống thuần dựa trên nguồn biến dị tổ hợp
Trang 7• 1 Khái niệm
Ưu thế lai là hiện tượng con lai có năng suất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển cao vượt trội so với các dạng bố mẹ
Trang 8Lợn ỉ
Lợn Đại Bạch
Trang 9• 2 Cơ sở di truyền của hiện tượng ưu thế lai
Giả thuyết siêu trội: ở trạng thái dị hợp tử về nhiều cặp gen khác nhau, con lai có được kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với các dạng bố
mẹ có nhiều gen ở trạng thái đồng hợp tử
Kiểu gen AaBbCc có kiểu hình vượt trội so với AABBCC, aabbcc, AAbbCC, AABBcc
Trang 10P AABBCC x aabbcc
F1:
AaBbCc > aabbcc AABBCC <
Ở trạng thái dị hợp biểu hiện kiểu hình ưu việt hơn trạng thái đồng hợp Giả thuyết siêu trội
AaBbCc
Trang 11AABBCC < AaBbCc > aabbcc
Trang 12• 3 Phương pháp tạo ưu thế lai
Tạo dòng thuần: cho tự thụ phấn hoặc giao phối gần qua nhiều thế hệ
Lai khác dòng: lai các dòng thuần chủng khác
nhau để tìm tổ hợp lai có ưu thế lai cao nhất
Ưu điểm: con lai có ưu thế lai cao sử dụng vào mục đích kinh tế (thương phẩm)
Nhược điểm: tốn nhiều thời gian và công sức,
ưu thế lai thường biểu hiện cao nhất ở F1 sau
đó giảm dần qua các thế hệ, do đó không sử dụng con lai làm giống
Trang 13• 4 Một vài thành tựu
Tạo giống lúa IR8 (Peta x Dee-geo woo-gen),
IR22 (Takudan x IR8), CICA4 (IR8 x IR-12-178), HYT66 (52A x R242)
Trang 14*Giống lúa Peta x Giống lúa Dee – geo woo – gen
Takudan x Giống IR8 x IR – 12 – 178
IR22 CICA4
*DT10(cho năng suất cao) x OM80(chất lượng gạo ngon)
DT17
Lúa:
Trang 15VD3:Vịt Bạch tuyết =(Vịt cỏ x Vịt Anh đào)
Trọng lượng to hơn vịt cỏ, biết kiếm mồi, lông
dùng làm len
V t b ch ị ạ
tuy t ế