Nếu trẻ không hiểu thì cô sẽ phân tích cách đọc cho trẻ là trờ phải uốn lưỡi lên trên Với hoạt động này trẻ được trải nghiệm nhiều với những âm thanh hình ảnh màu sắc các hiện tượng trực[r]
Trang 1PHÒNG GD-ĐT THĂNG BÌNH
TRƯỜNG MẪU GIÁO BÌNH TÚ
*************
Đề tài:
MéT Sè BIÖN PH¸P D¹Y TRÎ PH¸T ¢M TH¤NG QUA HO¹T §éNG KH¸M PH¸ KHOA HäC CHO TRÎ 5 TUæI
Người thực hiện : kiÒu thÞ thuû Chức vụ : Giáo viên Dạy lớp : Mẫu giáo lớn tổ 19/2 Đơn vị : Trường Mẫu giáo Bình Tú
Năm học 2010-2011
Đê tài:
Một số biện pháp dạy trẻ phát âm thông qua hoạt
động khám phá khoa học cho trẻ 5 tuổi
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Mọi lĩnh vực phát triển đều có sự phát triển ngôn ngữ Chính vì thế trong khi tôi dạy trẻ 5 tuổi tôi đã gặp rất nhiều khó khăn về ngôn ngữ của trẻ, cách phát âm chưa chính xác đặc biệt là các chữ cùng chưa rõ ràng Nguyên nhân chính là do bộ máy phát âm của trẻ chưa hoàn thiện, có những trẻ phát âm đúng có những trẻ phát âm sai Một phần là do trẻ ở đây đa số là nông thôn vì bố
mẹ của trẻ hay người lớn xung quanh thường phát âm sai nên trẻ đã bước chước theo Để khắc phục những khó khăn trên tôi mạnh dạn chọn đề tài nhgiên cứu
“M3ột số biện pháp dạy trẻ phát âm đúng thông qua hoạt động khám phá
khoa học cho trẻ 5 tuổi”.
II CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Khi tôi được sự phân công của nhà trường chủ nhiệm lớp mẫu giáo lớn, tuy tôi là một giáo viên mới chưa đúc kết được nhiều kinh nghiệm, nhưng trong thời gian chủ nhiệm Tôi nhận thấy rằng học sinh thì ở 3 độ tuổi khác nhau (lớn, nhỡ, bé) Nhưng đối với trẻ 5 tuổi tôi đã phát hiện được cái lệch lạt đối với trẻ là phát âm chưa đúng Bên cạnh còn có một số trẻ nói đớt nói ngọng Từ đây tôi thấy được chính là dựa vào bản thân trẻ hằng ngày đã giao tiếp với bạn với cô Trong khi trẻ giao tiếp tôi đã chú ý từng câu từng chữ để xem trẻ dùng từ phát
âm đúng chưa
Tôi đã suy nghĩ mãi từ đầu năm đến nay, tôi phải làm gì, làm thế nào để đưa trẻ từ cái sai đến cái đúng Đây chính là vấn đề lo lắng quan tâm nhất đối với một người giáo viên Để có được biện pháp tôi đã được sự hỗ trợ của nhà trường, của tổ chuyên môn để xây dựng tốt hơn đạt hiệu quả hơn Ngoài ra tôi còn tự tìm hiểu thêm về sách hướng dẫn giáo dục mầm non nữa
Trước khi nghiên cứu tôi đã kiểm tra số lượng trẻ đạt 7/18 cháu phát âm chưa chính xác Tôi hy vọng khi tìm được biện pháp mới sẽ đạt kết quả và giảm bớt sự lo lắng của tôi bấy lâu với con số trên Nhưng muốn đạt được như tôi đã tìm được các biện pháp bằng cho trẻ làm quen gần gũi quan sát trực tiếp hoạt động xung quanh trẻ ví trẻ thích nói ra những gì mình vừa thấy
III THỰC TRẠNG:
Năm học 2010-2011 bản thân tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo lớn ở tổ 19 thôn 2 Phước Cẩm với sỉ số là 18 học sinh trong đó 11/18 cháu mẫu giáo lớn, 6/18 cháu mẫu giáo nhỡ, 1/18 cháu mẫu giáo bé Nhà trường cũng đã tạo điều kiện cho tôi dạy một lớp ở gần nhà, số lượng học sinh cũng vừa sức với một giáo viên mới
Bên cạnh đó lớp tôi cũng đựơc sự quan tâm của Ban giám hiệu, đa số số trẻ khoẻ mạnh nhanh nhẹn, phụ huynh quan tâm giúp đỡ Cô giáo có lòng yêu mến gần gũi trẻ, chịu khó tìm tòi, nâng cao học hỏi trình độ chuyên môn Với điều kiện của lớp như vậy thì cũng có những khhó khăn: Lớp học ở 3 độ tuổi khác nhau, bản thân tôi là giáo viên mới chưa có nhiều kinh nghiệm
IV NỘI DUNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Trang 3Để biết được tình trạng lớp tôi như vậy toi đã làm nên kế hoạch trước đó
là khảo sát chất lượng học sinh để nắm tình hình rồi tôi đã xây dựng các biện pháp sau đây
* Biện pháp 1: Tự rèn luyện chuẩn phát âm đúng từ trước.
Để dạy trẻ phát âm đúng trước tiên cô giáo là người phát âm chuẩn chính xác trước Mặc dù mình là giaó viên mới nên đôi khi cũng phát âm chưa chính xác bằng các giáo viên cũ, đặc biệt các phụ âm khó như: L, N, t, r, s, x… Biết được cấu tạo đặc điểm và cơ chế phát âm của các nhóm chữ đó Tôi đã tự phát âm hằng ngày bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần với những bài thơ câu chuyện, ca dao Đây là cách tự rèn luyện phát âm cho mình và khi giao tiếp với mọi người, tôi luôn tự phát âm chuẩn nhằm tạo cho mình một thói quen
Sau một thời gian luyện tập tôi đã phát âm chính xác, rõ ràng từ đó mà tôi tự tin hơn khi lên tiết dạy
* Biện pháp 2: Sửa sai phát âm đúng thông qua hoạt động khám phá khoa học.
Ở hoạt động nào trẻ cũng đều phát triển ngôn ngữ bằng lời nói Nhưng đối với hoạt động khám phá khoa học thì trẻ phát triển nhiều hơn bằng những câu hỏi vì sao? Tại sao? Làm thế nào? Nhờ đó mà trẻ sẽ phát huy nhiều hơn, nhưng thật buồn là câu trả lời trẻ phát âm chưa đúng Bởi vì trong khi trẻ trả lời thì cô là người chủ thể để quan sát lời nói của trẻ ra sao Nếu trẻ phát âm sai thì
cô sẽ đọc đi đọc lại rồi trẻ đọc theo và trẻ đã nhận ra mình nói sai Thông qua hoạt động này trẻ sẽ được trả lời nhiều hơn so với hoạt động khác Vì mọi hiện tượng hình ảnh xung quanh trực tiếp đều tác động vào mắt trẻ khiến trẻ có nhiều
cơ hội để phát âm Đối với hoạt động khám phá khoa học hay còn gọi là lồng ghép thêm chữ cái trên các bức tranh Khi đàm thoại xong về bức tranh đó rồi thì cô giáo sẽ cho trẻ làm quen với một số từ theo bức tranh Cô vừa chỉ vừa đọc rồi cho cả lớp đồng thanh thì trẻ càng nắm rõ hơn về chữ gì mình vừa đọc thì trẻ
sẽ hiểu hơn
Ví dụ: Khi trẻ quan sát một bức tranh về ông mặt trời.
Mặt trời
Khi cô đàm thoại với trẻ: Tranh vẽ gì
- Cô cho trẻ trả lời phát âm lại: Tranh vẽ ông mặt chời (trẻ phát âm sai)
Trang 4- Khi trẻ phát âm sai cô sẽ là người điều chỉnh lại lời nói của trẻ Nếu trẻ không hiểu thì cô sẽ phân tích cách đọc cho trẻ là trờ (phải uốn lưỡi lên trên)
Với hoạt động này trẻ được trải nghiệm nhiều với những âm thanh hình ảnh màu sắc các hiện tượng trực tiếp xung quanh trẻ, chỉ cần cho trẻ ra sân quan sát bầu trời thời tiết điều đó trẻ sẽ được nhận thấy với một điều bất ngờ, trẻ
sẽ nảy ra ý tưưỏng với những từ ngữ hay làm tăng ngôn ngữ và cách phát âm cho trẻ Thông qua hoạt động này còn giúp trẻ trả lời một cách chính xác, trọn vẹn câu Từ đó mà trẻ nắm được cách trả lời cách phát âm một cách chính xác
* Biện pháp 3: Ngoài ra trẻ phát âm đúng thông qua hoạt động khám phá khoa học còn phải rèn trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
Ở độ tuổi này trẻ càng nhanh nhớ nhưng càng nhanh quên cì thế ta luôn tạo ra tình huấn hợp lý nhằm giúp trẻ đọc nói thường xuyên với những từ khó và tình huấn đó tạo ra một cách tự nhiên thoat mái ở bất cứ hoạt động nào ta cũng giúp trẻ nhớ lại
+ Ở hoạt động âm nhạc: Cô cần chú ý đến lời phát âm của trẻ giúp trẻ
phát chuẩn các từ Ngoài ra ở hoạt đọng khác như hoạt động tạo hình, làm quen chữ cái… Còn giúp trẻ nhiều hơn nữa nhưng cần phải có sự quan tâm chú ý hướng dẫn của cô giáo thì mới đạt được Thường xuyên cho trẻ đọc các bài thơ
ca dao đồng dao đó chính xác giúp trẻ đọc đi đọc lại cũng là cách luyện phát âm đúng chính xác Hoặc hằng ngày cô kể chuyện cho trẻ nghe Trẻ được nghe nhiều với những từ ngữ lặp đi lặp lại như vậy, thì càng khắc sâu vào trong óc của trẻ giúp trẻ dễ nhớ và biết cách phát âm thế nào cho đúng Từ đó giữa trẻ này với trẻ kia sẽ tự nhắc nhỡ cho nhau, tự sửa sai cho nhau Còn khi cô dạy trẻ một câu chuyện nào đó, trẻ mà đọc sai hay cô tìm những trẻ phát âm sai Cô giáo nên yêu cầu trẻ đó đọc lại và cho các bạn nhận xét Sau đó cô cho trẻ đọc lại nhiều lần, đọc như thế nào là đúng, như thế nào là sai Như vậy trẻ có thể tự phát hiện lỗi phát âm của mình
* Biện pháp 4: Làm đồ dùng đồ chơi có gắn từ có chữ cái để thu hút trẻ khi dạy phát âm.
- Ngoài những biện pháp trên giáo viên cần làm một số đồ dùng đồ chơi khi dạy trẻ phải thu hút trẻ vào dồ chơi đó mà cần phải lồng ghép chữ cái
để trẻ nhận thấy và phát âm theo cô
Ví dụ: Khi dạy trẻ hoặc làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ ở bất cứ hoạt động
nào cô cần kèm theo một số từ đơn giản dưới tranh
- Hoặc một số đồ chơi được trưng bày ở các kệ các góc, cô cần gắn thêm về môi trường chữ viết để trẻ tiếp xúc cho nên ta cần làm một số đồ chơi
Trang 5có sức thu hút trẻ vào hoạt động để khi dạy trẻ dễ dàng nhận biết và phát âm đúng hơn nữa khi cô cho trẻ phát âm cô cần chỉ vào từng từ để trẻ thấy vừa nhìn vừa đọc thì trẻ sẽ dễ hiểu hơn Cũng như khi cô cho trẻ đọc thơ trích đoạn cô cũng phải cho trẻ làm quen chữ viết rồi đọc thơ có tranh chữ to Trong khi trẻ đọc cô cần chú ý cách đọc của trẻ rồi sửa sai cho trẻ
Ở hoạt động nào ta cũng có thể dạy trẻ phát âm và sửa sai khi phát âm Ngoài những hoạt động đó ta cần phải phối hợp với phụ huynh khi dạy trẻ ở nhà
* Biện pháp 5: Cần phải phối hợp với phụ huynh khi dạy trẻ lúc ở nhà.
Ngay từ cuộc họp đầu năm học tôi cũng đã có kế hoạch đối với phụ huynh là nêu ra một số từ khó như: L – N , t- r, s, x… tôi đã giải thích cho phụ huynh, để phụ huynh hiểu nắm bắt được từ đó mà tạo điều kiện rèn cách giao tiếp với ba mẹ mọi người xung quanh khi trẻ lúc ở nhà Nên tuyên truyền với phụ huynh bằng cách mua những quyển truyện tranh có đối thoại nhiều từ khó
để luyện nhiều lần cho trẻ và phụ huynh nên dành thời gian kể, đọc cho trẻ nghe Hoặc các bài thơ đồng dao quen thuộc đối với trẻ, cứ đọc đi đọc lại nhiều lần như vậy thì trẻ sẽ tiến bộ hơn
Như vậy đối với lứa tuổi mẫu giáo vừa luyện phát âm ở trường còn có
sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh thì cháu sẽ có hiệu quả từ phát âm sai đến phát âm đúng Nhưng để trẻ phát âm trọn vẹn hơn nữa tôi cần phải đưa ra biện pháp cuối cùng đó là phát âm từng con chữ
* Biện pháp 6: Phát âm từng con chữ thông qua hoạt động làm quen với chữ cái.
Hoạt động làm quen với chữ cái là hoạt động chuẩn xác hoá kỹ thuật
để cho trẻ thu nhận được nhiều cách phát âm còn giúp cho trẻ nhận thức đúng qua từng con chữ
Khi đọc mẫu cô cố gắng đọc to rõ ràng, đọc thật chuẩn để trẻ nghe rõ
về cách đọc đồng thời nêu rõ cách phát âm cho trẻ hiểu
Ví dụ:
T: Đọc thẳng lưỡi
L: Đọc cong lưỡi
M: Môi trên và môi dưới chạm vào nhau
Nếu trẻ chưa hình dung được thì tôi sẽ luyện đọc nhiều lần phụ âm với nhiều cách khác nhau, sau đó cho trẻ đọc đồng thanh vài lần rồi tôi gọi cá nhân đọc lúc này tôi dễ theo dõi cách phát âm hơn và kịp thời sửa sai ngay cho trẻ Khi sửa sai cho trẻ tôi đứng đối diện với trẻ tôi phát âm trước trẻ phát âm sau nhưng trẻ phải nhìn tôi phát âm Nếu trẻ phát âm sai tiếp thì tôi tiếp tục rèn luyện cho trẻ để trẻ phát âm một cách tự nhiên đọc nhiều lần mà không chán Sau đó tôi cho trẻ chơi một số trò chơi như tìm chữ và phát âm theo cô nhiều lần, trò chơi mang tính cá nhân thì trẻ sẽ rèn luyện nhiều và nhờ lâu hơn Ngoài
ra ta còn tổ chức các trò chơi tìm nhà được chữ, khi tôi đã dạy trẻ phát âm từng con chữ được rồi, thì tôi sẽ cho trẻ đọc các bài thơ, đồng dao
Ví dụ: Bài thơ “Em yêu nhà em”
Trang 6Đồng dao “Đi cầu đi quán”
Còn đối với truyện thì cô chú ý tìm ra trẻ phát âm sai Rồi cho trẻ đọc lại và hỏi trẻ đọc như thế đúng chưa Vì sao chưa đúng Đọc như thế nào cho đúng Tôi sẽ cho trẻ đọc lại cho các bạn trong lớp nhận xét Như thế thì trẻ có thể phát hiện rối của mình rồi tự sửa sai
Qua thời gian nghiên cứu và theo dõi tôi thấy biện pháp trên có hiệu quả và học sinh tôi đã có sự thay đổi rõ rệt, đặc biệt là trẻ biết cách phát âm đúng
V KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
- Trước khi nghiên cứu thì tôi đã kiểm tra với số lượng 7/18 trẻ phát
âm chưa chính xác
- Sau khi nghiên cứu thì lớp tôi đã đạt được 100%, tôi rất vui mừng với con số này và tôi sẽ cố gắng rèn luyện hơn nữa để đưa lớp tôi lên trên nữa
VI BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
- Cô giáo luôn tự tìm tòi rèn luyện thường xuyên và tham khảo nghiên cứu tài liệu, các giáo trình ngôn ngữ và luôn để ý chú trọng lời nói khi giao tiếp với trẻ
- Cô giáo luôn gần gũi với trẻ quan tâm chú ý lời nói của trẻ này giao tiếp với trẻ kia để giáo viên mới nắm bắt được tình hình của trẻ
- Cô giáo cần rèn luyện uốn nén trẻ sửa sai kịp thời
- Cô giáo tìm tòi sáng tạo áp dụng chương trình mới, phương pháp mới
để sửa đớt, ngọng cho trẻ
- Biết phối hợp với phụ huynh tuyên truyền tình hình học tập của trẻ hằng ngày Để cùng phụ huynh tham gia rèn luyện cách phát âm cho trẻ có kết quả tốt nhất
MỤC LỤC
Trang 7Trang
I Đặt vấn đề 1
II Cơ sở lý luận 1
III Thực trạng 1
IV Nội dung giải quyết vấn đề 2
V Kết quả nghiên cứu 5
VI Bài học kinh nghiệm 5