Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường tiểu học huyện yên định tỉnh thanh hóa theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu 3Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 1.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản l

Bộ giáo dục và đào tạo

Trờng đại học vinh

************************

trịnh lê thuỷ

biện pháp quản lý hoạt động dạy học

của hiệu trởng trờng tiểu học

huyện yên định tỉnh thanh hoá

theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện

Tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Tiến sỹ MaiCông Khanh, người thầy đã tận tình hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tôi hoànthành luận văn này.

Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo phòng Giáo dục và Đào tạo huyện YênĐịnh tỉnh Thanh Hoá, Ban giám hiệu và các quý đồng nghiệp các trường tiểuhọc trên địa bàn huyện đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi chotôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do bản thân còn những hạn chếnhất định trong kinh nghiệm quản lý và quản lý hoạt động dạy học, nên khôngtránh khỏi những thiếu xót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các nhàkhoa học, các nhà quản lý thực tiễn và bạn đọc để luận văn được hoàn thiệnhơn

Xin trân trọng cảm ơn

2 Mục đích nghiên cứu 3

Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI

GIÁO DỤC HIỆN NAY

1.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học của

Hiệu trưởng trường tiểu học

31

1.3 Yêu cầu đổi mới giáo dục và giáo dục tiểu học hiện nay 33

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA

HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN YÊN ĐỊNH TỈNH

huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá

2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Yên Định tỉnh Thanh 372.1.2

Đặc điểm văn hoá - giáo dục huyện Yên Định tỉnh Thanh

2.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng 46

trường tiểu học huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá

2.2.1 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên 462.2.2 Quản lý hoạt động học tập của học sinh tiểu học 622.2 3

Quản lý cơ sở vật chất thiết bị dạy học của các trường tiểu

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA

HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN YÊN ĐỊNH TỈNH

THANH HOÁ THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

72

3.1 Những căn cứ và nguyên tắc đề xuất biện pháp 72

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu

trưởng các trường tiểu học huyện Yên Định tỉnh

Thanh Hoá theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

giúp các em tự tin hơn trong học tập

3.2.3 Tăng cường quản lý cơ sở vật chất - thiết bị phục vụ hoạt

động dạy học ở các trường tiểu học

85

3.2.4 Tăng cường kiểm tra - đánh giá hoạt động dạy học ở các

trường tiểu học

91

3.2.5 Tăng cường phối hợp với các tổ chức đoàn thể , Hội phụ

huynh giúp học sinh trong quá trình học tập

95

3.2.6 Tăng cường bồi dưỡng xây dựng đội ngũ giáo viên theo

yêu cầu chuẩn nghề nghiệp

98

3.3 Mối quan hệ của các biện pháp 101

3.4 Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 103

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Đại hội IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: “Phát triển

giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, phương pháp dạy và học” [11,Tr.108] Bước vào thế kỷ 21 giáo dục

Việt Nam đã trải qua 15 năm đổi mới và thu được những thành quả quantrọng về mở rộng quy mô, đa dạng hoá hình thức giáo dục và nâng cấp cơ sởvật chất cho nhà trường Trình độ dân trí được nâng cao Chất lượng giáo dục

có những chuyển biến bước đầu Một hệ thống giáo dục quốc dân tương đốihoàn chỉnh, thống nhất và đa dạng hoá đã được hình thành với đầy đủ các cấphọc và trình độ đào tạo từ Mầm Non đến sau Đại học Trong hệ thống giáodục quốc dân Việt Nam, giáo dục Tiểu học là một bộ phận quan trọng đối với

sự vận động và phát triển của hệ thống giáo dục Việt Nam Nhiệm vụ giúphọc sinh hình thành những cơ sở ban đầu sự phát triển về Đức – Trí - Thể -

Mỹ và các kỹ năng đặt nền móng cho giáo dục phổ thông, dạy nghề, THCN

và giáo dục Đại học

Năm học 2009-2010 là năm học toàn ngành tiếp tục hưởng ứng cuộc vận

động “Học tập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, “Năm học đổi

mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”, “Nói không với tiêu

cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, không vi phạm đạo đức nhà giáo và chống ngồi nhầm lớp” Nâng cao chất lượng dạy học luôn là

nhiệm vụ trọng tâm của mỗi nhà trường Chất lượng dạy học là kết quả củanhiều hoạt động giáo dục, trong đó có vai trò quản lý của Hiệu trưởng, quyếtđịnh việc nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường Đội ngũ Hiệu trưởngtrẻ ở các Trường Tiểu học hiện nay nhìn chung được đào tạo chuẩn về chuyên

môn nhưng phần đông chưa được đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý Sốcán bộ quản lý có tuổi đời, tuổi nghề cao những năng lực hạn chế, bằng cấpkhông đạt chuẩn, chủ yếu quản lý theo kiểu kinh nghiệm Trước sự thay đổikhông ngừng của xã hội giáo dục cũng cần có sự đổi mới mà trọng tâm là đổimới QLGD, Quản lý HĐDH trong nhà trường.

Yên Định là vùng quê có truyền thống văn hoá và truyền thống cáchmạng, đây cũng là mảnh đất mà con người đến tụ cư từ rất sớm, là huyện vinh

dự được Bác Hồ về thăm năm 1961, được Đảng và Nhà nước phong tặngdanh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1999, Anh hùng trongthời kỳ đổi mới năm 2010

Thực hiện Nghị quyết TW II (Khoá VIII) của Đảng, sự nghiệp giáo dục

đã có nhiều khởi sắc Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thấm nhuần sâu sắcquan điểm: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, “Đầu tư cho giáo dục là đầu tưcho sự phát triển” Trong những năm qua giáo dục đã nhận được sự quan tâm

về mọi mặt của cấp uỷ Đảng, chính quyền cùng sự nổ lực của ngành, đầu tưxây dựng cơ sở vật chất, bồi dưỡng đội ngũ CBQL, giáo viên theo chuẩn.Hiện nay huyện Yên Định có gần 100 % giáo viên Tiểu học đạt trình độchuẩn Nhưng để đáp ứng với yêu cầu đổi mới, giáo dục và đào tạo huyệnYên Định còn nhiều khó khăn hạn chế:

- Quy mô mạng lưới trường, lớp chưa thực sự hợp lý theo phân bố dân cư

và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện

hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường Tiểu học trong điều kiện đổi mớigiáo dục đối với huyện Yên Định là cần thiết.

Vì vậy, việc đề xuất các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạyhọc, theo yêu cầu đổi mới giáo dục ở địa phương là nhiệm vụ quản lý giáodục của Hiệu trưởng nói chung, Hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện YênĐịnh nói riêng

Xuất phát từ lý do trên tôi chọn nghiên cứu đề tài:

“Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường Tiểu học huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay”.

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởngtrường Tiểu học huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục và đào tạo ở bậc tiểu học theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu

trưởng các trường tiểu học

Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của

Hiệu trưởng các trường tiểu học

4 Giả thuyết khoa học

Nếu vận dụng tổng thể và hợp lý các biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc của Hiệu trưởng trường tiểu học phù hợp với đặc điểm tình hình thì sẽgóp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các trường Tiểu học huyện Yên Định

- tỉnh Thanh Hoá theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học

Nghiên cứu thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy họccủa Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá.

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trườngTiểu học huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá hiện nay

6 Phương pháp nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Tham khảo các tài liệu phục vụ cho vấn đề nghiên cứu

- Tìm hiểu các khái niệm thuật ngữ liên quan đến đề tài

- Tổng hợp các quan điểm của Đảng, các văn bản của Nhà nước vềgiáo dục và đào tạo, các công trình khoa học có liên quan đến đề tài

- Các tài liệu có liên quan đến đề tài

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp điều tra bằng phiếu

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Nhóm phương pháp thống kê toán học:

- Sử dụng phương pháp thống kê để xử lý số liệu

7 Những đóng góp mới của đề tài

Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở các trường

8 Cấu trúc của luận văn

- Ngoài phần mở đầu, kết luận kiến nghị và tài liệu tham khảo, luậnvăn chia làm 3 chương.

 Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học của Hiệu

trưởng trường Tiểu học theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

 Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng

các trường tiểu học huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá

 Chương 3: biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng

Trường tiểu học huyện Yên Định tỉnh Thanh Hoá theo yêu cầu đổi mới giáodục hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO YÊU CẦU

ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

1.1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Lịch sử phát triển của loài người gắn liền với giáo dục Giáo dục là mộtnhu cầu không thể thiếu được của xã hội loài người Ta có thể coi từ khi có xãhội loài người đến nay đã trải qua bốn nền văn minh: “Văn minh hái lượm”;

“Văn minh nông nghiệp”; “Văn minh công nghiệp” và “ Văn minh trí tuệ”.Ngay từ khi mới xuất hiện trên trái đất, con người đã phải truyền đạt nhữngkinh nghiệm của thế hệ trước cho thế hệ sau để sinh tồn và phát triển Kinhnghiệm của xã hội loài người được hiểu là các tri thức về các quy luật tồn tại,vận động và phát triển của tự nhiên, xã hội, tư duy, những kỹ năng, kỹ xảo laođộng, hoạt động thực tiễn, các chuẩn mực về đạo đức, lối sống, văn hoá v.v Vào thời kỳ cổ đại, một số nhà tư tưởng nhận thức rằng, sự phồn vinh

về vật chất của các công dân riêng biệt và của gia đình phụ thuộc vào sứcmạnh của quốc gia, giáo dục được truyền đạt không chỉ ở gia đình mà là ở xãhội Thời kỳ cổ Hy Lạp, Pla ton (427- 438 trước CN) cho rằng con cái củagiai cấp cầm quyền phải nhận được sự giáo dục trong các cơ quan giáo dụccủa Nhà nước vì mục đích chính của giáo dục là hình thành những người línhmạnh mẽ, có kỷ luật để bảo vệ các chủ nô Nhìn chung nhiều quốc gia cổ đại

có nền giáo dục như vậy

Giáo dục là một ngành của của khoa học xã hội, ngày càng được củng

cố bằng hệ thống lý thuyết vững chắc và phát triển mạnh mẽ góp phần to lớncho sự phát triển xã hội Những nhà triết học, giáo dục học thời cổ đại nhưSocrate (469- 399 trước CN); Platon ( 427- 348 trước CN); Aristote (348-322trước CN) đã lý giải vấn đề giáo dục và sự cần thiết của giáo dục ở phương

Tây Ở phương Đông, tư tưởng giáo dục của Khổng Tử (551-479 trước CN)

đã có những đóng góp quý báu vào kho tàng giáo dục của dân tộc Trung Hoanói riêng và kho tàng giáo dục nhân loại nói chung

Thế kỷ thứ XVI- XVII xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu của nhà

sư phạm vĩ đại Tiệp Khắc Comexnki (1592- 1670) Ông đã đóng một cái mốcquan trọng trong quá trình phát triển lý luận và hoạt động giáo dục của nhânloại Comexnki là người đầu tiên trong lịch sử đã nêu được một hệ thống cácnguyên tắc trong dạy học mà đến nay hầu như các nguyên tắc đó về cơ bảnvẫn có ý nghĩa trong hệ thống các nguyên tắc dạy học hiện đại

Giữa thế kỷ thứ XIX, Chủ nghĩa Mác- Lênin ra đời, cùng với sự pháttriển của xã hội, khoa học giáo dục đã có những biến đổi mạnh về lượng vàchất Học thuyết Mác- Lênin ra đời thực sự là kim chỉ nam định hướng chohoạt động dạy học theo quy luật sự hình thành cá nhân con người Các quyluật khẳng định vai trò của xã hội đối với sự phát triển giáo dục trên các lĩnhvực thiết lập chính sách, phát triển nhân lực, đầu tư vật lực và xây dựng môitrường giáo dục Quá trình học tập của học sinh cũng diễn ra theo công thức

nổi tiếng của V.I Lênin “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư

duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan.” [8, tr 189].

Trong mọi thời kỳ lịch sử, các quốc gia đều mong muốn có một nềngiáo dục phát triển, vì giáo dục là chìa khoá vàng mở cánh cửa tương lai củamỗi quốc gia Nên quốc gia nào cũng mong muốn chất lượng giáo dục ngàycàng được nâng cao hơn nữa Vấn đề làm thế nào để nâng cao chất lượng hoạtđộng dạy học, đây luôn là lĩnh vực cần được nghiên cứu ở mọi thời đại mọiquốc gia

- Khoa học quản lý giáo dục ở Việt Nam được hình thành và phát triểntrước hết phải nói đến tư tưởng quan điểm giáo dục của chủ tịch Hồ ChíMinh (1890- 1969) Từ phương pháp tiếp cận mạnh dạn, đúng đắn, khoa học,

kế thừa và phát triển học thuyết chủ nghĩa Mác- Lê nin đồng thời bám sátthực tiễn cách mạng thế giới, cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã có nhữngluận điểm sáng tạo góp phần phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minhchính là người đặt nền móng cho giáo dục cách mạng Việt Nam Người đã coigiáo dục là một phương tiện quan trọng để tuyên truyền giác ngộ quần chúnglàm cách mạng đồng thời Người cũng xem việc hướng một nền giáo dục tiến

bộ là một trong những quyền thiêng liêng của mọi người Hồ Chí Minh đã đểlại cho sự nghiệp giáo dục nước nhà một kho tàng lý luận dạy học và quản lýdạy học

- Trong thư gửi các cháu học sinh nhân ngày khai trường năm 1945 Bác

Hồ viết “ Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt

Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” [7,tr.

25]

- Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và kế tục truyền thốnghiếu học của dân tộc Việt Nam, Đảng và nhân dân ta những năm gần đây rấtquan tâm đến sự nghiệp giáo dục và việc nâng cao chất lượng giáo dục đào

tạo Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII xác định “ Cùng với khoa học –

công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu” [10,Tr 107] Thực

hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nghị quyết Hội nghị

TW2 (khoá VIII) nêu: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và đào tạo

khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học”[12,Tr 41]

- Trên cơ sở lý luận của triết học Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh vàquan điểm chỉ đạo của Đảng cộng sản Việt Nam gần đây, có nhiều côngtrình nghiên cứu về khoa học quản lý của các nhà nghiên cứu, các nhà khoahọc, Viết dưới dạng giáo trình, sách tham khảo, phổ biến kinh nghiệm đã

được công bố về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học, quản lý hoạtđộng dạy học

- Những tác giả tiêu biểu hiện nay là: Đặng Quốc Bảo, Phạm Minh Hạc,

Vũ Ngọc Hải, Nguyễn Ngọc Quang Trong đó phải kể đến công trình nghiêncứu về “Phương pháp luận khoa học giáo dục” của Phạm Minh Hạc [27] “Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục” của Nguyễn NgọcQuang [20];

“ Học và dạy cách học” của Nguyễn Cảnh Toàn [ 21]

- Nhìn chung các công trình nghiên cứu đều đề cập đến vấn đề quản lýgiáo dục và quản lý dạy học ở nhiều góc độ, mục đích làm phong phú thêm cơ

sở lý luận và thực tiễn trong công cuộc đổi mới sự nghiệp giáo dục Việt Nam

- Cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế tri thức, giáo dụcViệt Nam đã có những bước tiến đáng kể Tuy nhiên giáo dục vẫn còn hàngloạt vấn đề đặt ra cần phải hoàn thiện Những nghiên cứu trong nước và nướcngoài là tiền đề cho việc tiếp tục nghiên cứu tìm ra các biện pháp, giải phápquản lý hữu hiệu và quản lý hoạt động dạy học trong các nhà trường hiện nay

- Trường tiểu học là cơ sở giáo dục nền tảng của hệ thống giáo dục quốcdân Trường tiểu học là nơi diễn ra cuộc sống thực của học sinh và là nơi tạocho học sinh có hạnh phúc đi học

- Trên thực tế đã có nhiều luận văn nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy

học của Hiệu trưởng trường tiểu học như: “Một số giải pháp nâng cao chất

lượng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường tiểu học huyện Tam Nông tỉnh Đồng Tháp” của tác giả Trần Ngọc Thanh; “Một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường tiểu học huyện Đồng Văn tỉnh Hà Giang” của tác giả Trần Thị Hà ; “Một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy học ở các trường tiểu học huyện Như Thanh tỉnh Thanh Hoá” của tác giả Võ Tâm Đan; .

- Những công trình nghiên cứu đã làm phong phú thêm lý luận quản lýnói chung và quản lý dạy học nói riêng Việc vận dụng lý luận quản lý vàotrong thực tiễn giáo dục đang là vấn đề được quan tâm, nhất là trong điều kiệnđổi mới quản lý giáo dục hiện nay

TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.2.1 Quản lý

Ngay từ khi con người bắt đầu hình thành nhóm đã biết phối hợp các nỗlực cá nhân để thực hiện mục tiêu duy trì sự sống Từ khi xuất hiện nền sảnxuất xã hội, nhu cầu phối hợp các hoạt động riêng lẻ càng tăng lên Bất cứmột tổ chức, một lĩnh vực nào từ sự hoạt động của nền kinh tế quốc dân, hoạtđộng của một doanh nghiệp, một đơn vị hành chính sự nghiệp đến một tậpthể thu nhỏ như tổ sản xuất, tổ chuyên môn bao giờ cũng có hai phân hệ đó là

người quản lý và đối tượng được quản lý Mác viết “Tất cả mọi lao động

trong xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của những cơ quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng.” [8,Tr.34] Các nhà quản lý Quốc tế như:Fdeerich

Wiliam Tayior (1856-1915): Henri Fayol (1841-1925); Max

Weber(1864-1920) đều đã khẳng định: Quản lý là khoa học và đồng thời là nghệ thuật

thúc đẩy sự phát triển của xã hội.

Về thuật ngữ “Quản lý” có nhiều cách thể hiện khác nhau như:

- “Quản lý là những hoạt động cần thiết phải được thực hiện khi con

người kết hợp với nhau trong các nhóm,tổ chức nhằm đạt được những mục tiêu chung” [18, Tr 175]

- “ Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức,có định hướng của chủ thể

quản lý (Người quản lý, chủ thể quản lý) lên khách thể(Đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hoá xã hội, kinh tế Bằng một hệ thống các luật lệ,các chính sách, các nguyên tắc,các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng”[22,tr 7]

- Hoặc “Quản lý là hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nổ

lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoa học” [16, Tr 53]

Từ các định nghĩa trên ta có thể hiểu khái niệm quản lý một cách tổngquát như sau:

“ Quản lý là một quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung [23,Tr 176]

Quá trình tác động này được thể hiện qua sơ đồ sau:

S

Ơ Đ Ồ 1 : Quan hệ chủ thể quản lý, khách thể quản lý và mục tiêu quản lý

Tóm lại: Quản lý là sự tác động có hướng đích, có tổ chức của chủ thể

quản lý lên khách thể quản lý thông qua các phương pháp quản lý, công cụquản lý, nhằm khai thác sử dụng có hiệu quả cao nhất nguồn lực (Hiện hữu

và tiềm năng) để đạt được những mục tiêu đã xác định trong điều kiện môitrường biến động.

Ngày nay, quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những conngười, đến toàn xã hội nhằm tổ chức và phối hợp các hoạt động, động viênkích thích tập thể lao động, cộng tác, học tập, bảo vệ Tổ quốc, làm cho dângiàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh

1.2.2 Quản lý giáo dục:

Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên trong xã hội,công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người, tuy nhiêntrọng tâm vẫn là giáo dục thế hệ trẻ cho nên quản lý giáo dục được hiểu là sựđiều hành, điều chỉnh HĐ của toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân và cáctrường cụ thể trong hệ thống giáo dục quốc dân Khi đề cập tới nội dung củaquản lý đó là HĐ chăm sóc, giữ gìn, sửa sang, sắp xếp và phối hợp để chocộng đồng theo sự phân công hợp tác lao động được ổn định và phát triểngiáo dục, một bộ phận quan trọng của kinh tế xã hội nhằm thực hiện đồng bộ,hài hoà sự phân hoá xã hội để tái sản xuất sức lao động có kỹ thuật phục vụcác yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội

Quản lý nhà trường, quản lý giáo dục vấn đề cốt lõi là tổ chức HĐDH,

có tổ chức được các HĐDH, thực hiện được các tính chất của nhà trường phổthông Việt Nam xã hội chủ nghĩa, mới quản lý được giáo dục; tức là cụ thểhoá đường lối giáo dục của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đápứng yêu cầu của nhân dân, của đất nước

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống

những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học- giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [20,Tr.35]

Khái quát lại, nội hàm của khái niệm quản lý giáo dục chứa đựngnhững nhân tố đặc trưng bản chất sau: Phải có chủ thể quản lý giáo dục, ở tầm

vĩ mô là quản lý của Nhà nước mà cơ quan quản lý trực tiếp là Bộ, Sở, Phònggiáo dục, ở tầm vi mô là QL của Hiệu trưởng nhà trường Nhà trường là đốitượng cuối cùng và cơ bản nhất của QLGD, trong đó đội ngũ GV và HS là đốitượng quản lý quan trọng nhất

- GD nhà trường mang tính tự giác và có mục đích rõ ràng

- GD nhà trường được tổ chức và diễn ra theo kế hoạch đào tạo xácđịnh

- Nội dung GD của nhà trường được chọn lọc một cách khoa học, cơbản và sắp xếp có hệ thống các tri thức về tự nhiên, xã hội và con người,những phương tiện của hoạt động và giao lưu của con người trong xã hội

- Hoạt động GD, quá trình GD của nhà trường do cán bộ quản lý nhàtrường và giáo viên những người được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ sưphạm, thiết kế tổ chức, vận hành, kiểm tra và điều chỉnh trên cơ sở của khoahọc giáo dục

- Phương pháp và phương tiện của GD nhà trường về nguyên tắc là tôntrọng học sinh

Trường học là tổ chức GD cơ sở mang tính Nhà nước là nơi trực tiếplàm công tác đào tạo và GD thế hệ trẻ Nó là tế bào cơ sở, chủ chốt của hệthống GD ở bất cứ cấp học nào

- Theo GS Phạm Minh Hạc “ Quản lý nhà trường là thực hiện đường

lối của Đảng trong phạm vi, trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường

vào vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh.” [27,Tr ]

- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “ Quản lý trường học( Nhà trường)

là tập hợp những tác động tối ưu của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và cán bộ khác nhằm tận dụng các nguồn dự trữ cho Nhà nước đầu

tư, lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có Hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ Thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới” [20,Tr 43].

- Theo tác giả Phạm Viết Vượng “ Quản lý trường học là lao động của

các cơ quan quản lý, nhằm tập hợp và tổ chức lao động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường”

bộ quản lý GD và Hiệu trưởng nhà trường cần nắm rõ Luật giáo dục, điều lệtrường tiểu học để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý cơ sở giáo dục mà mìnhphụ trách

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường tiểu học

1.2.4.1.Quản lý hoạt động dạy học.

Tri thức nhân loại ngày càng phát triển và hoàn thiện, khái niệmHĐDH cũng dần được mở rộng nội hàm, nhằm thích ứng với những yêu cầu

về nhân cách của người học qua những hoàn cảnh xã hội khác nhau và phùhợp với các phương pháp dạy học khác nhau Trên cơ sở lý luận giáo dục học:

“ Hoạt động dạy học là hoạt động đặc trưng cho bất cứ các loại hình nhà

trường và xét theo quan điểm tổng thể, dạy học chính là con đường giáo dục tiêu biểu nhất Với nội dung và tính chất của nó, dạy học luôn được xem là con đường hợp lý, thuận lợi nhất, giúp cho học sinh với tư cách là chủ thể nhận thức có thể lĩnh hội được một hệ thống tri thức và kỹ năng hành động, chuyển thành phẩm chất, năng lực, trí tuệ của bản thân.” [24,Tr.172].

Như vậy HĐDH bao gồm hoạt động giảng dạy và hoạt động học tập

- Hoạt động giảng dạy: Là truyền thụ tri thức, tổ chức, điều khiển hoạt

động chiếm lĩnh tri thức của học sinh, giúp học sinh nắm được kiến thức, hìnhthành kỹ năng thái độ Hoạt động dạy có chức năng kép là truyền đạt và điềukhiển nội dung học theo chương trình quy định Có thể hiểu hoạt động dạy làquá trình hoạt động sư phạm của thầy, làm nhiệm vụ truyền thụ tri thức, tổchức, điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh

- Hoạt động học tập: Là quá trình tự điều khiển chiếm lĩnh khái niệm

khoa học, học sinh tự giác, tích cực dưới sự điều khiển của thầy nhằm chiếmlĩnh khái niệm khoa học Hoạt động học cũng có những chức năng kép là lĩnhhội và tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh khái niệm khoa học một cách tựgiác, tích cực nhằm biến tri thức của nhân loại thành học vấn của bản thân,hình thành những kỹ năng, kỹ xảo vận dụng kiến thức vào thực tiễn và hoànthiện nhân cách của bản thân

Hai hoạt động dạy và học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nó tồn tạisong song và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất, chúng bổ sungcho nhau, kết quả hoạt động học của học sinh không thể tách rời hoạt độngdạy của thầy và kết quả hoạt động dạy của thầy không thể tách rời kết quảhoạt động học tập của học sinh

Mối quan hệ giữa hoạt động giảng dạy và hoạt động học tập được thểhiện qua sơ đồ sau:

néi dung d¹y häc môc tiªu d¹y häc

tæ chøc d¹y häc h×nh thøc

kÕt qu¶ d¹y häc

tr êng m«i

nhiªn tù

tr êng m«i

héi x·

S

Ơ Đ Ồ 2: Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của quá trình dạy học

- Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên:

Quản lý HĐDH, thực chất là quản lý nhiệm vụ giảng dạy của đội ngũcán bộ giáo viên và của từng giáo viên Nhiệm vụ chính của giáo viên làHĐDH

Giáo viên truyền đạt những kiến thức, kỹ năng và những giá trị về tưtưởng, phẩm chất cần trang bị cho học sinh Đồng thời, giáo viên có nhiệm vụphải học tập, rèn luyện, bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ, nângcao chất lượng HĐDH của mình Trong quá trình giáo dục và đào tạo, giáoviên vừa là đối tượng quản lý, vừa là chủ thể quản lý của HĐDH Để tiếnhành công tác dạy học theo những yêu cầu của giờ học là một công việc vừa

có tính khoa học vừa có tính nghệ thuật Nó luôn luôn đòi hỏi sự sáng tạo củagiáo viên trong giảng dạy Song không có một sự sáng tạo nào mà lại thiếu sựchuẩn bị chu đáo Vì vậy việc chuẩn bị lên lớp không những là điều cần thiết

mà còn là điều bắt buộc đối với người GV Việc chuẩn bị lên lớp của GV baogồm việc chuẩn bị dài hạn cho cả năm học, từng học kỳ và từng tiết học cụthể Vì vậy QL hoạt động dạy của GV là QL hoạt động giảng dạy của thầy ởcác khâu soạn bài, giảng bài, phương pháp dạy học, hướng dẫn HS học tập,KT- ĐG kết quả học tập của HS

+ Quản lý soạn bài và chuẩn bị bài lên lớp: Kế hoạch bài giảng (Soạn

bài) là văn bản ghi chép một cách chi tiết theo một trình tự lô-gich những gì

mà GV mong muốn sẽ diễn ra trong giờ lên lớp của mình Kế hoạch bài giảngtheo định hướng đổi mới phương pháp dạy học được kết cấu bởi ba phần, mỗiphần được thực hiện bởi các nội dung cụ thể có tính chất lôi cuốn HS thamgia vào các hoạt động ngay từ những phút đầu tiên của giờ dạy và trong đó nóchứa đựng lao động sáng tạo của GV Có kế hoạch bài giảng GV mới chủđộng khi giảng dạy và tránh được những sai sót trong tiến trình giờ giảng Vìvậy Hiệu trưởng cần tập trung vào một số công việc như sau:

Hướng dẫn GV kế hoạch soạn bài, đảm bảo đúng nội dung chươngtrình quy định của Bộ GD&ĐT đảm bảo thống nhất về nội dung, hình thứcsoạn bài với tính chất chỉ dẫn , không phải là khuôn mẫu( khuyến khích soạnbài trên máy vi tính, giáo án điện tử) Hướng dẫn GV nghiên cứu sách giáokhoa, sách giáo viên, bài soạn mẫu, sách tham khảo áp dụng tình hình thực

tế của nhà trường, lớp dạy và địa phương để soạn bài Tổ chức sinh hoạtchuyên môn thảo luận về cách soạn bài, thống nhất nội dung và hình thức, cảitiến nội dung, phương pháp soạn bài, trao đổi kinh nghiệm soạn những bài khó

Hiệu trưởng cùng với các phó hiệu trưởng và bộ phận QL chuyên môn

tổ, khối tổ chức KT, theo dõi việc soạn bài của GV bằng cách KT bài soạn,

KT hồ sơ, sổ báo giảng Hiệu trưởng tạo mọi điều kiện thuận lợi cho GV thời

gian soạn bài, yêu cầu các tổ, khối chuyên môn giúp đỡ GV soạn những bàikhó, phần khó của môn dạy Tổ chức thảo luận những vấn đề mới có liênquan đến bài soạn để có định hướng chung trong QL soạn bài và chuẩn bị bàilên lớp.

Soạn bài và chuẩn bị bài trước khi lên lớp là khâu quan rọng củaQTDH, chuẩn bị bài tốt sẽ góp phần vào sự thành công của giờ dạy Để quản

lý tốt việc này HT cần hướng dẫn GV kế hoạch soạn bài, thống nhất nội dung

và hình thức soạn bài của từng môn học, thường xuyên KT, theo dõi và góp ýviệc soạn bài của GV

+ Quản lý giờ lên lớp của giáo viên: Hoạt động dạy học trong nhà

trường hiện nay được thực hiện bằng nhiều hình thức, trong đó dạy học trênlớp là hình thức chủ yếu vì lên lớp là HĐ cụ thể của GV nhằm thực hiện toàn

bộ kế hoạch của bài giảng đã vạch ra và thể hiện đầy đủ tính khoa học và tínhnghệ thuật trong công tác dạy học và giáo dục cũng như thể hiện tầm hiểubiết, hứng thú, niềm tin, tính cách chung của người GV Để quản lý tốt giờ lênlớp của GV Hiệu trưởng cần tìm mọi biện pháp tác động trực tiếp đến giờ dạycủa GV, xây dựng các quy chuẩn để QL giờ lên lớp, dựa trên những quy địnhchung của ngành và hoàn cảnh riêng của trường

Tư thế, tác phong của người GV phải đúng mực, ăn mặc gọn gàng,ngôn ngữ rõ ràng, trong sáng, truyền cảm, nhịp điệu nói phù hợp với từnghoàn cảnh cụ thể, biết cách thay đổi giọng nói Đạt được điều đó là quá trình

tự rèn luyện của người GV

Hiệu trưởng xây dựng tiêu chuẩn giờ lên lớp để kiểm tra, để hướngđích đối với các loại giờ lên lớp Từng bước nâng cao dần chất lượng toàndiện giờ lên lớp Xây dựng thời khoá biểu một cách khoa học, hợp lý để quản

lý giờ lên lớp Thời khoá biểu có vai trò duy trì nghiêm nền nếp dạy học, điềukhiển nhịp điệu dạy học trong ngày, trong tuần, điều tiết giờ lên lớp của GV.Hiệu trưởng phải coi việc quản lý giờ lên lớp là biện pháp quản lý của chính

mình vì giờ dạy trên lớp đóng vai trò quyết định chất lượng dạy học Việckiểm tra giờ lên lớp của GV phải tiến hành tỉ mĩ và cẩn thận, HT cần bìnhthường hoá việc kiểm tra, tổ chức dự giờ thăm lớp thường xuyên Khi việc dựgiờ đã trở thành nền nếp sẽ tạo ra bầu không khí thuận lợi để HT tiến hànhkiểm tra giờ dạy trên lớp của GV như một việc bình thường Việc GV thườngxuyên dự giờ lẫn nhau sẽ cung cấp thêm cho HT những thông tin về giờ dạylàm cho những đánh giá của HT có độ tin cậy cao

Từng tháng, từng học kỳ cần tổng kết, phân tích tình hình giờ lên lớpcủa GV về các mặt như: Trình độ giảng dạy của GV, trình độ học tập của HS,chất lượng toàn diện của giờ lên lớp Cùng với việc KT trực tiếp giờ dạy, HTcần chú ý đến các hình thức KT gián tiếp khác như phỏng vấn HS, trao đổivới GV chủ nhiệm, xem xét các báo cáo của khối chuyên môn về tình hìnhthực hiện chương trình, cải tiến giảng dạy, kết quả KT, kết quả thi Từ cácnguồn thông tin HT tổng hợp, phân tích, đánh giá một cách khách quan tìnhhình dạy học của GV, đề ra những biện pháp QL phù hợp với thực tế dạy họctrong nhà trường

+ Quản lý phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học là cách thức tổ

chức hoạt động dạy học của GV và cách thức tổ chức hoạt động học tập của

HS, trong quan hệ đó, PP dạy quyết định, điều khiển PP học, PP học tập của

HS là cơ sở để lựa chọn PP dạy Tuy nhiên, kết quả học tập được quyết địnhtrực tiếp bởi học tập của HS Như vậy, PPDH là sự kết hợp hữu cơ, biệnchứng giữa PP dạy của GV và PP học của HS, PP dạy đóng vai trò chủ đạo,

PP học có tính chất độc lập tương đối, chịu sự chi phối của PP dạy, song nócũng ảnh hưởng trở lại PP dạy

Luật GD 2005: “ Phương pháp giáo dục phải phát huy tình tích cực, tự

giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”[19, Điều 5.2] Xu

hướng DH ngày nay là đề cao vai trò người học “ Dạy học lấy HS làm trung

tâm” và “ Phát huy tính tích cực học tập của HS.”

Việc đổi mới cách dạy và học được quy định rõ trong công văn896/BGD&ĐT ngày 13/2/2006 của Bộ giáo dục và đào tạo Nội dung hướngdẫn được nêu trong công văn 896 là hành lang pháp lý, một sự đảm bảo choviệc đồng bộ hoá quá trình quản lý, chỉ đạo đổi mới dạy học, để nhà quản lý

và GV có thể mạnh dạn thực hiện sự đổi mới mang lại hiệu quả về mặt họctập cho chính HS của mình

Đổi mới PPDH là yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng DH trongđiều kiện đổi mới chương trình GD tiểu học hiện nay Hiệu trưởng cần cho

GV nghiên cứu thảo luận nhận thức sâu sắc về đổi mới PPDH hiểu được trongthực tiễn DH, các PP dạy học được sử dụng phối kết hợp với nhau, thể hiện

sự tác động thống nhất giữa GV và HS trong quá trình dạy học GV là ngườithiết kế sự phối hợp các PPDH Để đạt được mục tiêu DH, GV phải lựa chọncác PPDH phù hợp Một bài dạy có nhiều mục tiêu, do đó GV phải lựa chọn vàkết hợp nhiều PPDH và Hiệu trưởng cần yêu cầu GV thực hiện nghiêm túc

+ Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh: Kiểm tra

-đánh giá là một khâu quan trọng của quá trình dạy học, thông qua KT - ĐGkết quả học tập của HS giúp cho GV thu được những thông tin ngược từ HS,phát hiện thực trạng kết quả học tập của HS cũng như những nguyên nhân cơbản dẫn tới thực trạng kết quả đó Đó là cơ sở thực tế để GV điều chỉnh, hoànthiện hoạt động học của học sinh và hướng dẫn HS tự điều chỉnh, tự hoànthiện hoạt động học của bản thân

Thông qua KT - ĐG kết quả học tập hình thành cho HS nhu cầu thóiquen tự KT- ĐG, nâng cao tinh thần trách nhiệm trong học tập, rèn luyện tính

kỷ luật, tính tự giác và ý chí vươn lên trong học tập KT - ĐG kết quả học tập

có tác dụng điều chỉnh cách dạy của GV và cách học của HS

Để thực hiện đổi mới chương trình, đổi mới PP gắn liền với đổi mới

cách đánh giá, xếp loại HS, năm học 2009-2010 với chủ đề “Năm học đổi mới

quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục " Bộ GD&ĐT còn ban hành Quyết

định số 32 /2009/TT- Bộ GD&ĐTT ngày 27 tháng 10 năm 2009 với 4 nguyêntắc đánh giá học lực và hạnh kiểm của học sinh tiểu học như sau:

- Kết hợp đánh giá định lượng và định tính

- Thực hiện công khai công bằng, khách quan, chính xác và toàn diện

- Coi trọng việc động viên, khuyến khích sự tiến bộ của HS

- Phát huy tính năng động, sáng tạo, khả năng tự học, tự đánh giá của

HS, xây dựng niềm tin, rèn luyện đạo đức theo truyền thống Việt Nam

Do việc GV kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của HS có vai trò quantrọng như vậy nên Hiệu trưởng cần nắm được tình hình thực hiện của GV vềvấn đề này ở các nội dung:

- Thực hiện đúng chế độ kiểm tra, cho điểm theo quy định

- Chấm chữa bài thường xuyên, có nhận xét chung và lời phê cụ thể chotừng bài để HS rút kinh nghiệm cho mình

- Vận dụng đúng tiêu chuẩn cho điểm

- Báo cáo tình hình kiểm tra theo quy định của nhà trường và lưu trữkết quả kiểm tra trong sổ điểm để theo dõi sự tiến bộ của HS

Để nắm vững các nội dung trên Hiệu trưởng cần phân công cho Phóhiệu trưởng, thư ký Hội đồng, tổ trưởng chuyên môn theo dõi và tổng hợptình hình theo tháng, kỳ Hiệu trưởng cũng cần lập ra những mẫu báo cáothống kê thu nhập chính xác số liệu về tình hình thực hiện của GV, đồng thời

tự mình kiểm tra các sổ sách như: Sổ ghi điểm, Sổ ghi điểm cá nhân, bài kiểmtra định kỳ

Trên cơ sở các kết quả thu được qua KT- ĐG kết quả học tập của HS,các cấp quản lý đưa ra những quyết định đúng đắn, chỉ đạo kịp thời hoạt độngdạy học trong nhà trường, đảm bảo nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

+ Quản lý hồ sơ chuyên môn: Hồ sơ chuyên môn là một phương tiện

phản ánh quá trình quản lý có tính khách quan và cụ thể, giúp người quản lýnắm rõ hoạt động chuyên môn của GV và việc thực hiện quy chế nền nếpchuyên môn của GV theo yêu cầu của cấp trên đề ra Trong phạm vi quản lýhoạt động chuyên môn của GV, hồ sơ chuyên môn của GV bao gồm: Kếhoạch bài dạy, kế hoạch bài học, sổ dự giờ, sổ chủ nhiệm, sổ gọi tên và ghiđiểm, sổ sinh hoạt chuyên môn, sổ tích luỹ nghiệp vụ

Để giúp GV xây dựng và sử dụng bộ hồ sơ chuyên môn có chất lượng,Hiệu trưởng cần quy định nội dung và cách xây dựng các loại hồ sơ Thườngxuyên KT hồ sơ chuyên môn của GV theo định kỳ và đột xuất để đánh giáviệc thực hiện nội dung chương trình, việc thực hiện nội quy- quy chế và nănglực chuyên môn của GV trong trường Đồng thời HT cũng quản lý hồ sơchuyên môn để đánh giá chất lượng giảng dạy của GV và chất lượng học tậpcủa HS để làm căn cứ theo dõi và sử dụng trong quá trình quản lý

Việc quản lý hồ sơ chuyên môn của GV sẽ đạt kết quả tốt khi Hiệutrưởng quy định rõ các loại hồ sơ sổ sách GV phải thực hiện, quy định lịchkiểm tra định kỳ hồ sơ chuyên môn, đồng thời sau khi KT có đánh giá xếploại, rút kinh nghiệm nêu rõ ưu điểm, nhược điểm để GV có cơ sở phát huynhững ưu điểm đã đạt được và khắc phục những thiếu xót tồn tại

- Quản lý hoạt động học tập của học sinh: Quản lý HĐ học tập của

học sinh là quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ học tập, nghiên cứu, rènluyện của người học trong quá trình giáo dục và đào tạo Học sinh có nhữngđặc điểm tâm lý, phong tục, nếp sống khác nhau nên trong quá trình rènluyện, học tập cũng như kết quả đạt được cũng khác nhau Do đó, nhà trườngcần tăng cường các biện pháp quản lý HĐ học tập của học sinh để nâng caochất lượng giáo dục và đào tạo vì học sinh vừa là đối tượng quản lý vừa làchủ thể quản lý

Hoạt động học là HĐ chủ đạo của lứa tuổi học sinh Do đó, nó giữ vaitrò chủ đạo trong việc hình thành và phát triển tâm lý của người học trong lứatuổi này HĐ học muốn diễn ra phải có điều kiện của nó như có sự hướng dẫncủa thầy, sách, vở, giáo trình và phải có sự vận động của chính bản thânngười học.

Để HĐ học tập của học sinh hiệu quả, đòi hỏi phải có sự hướng dẫn củagiáo viên và cách học, phương pháp học cho học sinh, cùng với sự phối hợpchặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trong quản lý và tạo điều kiện tốt chohọc sinh học tập thông qua giáo viên, Hiệu trưởng quản lý HĐ học của họcsinh Hoạt động đó xảy ra ở lớp, ngoài lớp, ngoài trường, ở gia đình và đượcthể hiện qua nhiều hình thức như: Học trên lớp, thực hành, lao động, tự học ởnhà Trong việc này, cần đề cao vai trò tổ chức Đoàn Đội trong nhà trường

Nhìn chung, trong quản lý HĐ học tập cần lưu ý tính phức tạp và tínhtrừu tượng về sự chuyển biến trong nhân cách, do tác động đồng thời củanhiều yếu tố chủ thể và khách thể, làm cho kết quả học tập của học sinh bịhạn chế

Quản lý HĐ học tập của học sinh có nội dung, yêu cầu cụ thể, vì vậytăng cường việc kiểm tra, đánh giá các HĐ học tập của học sinh và HĐ giảngdạy của giáo viên Kết quả GD&ĐT không chỉ phụ thuộc vào chất lượnggiảng dạy của giáo viên mà còn phụ thuộc vào kết quả học tập của học sinh,

để đánh giá công tác quản lý HĐ dạy học

+ Giáo dục động cơ thái độ học tập cho HS: Nhiệm vụ của QLGD

trong nhà trường là phải giúp HS thấy được vị trí của mình trong việc pháthuy tính tích cực, tự giác trong học tập và lao động Để phát huy tính tích cực,nâng cao hứng thú học tập cho HS, Hiệu trưởng cần tăng cường tổ chức cáchoạt động ngoại khoá như giáo dục tập thể, giáo dục ngoài giờ lên lớp chămsóc tượng đài nghĩa trang liệt sĩ, tham quan chăm sóc di tích lịch sử văn hoá

của địa phương, tổ chức Hội thi Hoa kiến thức, Búp măng xinh, thành lập cáccâu lạc bộ học tập

Việc GD động cơ học tập cho HS phải được đầy đủ các lực lượng GDtrong nhà trường tham gia, dưới sự quản lý của Hiệu trưởng Hiệu trưởng cầnphổ biến cho CBGV nhân thức vai trò, trách nhiệm của mình đối với việcgiáo dục thái độ động cơ học tập cho HS Hiệu trưởng chỉ đạo GV chủ nhiệm,

GV bộ môn điều tra thái độ học tập của HS, tổ chức cho HS học tập nội quy,quy chế của nhà trường, theo dõi việc thực hiện và sử lý nghiêm những HS cóthái độ sai trái trong học tập

Trong QL, Hiệu trưởng cần thống nhất giữa yêu cầu và biện pháp

QL động cơ thái độ học tập của học sinh Hiệu trưởng QL các lực lượng trongtrường tích cực tham gia GD động cơ thái độ học tập cho học sinh, biện pháp

GD được thống nhất trong quản lý HĐHT

+ Giúp đỡ học sinh học tập: Trong nhà trường có nhiều đối tượng HS

khác nhau Xét về mặt học tập có HS giỏi, HS khá, HS trung bình, HS yếukém Xét về mặt đạo đức có HS chăm ngoan, HS cá biệt Xét về hoàn cảnh có

HS khó khăn về kinh tế, có HS bất thường về sức khoẻ Trong QL, hiệutrưởng cần có kế hoạch, biện pháp, giúp đỡ các đối tượng HS một cách phùhợp, nhất là đối tượng HS gia đình khó khăn, gia đình chính sách, HS yếu Cần giúp đỡ những HS này để các em vươn lên trong QTHT Để giúp HStrong QTHT, Hiệu trưởng phải coi đây là một nhiệm vụ được đưa vào kếhoạch của nhà trường ngay từ đầu năm học Giao nhiệm vụ cho GV và các tổkhối chuyên môn trong trường bàn bạc tìm biện pháp và phương pháp giúp đỡ

HS học tập Để giúp đỡ HS, Hiệu trưởng cần chỉ đạo chặt chẽ việc phân loại

HS, dựa vào kết quả KT chất lượng đầu năm và kết quả học tập của năm họctrước để xây dựng kế hoạch phụ đạo HS theo từng môn học

+ Kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của học sinh: KT - ĐG kết quả

học tập của HS là nhằm xác định động cơ và thái độ học tập của HS, đồng

thời tham gia kết quả học tập GV tự đánh giá năng lực sư phạm và uy tín củamình Hiệu trưởng căn cứ vào kết quả kiểm tra để đánh giá QTDH, trên cơ sở

đó xây dựng kế hoạch xác định mục tiêu phấn đấu, hoặc điều chỉnh các quyếtđịnh trong QL

Để QL kết quả học tập của HS đạt hiệu quả, hàng tháng hiệu trưởng cầnthu thập thông tin, phân tích đánh giá kết quả HĐHT của HS về các mặt nhưsau:

- Thực hiện nền nếp học tập, tinh thần, thái độ học tập, sự chuyên cần

- Kết quả học tập, tình hình KT - ĐG của GV bộ môn về điểm số cácmôn học, chú ý đến kết quả học tập của HS yếu kém và HS giỏi

- Hoạt động học tập trong tháng có thực hiện đúng kế hoạch dạy học không

- Những vấn đề cần lưu ý trong hoạt động học tập, để hiệu trưởng điềuchỉnh kế hoạch và đưa ra các quyết định QL phù hợp với đối tượng HS

- Quản lý các phương tiện, điều kiện phục vụ hoạt động dạy học:

Cơ sở vật chất kỹ thuật là một trong những điều kiện thiết yếu để tiếnhành quá trình dạy học Các phương tiện điều kiện này bao gồm:

+ Các yếu tố đảm bào về chính trị - tinh thần: Có nhiệm vụ làm chomọi thành viên trong nhà trường được quán triệt và chấp hành nghiêm chỉnhđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, xâydựng khối đoàn kết, động viên tinh thần hăng say, nhiệt tình của mọi ngườitrên các vị trí công tác

+ Các yếu tố đảm bảo về phương tiện cơ sở vật chất kỹ thuật nhằmcung cấp đầy đủ các điều kiện về trường lớp, phòng học, phòng thí nghiệm-thực hành, phòng thư viện, phòng làm việc, sân bãi tập thể dục cùng cácphương tiện, trang thiết bị dạy học với mục đích giúp giáo viên tổ chức, điềukhiển HĐ nhận thức của học sinh được thuận lợi, giúp học sinh thêm hứngthú học tập, rèn kỹ năng thực hành và tiếp thu kiến thức mau chóng hơn

Để quản lý các yếu tố đảm bảo về chính trị, xã hội, tâm lý, tổ chức Hiệu trưởng cần phải có sự phân công hợp tình, hợp lý, công bằng khách quan

để giáo viên phát huy được năng lực của mình trong quá trình dạy học Hiệutrưởng cũng cần khéo léo phối hợp các biện pháp quản lý để vừa tạo nên kỷcương, vừa xây dựng được bầu không khí tập thể tốt đẹp trong đơn vị Đồngthời để quản lý tốt phương tiện, thiết bị trong nhà trường Hiệu trưởng cần lập

kế hoạch trang bị đầy đủ thiết bị dạy học theo danh mục tối thiểu do BộGD&ĐT quy định Hằng năm thường xuyên chỉ đạo, tổ chức việc kiểm tragiáo viên làm - sử dụng bảo quản trang thiết bị đồ dùng dạy học

1.2.4.2.Quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường tiểu học.

Quản lý HĐDH là nhiệm vụ trọng tâm trong QLGD nói chung và QLnhà trường nói riêng Quản lý HĐDH trong nhà trường là QL trực tiếp cácHĐGD diễn ra ở trường nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo và nguyên lý giáodục Văn kiện Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành TW Đảng khoá VIII đã nhấn

mạnh: “ Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối

truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học” [25 tr 41] Trong mỗi trường học HĐDH là hoạt động

trọng tâm, là hoạt động quan trọng nhất Hoạt động này chiếm hầu hết thờigian trong các HĐGD, nó chi phối các HĐGD khác trong nhà trường Quản lýHĐDH là quản lý HĐ dạy của GV và HĐ học của HS Quản lý HĐDH chính

là QL quá trình dạy học Quá trình dạy học là tập hợp những hành động tiếpdiễn của GV và của HS được GV hướng dẫn, hành động này nhằm làm cho

HS tự giác nắm vững hệ thống kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo, trong quá trình

đó, phát triển được năng lực nhận thức nắm được các yếu tố của văn hoá laođộng trí óc và lao động chân tay, hình thành những cơ sở của thế giới quan vànhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa

Hiệu trưởng quản lý HĐDH là quản lý việc dạy và học của tập thể GV,học sinh các HĐ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng đào tạo theo mụctiêu giáo dục tiểu học Hiệu trưởng tác động QL tới từng GV và cả tập thể

GV, học sinh trong việc đổi mới PPDH, hình thức tổ chức dạy học, giáo dục,giáo dưỡng Nội dung quản lý HĐDH bao gồm nhiều HĐ khác nhau, quan

hệ đến nhiều đối tượng, nhiều mặt, nhiều lĩnh vực, nhiều phương diện, rất đadạng và phong phú Có thể nói một cách khái quát là mọi HĐ trong nhà trườngđều nhằm tạo điều kiện tốt nhất để HĐDH đạt chất lượng và hiệu quả cao

1.2.4.3.Đặc điểm giáo viên, học sinh tiểu học

- Đặc điểm giáo viên tiểu học: Giáo viên TH là nhân tố quan trọng

trong việc xây dựng bậcTH trở thành bậc học nền tảng của hệ thống giáo dụcquốc dân, tạo điều kiện cơ bản để nâng cao dân trí và trang bị những cơ sởban đầu hết sức trọng yếu để phát triển nhân cách con người Việt Nam Giáoviên TH là người giữ vai trò chủ yếu trong viêc thực hiện phổ cập giáo dụctiểu học Giáo viên TH giữ vai trò quyết định sự phát triển đúng hướng củanhân cách HS Dạy học ở trường TH là một nghề, nó có những điểm giốngnghề DH ở các bậc học khác nhưng nó có đặc thù riêng về mặt sư phạm mànhững người dạy ở các bậc học khác không cần hoặc không có Lao động sưphạm của người GV tiểu học rất đa dạng, phức tạp, thực hiện hai nhiệm vụ:Dạy học và giáo dục học sinh Đội ngũ GV tiểu học ở nước ta tăng nhanh về

số lượng và có số lượng lớn Nếu như cách đây 10 năm, nước ta thiếu 80- 90nghìn GV tiểu học và năm học 2001- 2002, số lượng GV tiểu học là 353 804người đến năm 2003- 2004 lên đến mức cao nhất là 362 627 người Nhiềutỉnh đã đạt trên mức 1,15 GV/ lớp, có nơi đã đạt 1,35 Trình độ đào tạo banđầu và năng lực chuyên môn của đội ngũ GV tiểu học không đồng đều Mấychục năm qua GV tiểu học chủ yếu được đào tạo ở trình độ thấp, gồm nhiều

hệ đào tạo đa dạng Đa số được đào tạo ở trình độ trung học sư phạm Do yêucầu bức thiết của sự phát triển quy mô giáo dục TH đã phải mở lớp đào tạo

ngắn hạn, cấp tốc như các hệ: 5+3; 7+1; 7+2; 9+1; 12+2 Nhìn qua lịch sử đàotạo GV tiểu học chúng ta nhìn thấy rõ hơn đặc điểm đội ngũ GV tiểu học đa

số là trình độ đào tạo thấp Về năng lực chuyên môn đội ngũ GV tiểu học ởcác vùng miền khác nhau, thậm chí ngay trong cùng một tỉnh, một huyện, mộttrường cũng có sự không đồng đều Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã đề

ra yêu cầu hiện đại hoá, chuẩn hoá với ngành giáo dục nói chung, với việcxây dựng đội ngũ GV nói riêng Đến nay, đa số Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng,

có trình độ cao đẳng, đại học sư phạm, thậm chí có người trình độ thạc sỹ Tỷ

lệ GV tiểu học có trình độ cao đẳng và đại học sư phạm tăng lên rõ rệt Dự ánphát triển GV tiểu học do Bộ GD&ĐT xây dựng “Chuẩn nghề nghiệp Giáoviên tiểu học” đã được đưa vào thực hiện theo Quyết định số 14/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 14/5/2007 Chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học thể hiện ở 3lĩnh vực: Phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị, kiến thức, kỹ năng sư phạm

- Đặc điểm học sinh tiểu học: Nhà trường nói chung và trường tiểu học

nói riêng là nơi kết tinh trình độ văn minh xã hội trong công tác giáo dục trẻ

em Có thể nói nhà trường là nơi không chỉ đơn thuần là trang bị về mặt kiếnthức mà còn là nơi tổ chức chuyên biệt quá trình hình thành nhân cách củacác em vì thế thầy cô giáo phải hiểu về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Học sinhtiểu học có những đặc điểm chung sau :

+ Về tư duy: Đặc điểm tư duy của HS tiểu học không có ý nghĩa tuyệt

đối, mà có ý nghĩa tương đối Trong quá trình học tập tư duy của HS tiểu họcthay đổi rất nhiều Sự phát triển của tư duy dẫn đến sự tổ chức lại một cáchcăn bản quá trình nhận thức, biến chúng được tiến hành một cách có chủ định.Khi trẻ bắt đầu đến trường thì chức năng trí tuệ còn tương đối yếu so với chứcnăng tri giác, trí nhớ Nhưng trí tuệ sẽ được phát triển đến mức mà cả tri giáclẫn trí nhớ không tài nào thực hiện được Ở đây vai trò của nội dung DH vàphương pháp DH đặc biệt quan trọng Nhiều công trình nghiên cứu ở Liên Xô(cũ) và Việt Nam đã xác nhận khi nội dung DH và phương pháp DH được

thay đổi tương ứng với nhau thì trẻ em có thể có được một số đặc điểm tư duyhoàn toàn khác.

+ Về tình cảm: Học sinh TH dễ xúc cảm, đồng thời hay xúc động, chưa

biết kìm chế những tình cảm của mình, chưa biết kiểm tra sự thể hiện tìnhcảm ra bên ngoài Các em bộc lộ tình cảm của mình một cách hồn nhiên, chânthật Tình cảm của các em ở lứa tuổi này chưa sâu sắc, bền vững và ổn địnhnhư người lớn vì những ấn tượng do cảm xúc của các em đem lại còn phảiđược cũng cố liên kết với nhau, thể nghiệm trong các HĐ của các em mớihình thành nên những tình cảm bền vững

+ Về tính cách: Phần lớn HS tiểu học có nhiều nét tính cách tốt như

lòng vị tha, tính ham hiểu biết, tính hồn nhiên, tính chân thực, lòng thươngngười Hồn nhiên trong quan hệ với người lớn, với thầy cô giáo, bạn bè Hồnnhiên nên rất cả tin: Tin vào sách vở, tin vào người lớn, tin vào khả năng củabản thân.Người GV nên tận dụng niềm tin này để giáo dục các em Thầy giáo,

cô giáo phải làm mẫu đúng, lời nói phải đi đôi với việc làm Tính hay bắttrước cũng là một đặc điểm quan trọng của lứa tuổi này Học sinh TH thíchbắt trước hành vi, cử chỉ của các nhân vật trong phim Tính bắt trước là

“con dao” hai lưỡi Bởi vì, trẻ em bắt trước cái tốt cũng lắm mà cái xấu cũngnhiều Cho nên cần phải xem tính bắt trước như là một điều kiện thuận lợi choviệc giáo dục trẻ bằng những tấm gương cụ thể

1.2.5.Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học

Trong nhà trường, hiệu trưởng là con chim đầu đàn, vai trò của ngườihiệu trưởng vô cùng quan trọng Ngày nay trong trào lưu đổi mới, cải tiếnphương pháp quản lý và dân chủ hoá nhà trường, nhằm phát huy cao độ tínhtích cực của đội ngũ GV thì vai trò của người hiệu trưởng càng nổi bật lên baogiờ hết Bởi vì hiệu trưởng là người có thẩm quyền và trách nhiệm cao nhất,chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên về toàn bộ hoạt động trong nhà trường

thuộc phạm vi mình quản lý Căn cứ vào điều 49, Luật giáo dục và các quyđịnh của Bộ GD&ĐT:

- Người hiệu trưởng có các nhiệm vụ sau đây:

+ Tổ chức tất cả các hoạt động của nhà trường theo đúng quan điểm,đường lối chính sách của Đảng Chịu trách nhiệm trước nhà nước về công tácquản lý nhà trường và chất lượng giáo dục học sinh

+ Đảm bảo cho bộ máy nhà trường hoạt động tích cực với sự sáng tạocao, hoàn thành các nhiệm vụ của năm học

+ Đảm bảo các điều kiện vật chất và tinh thần để tập thể GV và HShoàn thành các nhiệm vụ của mình với chất lượng cao

+ Giữ vững khối đoàn kết nhất trí trong tập thể HS và GV trong trường.Động viên, khen thưởng kịp thời những người đạt được thành tích tốt

+ Luôn kiểm tra, giám sát, uốn nắn kịp thời những sai sót để điều chỉnhnhững công việc chung

+ Động viên, phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhàtrường vào mục đích giáo dục chung

- Phẩm chất cần có của người hiệu trưởng:

+ Hiệu trưởng phải là GV giỏi, nhà sư phạm tiêu biểu, có kinhnghiệm tổ chức, quản lý giáo dục, tốt nhất là được lựa chọn từ đội ngũ GVtrong trường

+ Hiệu trưởng phải là nhà hoạt động xã hội, biết động viên, thu hútquần chúng vào sự nghiệp GD

+ Có khả năng lao động sáng tạo, ham mê nghiên cứu khoa học, luôntìm tòi, cải tiến phương pháp GD, giảng dạy và QL nhà trường

+ Am hiểu pháp luật và đường lối GD của Nhà nước, có nhãn quan

GD để vận dụng đúng đắn vào thực tiễn giáo dục chung

+ Hiệu trưởng cần được bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý giáo dục

- Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, Hiệu trưởng phải luôn phấn đấu, rèn luyện thực hiện tốt các vai trò sau đây:

+ Hiệu trưởng phải là người nắm vững và thực hiện các văn bản phápquy về chuyên môn, nghiệp vụ, là người điều hành trong tổ chức, cũng cố vàxây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên thường xuyên quan tâm đến công tác bồidưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho tập thể cán bộ, GV

+ Hiệu trưởng là động lực thúc đẩy sự nghiệp “Xã hội hoá giáo dục” đểhuy động tối đa các nguồn lực, tham gia vào hoạt động giáo dục của nhàtrường

+ Hiệu trưởng thường xuyên quan tâm tới công tác bồi dưỡng nâng caotrình độ, năng lực quản lý cho các phó hiệu trưởng, tổ trưởng, khối trưởngchuyên môn nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý

Hiệu trưởng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quản lý, do đó phảiluôn luôn rèn luyện, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, với

tư cách là người đứng đầu, Hiệu trưởng cần gương mẫu, năng động, sáng tạo,trong công tác quản lý HĐDH

1.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường tiểu học

1.2.6.1 Các yếu tố chủ quan

- Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống: Đối với nước ta, thể chế chính

trị rất rõ ràng: Xây dựng nước Việt Nam thành một nước xã hội chủ nghĩatheo học thuyết Mác- Lê nin và tư tưởn Hồ Chí Minh Vì vậy nền giáo dụcViệt Nam phải được định hướng phát triển theo chủ trương, chính sách củaĐảng và pháp luật của Nhà nước vì vậy CBQL cũng như GV phải có phẩmchất chính trị và thế giới quan chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí

Minh Cụ thể có ý thức tổ chức kỷ luật, trách nhiệm thực hiện pháp luật và

tinh thần phục vụ nhân dân trong các HĐGD, chống quan liêu tham nhũng,lãng phí và các tiêu cực trong giáo dục.Yêu ngành, yêu nghề, yên tâm công

tác, mô phạm với nhân dân, phụ huynh học sinh, đồng nghiệp, thương yêuhọc sinh Có lối sống lành mạnh, phù hợp với bản sắc văn hoá dân tộc trong

xu thế hội nhập Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp cùng hoàn thành tốt nhiệm

vụ, đấu tranh, ngăn chặn đồng nghiệp vi phạm pháp luật và những quy địnhnghề nghiệp

- Năng lực: Năng lực QL các mặt hoạt động của nhà trường theo pháp

luật, điều lệ trường tiểu học và các quy chế của Bộ GD&ĐT; Năng lựcchuyên môn và nghiệp vụ sư phạm, năng lực lãnh đạo nhà trường; năng lực

QL nhà trường; năng lực QL tài chính, CSVC

1.2.6.2 Các yếu tố khách quan

Các yếu tố khách quan nằm ngoài nhân cách người HT (Chất lượng độingũ GV, chất lượng môi trường GD, chất lượng HĐ của Hội cha mẹ HS, nềnnếp hành chính ) Có thể chia thành 2 nhóm nhỏ:

+ Nhóm các yếu tố vật chất: Trường học, ngân sách, CSVC, trang thiếtbị

+ Nhóm các yếu tố phi vật chất: Các chủ trương của cấp trên, văn hoá

sư phạm trong trường, chất lượng đội ngũ GV, chất lượng môi trường GD,chất lượng HĐ của Hội cha mẹ HS, nền nếp hành chính Các nhân tố kháchquan một phần phụ thuộc vào bản thân người HT, Hiệu trưởng phải tác động

để nâng cao chất lượng các nhân tố khách quan để cùng với các nhân tố chủquan phát huy tác dụng đối với công tác QL nhà trường

Ơ Đ Ồ 3 : Các yếu tố ảnh hưởng đến QLHĐDH của Hiệu trưởng trường tiểu học

1.3 YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VÀ GIÁO DỤC TIỂU HỌC HIỆN NAY

Theo quan niệm hiện nay, chương trình giáo dục không đơn thuần làvăn bản do Nhà nước ban hành về mục tiêu môn học, nội dung giảng dạy củacác môn học mà chương trình giáo dục còn được xem như một kế hoạch tổngthể gồm các vấn đề: Mục đích giáo dục, mục tiêu bậc học, mục tiêu mônhọc.Tiêu chuẩn giáo viên Nội dung giáo dục, dạy học Thời lượng, thời điểm,

Phẩm chất chính trị,

đạo đức nghề nghiệp

Biểu hiện trong kỹ năng lao động QL kỹ năng nhận thức, kỹ thuật, nhân sự

Hiệu quả công tác quản lý của Hiệu trưởng

Chất lượng môi trường GD Chất lượng HĐ của Hội cha mẹ HSNền nếp hành chính

Năng lực của Hiệu trưởng

tình hình thực hiện nội dung dạy học Cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết

bị, tài liệu phục vụ dạy học Cách thức đánh giá kết quả dạy học, kết quả giáodục và chuẩn chương trình giáo dục Chương trình giáo dục tiểu học mớiđược xây dựng theo các định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thôngphù hợp với xu hướng phát triển tiểu học của khu vực và thế giới, phù hợp vớithực tế của giáo dục nước ta trong thập kỷ đầu của thế kỷ 21

Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nói chung và đổi mới giáodục tiểu học nói riêng là một chủ chương lớn của Đảng và Nhà nước nên cáccấp, các ngành, các địa phương và toàn xã hội phải quán triệt sâu sắc tầmquan trọng và ý nghĩa to lớn, tính cấp thiết của công việc này Việc triển khaithực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nói chung và đổi mới tiểuhọc nói riêng phải đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:

- Yêu cầu bám sát mục tiêu của giáo dục tiểu học: Mục tiêu của giáo

dục tiểu học là hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài

về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếptục học lên trung học cơ sở

- Yêu cầu đổi mới về nội dung: Nội dung tiểu học phải đảm bảo cho HS

hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người, có kỹ năng cơbản về nghe - đọc – nói - viết và tính toán, có thói quen rèn luyện thân thể,giữ gìn vệ sinh, có hiểu biết ban đầu về Hát nhạc, mỹ thuật, thủ công

- Yêu cầu đổi mới về phương pháp: Nghị quyết TWII khoá VIII cũng

đã nhấn mạnh đến vấn đề đổi mới phương pháp dạy học và chỉ ra những định

hướng “ Đổi mới mạnh mẽ phương pháp GD - ĐT, khắc phục lối truyền thụ

một chiều, rèn luyện thành một nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và các phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh.” [25Tr 12]

- Yêu cầu đổi mới công tác bồi dưỡng giáo viên: Xuất phát từ những

mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học ở bậc tiểu học nên đội ngũ giáoviên tiểu học phải được bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, cập nhật thườngxuyên thông tin của khoa học giáo dục để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạnmới Đánh giá xếp loại giáo viên theo hướng dẫn Chuẩn nghề nghiệp giáoviên Tiểu học (ban hành theo quyết định số 14/2007 ngày 04/05/2007 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo)

Đổi mới về kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh: Cần xây

dựng chuẩn đánh giá trên cơ sở mục tiêu đào tạo, mục tiêu môn học đã đề ra,xác định mục đích kiểm tra sau đó tiến hành đổi mới cách đánh giá cho phùhợp Riêng đối với tiểu học bắt đầu từ năm học 2009- 2010 đánh giá xếp loạihọc sinh theo Quyết định số 32/2009/TT- BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT

Đổi mới cơ sở vật chất và trang thiết bị trường học: Cùng với việc đổi

mới nội dung, phương pháp việc đổi mới về CSVC trang thiết bị dạy học làhết sức cần thiết, thiết bị phải đồng bộ, đúng quy cách phù hợp với yêu cầucủa môn học và bậc học Đứng trước những yêu cầu đổi mới đó thì việc đổimới biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng là điều tất yếu cấpthiết trong mỗi nhà trường

- Ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học: Công nghệ thông tin

IC (Information Technology) là công nghệ đòi hỏi cho các quá trình thông tin

Cụ thể là việc sử dụng máy tính điện tử, các phần mềm, sắp xếp, lưu trữ, đặcbiệt là truyền dẫn Công nghệ thông tin là công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mớiphương pháp dạy học, học tập và hỗ trợ đổi mới QLGD, nâng cao ứng dụngCNTT trong GD là một nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa quyết định sự pháttriển CNTT của đất nước CNTT sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động của trườnghọc nói chung và nghiệp vụ quản lý của người HT nói riêng Bên cạnh đó, vớikhả năng chia sẻ cơ sở dữ liệu và trang thiết bị CNTT trong nhà trường có thể