LỜI CẢM ƠN Luận văn phần kết trình đào tạo khoa Quản lý giáo dục - Học viện quản lý giáo dục Để có sản phẩm này, tác giả dành nhiều thời gian, tâm trí q trình học tập nghiên cứu Đây kết tận tình giảng dạy, giúp đỡ thầy giáo, cô giáo Học viện Quản lý Giáo dục Trường Đại học Sư phạm Hà Nội Với tất tình cảm chân thành mình, tơi xin bày tỏ lòng biết ơn tới Ban giám đốc Học viện Quản lý Giáo dục, tới tồn thể thầy giáo, giáo trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Quản lý Giáo dục tham gia giảng dạy lớp học Tơi xin bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc tới Ts Trần Thị Minh Hằng, người hướng dẫn khoa học cho tôi, người ân cần bảo, giúp đỡ tơi hồn thành luận văn Tơi xin cảm ơn Lãnh đạo Phòng GD & ĐT Thanh Trì, lãnh đạo địa phương, Ban giám hiệu trường THCS huyện Thanh Trì tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tơi có thời gian tư liệu hồn thành luận văn Tơi xin cảm ơn đồng chí giáo viên trường THCS huyện Thanh Trì, bậc phụ huynh, em học sinh bạn đồng nghiệp giúp đỡ nhiều q trình học tập, nghiên cứu hồn thành luận văn Mặc dù có nhiều cố gắng song luận văn chắn cịn thiếu sót; tơi hy vọng nhận góp ý, xây dựng Thầy Cô bạn đồng nghiệp để luận văn hồn thiện Tơi xin trân trọng cảm ơn! KÝ HIỆU VIẾT TẮT BGH CBQL CĐSP CNH CNXH GDCD GDĐĐ GD & ĐT GVCN HĐGDNGLL HĐH NXB QLGD TNTP THCS Ts TW XH XHCN Ban giám hiệu Cán quản lý Cao đẳng sư phạm Cơng nghiệp hố Chủ nghĩa xã hội Giáo dục công dân Giáo dục đạo đức Giáo dục đào tạo Giáo viên chủ nhiệm Hoạt động giáo dục lên lớp Hiện đại hoá Nhà xuất Quản lý giáo dục Thiếu niên tiền phong Trung học sở Tiến sĩ Trung ương Xã hội Xã hội chủ nghĩa MỤC LỤC Lời cảm ơn Ký hiệu viết tắt Mục lục Mở đầu Nội dung Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý GDĐĐ cho học sinh THCS 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1.2 Một số khái niệm công cụ đề tài 1.2.1 Khái niệm đạo đức, chuẩn mực đạo đức, chức đạo Trang 11 11 13 13 đức 1.2.2 Khái niệm giáo dục đạo đức 1.2.3 Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý giáo dục đạo 18 18 đức 1.3 Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 1.3.1 Trường THCS hệ thống Giáo dục quốc dân 1.3.2 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THCS 1.3.3 Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS giai đoạn 1.4 Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 1.4.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 1.4.2 Tổ chức, đạo giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 1.4.3 Kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 1.4.4 Tổ chức đoàn thể nhà trường THCS 1.4.5 Quản lý phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội 25 25 26 28 32 32 33 33 34 34 việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 1.5 Các yếu tố tác động đến quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh 35 THCS 1.5.1 Yếu tố khách quan 1.5.2 Yếu tố chủ quan 1.6 Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh 35 37 37 41 trường THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội giai đoạn 2.1 Khái quát tình hình kinh tế, văn hố, giáo dục huyện Thanh Trì 2.2 Thực trạng giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội 41 2.2.1 Thực trạng biểu đạo đức học sinh THCS 2.2.2 Thực trạng giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 2.2.2.1 Nội dung giáo dục đạo đức 2.2.2.2 Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức 2.2.2.3 Biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì 2.3 Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS huyện Thanh Trì 2.3.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 2.3.2 Tổ chức, đạo giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 2.3.3 Kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 2.3.4 Quản lý phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 2.4 Những yếu tố tác động đến GDĐĐ quản lý GDĐĐ cho học sinh THCS huyện Thanh Trì 2.4.1 Yếu tổ khách quan 2.4.2 Yếu tổ chủ quan Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội giai đoạn 3.1 Yêu cầu việc đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh THCS 3.2 Các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức trường THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội 3.2.1 Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, lực lượng nhà trường tầm quan trọng công tác giáo dục đạo đức cho học sinh 3.2.2 Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh từ đầu năm học lồng ghép vào kế hoạch chung nhà trường 3.2.3 Đa dạng hố nội dung, hình thức phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh 3.2.4 Triển khai nghiêm túc vận động “Nói khơng với vi phạm đạo đức nhà giáo” toàn ngành 3.2.5 Phối hợp với lực lượng nhà trường tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh 3.2.6 Kiểm tra, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật nghiêm túc, kịp thời 3.3 Mối quan hệ biện pháp 3.4 Thử nghiệm tính khả thi số biện pháp QLGDĐĐ Kết luận khuyến nghị Danh mục tài liệu tham khảo Phụ lục MỞ ĐẦU lý chọn đề tài t nc ta ang có nhiều biến đổi mạnh mẽ, đặc biệt từ Việt Nam gia nhập WTO vào tháng 11 năm 2006 Việc đổi đường lối kinh tế - xã hội đem lại phát triển toàn diện, mạnh mẽ sâu sắc đời sống xã hội song kéo theo biến đổi hệ thống định hướng giá trị người Bên cạnh việc hình thành giá trị mang tính tích cực phát triển, mở cửa, hội nhập kinh tế thị trường phát triển nhanh khoa học công nghệ làm nảy sinh tượng tiêu cực xã hội, ảnh hưởng đến đạo đức, lối sống phận hệ trẻ Nhân dịp kỷ niệm 77 năm Ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam (3-2-2007), Bộ Chính trị định tổ chức vận động “Học tập làm theo gương đạo đức Hồ Chí Minh” tồn Đảng, toàn dân Thực phong trào thi đua khơng nhằm mục đích tạo chuyển biến mạnh mẽ ý thức tu dưỡng làm theo gương đạo đức Hồ Chí Minh, đẩy lùi suy thối tư tưởng trị, đạo đức lối sống tệ nạn xã hội mà thiết thực góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống cho hệ trẻ trường phổ thơng Ngày 15/04/2009, Bộ Chính trị đưa bảy định hướng phát triển giáo dục đào tạo, nhấn mạnh “Nâng cao chất lượng giáo dục tồn diện, coi trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên, mở rộng quy mô giáo dục hợp lý Theo đó, cần coi trọng ba mặt dạy làm người, dạy chữ, dạy nghề; đặc biệt ý giáo dục lý tưởng, phẩm chất đạo đức, lối sống, lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc, giáo dục Đảng…” Từ xưa đến nay, giáo dục ln đóng vai trị quan trọng việc hình thành phát triển nhân cách cơng dân cho hệ trẻ Có thể nói tảng giáo dục phổ thơng vững sở hình thành phát triển nhân cách người, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng toàn diện tiền đề cho phát triển nghiệp Giáo dục - Đào tạo, Hệ thống giáo dục Quốc dân, phát triển kinh tế - xã hội Học sinh Trung học sở (THCS) lứa tuổi mà nhân cách định hình phát triển Những tác động từ mơi trường bên ngồi dễ dàng thâm nhập vào nhận thức trẻ, cần giáo dục thói quen hành vi để trở thành phẩm chất đạo đức nhân cách cho trẻ Huyện Thanh Trì thành phố Hà Nội khu vực có tốc độ thị hố mạnh mẽ, em dễ dàng nhanh chóng tiếp thu ảnh hưởng mặt tích cực tiêu cực xảy chế thị trường trình hội nhập quốc tế Những biểu bỏ học, đánh nhau, dối trá, lười lao động, sống hưởng thụ, ích kỉ…trong lối sống học sinh ngày gia tăng ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực mục tiêu giáo dục nhà trường Đứng trrước tình trạng xuống cấp đạo đức, lối sống phận học sinh THCS diễn ngày nghiêm trọng, nhà giáo dục, quản lý giáo dục cần nhận thức sâu sắc vấn đề này, đặc biệt việc nghiên cứu quản lý giáo dục đạo đức (QLGDĐĐ) cho học sinh địa bàn huyện Thanh Trì Xuất phát từ lý chọn đề tài “Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì - Thành phố Hà Nội giai đoạn nay” với mong muốn góp phần hoàn thiện việc quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì - thành phố Hà Nội giai đoạn Môc ®Ých nghiªn cøu Đề xuất số biện pháp quản lý giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh trường THCS huyện Thanh Trì nhằm thực tốt yêu cầu “giáo dục toàn diện” đề KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3.1 Khách thể nghiên cứu Một số trường THCS thuộc huyện Thanh trì- Thành phố Hà Nội 3.2 Đối tượng nghiên cứu Công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh Trung học sở GIẢ THUYẾT KHOA HỌC Việc quản lý giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội đạt kết định, song hạn chế, chưa đáp ứng mục tiêu giáo dục Nếu áp dụng đồng hệ thống biện pháp quản lý giáo dục đạo đức đề xuất, góp phần nâng cao hiệu giáo dục đạo đức cho học sinh NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 5.1 Hệ thống hóa sở lý luận quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 5.2 Phân tích thực trạng việc quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội 5.3 Đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đề tài sâu phân tích thực trạng quản lý giáo dục đạo đức chất lượng giáo dục đạo đức học sinh THCS sáu trường THCS thuộc huyện Thanh Trì- Hà Nội đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận - Nghiên cứu văn kiện - Nghiên cứu tài liệu lý luận - Nghiên cứu sách, báo, tạp chí, cơng trình liên quan đến quản lý giáo dục, quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh 7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phương pháp quan sát, điều tra, khảo sát - Phương pháp thu thập số liệu, phân tích, tổng hợp - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn - Phương pháp vấn - Phương pháp chuyên gia 7.3 Phương pháp nghiên cứu bổ trợ - Phương pháp thống kê toán học - Sử dụng phần mềm tin học CẤU TRÚC LUẬN VĂN Mở đầu Nội dung Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì - Thành phố Hà Nội Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì - Thành phố Hà Nội Kết luận khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục NỘI DUNG Chương CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THCS 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu Con người sống mối quan hệ phong phú vô phức tạp xã hội Để có mối quan hệ hồ đồng người cần phải ứng xử, giao tiếp, thường xuyên điều chỉnh thái độ, hành vi cho phù hợp với người xung quanh, với môi trường, với nguyên tắc, quy định, chuẩn mực xã hội Những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực, phẩm chất đạo đức cá nhân đạo đức xã hội hướng người đến chân, thiện, mỹ, chống lại ác, xấu… Cuộc sống người ngày phát triển, với thay đổi toàn cầu lĩnh vực, đặc biệt kinh tế kỹ thuật Do đời sống người ngày nâng cao, tạo điều kiện tốt cho bộc lộ phát triển cá nhân, đồng thời dần thay đổi quan điểm sống, phong cách sống chuẩn mực đạo đức xã hội Ở Việt Nam, ông cha ta từ xa xưa đề cao việc giáo dục đạo đức người thể câu “Tiên học lễ, hậu học văn” "Tiên học lễ, hậu học vǎn" phương châm giáo dục Nho gia Song sử dụng khoảng thời gian dài cộng đồng người Việt nên dân gian hoá, gần gũi với nhiều tầng lớp Nguyên tắc giáo dục phối hợp gieo mầm đạo đức, truyền dạy chữ nghĩa tri thức, đề cao đạo đức, giáo dục đạo đức Đây lối đào tạo ưu việt mà từ ngàn xưa ông cha ta đúc kết nên Giáo dục đạo đức (GDĐĐ) mối quan tâm hàng đầu chủ tịch Hồ Chí Minh cơng tác giáo dục nhà trường Lúc sinh thời Người đề cập yêu cầu lực lượng giáo dục, trường học cần 10 ... cứu quản lý giáo dục đạo đức (QLGDĐĐ) cho học sinh địa bàn huyện Thanh Trì Xuất phát từ lý chọn đề tài ? ?Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì - Thành phố Hà Nội. .. giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 5.2 Phân tích thực trạng việc quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội 5.3 Đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học. .. Mở đầu Nội dung Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Thanh Trì - Thành phố Hà Nội Chương