Đây là hoạt động trọng tâm trong quản lý nhà trường, giúp nhà trường thực hiện được mục trong nhà trường, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu, giáo trình, luận án, luận văn c
Trang 1B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐẶNG THỤY ĐAN THANH
ĐẲNG SƯ PHẠM BÀ RỊA – VŨNG TÀU
Thành Phố Hồ Chí Minh – 2011
Trang 2B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐẶNG THỤY ĐAN THANH
TRƯỞNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
Chuyên ngành : Qu ản lý Giáo dục
Mã s ố : 06 14 05
TS ĐINH PHƯƠNG DUY
Thành Ph ố Hồ Chí Minh - 2011
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Đặc biệt, xin được bày tỏ tình cảm trân trọng và biết ơn sâu sắc tới TS Đinh Phương Duy người đã định hướng cho tôi nghiên cứu đề tài, cung cấp cho tôi những kiến thức lý luận và thực tiễn cùng
đẳng Sư phạm Bà Rịa Vũng Tàu đã quan tâm giúp đỡ và cung cấp những tài liệu, số liệu cần thiết
Trang 52 Mục đích nghiên cứu0 100
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu0 100
4 Giả thuyết khoa học0 100
5 Nhiệm vụ nghiên cứu0 100
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu0 110
7 Phương pháp nghiên cứu0 110
8 Dự kiến cấu trúc của luận văn0 120
9 Những đóng góp mới của đề tài0 120
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC0 13
0
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề0 130
1.2 Các khái niệm cơ bản0 150
1.2.1 Hoạt độngdạy học0 150
1.2.1.1 Hoạt động dạy0 160
1.2.1.2 Hoạt động học0 170
1.2.1.3 Sự thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học0 170
1.2.2 Cấu trúc hoạt động dạy học0 180
1.2.3 Khái niệm quản lý0 180
1.2.4 Khái niệm quản lý hoạt động dạy học0 200
1.2.5.Biện pháp quản lý0 200
1.3 Những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động dạy học0 210
1.3.1 Bối cảnh hiện nay của dạy học ở trường cao đẳng0 210
1.3.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của hoạt động dạy học0 220
1.3.2.1 Mục tiêu dạy học ở trường đại học, cao đẳng0 220
1.3.2.2 Nhiệm vụ dạy học ở trường đại học, cao đẳng0 220
1.3.3 Nội dung dạy học0 230
1.3.4 Phương pháp dạy học0 240
1.3.5 Hình thức tổ chức dạy học0 241.3.6 Đặc điểm nhận thức của người học 25
Trang 6Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU
TRƯỞNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BÀ RỊA – VŨNG TÀU0 32
2.3.1.1 Quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình giảng dạy của giảng viên0 370
2.3.1.2 Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên0 390
2.3.1.3 Quản lý việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ giảng dạy của giảng viên0 430
2.3.1.4 Quản lý hoạt động đánh giá giảng viên0 450
2.3.1.5 Những thuận lợi và khó khăn của giảng viên khi tham gia hoạt động dạy học tại trường
hiện nay0 460
2.3.1.6 Mức độ hài lòng của giảng viên về những yếu tố của hoạt động dạy học tại trường hiện nay0 480
2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động học tập của sinh viên Trường Cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu hiện nay0 500
2.3.2.1 Quản lý việc giáo dục ý thức, thái độ học tập của sinh viên0 500
2.3.2.2 Quản lý việc thực hiện nội quy, quy chế học tập của sinh viên0 520
2.3.2.3 Quản lý hoạt động tự học của sinh viên0 540
2.3.2.4 Quản lý kết quả học tập của sinh viên0 550
2.3.2.5 Quản lý công tác đánh giá sinh viên0 560
2.3.2.6 Những thuận lợi và khó khăn của sinh viên trong hoạt động học tập hiện nay0 570
2.3.2.7 Mức độ hài lòng của sinh viên về những yếu tố có liên quan đến hoạt động học tập tại trường hiện nay 58
Trang 72.3.3.3 Quản lý các yếu tố của môi trường xã hội ảnh hưởng đến hoạt động dạy học0 620
2.3.3.4 Quản lý việc xây dựng cảnh quan sư phạm trong nhà trường0 630
2.3.3.5 Quản lý việc xây dựng môi trường tâm lý tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động dạy học0 640
2.3.3.6 Quản lý việc thực hiện chế độ, chính sách đối với giảng viên0 650
Tiểu kết chương 20 660
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG HIỆN NAY0 67
3.2.1 Nhóm biện pháp quản lý hoạt động dạy của giảng viên0 680
3.2.1.1 Tăng cường tính hiệu lực của các quy chế quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên
nhằm bảo đảm việc thực hiện đúng mục tiêu, nội dung chương trình, kế hoạch giảng dạy.0 680
3.2.1.2 Đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học của giảng viên theo hướng phát huy tính tích cực,
chủ động của sinh viên trong quá trình học tập0 690
3.2.1.3 Hoàn thiện nội dung chương trình đào tạo theo hướng hiện đại, kết hợp hài hòa giữa lý luận
và thực tiễn, phù hợp với nhu cầu, xu thế phát triển của đất nước, khu vực và thế giới0 710
3.2.1.4 Cải tiến hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động dạy học nhằm đánh giá chính xác trình độ, năng lực học tập của sinh viên Đa dạng hóa hoạt động đánh giá giảng viên, tạo động lực tích cực cho giảng viên trong giảng dạy.0 720
3.2.1.5 Cải tiến các chế độ, chính sách và có biện pháp khuyến khích giảng viên học tập nâng cao trình độ chuyên môn và bồi dưỡng nghiệp vụ giảng dạy, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho giảng viên, đặc biệt là đội ngũ giảng viên trẻ.0 740
3.2.2 Nhóm biện pháp quản lý hoạt động học của sinh viên0 760
3.2.2.1 Tăng cường quản lý nề nếp, ý thức và thái độ học tập của sinh viên nhằm hình thành tính tích cực, tự giác trong học tập và sinh hoạt của sinh viên0 760
3.2.2.2 Đa dạng hóa các hình thức học tập của sinh viên, đẩy mạnh hoạt động tự học trong sinh viên, khuyến khích sinh viên tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học để phục vụ cho hoạt động
học tập0 770
3.2.3 Nhóm biện pháp quản lý môi trường dạy học0 803.2.3.1 Nâng cấp và cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ giảng dạy và học tập 80
Trang 82 Kiến nghị0 860
2.3 Ki ến nghị đối với giảng viên0 87
0
TÀI LI ỆU THAM KHẢO0 88
0
PH Ụ LỤC0 91
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do l ựa chọn đề tài
Trên con đường đưa Việt Nam trở thành một nước phát triển theo hướng hiện đại thì giáo dục
và đặc biệt là giáo dục đại học có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng Giáo dục đại học đã đào tạo
Trường Cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu là nơi đào tạo giáo viên và lao động có chất lượng cao cho Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu Với vai trò và vị trí của mình, trong thời gian qua trường đã
trường trong bối cảnh mới thì việc quan tâm, đảm bảo thực hiện tốt và có hiệu quả hoạt động giảng
nâng cao trình độ; giảm lãng phí, hiệu quả đào tạo được nâng cao
đào tạo theo niên chế sang đào tạo theo học chế tín chỉ với khá nhiều điểm khác biệt so với đào theo
theo hướng gọn nhẹ; các điều kiện phục vụ đào tạo cũng được yêu cầu cao hơn…Chính vì những thay đổi trong phương thức đào tạo đó đòi hỏi công tác quản lý hoạt động dạy học cũng phải thay đổi cho phù hợp
khó khăn trong việc thay đổi, cơ cấu lại nội dung giảng dạy và đổi mới phương pháp theo yêu cầu; các điều kiện phục vụ hoạt động giảng dạy theo phương thức mới còn chưa đảm bảo… Những khó khăn và bất cập trên có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình đào tạo, đến việc giảng dạy và học tập cũng
Trang 10như hiệu quả đào tạo nói chung của nhà trường Vì vậy việc quan tâm, tìm hiểu để có những giải
người học và xã hội là cấp bách và cần thiết Đó cũng là lý do của đề tài: “ Biện pháp quản lý hoạt
động dạy học của hiệu trưởng Trường cao đẳng sư phạm Bà Rịa Vũng Tàu hiện nay”
2 M ục đích nghiên cứu
3 Khách th ể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách th ể nghiên cứu
3.2 Đối tượng nghiên cứu
4 Gi ả thuyết khoa học
dung chương trình theo hướng hiện đại, kết hợp hài hòa giữa lý luận và thực tiễn; thực hiện có hiệu
động tư vấn học tập; tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy và học tập sẽ chất
lượng hoạt động dạy học của nhà trường sẽ được nâng cao
5 Nhi ệm vụ nghiên cứu
đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu
5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng hoạt động dạy học tại trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu
Trang 116 Gi ới hạn phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu giới hạn trong phạm vi hệ chính quy của trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng, từ đó đề xuất một
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Ph ương pháp luận
7.1.1 Ti ếp cận hệ thống
Chúng tôi cũng xem hoạt động dạy học là một hệ thống bao gồm nhiều thành tố tạo thành như
7.1.2 Ti ếp cận quản lý chất lượng tổng thể
lượng của từng khâu, từng yếu tố trong hoạt động dạy học phải được quan tâm và đảm bảo
7.1.3 Ti ếp cận tích hợp
7.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: gồm các phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuy ết, phân loại hệ thống lý thuyết
7.2.2.Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.2.1 Phương pháp điều tra bằng an két
Trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu
Đối tượng điều tra là cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên
7.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn
Trang 12Sử dụng phương pháp này, chúng tôi tiến hành trao đổi với cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên để tìm hiểu đánh giá của họ về thực trạng quản lý hoạt động dạy học nhằm có được những
7.2.2.3 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
7.2.2.4 Phương pháp nghiên cứu hồ sơ lưu trữ
động dạy học tại trường
7.2.2.5 Phương pháp toán thống kê
Phương pháp này dùng để thống kê, xử lý các số liệu đã thống kê và sử dụng một số biện pháp
8 D ự kiến cấu trúc của luận văn
Chương 1:Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa –
Vũng Tàu
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa – Vũng
Tàu
K ết luận và kiến nghị
9 Nh ững đóng góp mới của đề tài
đề này từ trước đến nay chưa ai nghiên cứu
Trang 13Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1.1 L ịch sử nghiên cứu vấn đề
động khác trong nhà trường và có tính chất quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường Việc đảm bảo và nâng cao chất lượng hoạt động dạy học trong nhà trường chịu ảnh hưởng của nhiều yếu
trường Đây là hoạt động trọng tâm trong quản lý nhà trường, giúp nhà trường thực hiện được mục
trong nhà trường, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu, giáo trình, luận án, luận văn của
Ở Việt Nam việc tìm hiểu, nghiên cứu về giáo dục, dạy học, quản lý giáo dục và quản lý hoạt động dạy học cũng là một trong những trọng tâm nghiên cứu của nhiều tác giả, nhà khoa học
h ọc quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn” [22] đã đi sâu nghiên cứu về các khái niệm
Trang 14quản lý, quản lý giáo dục; đặc điểm và bản chất của quản lý giáo dục Tác giả cũng nghiên cứu về
hi ện đại ” và hai tác giả Nguyễn Thị Bích Hạnh và Trần Thị Hương qua giáo trình “Lý luận dạy
Châu đã xác định rõ vai trò của người giáo viên với những phương pháp của họ trong nỗ lực nâng
“S ự đổi mới và kỹ năng lãnh đạo nhà trường thế kỷ 21” đã đưa ra các kỹ năng quyết định sự thành
công và lãnh đạo hiệu quả nhà trường; sự đổi mới và phát triển phương pháp giảng dạy; các biện pháp tăng cường đánh giá, giám sát trình độ và phương pháp giảng dạy của giáo viên; xác định được những vai trò của hiệu trưởng trong việc quản lý và phát triển trường học
đó có đề cập đến quản lý hoạt động dạy học và những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học
động dạy học thì việc nghiên cứu thực tiễn quản lý giáo dục và quản lý hoạt động dạy học tại các cơ
động dạy học của khoa Tự nhiên của trường Cao đẳng sư phạm Quãng Ninh”
Ti ếng Anh ở trường Cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu, Luận văn thạc sỹ giáo dục học, Hà Nội
Trang 15Năm 2008, tác giả Huỳnh Thị Liên với đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu
trưởng các trường cao đẳng ngoài công lập khu vực miền trung Việt Nam”…
Năm 2010, tác giả Hà Văn Tú với đề tài “ Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của trường
Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”
Như vậy có khá nhiều đề tài của các tác giả nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động dạy học
rõ cơ sở lý luận về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học, đánh giá thực trạng quản lý
nhà trường là một vấn đề cần quan tâm nghiên cứu Do đó, chúng tôi lựa chọn thực hiện đề tài “
Bi ện pháp quản lý hoạt động dạy học tại của Hiệu Trưởng Trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu hiện nay”
1.2 Các khái ni ệm cơ bản
1.2.1 Ho ạt độngdạy học
xem là con đường cơ bản nhất, thuận lợi nhất và có hiệu quả nhất giúp thế hệ trẻ chiếm lĩnh được
đích tự nâng cao trình độ văn hóa, năng lực trí tuệ và kỹ năng thực hành trong đời sống thực tế” [17, tr.62]
người nào đó có được, hoặc thay đổi một kỹ năng, kiến thức và các ý tưởng Nói một cách khác
Như vậy có thể hiểu dạy học là hệ thống những hành động liên tiếp và thâm nhập lẫn nhau của người thầy và trò dưới sự hướng dẫn của thầy, nhằm làm cho trò phát triển được nhân cách và qua
đó đạt được mục đích dạy học
Trang 16Dạy học là con đường cơ bản và quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho người học
động cơ, nhu cầu, hứng thú học tập đúng đắn, kích thích được tính tự giác, tích cực độc lập, sáng tạo
trong đó dưới sự tổ chức, hướng dẫn và điều khiển của giảng viên, sinh viên nhận thức lại nền văn minh nhân lo ại, rèn luyện để hình thành kỹ năng thái độ
động giáo dục tổng thể Khi xem xét về hoạt động dạy học có nhiều cách tiếp cận khác nhau như
hướng vào hoạt động học của trò thì trọng tâm của hoạt động dạy học được đặt vào hoạt động học
khơi gợi cho trò khám phá và tạo dựng kiến thức, tạo ra môi trường học tập thuận lợi, nâng cao chất lượng học tập
Như vậy, có thể hiểu hoạt động dạy học là hệ thống những hành động phối hợp, tương tác giữa
sinh viên
1.2.1.1 Ho ạt động dạy
hướng đến học, dạy thúc đẩy học và làm cho học thành công Giảng viên là người tổ chức, điều
động có ý thức, tự giác, tích cực và mang tính độc lập cao
viên đề ra mục đích, yêu cầu nhận thức - học tập của sinh viên Giảng viên là người thiết kế (lập kế
Trang 17viên kích thích và duy trì tính tích cực và chủ động học tập của sinh viên Giảng viên kiểm tra đánh
1.2.1.2 Ho ạt động học
[18, tr.113]
động dạy học
Như vậy có thể khẳng định, hai hoạt động dạy và học được tiến hành do hai chủ thể khác nhau
động học, hoạt động học chỉ có ý nghĩa đầy đủ của nó khi được diễn ra dưới sự tổ chức và điều
và tác động lẫn nhau Tuy nhiên trong sự tương tác qua lại giữa hoạt động dạy và hoạt động học
Trang 181.2.2 C ấu trúc hoạt động dạy học
phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học, kết quả dạy học Theo đó các nhân tố của
Theo quan điểm của phương pháp sư phạm tương tác, thì người dạy là người chịu trách nhiệm hướng dẫn người học, giúp đỡ, làm cho người học hứng thú và đưa người học đến mục đích Người
Môi trường theo quan điểm sư phạm học tương tác bao gồm môi trường rộng (quan điểm, đường lối phát triển giáo dục; tốc độ phát triển kinh tế…); môi trường hẹp (cơ sở vật chất nhà trường, sự đoàn kết của tập thể giáo viên); môi trường bên trong (trình độ của thầy giáo, của học sinh); môi trường bên ngoài (xã hội, nhà trường, gia đình), môi trường vật chất và môi trường tâm
Cũng theo quan điểm sư phạm tương tác, mỗi yếu tố thuộc cấu trúc hoạt động dạy học đảm
Sơ đồ 1.1 Mối quan hệ của các yếu tố của hoạt động dạy học theo quan điểm của sư phạm tương
tác
1.2.3 Khái ni ệm quản lý
người Quản lý đúng tức là con người đã nhận thức được quy luật, vận động theo quy luật và sẽ đạt
được thành công Do đó việc nghiên cứu về quản lý là một hoạt động cần thiết
Trang 19Đã có rất nhiều nghiên cứu khác nhau về hoạt động quản lý và do đó cũng có rất nhiều quan
điểm khác nhau về khái niệm quản lý
Theo Đại Bách khoa toàn thư Liên Xô năm 1977 thì quản lý là “chức năng của những hệ thống
động, thực hiện những chương trình, mục đích hoạt động” [20, tr.7]
Trong khi đó F.W.Taylor cho rằng “quản lý là biết chính xác điều mình muốn người khác làm
và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất [16, tr.12]
năng, phù hợp với chiến lược của tổ chức” [51]
là tác động có mục đích đến tập thể những con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động [19, tr.8] Hay quản lý được hiểu là “quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng
Như vậy có thể nhận thấy có khá nhiều các quan niệm khác nhau về quản lý, tuy nhiên từ
Trang 20có cả nghệ thuật quản lý Do đó có thể khẳng định quản lý là một dạng lao động rất đặc biệt của con
người, vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật
đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra
1.2.4 Khái ni ệm quản lý hoạt động dạy học
Xét theo nghĩa tổng quan, vĩ mô thì quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động có
đến toàn bộ các phần tử và các lực lượng trong hệ thống giáo dục Trong khi đó ở cấp độ vi mô
đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ và góp phần đưa hệ thống giáo
Trong nhà trường, dạy học là hoạt động trọng tâm, chi phối tất cả các hoạt động khác Hoạt động dạy học có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục, dạy học của nhà trường, đưa nhà trường đến mục tiêu dự kiến Vì vậy quản lý hoạt động dạy học là một nội dung cơ bản, quan trọng
d ạy học là những tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến hoạt động giảng dạy của giảng viên, ho ạt động học của sinh viên và môi trường dạy học, đảm bảo cho các hoạt động đó được thực
hi ện một cách nghiêm túc, tự giác, có chất lượng và hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng đào tạo,
đạt được mục tiêu đề ra của nhà trường
1.2.5.Bi ện pháp quản lý
tác động đến đối tượng quản lý để giải quyết các vấn đề trong công tác quản lý, làm cho hệ quản lý
Như vậy, biện pháp quản lý là việc người quản lý sử dụng các chức năng quản lý, các công vụ
vào đối tượng, đơn vị của mình quản lý để đưa đối tượng hoặc đơn vị đó đi đúng mục tiêu và đạt được mục tiêu mà người quản lý xây dựng, đưa chất lượng quản lý lên một vị trí mới, tình trạng
Trang 21Do vậy, người quản lý phải có kiến thức sâu rộng, có kinh nghiệm để gắn kết các biện pháp
định chính xác trong việc lựa chọn biện pháp quản lý hữu hiệu
1.3 Nh ững vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động dạy học
1.3.1 B ối cảnh hiện nay của dạy học ở trường cao đẳng
Nhà nước cả về chủ trương, chính sách lẫn sự đầu tư các nguồn lực Trong thời gian qua qua giáo
2010” “D ự thảo chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam đến năm 2020”, từ thực tiễn giáo dục đại
sau:
được tính tích cực chủ động, sáng tạo của sinh viên trong học tập
Đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ giảng viên còn thấp, giảng viên chưa được thường
Nhà trường chưa gắn kết với gia đình và các lực lượng xã hội trong việc giáo dục sinh viên Gia đình và các tập thể, cộng đồng xã hội chưa phát huy vai trò quan trọng trong giáo dục, chưa phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc giáo dục thế hệ trẻ, nhất là về chính trị, đạo đức, đấu tranh
ngǎn chặn các tệ nạn xã hội
Hoạt động tự học và nghiên cứu khoa học của sinh viên còn chưa hiệu quả, chưa thu hút được sự
tham gia của phần lớn sinh viên
Trang 22Như vậy hoạt động dạy học ở đại học, cao đẳng hiện nay còn nhiều bất cập, do đó cần có sự quan tâm và đầu tư hơn nữa của các cấp có thẩm quyền để tạo điều kiện tốt nhất cho hoạt động dạy
1.3.2 M ục tiêu, nhiệm vụ của hoạt động dạy học
1.3.2.1 M ục tiêu dạy học ở trường đại học, cao đẳng
đại học, cao đẳng Do đó nó là cái đích mà quá trình dạy học ở đại học, cao đẳng phải đạt tới
đại hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh và hợp tác bình đẳng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
đại học, cao đẳng Theo đó mục tiêu dạy học ở đại học, cao đẳng phải phản ánh được những yêu
1.3.2.2 Nhi ệm vụ dạy học ở trường đại học, cao đẳng
cho sinh viên
định, bước đầu trang bị cho sinh viên phương pháp luận khoa học, các phương pháp nghiên cứu và
phương pháp tự học có liên quan tới nghề nghiệp tương lai của họ
Trang 23Nhiệm vụ thứ hai mà hoạt động dạy học phải thực hiện là hướng đến sự phát triển trí tuệ của sinh viên, phát huy cao độ tính tích cực nhận thức, tự rèn luyện thao tác trí tuệ, dần dần hình thành
đậm nét các phẩm chất hoạt động trí tuệ
Như vậy, thông qua hoạt động dạy học thì các phẩm chất và năng lực hoạt động trí tuệ của sinh viên được phát triển không ngừng Do đó hoạt động dạy học ở đại học, cao đẳng phải không ngừng
đi trước, đón trước sự phát triển trí tuệ và dạy học phải vừa sức với năng lực của sinh viên
1.3.3 N ội dung dạy học
chuyên ngành; quy định hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng gắn liền với nghề nghiệp tương
Trang 24Phải tăng cường tính khoa học và tính nhân văn trong nội dung dạy học ở đại học, cao đẳng
nước nói chung, thực tiễn giáo dục đào tạo đại học, cao đẳng nói riêng
1.3.4 Phương pháp dạy học
Do đó có thể hiểu phương pháp dạy học ở đại học, cao đẳng là “tổng hợp các cách thực hoạt động của giảng viên và sinh viên nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học ở đại học, cao đẳng ”
[18, tr.120]
Phương pháp dạy học ở đại học, cao đẳng tạo nên cách thức hoạt động của giảng viên và sinh
phương pháp dạy học cũng đang diễn ra theo những xu hướng như: tích cực hóa hoạt động nhận
đẳng còn có một số phương hướng và biện pháp như:
Phương pháp dạy học ở đại học, cao đẳng phải góp phần rèn luyện tay nghề cho sinh viên
1.3.5 Hình th ức tổ chức dạy học
Để thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học thì hoạt động dạy học ở đại học, cao đẳng phải được tổ
độ nhất định nhằm thức hiện tốt các nhiệm vụ dạy học” [14, tr.113]
Trang 25Trong thực tiễn dạy học ở đại học, cao đẳng có nhiều hình thức tổ chức dạy học khác nhau Căn cứ vào tính chất và chức năng của các loại hình tổ chức dạy học ở đại học, cao đẳng chúng ta
năng kỹ xảo Các hình thức này bao gồm: diễn giảng, thảo luận, tranh luận; xêmina, tự học, làm bài
động nhận thức của cá nhân nhằm nắm vững hệ thống tri thức và kỹ năng do chính bản thân người
nó có tính độc lập cao và mang đậm sắc thái cá nhân
năng kỹ xảo về nghề nghiệp tương lai Tự học giúp sinh viên không ngừng nâng cao chất lượng và
1.3.6 Đặc điểm nhận thức của người học
Người học đại học, cao đẳng là một tầng lớp xã hội, là nhóm người có vị trí chuyển tiếp,
cho đất nước
Trang 26Về đặc điểm nhận thức, tâm lý của sinh viên có những nét nổi bật sau:
Đặc điểm đầu tiên là sự thích nghi của sinh viên với cuộc sống và hoạt động mới ở môi trường đại học, cao đẳng Mức độ thích nghi này có ảnh hưởng trực tiếp đến thành công trong học tập của
chuyên sâu để nắm được đối tượng, nhiệm vụ, phương pháp và quy luật của khoa học đó Hoạt động
Động cơ học tập của sinh viên chính là nội dung tâm lý của hoạt động học tập và bị chi phối
đắn có ý nghĩa rất lớn đến sự thành công trong hoạt động học tập của sinh viên Vì vậy trong hoạt động dạy học ở đại học, cao đẳng phải phát triển động cơ của sinh viên theo hướng tích cực
Ngoài ra trong giai đoạn này một số phẩm chất nhân cách cũng phát triển mạnh ở sinh viên như tự đánh giá, tự ý thức, tự giáo dục Chính những phẩm chất nhân cách này có ý nghĩa rất lớn đối
1.4 Qu ản lý hoạt động dạy học của Hiệu Trưởng
1.4.1 Quy ền hạn và trách nhiệm của người Hiệu trưởng trường Cao đẳng
Điều lệ trường cao đẳng cũng quy định Hiệu trưởng trường cao đẳng phải có những phẩm chất
Trang 27Để thực hiện tốt công tác quản lý của mình, hiệu trưởng trường cao đẳng có những quyền hạn
ngũ giảng viên, cán bộ, nhân viên; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và tạo điều kiện cho giảng
Đào tạo ban hành
đẳng
1.4.2 Công tác qu ản lý hoạt động dạy học của người hiệu trưởng trường cao đẳng
Hoạt động dạy học là một bộ phận trong hoạt động giáo dục toàn diện của trường, do đó việc quản lý hoạt động dạy học vừa phải phù hợp với quản lý giáo dục nói chung, vừa phải mang tính đặc thù của hoạt động dạy học
Xuất phát từ yêu cầu trên, quản lý hoạt động dạy học có những đặc điểm sau: Thứ nhất, quản lý hoạt động dạy học mang tính chất quản lý hành chính sư phạm, đặc điểm này thể hiện ở chỗ: quản lý hoạt động dạy học là quản lý theo pháp luật, theo những nội qui, qui chế, quyết định có tính bắt buộc trong hoạt động dạy học Đồng thời việc quản lý phải tuân thủ các qui luật của quá trình dạy học, giáo dục diễn ra trong môi trường sư phạm, lấy hoạt động và quan hệ dạy - học của thầy và trò làm đối tượng quản lý
Thứ hai, quản lý hoạt động dạy học mang tính đặc trưng của khoa học quản lý, bởi vì nó phải vận dụng có hiệu quả các chức năng quản lý trong việc điều khiển quá trình dạy học
Thứ ba, quản lý hoạt động dạy học có tính xã hội hóa cao do chịu sự chi phối trực tiếp của các điều kiện kinh tế - xã hội và có mối quan hệ tương tác thường xuyên với đời sống xã hội
được các nhiệm vụ dạy học
Trang 28Theo quan điểm của phương pháp sư phạm tương tác thì các thành tố cơ bản của hoạt động dạy
ứng Đó là quản lý người dạy và hoạt động dạy, quản lý người học và hoạt động học, quản lý môi trường và quản lý sự tương tác giữa ba thành tố người dạy, người học, môi trường Nói cách khác,
Để quản lý hoạt động dạy học đạt kết quả cao, cần phải quản lý việc thực hiện mục tiêu giảng
1.4.2.1 Qu ản lý hoạt động dạy của giảng viên
Đội ngũ giảng viên là nhân vật trung tâm trong nhà trường đại học, cao đẳng, có vai trò then
trường đại học,cao đẳng phải dùng nhiều biện pháp quản lý khác nhau để góp phần nâng cao nhận
Người học đại học, cao đẳng – sinh viên là những người đã có sự trưởng thành về mặt thể chất,
sinh viên trong trường cao đẳng phải giúp hình thành ở sinh viên tinh thần, thái độ, động cơ học tập đúng đắn; phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo trong học tập của sinh viên, hình thành được nề nếp học tập cho sinh viên và nâng cao chất lượng học tập cho toàn thể sinh viên và cũng như từng sinh viên
Trang 29Việc quản lý hoạt động học của sinh viên trong trường đại học, cao đẳng thường bao gồm những nội dung chủ yếu sau đây:
Môi trường theo quan điểm sư phạm học tương tác là tất cả các yếu tố vật chất, tâm lý, tinh
hưởng tích cực đến hoạt động dạy của giảng viên và hoạt động học của sinh viên Theo đó môi trường dạy học trong nhà trường phải là nơi giảng viên được phát huy hết khả năng của mình trong
được tôn trọng, khuyến khích, động viên trong học tập, được phát huy hết khả năng tư duy sáng tạo
điểm sư phạm tương tác có sự tác động qua lại và biến đổi không ngừng Sự thay đổi của yếu tố này
Trang 30Người học trong phương pháp học của mình truyền đạt điều đặn các thông tin cho người dạy
người học các thông tin, các câu trả lời cho câu hỏi do người học đặt ra
Trong khi đó người dạy phải gợi ý cho người học một hướng đi, phương pháp thuận lợi cho
đạt được
Như vậy để đảm bảo quản lý được sự tương tác giữa các yếu tố này đòi hỏi hiệu trưởng nhà trường phải vận dụng có hiệu quả các quy định, chế định về giáo dục đào tạo, thực hiện có hiệu quả
động dạy học được vận hành đúng cơ chế Theo đó giảng viên phải là người hỗ trợ, hướng dẫn quá
Ti ểu kết chương 1
viên Đây được xem là hoạt động trọng tâm và quan trọng nhất trong trường cao đẳng nhằm trang
năng lực cần thiết cho sinh viên Giúp sinh viên tự tin và vững vàng bước vào cuộc sống tương lai
Để thực hiện tốt các chức năng của mình trong quản lý hoạt động dạy học đòi hỏi người hiệu trưởng phải không ngừng hoàn thiện bản thân về kiến thức và kỹ năng, nắm vững những nguyên tắc
Trang 31pháp quản lý thiết thực và hiệu quả, phát huy được những ưu điểm, tận dụng được thời cơ và khắc
ngày càng được nâng cao
Trang 32Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BÀ RỊA – VŨNG TÀU
2.1 Khái quát v ề Tình hình phát triển của trường Cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu 2.1.1 Vài nét v ề lịch sử ra đời và phát triển của trường Cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu
Trường Cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây là trường Trung học Sư phạm Đồng Nai, được thành lập năm 1975 trên cơ sở tiếp quản trường Sư phạm Phước Tuy, trường Lâm – Nông
Năm 1991, khi thành lập tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trên cơ sở sát nhập Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo với ba huyện ( Tân Thành, Đất Đỏ, Xuyên Mộc) của tỉnh Đồng Nai Theo đó, trường
Đến tháng 10/2000, trường Cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu được thành lập trên cơ sở
Thành tích: Nhà trường đã đào tạo hàng chục ngàn giáo viên tiểu học và giáo viên Trung học
Sư phạm cho tỉnh Đồng Nai (trước 1991) và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu; nhà trường đã được tặng thưởng Huân chương lao động hạng III năm 1996, Huân chương lao động hạng II năm 2010, nhiều
2.1.2 Về cơ cấu tổ chức Trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu
Về cơ cấu tổ chức: Ban Giám hiệu gồm có Hiệu trưởng và 2 phó hiệu trưởng; 5 phòng chức năng : Phòng Đào tạo, Phòng Nghiên cứu Khoa học và Quan hệ Quốc tế, Phòng Tổ chức Cán bộ –
Thư viện;6 khoa và tổ bộ môn trực thuộc: Khoa Xã hội, khoa Tiểu học, khoa Tự nhiên, khoa Ngoại ngữ - Tin học, khoa Quản lý – Kinh tế và Tổ Giáo dục chính trị; 01 Trung tâm Ngoại ngữ - Tin học Ngoài hệ thống tổ chức chính quyền, nhà trường còn có các tổ chức Chính trị Xã hội: Đảng bộ trường, tổ chức Công đoàn trường, Đoàn Thanh niên, Hội sinh viên, Hội Cựu chiến binh, Hội Tâm
Trang 33Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức hành chính của nhà trường
HI ỆU TRƯỞNG CÁC PHÓ HI ỆU TRƯỞNG CHUYÊN MÔN HÀNH CHÍNH
Trang 34Về đội ngũ: Tổng số cán bộ, công chức, viên chức nhà trường 2010 - 2011 (tính đến tháng
đào tạo đại học và liên kết với các trường đại học đào tạo liên thông lên đại học Đào tạo chính quy
sư phạm Đối với hệ không chính quy nhà trường đã tổ chức các lớp chuyên tu nhằm hoàn chỉnh
trường còn mở một số lớp trung cấp mầm non, thư viện, kế toán, quản trị kinh doanh, tin học
Nguyên, …để mở các lớp đại học chuyên tu, đại học tại chức, đại học từ xa
2.1.3 Khái quát về mẫu nghiên cứu và cách xử lý số liệu
Để có được những thông tin khoa học cần thiết cho việc nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại trường chúng tôi được tiến hành những hoạt động sau:
động dạy học tại trường để khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của những biện pháp quản lý
phân tích, đánh giá về thực trạng hoạt động dạy học và công tác quản lý hoạt động dạy học tại trường Đây cũng là cơ sở quan trọng để chúng tôi đề xuất được những biện pháp quản lý mang tính
Trang 35Tính đến tháng 8 / 2011 tổng số giảng viên của nhà trường là 85 Tác giả đã phát 69 phiếu trưng cầu ý kiến cho 12 cán bộ quản lý và 69 giảng viên trực tiếp dạy học tại trường Hầu hết các nội dung đề cập trong phiếu trưng cầu ý kiến thu về trả lời hợp lệ Bằng việc xử lý số liệu, tác giả đã thu về được số liệu đánh giá định lượng
Quy ước về thang điểm khảo sát và cách xác định số liệu đánh giá:
• Thang điểm khảo sát
Khảo sát về mức độ hài lòng có năm mức độ: Rất hài lòng, hài lòng, bình thường, không hài lòng, hoàn toàn không hài lòng Từ năm mức độ định tính này chuyển thành 5 mức độ định lượng tương ứng
2.2 Định hướng phát triển của trường Cao đẳng Sư Phạm Bà Rịa – Vũng Tàu hiện nay
Xây dựng và phát triển nhà trường theo hướng hiện đại, phù hợp với sự phát triển của Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, của đất nước, khu vực và trên thế giới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường hiện nay
của nhà trường là “Nâng cao chất lượng, xây dựng nhà trường phát triển bền vững về mọi mặt, trở
Trang 36thành một trong những trung tâm văn hóa, khoa học và công nghệ của Tỉnh, thành trường cao đẳng
đa ngành, chuẩn bị mọi điều kiện để trở thành trường Đại học công lập của Tỉnh vào năm 2020”
Trong giai đoạn 2010 – 2015 và hướng đến năm 2020 nhà trường xác định cần tập trung vào những chiến lược tổng quát sau:
thông và hội nhập quốc tế;
nghiên cứu riêng
tạo trong Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, trong nước nhằm huy động tối đa mọi nguồn lực phục vụ cho sự phát triển
Mở rộng quan hệ hợp tác, liên kết đào tạo với các trường Đại học, Cao đẳng trong nước, thiết lập các mối quan hệ với các cơ sở, tổ chức đào tạo ngoài nước để mời giáo viên thỉnh giảng, học tập, trao đổi kinh nghiệm đào tạo
Để cụ thể hóa chiến lược phát triển giai đoạn 2011 – 2015 hướng đến năm 2020, hiệu trưởng nhà trường đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ và công bố chương trình hành động của trường nhằm thực hiện chiến lược trung hạn 2011 -2015 với mong muốn đưa nhà trường ngày càng phát triển lớn mạnh, xứng đáng là trung tâm văn hóa, khoa học, công nghệ lớn nhất của Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa – vũng tàu hiện nay
Biện pháp quản lý tốt bao giờ cũng mang lại những hiệu quả cao trong hoạt động giảng dạy của giảng viên và đem lại những kết quả mỹ mãn đối với việc học tập của sinh viên
2.3.1 Thực trạng quản lý hoạt động dạy của giảng viên Trường cao đẳng sư phạm Bà Rịa – Vũng Tàu
Để nghiên cứu về thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy của giảng viên chúng tôi cũng đồng thời tiến hành khảo sát thực trạng hoạt động giảng dạy của giảng viên với những vấn đề như: thái độ, nhận thức của giảng viên khi tham gia hoạt động dạy học; việc thực hiện nội dung chương trình giảng dạy của giảng viên; phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, hình thức kiểm tra đánh giá của giảng viên; những thuận lợi và khó khăn của giảng viên khi tham gia hoạt động dạy học; mức độ hài lòng của giảng viên về những yếu tố của hoạt động dạy học
Trang 372.3.1.1 Qu ản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình giảng dạy của giảng viên
viên thường xuyên thực hiện nghiêm túc những quy định về nề nếp, tác phong đứng lớp; Như vậy
thái độ nghiêm túc, tích cực Giảng viên đã có sự đầu tư và chuẩn bị tốt cho việc giảng dạy Chính điều này góp phần rất lớn vào việc nâng cao chất lượng hoạt động dạy học nói riêng và chất lượng
động giảng dạy của giảng viên
Stt Nội dung những hoạt động
Mức độ thường xuyên
Không thực hiện Thỉnh thoảng thực hiện Thường xuyên thực hiện
Sử dụng đa dạng hóa các phương pháp giảng
dạy để phát huy tính tích cực chủ động của
sinh viên
được nội dung môn học thì giảng viên cũng thường xuyên “cung cấp cho sinh viên đề cương môn
Trang 38đúng đề cương đã được duyệt” Bên cạnh đó giảng viên cũng thường xuyên thực hiện việc cung cấp
đó 73% sinh viên được khảo sát cho rằng thường xuyên “được giảng viên giới thiệu mục tiêu môn
được trực tiếp phụ trách môn học Có thể khẳng định đây là một hoạt động quản lý rất hiệu quả, rất
Để đảm bảo quản lý chung cho phù hợp với phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ thì đến năm học 2010-2011 hiệu trưởng nhà trường chỉnh sửa và đưa ra mẫu đề cương hoàn chỉnh cho tất
pháp khác như tổ chức xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch giảng dạy, sắp xếp thời khóa biểu
đánh giá, rút kinh nghiệm với 21.7% giảng viên lựa chọn
Trang 39Tiến hành khảo sát trên cán bộ quản lý về những biện pháp chỉ đạo việc thực hiện mục tiêu,
đánh giá, rút kinh nghiệm cùng chiếm tỷ lệ 83.3%
Như vậy, hiệu trưởng nhà trường đã thực hiện khá nhiều biện pháp để chỉ đạo và quản lý giảng
chương trình giảng dạy còn khá nhiều bất cập và hiệu quả chưa thật cao Việc quản lý xây dựng đề cương môn học, bảo vệ đề cương môn học chỉ được thực hiện đối với giảng viên trẻ, còn những
nhàm chán cho người học và chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội
Phương pháp giảng dạy của giảng viên giúp sinh viên rất nhiều trong việc tiếp thu, khám phá
viên nhưng không cao phương pháp đàm thoại, vấn đáp với tỷ lệ 65% và thuyết trình kết hợp với
Trang 40B ảng 2.3: Mức độ thường xuyên xử dụng và mức độ hiệu quả của những phương pháp dạy học
mà gi ảng viên sử dụng trên lớp?
Stt Các phương pháp giảng
dạy của giảng viên Không sử Mức độ thường xuyên sử dụng Mức độ hiệu quả
dụng thoảng Thỉnh Thường xuyên
Không hiệu quả thường Bình Hiệu quả
Để quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học, hiệu trưởng nhà trường nhà trường đã thực
được thực hiện thường xuyên nhất là tuyên truyền, phổ biến để nâng cao ý thức của giảng viên về sự
sáo sát, đánh giá tất cả các môn học để tạo chuyển biến bước đầu về đổi mới phương pháp giảng
phương pháp giảng dạy nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của sinh viên trong dạy học theo đánh giá của cán bộ quản lý cho thấy chỉ đạt ở mức khá Hai biện pháp dự giờ dạy của giảng viên để đánh giá, rút kinh nghiệm và tuyên truyền, phổ biến để nâng cao ý thức của giảng viên về sự cần