Nhân kỷ niệm Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, chúng ta bày tỏ lòng biết ơn vô hạn và chúc sức khoẻ các thầy cô giáo; ra sức học tập, rèn luyện trở thành con ngoan, trò giỏi, sau này góp phầ[r]
Trang 1TRUYỀN THỐNG NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Dân tộc Việt Nam từ xưa là một dân tộc có truyền thống “Tôn sư trọng đạo” Tục ngữ ca dao Việt Nam đã có câu: “Muốn sang thì bắc cầu kiều - Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”;
“Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” Không có có một anh hùng một vĩ nhân nào, một lãnh tụ thiên tài nào không nhận sự dạy dỗ, dìu dắt của thầy giáo
Yêu mến, biết ơn và quý trọng thầy giáo là đức tính tốt đẹp của người dân Việt Nam Vì thầy giáo là người đã truyền thụ những tri thức, đạo đức cho con em mình Chính vì vậy, chẳng những học trò gọi thầy bằng thầy, cha mẹ học trò gọi thầy bằng thầy Hình ảnh người thầy đã trở thành người thầy của nhân dân
Nhân dân kính trọng thầy giáo, những người giữ chức vụ, trọng trách của đất nước xưa và nay cũng kính trọng thầy giáo Tể tướng Phạm Sư Mạnh, thượng thư Cao Bá Quát là những người quan to trong triều đình, nhưng vẫn thường đến thăm thầy dạy cũ Chu Văn An Trước mình,
họ vẫn thấy mình bé nhỏ; vẫn muốn được thầy khuyên răng, chỉ bảo Người Việt Nam vốn có truyền thống coi trọng chữ nghĩa, triết lý “Một kho vàng không bằng một nan chữ” là cơ sở cho những ứng xử theo tinh thần tôn sư trọng đạo Một tấm gương sáng về sự tôn sư trọng đạo là ông
Đỗ Văn Tân đỗ đồng tiến sĩ khoa canh thìn năm 1880 được bổ làm tuần phủ Thái Bình nguyên là học trò cũ của cử nhân Nguyễn Huy Đức Mỗi lần về Hà Nội ông Đỗ vẫn thường đến thăm thầy dạy cũ Khi gần đến nhà thầy, ông xuống võng , chỉnh đốn khăn áo rồi tự mình bày một khay trà, năm nén bạc trịnh trọng đi lại nhà thầy Vào đến phòng khách ông lạy thầy hai lạy rồi đứng chắp tay cung kính thưa: “Bẩm thầy con từ tỉnh về gọi là có ít trà dâng thầy xơi nước và có chút quà nhỏ
để thầy dùng” Sau khi được thầy thăm hỏi và nhận quà (thường thầy chỉ nhận một gói trà, không nhận bạc) Ông Đỗ lại tự mình đi đun nước pha trà bưng mời thầy uống như thời còn đi học
Các bậc vua chúa cũng kính trọng thầy cô giáo Vua Thánh Tông khi về thăm quê mẹ ở Thái Bình đã tìm đến tận nhà thầy Nguyễn Bảo thăm thầy là người đã dạy vua thuở nhỏ Vua đã ở lại ăn cơm với thầy để tỏ rõ tình cảm quý trọng người thầy dạy
Thầy giáo cử nhân Nguyễn Doãn Cử quê ở Vũ thư Thài Bình chuyên dạy con em vương gia Nhà Nguyễn Một lần gặp vương tôn không học bài, thầy cầm roi đét đít, lúc đó thầy quên mất
họ là con trời Khi thức tỉnh thầy vội dâng sớ tạ tội, vua Tự đức chẳng những không quở trách mà còn đưa thêm roi cho thầy và nói: “Khanh nể trẩm là nể khuôn phép chứ không phải uy quyền nơi trẩm Nếu không nghiêm như vậy thì làm sao đào luyện được tài năng cho hoàng tộc, sẽ không có người nối nghiệp” Ở thời vua là con trời, uy quyền cao nhất nước mà tự đến thăm thầy đã dạy con mình và cử chỉ đưa thêm roi cho thầy đánh con, biểu hiện tôn sư trọng đạo thật đáng trân trọng
Gần đây giáo sư Nguyễn Lân khi được Hội đồng nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân đã đọc bài thơ tình nặng nghĩa sâu thật xúc động để tỏ lòng biết ơn ba ông thầy đã dạy mình, đó là cụ Đỗ Ngự; giáo sư Dương Quảng Hàm và cụ phó bảng Bùi Kỷ Ngoài những tấm gương sáng chói ở trên về lòng tôn sư trọng đạo, còn biết bao tấm gương đáng quý trọng khác nữa đối với người thầy
Trang 2Dân tộc Việt Nam xưa và nay là một dân tộc hiếu học, đói vẫn học, khổ vẫn học, khó khăn vẫn học Vì vậy tục ngữ ca dao Việt Nan có câu: “Người không học như ngọc không mài”;
“Bất học vô thuật”; “Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học”
Nhiều tấm gương vượt qua đói nghèo, gian khó để học thật là xúc động Đó là ông Nguyễn Huy Tốn, người xã Nội Duệ, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh Thuở nhỏ nhà nghèo phải đi dạy học
để lấy tiền ăn, ban ngày dạy học, ban đêm dùng thẻ hương đốt lên soi từng chữ mà đọc sách; về mùa hè ông bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sáng để học Trong nhiều năm trời nhờ ánh sáng trăng, ánh sáng thẻ hương, ánh sáng đom đóm, không nản trí, năm 1831, ông đã thi đỗ cử nhân; thật là một gương sáng kiên trì khắc phục khó khăn để thành đạt
Suốt mấy nghìn năm lịch sử, truyền thống tôn sư trọng đạo, luôn là ngọn đuốc tuệ, soi sáng con đường học vấn của dân tộc ta
Từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, trong hàng ngũ những người yêu nước chống pháp đã có những thầy giáo chân chính anh dũng đứng lên chống quân xâm lăng như: Nguyễn Đình Chiểu, Tống Duy Tân, Nguyễn Quyền, Lương Văn Can, Phan Bội Châu, Và một điều đặc biệt có ý nghĩa là bốn đồng chí đại diện cho nhóm Cộng sản họp với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ngày 03/3/1930 để thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương đều là thầy giáo, đó là thầy Châu Văn Liêm dạy ở chợ Thủ Long X uyên, thầy Nguyễn Đức Cảnh dạy ở trường tư thục Công ích Bạch Mai, thầy Nguyễn Tiện dạy ở trường Nhật Đức phố Nhà Trung Hà Nội, thầy Trịnh Đình Cửu làm gia sư cho nhiều gia đình ở Hà Nội Và còn biết bao nhà giáo tâm huyết khác đã trở thành lãnh tụ hoặc cán bộ xuất sắc của cách mạng như đồng chí Trần Phú, Hà Huy Tập, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng,
Một điều hết sức vinh dự và tự hào cho các nhà giáo việt Nam, đó là Chủ tịch hồ Chí Minh
đã có một thời làm thầy giáo - thầy Nguyễn Tất Thành thầy Thành đã dạy học ở trường Dục Thanh, Phan Thiết và sau này ờ Pháp, Liên Xô, Trung Quốc, Thái Lan hay ở chiến khu Việt Bắc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cũng dạy học, dạy văn hoá để dạy chính trị cho những đồng chí công tác gần mình Sự kiện này đã làm rạng rỡ hơn bao giờ hết truyền thống của nhà giáo Việt nam thầy giáo Nguyễn Tất Thành là tinh hoa của dân tộc, là hiện thân của đạo đức cách mạng, là tinh thần yêu nước nồng nàn, là yêu quý dân tộc vô bờ bến suốt đời hy sinh sinh vì sự nghiệp dân tộc; vì độc lập, tự do, hạnh phúc của nhân dân Ông là người thầy để lại tấm gương chói lọi cho mọi tầng lớp cách mạng sau này soi chung
Cách đây 1/4 thế kỷ, tháng 8/1957, Hội nghị quốc tế các nhà giáo họp tại Vác-sa-va (Ba Lan) đã thông qua bản Hiến chương các nhà giáo và quyết định lấy ngày 20/11 là Ngày quốc tế hiến chương các nhà giáo
Nghị quyết của hội nghị đã được nhanh chóng phổ biến đến tất cả các trường học, các cơ quan quản lý giáo dục miền Bắc và đồng bào giáo giới, học sinh miền Nam Ngày 20/11/1958, Ngày quốc tế hiến chương các nhà giáo được tổ chức lần đầu tiên trên mi ền Bắc nước ta
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, được sự quan tâm của các cấp uỷ đảng và chính quyền, được sự cổ vũ của các tầng lớp nhân dân, các bậc cha mẹ học sinh, ngày 20/11 hàng năm đã được tiến hành trong cả nước Ngày 20/11 dần dần khắc sâu vào trí nhớ, tình cảm của mọi
Trang 3người, trở thành hành động chủ động và tự giác của mọi tầng lớp nhân dân, được tổ chức đều đặn hàng năm, mặc dù từ lâu trên thế giới không tổ chức Ngày quốc tế Hiến chương các nhà giáo nữa
Ngày 20/11 ở nước ta trước tiên là ngày giáo viên, cán bộ ngành giáo dục biểu thị sự nhất trí hoàn toàn với đường lối cách mạng của Đảng, với các chủ trương của nhà nước Đó cũng là ngày động viên cổ vũ các thầy cô giáo các em đã hưởng ửng ngày 20/11 hàng năm bằng những hoạt động tỏ lòng quý mến, biết ơn thầy giáo, cô giáo, cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức các bậc cha mẹ học sinh, các cấp chính quyền đoàn thể ở địa phương cũng nhân ngày này tổ chức thăm hỏi các giáo viên hoặc tổ chức trao đổi với các giáo viên về sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ Ngày 20/11 xuất phát từ một nhiệm vụ quốc tế đã dần dần chuyển thành ngày hội truyền thống nhà giáo Việt Nam
Quyết định 167-HĐBT ngày 28/9/1982 của Hội đồng Bộ trưởng lấy ngày 20/11 từ nay làm Ngày nhà giáo Việt Nam dựa trên cơ sở thực tế của những ngày 20/11 đã qua, hoàn toàn phù hợp với nguyện vọng của các nhà giáo Quyết định đó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng thể hiện quan điểm của Đảng, của Nhà nước về vị trí, vai trò của nhà giáo trong sự nghiệp đào tạo lớp người mới xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Để ghi nhận công lao, đề cao vị trí
xã hội và động viên khuyến khích các nhà giáo, ngày 30/5/1985, Chủ tịch Hội đồng nhà nước đã
ký lệnh công bố pháp lệnh quy định giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước cho các công trình thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật, văn hoá nghệ thuật (trong đó có các sách giáo khoa cho các trường học) và pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước “Nhà giáo nhân dân”,
“Nhà giáo ưu tú” để tặng các cô nuôi dạy trẻ, giáo viên mẫu giáo, giáo viên phổ thông, giáo viên
bổ túc văn hoá, giáo viên dạy nghề, cán bộ giảng dạy đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp có thành tích xuất sắc
Với truyền thống tốt đẹp và công lao to lớn của nhà giáo việt nam trước đây, vai trò và vị trí của thầy cô giáo hôm nay không kém phần quan trọng Hội nghị TW lần thứ 6 khoá IX đã xác định đưa ra nghị quyết giáo dục là quốc sách hàng đầu Đất nước đổi mới xoá bỏ cơ chế quan liêu bao cấp để bước vào kinh tế thị trường theo định hướng XHCN
Mục tiêu đến năm 2020 nước ta trở thành nước công nghiệp Sự nghiệp CNH-HĐH đất nước hôm nay là vô cùng cấp bách Vai trò vị trí của ngành giáo dục là rất lớn trong công cuộc kiến thiết đất nước này Ngành giáo dục cũng đã vạch ra chương trình hành động cụ thể, thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học Và nhất là hiện nay, toàn ngành đang thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; thực hiện cuộc vận động hai không với 4 nội dung: nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và học sinh ngồi nhầm lớp; thực hiện phong trào “Xây dựng trường học thân thiện và học sinh tích cực”;
Các thầy cô giáo, cô giáo đã đem hết khả năng sức lực của mình để dạy dỗ đào tạo thế hệ trẻ Nước nhà được phồn vinh sánh vai với các cường quốc năm châu như ngày hôm nay là nhờ công lao to lớn của các thế hệ thầy giáo, cô giáo Nhân kỷ niệm Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, chúng ta bày tỏ lòng biết ơn vô hạn và chúc sức khoẻ các thầy cô giáo; ra sức học tập, rèn luyện trở thành con ngoan, trò giỏi, sau này góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; tô thêm truyền thống tốt đẹp, cao quý của dân tộc “Tôn sư trọng đạo”./