Từ tầm quan trọng của việc khai thác kênh hình trong dạy học Lịch sử, với nổ lực nghiên cứu và với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy bộ môn Lịch sử, bản thân đã tìm ra những kinh nghiệm rè[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC-ĐÀO TẠO THĂNG BÌNH
TRƯỜNG THCS QUANG TRUNG
*************
Đề tài:
RÈN LUYỆN CHO HỌC SINH KỸ NĂNG
KHAI THÁC TỐT KÊNH HÌNH TRONG HỌC TẬP
BỘ MÔN LỊCH SỬ 9
Người thực hiện : Nguyễn Văn Chương
Đơn vị : Trường THCS Quang Trung
Chức vụ : Giáo viên
Sinh hoạt tổ : Sử - Địa – Công dân
1) Đặt vấn đề :
Năm học: 2010-2011
Trang 2Kênh hình bao gồm bản đồ, lược đồ, tranh ảnh lịch sử, là những phương tiện dạy học rất đặc trưng của bộ môn Lịch sử, nó giúp cho học sinh tái hiện những
sự kiện, nhân vật trong quá khứ Theo xu hướng hiện nay là giảm bớt thuyết trình của giáo viên, tạo điều kiện để học sinh học tập tích cực nên chúng được sử dụng như là một nguồn cung cấp kiến thức giúp học sinh tự tìm tòi, phát hiện những kiến thức và rèn luyện kĩ năng bộ môn chứ không chỉ để minh hoạ cho lời giảng của giáo viên Như vậy kênh hình là đối tượng để học sinh chủ động, tự lực khai thác kiến thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên Do đó việc rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tốt kênh hình trong học tập bộ môn Lịch sử là một yêu cầu cấp thiết và mang tính quyết định đến sự thành công trong dạy – học của thầy và trò
Từ quan điểm chỉ đạo trên, nên việc biên soạn sách GK Lịch sử hiện nay đã tăng cường đưa nhiều kênh hình vào trong sách Công ty Thiết bị cũng đã in ấn phát hành nhiều kênh hình đến trường học, qua hệ thông internet, giáo viên và học sinh cũng được tiếp xúc với nhiều kênh hình lịch sử Thực tế trên đã mở ra một cơ hội thành công rất lớn cho cả người dạy và học lịch sử, từ đó dẫn đến yêu cầu phát triển
kỹ năng tự học, tự chiếm lĩnh kiến thức của người học là rất lớn, đòi hỏi người thầy giáo phải có phương pháp phát triển kỹ năng tự khai thác kênh hình trong học tập lịch sử cho học sinh
Từ tầm quan trọng của việc khai thác kênh hình trong dạy học Lịch sử, với
nổ lực nghiên cứu và với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy bộ môn Lịch sử, bản thân đã tìm ra những kinh nghiệm rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tốt kênh hình trong học tập bộ môn Lịch sử Qua kiểm nghiệm thực tế, đề tài đã thu được kết quả tốt, được đồng nghiệp, Ban giám hiệu đánh giá cao Từ cơ sở đó bản thân xin
được trình bày đề tài “Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tốt kênh hình
trong học tập bộ môn Lịch sử 9” nhằm góp phần kinh nghiệm nhỏ bé của mình vào
việc đổi mới phương pháp giáo dục hiện nay
Việc rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tốt kênh hình trong học tập bộ môn Lịch sử là một đề tài rất rộng vì ở mỗi lớp học, chương học, bài học đều có những yêu cầu khác nhau và áp dụng cho nhiều đối tượng học sinh khác nhau Với
đề tài này, bản thân xin được trình bày nhằm áp dụng cho giáo viên dạy bộ môn Lịch sử và cho học sinh đang học tập bộ môn Lịch sử 9, trên cơ sở nâng cao chất lượng chung, đại trà về kiến thức phổ thông lịch sử
2 Cơ sở lý luận:
Thực hiện quy chế thiết bị giáo dục, ban hành theo Quyết định số 41/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 24/3/2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo “Thiết bị giáo dục phải được sử dụng có hiệu quả cao nhất, đáp ứng các yêu cầu nội dung và phương pháp được qui định trong chương trình giáo dục” (Điều 102) Theo qui định trên, việc sử dụng thiết bị giáo dục trong dạy học là điều hết sức cần thiết, phải tổ chức khai thác đúng phương pháp, đem lại hiệu quả cao nhất Đối với bộ môn Lịch
sử, học tập lịch sử là quá trình nhận thức những điều đã diễn ra trong quá khứ của
Trang 3xã hội để hiểu về hiện tại và chuẩn bị cho tương lai Khác với bộ môn khác, Lịch sử không thể trực tiếp quan sát và cũng không thể khôi phục lại diễn biến của nó đã diễn ra Nhưng lịch sử là tồn tại khách quan không thể phán đoán “suy luận để biết lịch sử” Vì vậy nhiệm vụ đầu tiên của người giảng dạy lịch sử là cho học sinh tiếp xúc những chứng cứ vật chất, những dấu vết của quá khứ, đó là đồ dùng trực quan gồm những hình ảnh cụ thể, sinh động, chính xác về các sự kiện, hiện tượng lịch sử nhằm tạo ra ở học sinh những biểu tượng về con người và hoạt động của họ trong bối cảnh thời gian, không gian nhất định về các sự kiện, hiện tượng cụ thể, qua đó hình thành các biểu tượng lịch sử
3 Cơ sở thực tiễn:
Kênh hình được sử dụng trong dạy học Lịch sử ở bậc THCS hiện nay là rất
đa dạng và phong phú Tập tranh ảnh lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam đã được phân bổ đầy đủ cho các trường Qua hệ thống Internet, giáo viên có thể lấy được nhiều kênh hình phục vụ cho việc giảng dạy Riêng sách giáo khoa Lịch sử 9 trong trong toàn bộ chương trình có 34 bài thì đã có 92 kênh hình được đưa vào bình quân mỗi bài gần 3 kênh hình Thực tiễn trên đã đóng góp rất lớn đến việc thành công trong dạy học lịch sử hiện nay Cha ông ta từng dạy: “Trăm nghe không bằng một thấy” Nếu chúng ta giúp cho học sinh có được kĩ năng khai thác tốt kênh hình thì hiệu quả học tập lịch sử của các em sẽ đạt kết quả cao
Trong thực tế giảng dạy hiện nay, bên cạnh những thành công trong việc tổ chức cho học sinh khai thác kênh hình, bản thân thấy việc thực hiện ở thầy và trò còn có những tồn tại cần khắc phục như sau:
- Trong giảng dạy, đa số giáo viên mới dừng lại ở việc sử dụng kênh hình để minh họa về con người, công việc, nơi chốn Còn việc tổ chức các hoạt động nhận thức, rèn luyện các kĩ năng khai thác cho học sinh thì giáo viên chưa quan tâm nhiều Đôi khi do thời gian học hạn chế, nhiều giáo viên còn bỏ qua ngay các tranh ảnh trong sách giáo khoa Vì vậy chưa phát huy được vai trò tích cực của kênh hình vào dạy học bộ môn
- Kĩ năng tự khai thác kênh hình trong học tập lịch sử ở học sinh còn rất yếu, bước vào lớp 9 mà nhiều em chưa xác định được vị trí khu vực trên lược đồ, bản đồ, không biết dựa vào đâu để xác định chủ đề của kênh hình, không biết cách đứng thuyết trình kênh hình trên bảng, kĩ năng quan sát, nhận xét… đều rất yếu
Thái độ làm việc của học sinh với kênh hình còn hết sức tiêu cực, quan sát qua loa đại khái, không rèn luyện kĩ năng, nhiều em chỉ thích xem trong kênh hình
có gì đẹp, lạ hay không mà không chú ý đến chủ đề, nội dung, ý nghĩa của kênh hình
Qua nghiên cứu, bản thân đã thực hiện các biện pháp sau để rèn luyện kĩ năng khai thác kênh hình cho học sinh
Trang 44 Nội dung nghiên cứu:
4.1 Trao đổi với đồng nghiệp cùng phối hợp thực hiện đúng qui trình tổ chức khai thác kênh hình trong giảng dạy lịch sử.
Việc rèn luyện kĩ năng khai thác kênh hình cho học sinh là một quá trình nó phải được tiến hành một cách thường xuyên trong suốt các tiết học, các lớp học ở bậc học THCS theo một hệ thống từ thấp đến cao Do đó nó phải được tiến hành đồng bộ ở tất cả các thầy cô giáo cùng bộ môn trong trường, những kĩ năng cơ bản nhất trong khai thác kênh hình mà học sinh lớp 9 không thực hiện được là do không
có sự rèn luyện ở các lớp dưới Thực tế trên sẽ là sự trở ngại không nhỏ cho giáo viên phát triển những kĩ năng cao hơn trong khai thác kênh hình cho học sinh Để khắc phục, trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tổ, bản thân đã mạnh dạn trao đổi với đồng nghiệp và đi đến thống nhất cùng thực hiện thường xuyên, đúng qui định các bước Tổ chức khai thác kênh hình mà tài liệu bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ III (2004-2007) đã hướng dẫn, cụ thể qua khai thác kênh hình, giáo viên cần chú ý rèn luyện cho học sinh những kĩ năng:
- Kĩ năng quan sát nhận xét
- Kĩ năng mô tả, tường thuật
- Kĩ năng phân tích nhận định đánh giá
Để rèn luyện được các kĩ năng đó, trong việc tổ chức khai thác kênh hình giáo viên tiến hành các bước sau:
Bước 1: Hướng dẫn học sinh tham gia một “Chuyến du lịch” bằng cách giới
thiệu sơ lược và hấp dẫn những hình ảnh trong hệ thống kênh hình
Bước 2: Nêu mục đích làm việc với kênh hình.
Bước 3: Đưa ra những câu hỏi gợi ý để học sinh có cơ sở khai thác kiến thức
từ kênh hình
Bước 4: Tổ chức cho học sinh trả lời câu hỏi, hỏi trên cơ sở các em tự phát
hiện kiến thức mới
Bước 5: Cho học sinh nhận xét, bổ sung và đi đến kết luận.
Nhờ cách trao đổi đi đến thống nhất trên nên hy vọng trong thời gian đến đối với học sinh lớp 9 giáo viên có thể bỏ qua được việc rèn luyện cho học sinh những
kĩ năng cơ bản bậc thấp để phát triển những kĩ năng cơ bản ở bậc cao
4.2 Củng cố cho học sinh những kĩ năng cơ bản, thiết yếu trong khai thác kênh hình.
* Kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ:
Trang 5- Muốn học sinh khai thác được bản đồ, lược đồ thì việc đầu tiên là giáo viên phải rèn luyện cho học sinh kĩ năng chỉ và đọc bản đồ, lược đồ, nguyên tắc chung của việc đọc bản đồ, lược đồ lịch sử là:
* Đọc tên bản đồ hoặc lược đồ
* Đọc tỉ lệ bản đồ
* Đọc bản chú giải và xác định những kí hiệu tương ứng trên lược đồ, bản đồ
* Kĩ năng chỉ bản đồ, lược đồ:
- Cách đứng: Đứng thuyết trình bên trái bản đồ, lược đồ, dùng tay phải để chỉ xác định vị trí các khu vực địa lý hành chính như: Đông, Tây, Nam, Bắc, Đông Nam, Tây Bắc, …
- Cách chỉ: Đối với đối tượng phân bố theo điểm thì chỉ đúng trung tâm kí hiệu, đối với kí hiệu dạng đường như đường sông thì chỉ từ thượng nguồn về hạ lưu, đường tiến quân thì chỉ từ điểm xuất phát chỉ tới (chỉ từ gốc tới ngọn)
Để học sinh hình thành được những kĩ năng trên, bản thân đã tiến hành các công việc sau:
- Bước 1: Hướng dẫn học sinh nắm được những yêu cầu trên.
- Bước 2: Giáo viên thực hiện mẫu trên lớp và luôn luôn tuân thủ đúng những
nguyên tắc trên khi thực hiện khai thác kênh hình trên lớp
- Bước 3: Tổ chức cho học sinh thực hiện trên lớp Công việc này được giáo
viên tiến hành kiểm tra nhắc nhở thường xuyên trên lớp để hình thành, để phát triển
kĩ năng cho học sinh
Kết quả là qua một thời gian hướng dẫn, nhắc nhở, kiểm tra, đa số học sinh
đã thực hiện được kĩ năng cơ bản, thiết yếu trong khai thác kênh hình
4.3 Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác bản đồ, lược đồ:
Muốn khai thác bản đồ, lược đồ, học sinh cần thực hiện tốt các công việc sau:
- Quan sát tổng quát, tìm chủ đề của bản đồ lược đồ
- Đọc phần chú giải để xác định những kí hiệu nào phản ánh trọng tâm của chủ đề
- Xác định mối quan hệ giữa các kí hiệu trọng tâm
- Thực hiện tốt mô tả, tường thuật
Để học sinh thực hiện tốt các bước trên, trong quá trình giảng dạy, giáo viên thường xuyên hướng dẫn và hình thành cho học sinh các kĩ năng trên bằng các câu hỏi gợi ý Để thúc đẩy sự quan sát sâu của học sinh bản thân đưa ra các câu hỏi: Lược đồ (bản đồ) này mang chủ đề gì? Đọc phần chú giải hãy cho biết những kí
Trang 6hiệu nào phản ảnh trọng tâm chủ đề? Xác định mối quan hệ giữa các kí hiệu trọng tâm? Qua tìm hiểu trên, em hãy mô tả (hoặc tường thuật) diễn biến trên lược đồ?
Ví dụ: Khi dạy bài 25 “Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc
chống Thực dân Pháp” (1946-1950) trong mục IV “Chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947” thì học sinh cần phải khai thác hình 45 “Lược đồ chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947” học sinh cần phải:
Hình 45 Lược đồ chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947
- Xác định chủ đề của hình 45 Diễn biến của chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947
- Những kí hiệu phản ánh trọng tâm của chủ đề: Quân Pháp nhảy dù, đường tiến công của địch, quân ta tiến công chặn đánh, quân địch rút lui tháo chạy
- Xác định mối quan hệ giữa các kí hiệu trọng tâm: Tại Việt Bắc quân Pháp
đã cho quân chia làm ba cánh tiến công lên Việt Bắc Cả ba cánh quân tiến công của Thực dân Pháp đều bị ta chặn đánh và cuối cùng quân Pháp phải rút lui, tháo chạy
- Từ những cơ sở trên, học sinh dễ dàng tường thuật được diễn biến chiến dịch Việt Bắc Thu Đông và nhận biết được đây là chiến thắng lớn có ý nghĩa quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp của nhân dân ta
4.4 Rèn luyện kĩ năng khai thác tranh ảnh:
Việc rèn luyện kĩ năng khai thác tranh ảnh cho học sinh cần phải được giáo viên thường xuyên hướng dẫn
Trang 7Cần phải gợi ý và đưa ra những câu hỏi giúp học sinh tập trung suy nghĩ về hình ảnh đó theo những cách khác nhau Để thức đẩy sự quan sát sâu của học sinh, bản thân đưa ra một số gợi ý: Hình ảnh này mang chủ đề gì? thu nhận, phân tích, đánh giá được những thông tin gì từ hình ảnh đó? Em có so sánh và liên hệ gì với quá khứ? Thông qua hình ảnh đó đoán gì trong tương lai? bày tỏ thái độ gì trước mỗi hình ảnh? Miêu tả và nhận xét bằng ngôn ngữ riêng của mình? Cụ thể:
Ví dụ: Khi dạy bài 12: Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách
mạng khoa học – kĩ thuật thì học sinh cần phải khai thác hình 25 trang 50 và để khai thác hình ảnh này học sinh cần phải:
- Xác định chủ đề của hình 25: Một khu phố ở Nhật Bản đang khai thác năng lượng xanh (điện mặt trời) để phục vụ sản xuất sinh hoạt
- Thu nhận các thông tin từ hình 25: Tất cả các mái nhà của một khu phố ở Nhật Bản đều thiết lập hệ thống khai thác năng lượng xanh Để khai thác được nhiều nhất, các mái nhà được bố trí theo các hướng khác nhau để có thể tiếp nhận được nhiều ánh sáng mặt trời nhất
Hình 25 Năng lượng xanh (điện mặt trời) ở Nhật Bản
Hình ảnh này có chủ đề là gì?
Tranh ảnh
Em thu nhận được
những thông tin gì
qua hình ảnh đó?
Em có cảm nhận và bày tỏ gì?
Em có liên hệ, so sánh gì với quá khứ? Dự đoán gì trong tương lai?
Trang 8- So sánh, liên hệ dự đoán tương lai: So với các nhà máy năng lượng trước đây, như nhiệt điện thì việc khai thác năng lượng xanh có nhiều tiến bộ hơn, không cần khai thác nhiên liệu trong tự nhiên, không gây ồn ào, không gây ô nhiễm môi trường… Dự đoán trong tương lai con người sẽ có nhiều nguồn năng lượng mới để phục vụ cho cuộc sống, khắc phục được những tồn tại của ngành năng lượng cũ trước đây và chất lượng cuộc sống của con người sẽ tăng lên
- Bày tỏ thái độ: Khâm phục sự sáng tạo to lớn của con người, tin tưởng hơn trong cuộc sống tương lai, yêu thích khoa học say mê nghiên cứu
Như vậy qua khai thác hình 25 trang 50 sách giáo khoa lịch sử 9, học sinh
đã tiếp nhận được phần cơ bản của nội dung bài học, qua đó giúp giáo viên chuyển tải được những kiến thức cơ bản của bài học đến học sinh trên cơ sở phát triển kĩ năng khai thác kênh hình của học sinh
4.5 Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tranh ảnh nhân vật lịch sử:
Để giúp học sinh khai thác tốt tranh ảnh nhân vật lịch sử, từ đó tạo được biểu tượng về nhân vật lịch sử, góp phần thực hiện tốt việc giáo dục nhân cách, đạo đức cách mạng cho học sinh, bản thân thường xuyên hướng dẫn và hình thành cho học sinh kĩ năng khai thác tranh ảnh lịch sử Để thúc đẩy sự quan sát sâu của học sinh, bản thân đã có một số câu hỏi gợi ý: Nhân vật này là ai? ở đâu? sống ở thời đại nào? những nét đặc trưng về lịch sử nhân vật? những đóng góp của nhân vật cho lịch sử dân tộc, lịch sử thế giới? Qua nhân vật này, em rút ra được điều gì cho bản thân?
Ví dụ: Khi dạy bài 6: “Các nước Châu Phi” thì học sinh phải khai thác hình
13 trang 28 “Nen Xơn Manđê la và để khai thác hình này học sinh cần phải:
- Xác định chủ đề của hình: Đây là hình ảnh ông
Nen xơn Man đê la, người nước Cộng hoà Nam Phi Trong
thời kỳ đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc vừa
dành thắng lợi ở Cộng hoà Nam Phi
- Thu nhận các thông tin: Nen Xơn Man đê la là
người dân da đen sống ở nước Cộng hoà Nam Phi Nơi
có chế độ phân biệt chủng tộc diễn ra tàn khốc nhất
Ông là lãnh tụ của tổ chức Đại hội dân tộc Phi Tổ chức
Đấu tranh chống lại chế độ phân biệt chủng tộc Ông là
Tổng thống người da đen đầu tiên ở Cộng hoà Nam Phi H13 Nen Xơn Manđêla
Trang 9- Đóng góp của Nen Xơn Manđê la: Có công lớn trong đấu tranh nhằm thủ tiêu chế độ phân biệt chủng tộc, góp phần vào sự tiến bộ của nhân loại có công đưa cộng hoà Nam Phi phục hồi và phát triển nhanh
- Rút ra bài học: Khâm phục tinh thần đấu tranh dũng cảm, bền bỉ của Nen Xơn Manđê la Học sinh cần nổ lực học hỏi và tích cực đấu tranh chống lại những tiêu cực để xây dựng xã hội tốt đẹp hơn
Như vậy qua khai thác hình 13 trang 28 sách giáo khoa lịch sử 9, học sinh
đã tiếp nhận được phần cơ bản của nội dung bài học, qua đó giúp giáo viên chuyển tải được hướng kiến thức cơ bản của bài học đến học sinh trên cơ sở phát triển kĩ năng khai thác kênh hình của học sinh, từ đó tạo được biểu tượng về nhân vật lịch
sử, góp phần thực hiện tốt việc giáo dục nhân cách, đạo đức cách mạng cho học sinh
5 Kết quả nghiên cứu:
Trong thời gian qua, khi đưa đề tài này vào áp dụng trong thực tiễn giảng dạy Chúng tôi rất vui mừng khi nhận thấy học sinh hào hứng hơn, tích cực hơn trong học tập bộ môn lịch sử Nhiều học sinh trước đây còn rụt rè e ngại lúng túng không biết được những kiến thức cơ bản trong khai thác kênh hình thì giờ đây các
em biết tự quan sát nhận xét đánh giá được chất lượng học sinh ngày càng tăng lên
Sau đây là những kết quả đạt được khi chúng tôi áp dụng đề tài này trong giảng dạy Chúng tôi xin trích một bảng thống kê để chúng ta tiện theo dõi
HS Nội dung khảo sát
Số lượng HS đạt trung bình trở lên Chưa áp
dụng
Đã áp dụng
Lớp 9/2 41 Khai thác 1 lược đồ để tường thuật lại
diễn biến lịch sử
12 29,3% 39 95,1%
Lớp 9/3 40 Khai thác 1 tranh ảnh lịch sử để mô tả lại
diễn biến lịch sử
15 37,5% 38 95%
Lớp 9/4 40 Khai thác 1 tranh ảnh về nhân vật lịch sử 17 42,5% 40 100%
6 Bài học kinh nghiệm:
Áp dụng đề tài này, để giúp học sinh khai thác tốt kênh hình trong học tập
bộ môn Lịch sử 9, bản thân rút ra những kinh nghiệm sau:
Trang 101 Phải phối hợp với đồng nghiệp để tạo ra sự thống nhất cao trong việc tổ chức cho học sinh khai thác tốt kênh hình trong học tập bộ môn lịch sử về lý luận, phương pháp tiến hành, rèn luyện kĩ năng từ thấp đến cao
2 Việc rèn luyện kĩ năng này phải được giáo viên tiến hành thường xuyên trên lớp và phải có sự chuẩn bị tốt ở nhà của cả giáo viên và học sinh Cần chú trọng tăng cường hơn nữa trong việc rèn luyện kĩ năng khai thác kênh hình cho học sinh thông qua các bài tập về nhà và phần dặn dò chuẩn bị cho bài mới
3 Câu hỏi để phát triển kĩ năng cho học sinh phải đi theo trình tự: Phát hiện, nhận biết -> nhận xét, so sánh đánh giá -> rút ra bài học, theo đúng phương châm “từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến nhận thức cuộc sống”
7 Kết luận:
“Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tốt kênh hình trong học tập
bộ môn Lịch sử 9” là một đề tài nhằm giúp học sinh lớp 9 khắc phục được những
tồn tại trong việc khai thác kênh hình Từ đó giúp các em phát triển kĩ năng tự khai thác tốt kênh hình trong học tập lịch sử góp phần nâng cao chất lượng học tập bộ môn lịch sử nói chung và môn lịch sử 9 nói riêng Trong đề tài bản thân đã sử dụng các biện pháp sau:
4.1 Trao đổi với đồng nghiệp cùng phối hợp thực hiện đúng quy trình tổ chức khai thác kênh hình trong giảng dạy lịch sử
4.2 Củng cố cho học sinh những kĩ năng cơ bản thiết yếu trong khai thác kênh hình
4.3 Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác bản đồ, lược đồ
4.4 Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tranh ảnh
4.5 Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác tranh ảnh nhân vật lịch sử Những biện pháp trên đã củng cố được kĩ năng trước đây mà học sinh đã được cung cấp ở các lớp 6, 7, 8, đồng thời phát triển được nhiều kĩ năng trong khai thác kênh hình lịch sử cho học sinh lớp 9, góp phần nâng cao chất lượng học tập bộ môn lịch sử 9
8 Đề nghị:
Việc rèn luyện kĩ năng khai thác kênh hình cho học sinh là một quá trình,
nó phải được tiến hành một cách thường xuyên trong suốt các tiết học, các lớp học
ở bậc THCS theo một hệ thống từ thấp đến cao Do đó, nó phải được tiến hành đồng
bộ ở tất cả các thầy cô giáo cùng bộ môn trong trường Để có sự thống nhất theo một qui trình, trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tổ cần có sự bàn bạc đi đến thống nhất cùng thực hiện thường xuyên, đúng qui định các bước tổ chức khai thác kênh hình Nhà trường cần tăng cường mua thêm máy đèn chiếu để giáo viên sử