Âäúi våïi thãø loaûi tæû sæû cuía phán män táûp laìm vàn låïp 6 trong chæång trçnh thay saïch âåüt naìy têch håüp âoïng mäüt vai troì quan troüng trong viãûc cung cáúp caïc tri thæïc cå [r]
Trang 1A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong chương trình thay sách năm học 2002-2003 này về tất cả các môn đối với lớp 6, trong đó có môn học Ngữ Văn Điều đó có khó khăn đối với đối tượng học sinh Đặc biệt là phân môn tập làm văn có thể loại tự sự chiếm toàn bộ chương trình kỳ I Một thể loại mới mẻ với các em bước đầu tiếp cận Môn khả năng tiếp thu cũng như việc làm bài các em dễ đạt điểm cao là rất hạn chế Hầu hết các em làm bài điểm thấp dưới trung bình khá cao Bình quân 3 lớp tôi dạy qua kiểm tra định kỳ đạt tỷ lệ dưới trung bình 50-60%; Trước tình trạng này, bản thân chúng tôi có suy nghĩ làm thế nào đó có thể giúp các em viết được một đoạn văn hay dần dần đi đến viết được một bài văn hay Tuy rằng đây chưa phải thực sự là một sáng kiến kinh nghiệm tối ưu song đó cũng là một nổ lực hết sức của bản thân chúng tôi
B THỰC TRẠNG BAN ĐẦU:
Thiết bị và sách tham khảo để phục vụ cho việc giảng dạy về bộ môn còn quá thiếu (hầu như không có)
Nhiều học sinh lười học, ham chơi, ngại suy nghĩ, sáng tạo tư duy để phát huy trí lực
Một số phụ huynh học sinh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con mình, còn cho các em lao động nhiều, không nhắc nhở học bài, không dành cho các em một góc học tập để học ở nhà, chưa liên hệ với giáo viên kết hợp giáo dục tay ba: gia đình, nhà trường và xã hội
Chưa rèn luyện được nhiều về kỹ năng thực hành của các em
Các hình thức dạy ngoại khóa, đi tham quan để tạo cảm hứng viết văn của các em còn hạn chế
Phân bố thời lượng trong tiết học đôi lúc chưa đều
Đa số các em là con nông dân hoàn cảnh sống gặp rất nhiều khó khăn điều đó cũng ảnh hưởng đến việc học tập các em
C TÁC HẠI:
Đa số các em nắm được lý thuyết nhưng khi vận dụng nó để viết một đoạn hoặc bài văn thì còn hạn chế Thậm chí một số em không hề suy nghĩ mà chỉ viết theo cảm tính
Trang 2Các em còn gặp nhiều lúng túng trong việc xác định thể loại của môn học
Việc sử dụng từ, viết câu văn sai rất nhiều, hầu hết sai lỗi chính tả
Viết câu văn các em còn vụng về chưa trau chuốt (chưa hay) Các em chỉ viết đơn thuần là kể việc như liệt kê một việc làm nào đó chưa biết vận dụng nhuần nhuyễn giữa kể, tả kết hợp cảm nghĩ
Một số em học sinh lười suy nghĩ “thấy gì, viết nấy” chưa sáng tạo tư duy trong việc viết văn của mình
Hứng thú học bộ môn còn hạn chế
Nếu tình trạng này kéo dài, không chấn chỉnh kịp thời thì một số em học sinh sẽ không ham thích về môn học, trình độ văn viết các em yếu, kém sẽ ảnh hưởng đến cuộc đời của các em sau này và có lẽ dần dần các em sẽ sợ học văn
D CÁC GIẢI PHÁP SẼ VÀ ĐANG ÁP DỤNG:
Tăng cường kiểm tra bài cũ, tức là lý thuyết đã học, các dạng bài tập đã cho các em làm ở nhà
Kịp thời sửa lỗi sai sau các tiết làm bài kiểm tra để các em nhận ra lỗi sai mà sửa đổi
Tăng cường luyện tập kỹ năng viết một đoạn văn hay, giáo viên chấm bài sửa và đưa ra đoạn văn mẫu cho các em mà giáo viên mình tự viết
Tổ chức các em tham gia các buổi ngoại khóa, dã ngoại với hình thức vui chơi, giải trí, tập các em quan sát môi trường chung quanh, biết tưởng tượng Hứng cho các em có cảm xúc trước một cảnh vật, sự việc, một câu chuyện, một việc làm Tức là khả năng cảm thụ văn chương, năng lực liên tưởng điều đó giúp các em viết văn hay hơn
Đối với thể loại tự sự của phân môn tập làm văn lớp 6 trong chương trình thay sách đợt này tích hợp đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp các tri thức cơ bản về các kiểu văn bản để hình thành các kỹ năng như nói, viết (kể chuyện) và vận dụng vào việc tạo lập văn bản mới (kể chuyện sáng tạo)
Rèn luyện các em có khả năng kể lại được văn bản tự sự đã học và nắm được sự việc, nhân vật, ngôi kể điều độ hình thành nên điều cốt lõi của viết văn tự sự
Trang 3Đối với trần thuật sáng tác đòi hỏi các em phải biết thay đổi ngôi kể, biết viết sử dụng thứ tự và nghệ thuật trong bài văn
I GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1 Cơ sở lý luận:
Khi viết đề tài này chúng tôi đã đưa vào thực tế chương trình thay sách và dạy học hiện nay Bản thân chúng tôi nhận thấy về sách, thiết bị tham khảo bộ môn hầu như không có
Về chương trình một số khái niệm về thể loại còn dài dòng làm cho các em khó hiểu, tiếp thu nên việc nắm lý thuyết để vận dụng vào thực hành quả là một việc khó khăn
Phân bố thời gian cho tiết học còn ít, nên việc chuyển tải nội dung cho một tiết học không kịp thời gian điều đó ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu kiến thức các em
Một số em còn lơ là trong việc học bộ môn Ngữ Văn, coi nhẹ bộ môn này, kể cả các bậc phụ huynh cũng vậy, chưa đầu tư thích đáng để nâng cao kiến thức văn chương trong cuọc sống
Học sinh yếu kém chưa mạnh dạn trong việc trao đổi với thầy cô để nắm bắt thêm về kiến thức còn hụt hẫng
+ Trên cơ sở này chúng tôi đã tìm một số cách khắc phục như sau:
Ngay từ đầu bản thân chúng tôi đã mày mò tìm tòi trong sách báo có liên quan đến bộ môn học, tranh ảnh để phục vụ giảng dạy, về tranh ảnh thư viện không chúng tôi nhờ người vẽ hộ
Đối với phân môn tập làm văn chúng tôi có thể đặt ra nhiều dạng bài tập để rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn hay để luyện tập (Muốn làm được việc này đòi hỏi giáo viên phải có thời gian sửa bài tập), sửa chữa lỗi sai để các em sửa lỗi rút kinh nghiệm
Một số lý thuyết dài dòng khó hiểu trong sách Ngữ Văn 6 (mới) chúng tôi suy nghĩ chắt lọc rút lại ngắn gọn mà vẫn đảm bảo đầy đủ ý không sai sót để học sinh dễ nhớ, dễ thuộc
- Về phân bố tiết dạy thời gian không đủ chúng tôi cố gắng soạn giáo án ngắn gọn để chuyển tải đầy đủ thời gian mà vẫn đầy đủ nội dung chương trình (bài học)
Trang 4Một số học sinh lơ là không thích học bằng mọi cách chúng tôi tạo tiết học sinh động để các em ham thích môn học và kiểm tra thường xuyên bài tập ở nhà (với các đề đã cho) Nếu học sinh nào không thực hiện sẽ có hình thức thích đáng và sau đó sửa lỗi các em
Nói chung với khả năng có thể làm được chúng tôi luôn tìm tòi mọi biện pháp để nâng cao hiệu quả của việc viết một đoạn văn hat là vô cùng cần thiết đối với mỗi em học sinh
2 Một số giải pháp để cải tiến thực trạng:
Việc rèn luyện các em viết câu văn đúng quả là một việc làm vô cùng khó khăn, mà muốn cho các em viết được một đoạn văn hay cũng chẳng dễ chút nào Vậy thì làm thế nào để thực hiện được?
Đối với sách thiết bị thì tạm thời có thể giải quyết bằng cách như chúng tôi đã nói ở phần khắc phục
Kích thích những học sinh lười học bằng cách khen ngợi, cho điểm khuyến khích khi các em có một vài điểm tiến bộ
Đối với phụ huynh thường xuyên liên hệ để hai bên nắm bắt thông tin kịp thời về việc học của con
em mình, kịp thời uốn nắn những khuyết điểm cần phải sửa đổi
Với các em; Đầu tiên đề tài này chúng tôi áp dụng với các em học sinh có sức học trung bình, trung bình khá Nếu thấy có nhiều tiến bộ sẽ tiến đến áp dụng cho cả học sinh yếu
Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi luôn theo dõi từng đối tượng xem các em thực hiện đến đâu? Thực hiện như thế nào? Có kết quả gì không? Đối tượng nào tiến bộ thì chúng tôi kịp thời khen thưởng dù là một món quà nhỏ để động viên và tạo hứng thú để các em ham thích học môn học này
Đối với thể loại tự sự (kể chuyện) đơn thuần các em chỉ kể việc nên chấm bài thường thấy khô khan, kể lể, cứng nhắc Nên đòi hỏi áp dụng đề tài này là vô cùng cần thiết, luyện các em viết một đoạn văn hay là để rèn các em viết được một bài văn hay Vì vậy, ta phải làm thế nào hướng các em vào việc tìm tòi suy nghĩ để phát triển tư duy, nhất là sử
Trang 5dụng các biện pháp tu từ đã học, ngoài ra còn phải liên tưởng, tưởng tượng
Có thể một tuần hoặc hai tuần một lần tổ chức các em dã ngoại, sinh hoạt ngoại khoá thông qua hình thức này ta sẽ dạy các em khả năng viết văn hay
Tăng cường khả năng thực hành của các em, dành nhiều thời gian cho việc luyện tập
Động viên mỗi em tự khắc phục hoàn cảnh khó khăn của mình để tạo điều kiện học tập tốt đừng để ảnh hưởng đến học tập như tự lập cho mình một thời gian biểu hợp lý
II QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN GIẢI PHÁP MỚI:
Đối với đề tài này, chúng tôi nghiên cứu còn ngắn về thời gian (từ tháng 9/4 đến nay) chúng tôi đang áp dụng và sẽ áp dụng cho các năm đến Tuy nhiên để áp dụng yêu cầu thực trạng hiện nay của học sinh lớp 6 Hầu hết các em chưa có kinh nghiệm viết văn nhất là viết đoạn văn hay Tôi tin rằng một số ý kiến của tôi có thể giúp các em viết văn tốt hơn
Trong quá trình thực hiện chúng tôi được sự giúp đỡ của tổ kiểm tra góp ý để nâng cao hiệu quả đề tài
III KẾT QUẢ SAU KHI ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP:
Đề tài khoa học này chúng tôi đang thực hiện, một số biện pháp đang áp dụng nên kết quả cuối cùng chưa khẳng định được Thế nhưng quá trình thực hiện qua các bài kiểm tra một số em có nhiều tiến bộ rõ rệt, bài làm tập làm văn có phần khá hơn nhất là viết câu, dùng từ có phần chuẩn xác, một số em còn biết trau chuốt lời văn của mình Với đà này chúng tôi tin chắc đề tài, nghiên cứu của chúng tôi sẽ thành công
+ Kết quả cuối học kỳ II - Năm học 2005-2006 so học kỳ I
Lớp 63: Điểm trung bình trở lên: 28, tỷ lệ 71,8%
Lớp 65: Điểm trung bình trở lên: 25, tỷ lệ 64,1%
Lớp 66: Điểm trung bình trở lên: 27, tỷ lệ 69,2%
IV CÁCH SỬ DỤNG:
Đề tài này chúng tôi đã áp dụng trong chương trình thay sách lớp 6 Qua quá trình thực hiện bản thân chúng tôi cũng rút những kinh nghiệm rất cần thiết
Trang 6để giúp các em viết được một đoạn văn hay dần dần dẫn đến bài văn hay đáp ứng được yêu cầu của bản thân chúng tôi Nếu thành công trong năm học này (2006-2007), tôi sẽ áp dụng tiếp cho những năm về sau
V ĐỀ XUẤT:
Cần cung cấp một số tài liệu liên quan đến bộ môn nhất là phân môn tập làm văn Những bài văn mẫu, cách viết văn hay, sách nâng cao
Cần sự hỗ trợ của đồng nghiệp, đặc biệt nhóm bộ môn để trao đổi học hỏi kinh nghiệm
Về phía học sinh các em chăm học luôn hoàn thành bài tập mà cho về nhà luyện tập Phải sáng tạo trong cách viết văn của mình
VI KẾT LUẬN:
Đây là một đề tài chúng tôi đang áp dụng với một số biện pháp giúp học sinh lớp 6 viết đoạn văn hay Bước đầu thực hiện gặp nhiều khó khăn, vì đối tượng học sinh lớp 6 đầu cấp còn nhiều mới mẻ, nhất là chương trình thay sách (2004-2005) của Bộ Giáo dục nên khó khăn là điều tất yếu Với sự nổ lực hết mình của bản thân, được sự hỗ trợ của đồng nghiệp chúng tôi tin rằng đề tài này sẽ áp dụng thành công để nâng cao hiệu quả viết văn của các em