(Sáng kiến kinh nghiệm) một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non yên thọ năm học 2018 2019

Để giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thực hiện một cách tốt nhất và có hiệu quả nhất thì xây dựng môi trường giáo dục MTGD trong các trườngmầm non là việc làm rất cần thiết và không th

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

Biện pháp 1: Làm tốt công tác bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận

thức, hiểu biết của giáo viên về nội dung xây dựng môi trường

giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

5

Biện pháp 2: Công tác tham mưu với địa phương để đầu tư xây

dựng, tu sửa Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ xây dựng

môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

9

Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên khai thác sử dụng môi trường

giáo dục một cách hiệu quả, tránh lãng phí 9

Biện pháp 4: Phối kết hợp với Phụ huynh và cộng đồng trong

công tác xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 17

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết: Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các nhà giáodục không truyền đạt kiến thức cho học sinh một cách thụ động mà các nhà giáodục tạo ra các điều kiện, các cơ hội để mọi đứa trẻ được chủ động, sáng tạo, tíchcực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến thức và kinh nghiệm Để đạt được điều này,các nhà giáo dục (giáo viên) cần nắm được hứng thú, nhu cầu, trình độ, khảnăng, thế mạnh của từng trẻ trong lớp, đánh giá đúng và tôn trọng trẻ Trên cơ

sở đó lựa chọn được nội dung, phương pháp phù hợp với từng nhóm, từng cánhân trẻ Để giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thực hiện một cách tốt nhất và

có hiệu quả nhất thì xây dựng môi trường giáo dục (MTGD) trong các trườngmầm non là việc làm rất cần thiết và không thể thiếu được

“Môi trường giáo dục có ảnh hưởng đến sự thành công trong học tập củatrẻ và ảnh hưởng đến việc nội dung và kết quả mong đợi có đạt được hay không.Môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học đều rất quan trọng,chúng cung cấp nhiều cơ hội học tập và vui chơi khác nhau cho trẻ”[1] Môitrường giáo dục trong trường mầm non bao gồm môi trường vật chất và môitrường xã hội Môi trường vật chất bao gồm các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi,không gian phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của trẻ.Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội tốt để trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạtđộng và phát triển toàn diện về mặt thể chất, trí tuệ thẩm mĩ, đạo đức, xã hội.Môi trường xã hội là các mối quan hệ giúp trẻ hình thành nhân cách của mình, là

sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với những người xungquanh Môi trường này vừa mang tính chất sư phạm, vừa mang tính chất giađình Việc phân loại môi trường có thể khác nhau, song đều quan trọng đối vớigiáo dục mầm non, môi trường đó cần phải cung ứng các điều kiện cần thiết đểkích thích và phục vụ trẻ hoạt động một cách tích cực, chăm sóc trẻ tốt… qua đónhân cách trẻ sẽ được phát triển tốt và thuận lợi

Trẻ em ở lứa tuổi mầm non đang hình thành và phát triển, cơ thể trẻ cònnon nớt, sự tăng trưởng và phát triển luôn chịu sự tác động mạnh mẽ, có tínhquyết định của môi trường xung quanh Để trẻ có một cơ thể khoẻ mạnh, thôngminh, nhanh nhẹn hình thành nhân cách lành mạnh làm nền tảng cho các giaiđoạn phát triển sau này thì chúng ta, những người quản lý và những giáo viênmầm non đang trực tiếp đứng lớp hiểu và nắm được tầm quan trọng, ích lợi, yêucầu, nội dung, phương pháp, hình thức, tính chất của việc xây dựng môi trườnggiáo dục trong trường mầm non Để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, pháttriển tiềm năng sáng tạo và sự khéo léo, từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện tronglĩnh vực giáo dục (Đức, trí, thể, mỹ, lao động) Hiểu được điều đó tôi đã lựa

chọn, đi sâu vào nghiên cứu và ứng dụng trong năm học 2018-2019 đề tài: “Một

số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non Yên Thọ năm học 2018-2019".

1.2 Mục đích nghiên cứu:

+ Tìm ra một số biện pháp chỉ đạo cán bộ, giáo viên nâng cao chất lượngxây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non Yên Thọ năm học

2018- 2019

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng xây dựng MTGD lấy trẻlàm trung tâm ở trường mầm non Yên Thọ năm học 2018-2019

- Cán bộ giáo viên, học sinh và phụ huynh trường mầm non Yên Thọ

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu tài liệu: Sách lý luận, Thông tư, chương trình giáo dục mầm

non, tài liệu hướng dẫn, Môdun Bồi dưỡng thường xuyên

- Phương pháp phỏng vấn: Thu thập thông tin để giáo viên nắm bắt một sốnội dung liên quan đến việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

- Quan sát điều tra, ghi chép: Quan sát quá trình giáo viên và trẻ tham giacác hoạt động xây dựng môi trường giáo dục và mức độ đạt được theo các tiêuchí đánh giá và sự hứng thú của trẻ tham gia các hoạt động trong môi trường đãđược xây dựng nhằm điều tra khảo sát khả năng đạt được của giáo viên và trẻ tạitrường, lớp Sau khi quan sát thu thập những vấn đề liên quan và ghi chép lạimột cách cụ thể, chính xác với giáo viên và trẻ ở từng nhóm lớp

- Phương pháp thống kê số liệu: Sử dụng phương pháp này để thu thập, xử

lý số liệu

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Theo dự án tăng cường khả năng sẵn sàng cho trẻ đi học mô đun D), (MN2 TK) dành cho giáo viên và mô đun (QL1 TK) dành cho cán bộ quản

1(MN1-lý về Xây dựng trường MN lấy trẻ làm trung tâm trong đó có nội dung về thiết

kế, xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non có nêu rõ: “Việc xâydựng môi trường giáo dục trong trường mầm non đáp ứng yêu cầu chuyên đềxây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm là thực sự cần thiết và rất quantrọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướngdẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó,nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện.” [2]

Để nâng cao chất lượng xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâmnói chung và nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nóiriêng, trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non ban hành kèm theothông tư 28/2016/TT-BGD ra ngày 30/12/2016 của Bộ giáo dục đào tạo Nộidung xây dựng và tổ chức môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động cho từng độtuổi bao gồm môi trường vật chất và môi trường xã hội:

+ Đối với môi trường vật chất có: Môi trường cho trẻ hoạt động trong lớpyêu cầu có các đồ dùng, đồ chơi đa dạng có màu sắc sặc sỡ, hình dạng phongphú, hấp dẫn, Sắp xếp, bố trí đồ vật, đồ chơi an toàn, hợp lý, đảm bảo thẩm mỹ

và đáp ứng mục đích giáo dục, Có khu vực để bố trí chỗ ăn, chỗ ngủ cho trẻ đảmbảo yêu cầu quy định Các khu vực hoạt động bố trí phù hợp, linh hoạt có tính

mở, tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ tự lựa chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi, thamgia vào hoạt động, đồng thời thuận lợi cho sự quan sát của giáo viên Các khuvực hoạt động của trẻ cần yên tĩnh bố trí xa các khu vực ồn ào Tên các khu vựchoạt động đơn giản, phù hợp với chủ đề và tạo môi trường làm quen với chữ

viết; Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời, gồm có sân chơi và sắp xếp thiết

bị chơi ngoài trời Khu chơi với cát, đá, sỏi, nước Bồn hoa, cây cảnh, nơi trồngcây và khu vực nuôi các con vật

+ Đối với môi trường xã hội: Cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lý, tạothuận lợi giáo dục các kỹ năng xã hội cho trẻ Trẻ thường xuyên được giao tiếp,thể hiện mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với những ngườixung quanh Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáo viên đối với trẻ và nhữngngười khác luôn mẫu mực để trẻ noi theo [3]

Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dụcmầm non từ 3-36 tháng tuổi, 3-4 tuổi, 4-5 tuổi, 5- 6 tuổi của nhà xuất bản giáodục Việt Nam: “Tổ chức môi trường giáo dục hoạt động của trẻ trong trường,nhóm, lớp có vai trò quan trọng đối với sự phát triển về thể chất, ngôn ngữ, trítuệ, tình cảm, xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ Vì vậy xây dựng, bốtrí và tổ chức môi trường cho trẻ chơi và hoạt động cần đảm bảo trên nguyên tắccho trẻ “ Chơi mà học ” “ Học bằng chơi”

Thực hiện tài liệu bồi dưỡng hè hàng năm, tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cán

bộ quản lý và giáo viên mầm non năm học 2014-2015, 2015-2016 của Bộ Giáo dục

và đào tạo: “Môi trường giáo dục trong trường, nhóm, lớp mầm non có vai trò quantrọng đối với sự phát triển năm lĩnh vực giáo dục của trẻ” [4]

Để áp dụng chuyên đề vào thực tiễn các nhà trường một cách có hiệu quảnhất, Bộ Giáo dục và đào tạo đã triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầmnon lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016 – 2020 đã được Sở Giáo Dục và Đàotạo Thanh Hóa, phòng Giáo Dục và Đào tạo Huyện Yên Định tổ chức triển khaiđến toàn thể cán bộ giáo viên các trường Mầm non về “Xây dựng môi trườnggiáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong các cơ sở giáo dục mầm non”

Như vậy qua đây chúng ta có thể khẳng định rằng: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọngđối với bậc học mầm non cả nước nói chung và trường mầm non Yên Thọ nóiriêng

2.2 Thực trạng của công tác xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

* Những thuận lợi:

- Đối với nhà trường:

+ Là trường chuẩn Quốc gia mức độ I năm 2017, đạt kiểm định chất lượngnăm 2018 nên cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ cho quá trình chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục trẻ

+ Trường có khuôn viên thoáng mát, sạch sẽ có hệ thống đồ chơi ngoài trờiđảm bảo theo quy định

- Đối với giáo viên: Đội ngũ giáo viên trẻ, luôn nhiệt tình trong công việc,hết lòng yêu thương trẻ, có tinh thần trách nhiệm trong công tác chăm sóc giáodục trẻ, xây dựng môi trường, làm đồ dùng đồ chơi; 100% cán bộ, giáo viên,

nhân viên trong nhà trường đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn 85%

- Đối với phụ huynh: Luôn quan tâm đến con em trong trường và tin tưởngủng hộ mọi hoạt động của nhà trường

- Đối với trẻ: Tỷ lệ trẻ ra lớp tương đối, trẻ ngoan, thông minh, nhanh nhẹn.

* Những khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi, nhà trường cũng còn gặp một số khó khăn như:

- Trẻ em ở vùng nông thôn, bố mẹ đi làm ăn xa nên kỹ năng sống của trẻ còn hạn chế, trẻ chưa thực sự tự tin tích cực tham gia vào các hoạt động trải nghiệm

- Nhận thức kỹ năng sống của trẻ còn hạn chế, trong giao tiếp còn rụt rè

- Giao tiếp của giáo viên với trẻ và phụ huynh chưa thực sự tích cực

- Giáo viên chưa biết kích thích tạo điều kiện vơ hội cho trẻ trải nghiệmkhám phá dưới nhiều hình thức

- Việc khai thác sử dụng môi trường vật chất trong và ngoài lớp học đápứng theo nhu cầu hứng thú để trẻ, thực thành trải nghiệm của giáo viên còn hạnchế

- Phụ huynh chưa quan tâm đến hoạt động của lớp chưa tham gia các hoạtđộng cùng cô và trẻ

- Điều kiện cơ sở vật chất nhà trường xây dựng đã lâu nên qua quá trình sửdụng một số vị trí ở sân chơi, nền các phòng học và phòng chức năng bị bunggạch; tường các phòng học, phòng chức năng có nhiều chỗ bị bong lở, khu nhàbếp chưa lát gạch và chưa thực sự phong phú về các khu vực chơi ngoài trời, câycảnh trồng chưa đẹp

* Kết quả của thực trạng: Từ những thực trạng trên, đầu năm học Ban

giám hiệu chúng tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng chung của nhà trường, độingũ giáo viên và trẻ Kết quả:

Giáo viên có hành vi, cử chỉ, lời nói, thái

độ, mẫu mực đối với trẻ và những người

1.2

Xây dựng môi trường vật chất, sắp xếp

các khu vực trong lớp, ngoài lớp học đáp

ứng nhu cầu hứng thú của trẻ để trẻ thực

hành, trải nghiệm.

1.3

Giáo viên biết khuyến khích tạo điều

kiện cơ hội cho trẻ trải nghiệm, khám

phá dưới nhiều hình thức khác nhau.

2.1 hiện mối quan hệ thân thiện giữa trẻ vớiTrẻ thường xuyên được giao tiếp thể

trẻ và trẻ với người xung quanh

2.2

Trẻ tích cực hoạt động, sáng tạo trải

nghiệm, khám phá, hứng thú tham gia

các hoạt động

Qua bảng khảo sát cho thấy giáo viên chưa có sự đổi mới, chưa sáng tạo trongviệc tổ chức xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, giao tiếp của

giáo viên với trẻ và những người khác chưa thực sự tích cực Tỷ lệ giáo viên biết

sắp xếp các khu vực trong nhà trường và xây dựng môi trường vật chất trong vàngoài lớp học đáp ứng nhu cầu hứng thú của trẻ thực hành, trải nghiệm còn thấp,giáo viên chưa biết kích thích tạo điều kiện, cơ hội cho trẻ được trải nghiệm,khám phái dưới nhiều hình thức Tỷ lệ trẻ biết giao tiếp thể hiện mối quan hệgiữa trẻ với trẻ và trẻ với người xung quanh còn thấp Trẻ chưa tích cực hoạtđộng sáng tạo, trải nghiệm, khám phá, chưa hứng thú tham gia vào các hoạtđộng

Để khắc phục những hạn chế trên tôi quyết định lựa chọn các giải pháptrọng tâm để thực hiện có hiệu quả như sau:

2 3 Các biện pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề:

Với thực trạng trên để nâng cao chất lượng xây dựng và sử dụng môitrường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, Tôi đã nghiên cứu tìm tòi sáng tạo và ápdụng các biện pháp mới nhằm nâng cao chất lượng chung của nhà trường, củagiáo viên và trẻ trong xây dựng và sử dụng môi trường trong năm học như sau:

2.3.1 Biện pháp 1: Làm tốt công tác bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận

thức, hiểu biết của giáo viên về nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:

Làm tốt công tác bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết của giáoviên về nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đóng vaitrò vô cùng quan trọng, đây được coi là biện pháp then chốt, bởi vì đội ngũ cán

bộ giáo viên là những người trực tiếp xây dựng và hướng dẫn cho trẻ sử dụngmôi trường một cách có hiệu quả, là những tấm gương về sự thân thiện, lòngnhân ái, sự hợp tác, chia sẻ cho trẻ học tập và noi theo, là lực lượng quyết địnhchất lượng chăm sóc, giáo dục trong trường mầm non

* Bồi dưỡng thông qua tổ chức các lớp chuyên đề, cung cấp tài liệu:

- Căn cứ vào hướng dẫn và chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻlàm trung tâm của Phòng GD&ĐT triển khai trong năm học 2017-2018, căn cứ vào hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2018-2019 tôi đã phân công nhiệm vụ chođồng chí Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn lên kế hoạch để tổ chức họctập, thực hành nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm choCBGV trong trường tham gia học và thực hành Yêu cầu các nội dung cần đạtđược đó là:

+ Cán bộ giáo viên trong trường phải nắm chắc được vai trò của việc xâydựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm đối với sự phát triển toàn diện của trẻ

+ Yêu cầu của việc tổ chức xây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm phù hợp

và sử dụng có hiệu quả

+ Tầm quan trọng, mục tiêu, nội dung phương pháp…xây dựng môi trườnggiáo dục cho trẻ ở các lứa tuổi

- Trong quá trình triển khai các nội dung chuyên đề, tôi chỉ đạo triển khaidưới hình thức phát huy tính tích cực của người học, chia lớp ra thành các nhómtheo khối: Nhà trẻ, 3 tuổi, 4 tuổi, 5 tuổi và đưa ra các câu hỏi để các nhóm thảoluận và thống nhất đưa ra đáp án cử đại diện tổ trình bày đáp án, các nhóm khác

bổ sung nếu nhóm đã trả lời chưa đầy đủ Từ đó cán bộ giáo viên sẽ hiểu sâu vànhớ lâu từng nội dung và đưa vào thực hiện sẽ đạt hiệu quả tốt hơn

Ví dụ câu hỏi:

+ Đồng chí hiểu thế nào là môi trường GD lấy trẻ làm trung tâm

+ Xây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm gồm những nội dung gì?

+ Xây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm có tác dụng như thế nào đối với

sự phát triển của trẻ Mầm non?

+ Đ/c hãy thiết kế xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm củanhóm lớp mình

- Bên cạnh thảo luận, ôn luyện về kiến thức chúng tôi đã phân công cácnhóm thực hành xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm bên tronglớp học về tận dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương, nguyên liệu phế thải

để giáo viên và trẻ làm đồ dùng đồ chơi, bố trí sắp xếp các khu vực chơi trongcác nhóm lớp mình phụ trách Hoặc tổ chức một hoạt động cho trẻ được hoạtđộng, giao tiếp, chia sẻ, hợp tác và được thể hiện mình trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

- Nhận thức đúng sẽ giúp cho hành động đúng Để thực hiện biện pháp này,ban giám hiệu nhà trường đã tích cực:

+ Đăng lý mua tài liệu với Phòng GD&ĐT, sưu tầm tìm tài liệu, sách báo,tập san…viết về nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâmcho toàn trường học tập nghiên cứu

+ Mở video hình ản thực tế xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm trường Mầm non Yên Trường, Định Tiến, Định Long đã đạt giải nhất, giảinhì, giải ba cấp Tỉnh trong năm học 2017-2018; Truy cập những tranh ảnh, đồdùng… trên mạng, Itenet, đĩa chiếu cho chị em xem về quy trình, nguyên tắc,thiết kế (cách sắp xếp bố trí môi trường giáo dục và cách làm từ những nguyênvật liệu có sẵn ở địa phương…để cho sự sắp xếp phù hợp với từng góc chơi,từng chủ đề)

+ Mở hội thảo chuyên đề cho cán bộ giáo viên cùng tham gia hưởng ứngthảo luận về nội dung thực hiện

- Xây dựng tổ chức các giờ dạy mẫu và cách sắp xếp bố trí của các lớp.Đặc biệt là hai lớp điểm thay đổi vị trí, thay đổi theo chủ đề, đồ dùng đồ chơiphải phù hợp với chủ đề, giúp trẻ dễ lấy và hoạt động thoải mái…nhằm pháttriển tư duy của trẻ

Kết quả: 100% cán bộ giáo viên trong trường đã tham gia học tập, thảo

luận, thực hành xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâmmột cách nghiêm túc, chất lượng và áp dụng xây dựng và tổ chức cho trẻ hoạtđộng trong môi trường giáo dục một cách hiệu quả, có chất lượng

* Bồi dưỡng thông qua tổ chức hội thi Xây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm:

Theo kế hoạch thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻlàm trung tâm trong các trường mầm non” giai đoạn 2016-2020, nhà trường,bám sát vào các tiêu chí ”Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” đãlàm và chưa làm được trong năm học 2017-2018, năm học 2018-2019 mộttrong những nhiệm vụ quan trọng được thể hiện trong kế hoạch đó là: “Nhàtrường chỉ đạo tổ chức thi trực tiếp tại các nhóm, lớp Các nhóm, lớp ghi hìnhảnh về môi trường và hình ảnh sử dụng môi trường giáo dục trẻ trong trườngmầm non gửi về trường để chấm điểm Qua kết quả hội thi chọn những nhóm,lớp tiêu biểu tổ chức hội nghị chia sẻ kinh nghiệm trong nhà trường và quayVideo ghi lại các hình ảnh của hội thi.

Xác định được rằng việc tổ chức tốt hội thi sẽ nâng cao nhận thức và nănglực cán bộ quản lý, giáo viên mầm non trong việc tổ chức xây dựng và sử dụngmôi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm phù hợp điều kiện cụ thể của trường,lớp, địa phương Đẩy mạnh việc xây dựng và tổ chức hoạt động cho trẻ họcbằng chơi, bằng trải nghiệm trong môi trường giáo dục bên trong và ngoài lớpvới nhiều góc chơi phong phú, đa dạng về đồ dùng đồ chơi giúp trẻ mầm nonvui chơi an toàn, sáng tạo, được trải nghiệm nhiều hơn nhằm ôn lại những kiếnthức, kỹ năng, phát triển thể chất, ngôn ngữ, tình cảm xã hội góp phần nhằmhình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người Đặc biệt huy động

sự tham gia của cha mẹ trẻ và cộng đồng trong việc xây dựng môi trường và tổchức các hoạt động cho trẻ trong nhà trường

- Trước khi tổ chức hội thi:

+ Xây dựng kế hoạch tổ chức hội thi:

Tôi cùng BGH đã thảo luận xây dựng kế hoạch tổ chức hội thi cấp trườngđảm bảo các yêu cầu, nôi dung của hôi thi Để kế hoạch đưa vào thực hiện cóhiệu quả, sát thực với nhà trường, trước khi lên kế hoạch tổ chức hội thi, tôi đãsuy nghĩ và đặt ra nhiều câu câu hỏi rút ra từ kinh nghiệm tổ chức các hội thi củacác năm học trước như: Nhà trường chưa làm được những việc gì? những việc

gì đã làm nhưng chưa mang lại hiệu quả cao? nguyên nhân tại sao?

Khi lên kế hoạch, tôi đã thảo luận, thống nhất trong Ban giám hiệu cần xácđịnh rõ mục tiêu, việc làm ưu tiên, chiến lược, cách tổ chức công việc, giao tráchnhiệm, xác định lịch trình thời gian cho từng công việc, sắp đặt nguồn lực vàđiều phối các hoạt động có hiệu quả, xác định các bước để chuẩn bị lên kế hoạchcông việc như sau:

Xác định các việc làm cần thiết; xác định sản phẩm của mỗi việc làm Ước tính thời gian cần thiết để thực hiện mỗi việc làm

Ước tính giá thành cho mỗi việc làm

Xác định ai sẽ là người chịu trách nhiệm cho mỗi việc làm

Tổ chức giám sát việc thực hiện

+ Nhà trường triển khai kế hoạch đến toàn thể cán bộ giáo viên được bànbạc, thảo luận, thống nhất và đưa vào thực hiện Hội thi được tổ chức với 4 nộidung thi cụ thể: Xây dựng môi trường bên ngoài lớp học; xây dựng môi trườngbên trong lớp học; xây dựng môi trường xã hội và khai thác, sử dụng môitrường Để hội thi đạt hiệu quả, Ban giám hiệu chúng tôi hướng cho giáo viên

hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của công tác chuẩn bị về môi trường vật chất vàmôi trường xã hội Cần tạo cho trẻ tâm thế, thích thú tham gia vào các hoạt độngmột cách tích cực, thoải mái, mạnh dạn, tự tin

+ Từ mục đích yêu cầu, nội dung của cuộc thi, giáo viên các nhóm lớp đãkhéo léo, tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh của nhóm lớp mình hỗ trợcùng chuẩn bị thu lượm nguyên vật liệu để cô và trẻ làm đồ dùng đồ chơi, hỗ trợkinh phí, hỗ trợ ngày công đến trường cùng cô giáo cắt, khoan lốp xe, sơn sửa

đồ dùng dụng cụ trong và ngoài nhóm lớp, đóng các giá treo cho trẻ chơi bánhàng, chuẩn bị dụng cụ, đạo cụ

+ Trước khi tổ chức hội thi 2 ngày, tôi gửi giấy mời Chính quyền, các banngành đoàn thể và Ban chấp hành hội phụ huynh toàn trường và các nhóm lớp.Bên cạnh đó thông báo rộng rãi trên loa truyền thanh xã để phụ huynh và nhândân biết được thời gian tổ chức

- Khi tổ chức hội thi: Tôi chỉ đạo các nhóm lớp mời toàn thể các bậc phụhuynh đến dự, nhiều phụ huynh còn đến sớm để giúp cô và trẻ chuẩn bị các đồdùng, dụng cụ chuẩn bị đồng phục, trang phục, trang điểm cho các cháu hộithi đã thu hút các bậc ông, bà, cha mẹ đến cổ vũ động viên nhiệt tình Được thấycon mình khỏe mạnh, nhanh nhẹn khéo léo tham gia các hoạt động một cách tíchcực, ai cũng khen ngợi, phụ huynh rất phấn khởi, tự hào Qua đó các bậc phụhuynh càng thêm tin tưởng và hiểu sâu sắc thêm về ý nghĩa, tầm quan trọng củaviệc xây dựng môi trường giáo dục đối với sự phát triển của trẻ Phụ huynh cũng

đã nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm trong việc cộng tác với nhàtrường để chăm sóc giáo dục các cháu

Được thấy nhà trường tổ chức hội thi với môi trường giáo dục xanh, sạch,đẹp, an toàn, đa dạng, phong phú và hấp dẫn, các cháu được hoạt động tự tin,mạnh dạn, giao tiếp lễ phép, các vị đại biểu, các vị phụ huynh rất hài lòng vàủng hộ nhà trường kinh phí và động viên tinh thần để nhà trường tiếp tục thựchiện tốt nhiệm vụ

- Qua kết quả hội thi cấp trường, nhà trường họp hội đồng, nhận xét những

ưu, nhược điểm của các nhóm lớp Từ đó chỉ đạo giáo viên các nhóm lớp bổsung, khắc phục các nhược điểm để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm trong trường mầm non phong phú hơn

Ví dụ: Lớp 4 tuổi A1 bảng tuyên truyền chưa đầy đủ nội dung, hình thức chưa

phong phú, tôi đã giao nhiệm vụ cho đồng chí Phó Hiệu trưởng cùng với giáo viênchủ nhiệm thiết kế hình thức bằng các hình hài ngộ nghĩnh, bổ sung đầy đủ các nộidung tuyên truyền để phụ huynh nắm bắt được đầy đủ thông tin về thời gian và lịchhoạt động một ngày của bé ở trường, chương trình học, tình trạng sức khỏe, cácchuyên đề trọng tâm, nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ đúng độ tuổi

Đối với môi trường bên ngoài: Ban giám hiệu chúng tôi nêu cao tinh thầntrách nhiệm, gương mẫu đi đầu trong mọi công việc cải tạo, bổ sung trang trímôi trường từ kẻ, vẽ, cải tạo các khu vui chơi, các vườn trường chúng tôi đềutham gia và chỉ đạo cán bộ, giáo viên, nhân viên và vận động phụ huynh cùnglàm và cố gắng hoàn thành mọi công việc đã đặt ra theo kế hoạch

* Kết quả:

- Nhờ chuẩn bị tốt các điều kiện nên hội thi cấp trường đã thành công tốtđẹp Kết quả có 1 lớp đạt giải nhất, 2 giải nhì, 3 giải ba, 2 giải khuyến khích.Qua hội thi đã tuyên truyền mạnh mẽ về chuyên đề “Xây dựng trường mầm nonlấy trẻ làm trung tâm” Là một trong các hình thức giúp giáo viên đẩy mạnh nộidung đổi mới phương pháp dạy học theo quan điểm giáo dục “lấy trẻ làm trungtâm”; tuyên truyền vận động được phụ huynh và cộng đồng tham gia hỗ trợcùng nhà trường có được những điều kiện tốt nhất góp phần nâng cao chất lượngchăm sóc và giáo dục trẻ

2.3.2 Biện pháp 2: Công tác tham mưu với địa phương để đầu tư xây dựng, tu sửa Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:

- Vào đầu năm học ban giám hiệu đã tiến hành khảo sát nắm tình tình cơ sởvật chất, trang thiết bị của nhà trường Sau khi nắm rõ thực trạng, Tôi đã lập tờtrình đề nghị UBND xã xây dựng, tu sửa cơ sở vật chất như: Lát lại khu bếp, trátlại và lăn sơn tường các phòng học, phòng chức năng Đi kèm cùng với tờ trình

là dự toán tất cả các hạng mục, các thiết bị cần thay thế để đảm bảo cho các cháubước vào năm học mới được an toàn

Bên cạnh đó, thực hiện phương châm “Mưa dầm thấm lâu” nên các cuộchội nghị Đảng ủy mở rộng thường kỳ, cuộc họp Hội đồng nhân dân xã, và cáchội nghị khác tôi đều tham gia phát biểu Một mặt là báo cáo về kết quả hoạtđộng của nhà trường mặt khác kiến nghị để Địa phương quan tâm đầu tư xâydựng cơ sở vật chất, trang thiết bị cho nhà trường Từ sự tham mưu tích cực củatôi, địa phương đã thành lập đoàn khảo sát thực tế tại trường, mời Ban đại diệnPhụ huynh và Ban giám hiệu trường cùng tham gia Đi cùng đoàn khảo sát bảnthân Tôi đã trực tiếp giới thiệu, phân tích, chỉ ra các hạng mục, các vị trí, cácthiết bị đã hư hỏng, không hợp lý một cách có khoa học

Ví dụ: Khi khảo sát đến khu vực nhà bếp, tôi giải trình: Nhà bếp chưa được

lát gạch hoa sẽ không đảm bảo vệ sinh cho các cô khi chế biến thực phẩm, khôngđảm bảo bếp ăn tập thể theo quy định, vì vậy cần lát lại khu bếp

Hoặc: Tường của các nhóm lớp, các phòng chức năng đã lở, ngấm ẩm ->khi giá góc và các loại tủ tài liệu kê sát tường sẽ làm nhanh hỏng tủ, đồ dùng đồchơi, tài liệu; khi tường lở sẽ rất bụi bẩm mất vệ sinh ảnh hưởng đến sức khỏecủa trẻ; mặt khác khi giáo viên trang trí không đảm bảo tính thẩm mỹ, các hìnhảnh dán sẽ nhanh bị bong hỏng

Ban khảo sát thiết kế của xã cũng thấy được những vị trí, những thiết bị nhàtrường đưa ra, đề nghị là hoàn toàn hợp lý và đã họp báo cáo Đảng ủy - UBND Xãtiến hành xây dựng, tu sửa Cơ sở vật chất, trang thiết bị cho nhà trường

* Kết quả: UBND xã đã tổ chức thực hiện lát bếp lại cho nhà trường tại

khu bếp nấu; đóng trần, ốp gạch tường khu bếp nấu, Xây các bồn cây trong sântrường; trát lại và lăn sơn mới tường phòng học, các phòng chức năng, nhờ cótường mới nên việc trang trí trong và ngoài tường các lớp học đạt thẩm mỹ caohơn; tu sửa, lát lại sân chơi và lát các phòng gạch bị bong

2.3.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên khai thác sử dụng môi trường giáo dục một cách hiệu quả, tránh lãng phí:

* Xây dựng và tổ chức sử dụng môi trường xã hội:

Đối với môi trường xã hội, tôi chỉ đạo các nhóm lớp phải xây dựng mộtmôi trường học tập vui chơi cho các cháu thực sự đoàn kết Mỗi cán bộ, giáoviên phải gương mẫu đối với trẻ, thực sự là một tấm gương cho trẻ học tập Giáoviên gương mẫu từ những cử chỉ, lời nói, tác phong, đi đứng, ăn mặc Đối vớitrẻ phải nhẹ nhàng, âu yếm, gần gũi, yêu thương tôn trọng, đối xử công bằng vớitrẻ đúng mực Trong năm học chúng tôi gắn cùng với phát động phong trào thiđua là các nội dung về xây dựng môi trường xã hội thân thiện, an toàn, cởi mởgắn với tiêu chí xếp loại thi đua để giáo viên nêu cao tinh thần trách nhiệm độngviên trẻ cùng cô thực hiện tốt các phong trào Các nội dung này được in thànhcác câu khẩu hiệu và được trang trí bằng các hình ảnh ngộ nghĩnh phù hợp vớinội dung và gắn ở các vị trí quan sát

Ví dụ: Các nội dung: “Bé vui đến trường, cô vui đón bé”; “Cô mẫu mực,

Bé chăm ngoan”; “Ngôi trường là nhà, cô giáo là mẹ, các cháu là con”; “Nói lờihay, làm việc tốt”; “Bé vui khoẻ-Cô hạnh phúc”; “Trường mầm non-Ngôi nhà

ấm áp của bé”; “ Chúng mình hãy lắng nghe và chia sẻ”; “Kết nối vòng tay yêuthương”

Nhờ những phát động như trên, dần dần những hành vi chưa gương mẫucủa cán bộ, giáo viên, nhân viên đã chấm dứt, hành vi lời nói của giáo viên vớigiáo viên, giáo viên với trẻ nhẹ nhàng thân thiện hơn, cô không nói to trong giờnghỉ của trẻ, không đi xe trong sân trường, ăn mặc lịch sự kín đáo, khi giao tiếp,trao đổi, trò chuyện với phụ huynh, với trẻ, với mọi người xung quanh đúngphong cách nhà giáo

Đối với các cháu trong giờ học cũng như trong giờ chơi, tôi chỉ đạo giáoviên tổ chức thực hiện đảm bảo được môi trường giao tiếp thân thiện, hòa đồng,

ấm cúng, cởi mở tạo cơ hội, điều kiện cho trẻ được giao tiếp với nhau, tôn trọngtrẻ Trong giờ đón trả trẻ giáo viên gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh phải thể hiệntình cảm thân thiện, cởi mở và mẫu mực Quan hệ giữa cô và trẻ thể hiện tìnhthương yêu, tôn trọng, tin tưởng, đối xử công bằng với trẻ Quan hệ giữa trẻ vớitrẻ thể hiện sự hợp tác, thân thiện, cô giáo đưa các cháu đi dần vào nề nếp, thóiquen như: có tinh thần tập thể, đoàn kết, biết thương yêu, nhường nhịn lẫn nhau,trong cách xưng hô giao tiếp phải luôn xưng tôi với bạn, nếu bạn ngã biết đếngiúp đỡ bạn, nâng bạn đứng dậy…

Ngoài ra tôi chỉ đạo giáo viên tổ chức một ngày ở trường của trẻ, cô giáophải tạo điều kiện tất cả trẻ đều được tham gia các hoạt động học tập, vui chơi, ăn,ngủ, vệ sinh để trẻ bọc lộ cá tính, sở thích, cách ứng xử, lời ăn, tiếng nói củamình Chỉ đạo tất cả giáo viên phải linh hoạt sáng tạo, có nhiều hình thức, thủthuật, biện pháp hay để tổ chức, hướng dẫn trẻ hoạt động, khơi gợi ở trẻ tính tò

mò ham hiểu biết, thích khám phá những điều mới lạ, luôn gần gũi và uốn nắnnhững sai sót của trẻ trong mọi hoạt động, hành vi, lời nói, nhằm để kích thíchtrẻ chủ động, tích cực tham gia hoạt động Điều này rất phù hợp với đặc điểmtâm, sinh lý của trẻ mầm non là mau nhớ nhưng cũng chóng quên Tổ chức chotrẻ hoạt động, trải nghiệm với môi trường giáo dục có nhiều ưu thế nâng cao về