Giúp trẻ nhận biết, phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng sẽ giúp trẻnhận biết và phân biệt đúng màu sắc xanh, đỏ, vàng của các đồ dùng đồ chơi.Việc giúp trẻ nhận biết phân biệt tốt ba màu cơ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NHƯ XUÂN
TRƯỜNG MẦM NON YÊN CÁT
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG TUỔI NHẬN BIẾT,PHÂN BIỆT TỐT 3 MÀU XANH,ĐỎ,VÀNG
Người thực hiện: Lê Thị Hiền A Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Yên Cát SKKN thuộc lĩnh vực: Phát triển nhận thức Môn: Nhận biết,phân biệt.
Trang 216 Tạo môi trường giúp trẻ nhận biết tốt màu xanh,đỏ,vàng 8-14
17 2.3.4 Dạy trẻ phân biệt màu thông qua quan sát trẻ để tìm 14-15 hiểu khả năng tư duy nhận biết phân biệt màu sắc của trẻ
18 2.3.5 Phối hợp giữa nhà trường và gia đình giúp trẻ nhận 15-16 biết và phân biệt 3 màu xanh,đỏ,vàng
Nhưng với trẻ ở lứa tuổi mầm non học ở đây là trẻ học những gì ? Họcnhư thế nào để hình thành nhân cách toàn diện cho một con người sau này củatrẻ, với tôi trẻ cần phải có tri thức từ lúc ban đầu Vì vậy tôi thấy: "Nhận biếtphân biệt tốt ba màu xanh, đỏ, vàng " ở lứa tuổi mầm non vô cùng quan trọng
Trang 3Mọi sự vật hiện tượng như (Cõy cối, trời đất, con người, động vật…)đều cú màu sắc Màu sắc của sự vật hiện tượng sinh ra từ đõu? Cõu hỏi nàykhụng ai trả lời được, chỉ biết rằng từ khi con người sinh ra đó thấy mọi sự vật,hiện tượng đều mang một màu sắc riờng biệt phong phỳ và đa dạng.
Nhờ cú màu sắc mà con người nhỡn nhận cuộc sống, sự vật hiện tượngthờm phong phỳ và đa dạng Giả sử mọi sự vật hiện tượng chỉ cú một màu duynhất thỡ cuộc sống của con người sẽ như thế nào? liệu con người cú tồn tại đượckhụng? Và nếu tồn tại được thỡ cuộc sống cú cũn phong phỳ đa dang?
Núi như thế để khẳng định : “Màu sắc trong tự nhiờn rất quan trọng đối với cuộc sống con người” [2]
Màu sắc quan trọng đối với đời sống con ngời thì màu sắc lạicàng quan trong hơn nữa đối với trẻ nhỏ
Khi mới sinh ra, trẻ chỉ nhận ra màu đen và trắng, nhng càng lớntrẻ càng nhận ra nhiều màu sắc hơn Đối với lứa tuổi nhà trẻ 24- 36tháng, trẻ chỉ có thể nhận biết, phõn biệt đợc ba màu cơ bản Đó là màuxanh, đỏ, vàng
Giúp trẻ nhận biết, phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng sẽ giúp trẻnhận biết và phân biệt đúng màu sắc xanh, đỏ, vàng của các đồ dùng
đồ chơi.Việc giúp trẻ nhận biết phân biệt tốt ba màu cơ bản xanh, đỏ,vàng còn là bớc đầu giúp trẻ phát triển lĩnh vực thẩm mĩ, là nền tảngvững chắc để sau này trẻ sẽ nhận biết, phân biệt đợc nhiều màu sắckhác ở các độ tuổi tiếp theo của trẻ
Chính vì thế việc giúp trẻ 24 – 36 tháng tuổi biết nhận biết vàphân biệt, ba màu xanh, đỏ, vàng là rất quan trọng và cần thiết Vỡ vậytụi đó mạnh dạn chọn đề tài:
“ Một số biện phỏp giỳp trẻ 24 - 36 thỏng tuổi nhận biết tốt 3 màu
xanh, đỏ, vàng.”
1.2 Mục đớch nghiờn cứu
- Giỳp trẻ 24 – 36 thỏng tuổi nhận biết tốt 3 màu cơ bản : Xanh – Đỏ - Vàng thụng qua cỏc hoạt động ở lớp
1.3 Đối tượng nghiờn cứu
- Căn cứ vào yờu cầu của đề tài tụi chọn đối tượng nghiờn cứu là cỏc hoạt động cho trẻ 24 -36 thỏng tuổi
1.4 Phương phỏp nghiờn cứu
1 Nghiờn cứu cơ sở lý luận về sự nhận thức của trẻ trong quỏ trỡnh cho trẻnhà trẻ nhận biết phõn biệt được 3 màu cơ bản
2 Điều tra thực trạng cỏc biện phỏp hướng dẫn cho trẻ 24 -36 thỏng tuổi
Trang 43 Xõy dựng cỏc biện phỏp cho trẻ phõn biệt màu sắc
4.Tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm khẳng định tớnh khả thi và hiệuquả cỏch sử dụng cỏc biện phỏp, bài tập thực nghiệm trong hoạt động chung chotrẻ nhà trẻ 24-36 thỏng tuổi
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lớ luận
- Trẻ mầm non đặc biệt là lứa tuổi 24 - 36 thỏng tuổi ngụn ngữ, nhận thứccũn rất non nớt Trẻ đang tuổi học ăn học núi nờn cỏi gỡ cũng chỉ là mở đầu.Nhận biết thế giới xung quanh cũn mờ nhạt và chưa rừ ràng Trẻ học rồi đấy,mai lại quờn Đú là đặc điểm của trẻ
-Trẻ lứa tuổi 24 -36 thỏng tuổi chưa nhận biết được rừ cỏc màu cơ bản Trẻnhỡn màu xanh thỡ núi màu vàng, nhỡn thấy vật màu vàng lại núi màu đỏ
Thực tế ở lớp tôi việc nhận biết và phân biệt ba màu xanh,
đỏ, vàng của trẻ là không đồng đều, đặc điểm tâm, sinh lí của mỗitrẻ lại khác nhau Có trẻ nhận biết phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng rấttốt, tôi cầm bất cứ đồ dùng, đồ chơi nào trên tay mang một trong ba màutrên cháu đều nhận biết đợc đúng màu khi đợc cô hỏi, khi tôi cầm ba đồchơi có ba màu xanh, đỏ, vàng yêu cầu cháu phân biệt màu thì cháuchọn rất chính xác đồ dùng có màu theo yêu cầu của cô
Nhng cũng có nhiều trẻ khả năng nhận biết phân biệt màu cònhạn chế nh: Màu xanh thì lại nói là màu vàng, khi cô yêu cầu chọn đồchơi màu đỏ thì lại chọn đồ chơi mang màu xanh(Ví dụ: Cô cầm quảbúng màu xanh hỏi trẻ “Quả búng này màu gì?” Trẻ trả lời cô “Quả búngmàu vàng” hay khi cô yêu cầu trẻ “chọn cho cô quả búng đỏ” thì trẻ lạichọn con cá màu xanh)
Trong những năm học vừa qua tôi đã cố gắng rất nhiều trong việcdạy trẻ nhận biết, phân biệt ba màu cơ bản xanh, đỏ, vàng thông quacác bộ môn: “Nhận biết tập nói”, “Nhận biết phân biệt”, “Hoạt động với
đồ vật”, “Thể dục”, “Tạo hỡnh” Tôi rèn cho trẻ kỹ năng nhận biết phânbiệt màu chủ
yếu thông qua tiết nhận biết phân biệt và lồng ghép, tích hợp nhậnbiết phân biệt thông qua các tiết học khác Ngoài ra tôi còn dạy trẻ nhậnbiết phân biệt màu xanh, đỏ, vàng thông qua các hoạt động ngoài tiếthọc Nhng do sự nhận biết phân biệt ba màu này của trẻ không đồng
đều, do sử dụng đồ dùng trực quan cha phong phú, tôi chỉ đầu t vào
Trang 5ngôn ngữ mà cha chú ý nhiều đến lĩnh vực phát triển nhận thức vềnhận biết phân biệt màu nên số trẻ nhận biết phân biệt màu chanhiều.
2.2.Thực trạng
Năm học 2017 – 2018 tụi được phõn cụng dạy lớp 24 -36 B Trong quatrỡnh thực hiện đề tài tụi cú gặp 1 số những thuận lợi và khú khăn sau:
1 Thuận lợi
- Đa số trẻ đi học rất đều
- Trẻ được phõn chia theo đỳng độ tuổi
- Nhà trường luụn quan tõm, sõu sỏt chỉ đạo chuyờn mụn
- Thường xuyờn tổ chức cỏc buổi kiến tập để giỏo viờn học tập trao đổi kinh nghiệm
- BGH luụn chỳ ý tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất, thời gian để giỏo viờnnhà trường tham gia học tập và bồi dưỡng chuyờn mụn
- Là một giỏo viờn tụi luụn yờu nghề, yờu trẻ, khụng ngại học hỏi tỡm tũi phương phỏp mới
- Trẻ ở xung quanh thị trấn, nờn đi học đều
2- Khú khăn:
- Vỡ cỏc chỏu bắt đầu đi học nờn cũn khúc nhiều chưa thớch nghi với điềukiện sinh hoạt của lớp nờn cũn bỡ ngỡ Mỗi chỏu lại cú những sở thớch và cỏ tớnhkhỏc nhau
- Số trẻ đụng 36 trẻ mà diện tớch lớp thỡ chật hẹp
- Đồ dựng đồ chơi cũn hạn chế
- Phụ huynh chưa chỳ ý quan tõm tới dạy trẻ nhận biết 3 màu mà chỉ chỳ ý tới là trẻ hỏt được bài hỏt gỡ, cú thuộc bài thơ nào khụng
2.2.3 Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sỏt.
Khảo sỏt về khả năng nhận biết ba màu: xanh, đỏ, vàng thụng qua cỏc hoạt động lớp tụi cú 36 trẻ:
Trang 62 Trẻ nhận biết, phân
biệt màu thông qua
hoạt động ngoài tiết
học
3 Trẻ nhận biết, phân
biệt màu thông qua
tạo môi trờng
đỏ, vàng càng dễ dàng và hiệu quả hơn
* Thụng qua lĩnh vực phỏt triển ngụn ngữ
Trang 7Theo từng chủ đề, tôi lựa chọn, sử dụng các đồ chơi, tranh ảnh,vật thật có màu xanh, hoặc màu đỏ hoặc màu vàng để trẻ gọi tên đồvật kèm theo màu sắc Khi cho trẻ chơi trò chơi để luyện cho trẻ phát âmtôi chọn trò chơi có đồ dùng trực quan mang màu sắc xanh, đỏ, vàngcho trẻ đợc cầm, đợc chọn theo yêu cầu của cô để trẻ phát âm.Từ đó trẻ
sẽ hứng thú học hơn và việc lồng ghép, tích hợp nhận biết màu sắc sẽthuận tiện hơn và trẻ sẽ khắc sâu t duy ghi nhớ hơn
Ví dụ 1:
NBTN “Các đồ dùng trong gia đình: Bát, cốc” tôi chọn cái bát màu
đỏ, cái cốc màu xanh cho trẻ quan sát và tập nói Khi cho trẻ quan sát tậpnói tôi không quên hỏi trẻ câu “Cái bát, cốc màu gì?” và cho trẻ phát âmnhiều lần “bỏt màu đỏ” “Cốc màu xanh” từ đó giúp trẻ nhận biết màuxanh, đỏ
Trò chơi chọn đồ dùng theo yêu cầu của cô Tôi chuẩn bị đồ dùnggia đình cho trẻ - đồ chơi bằng nhựa( Bát, cốc có các màu xanh, đỏ, vàyêu cầu trẻ chọn cái bát, cái cốc rồi hỏi trẻ về màu sắc và cho trẻ phát âm
Ví dụ: “Chọn cho cô cái bát” “Cái bát có màu gì? Cho trẻ phát âm
“Cái bát màu đỏ…
* Thụng qua lĩnh vực phỏt triển nhận thức
Tôi sử dụng các đồ dùng, đồ chơi có màu sắc khác nhau, các dạngkích thớc to nhỏ khác nhau, để giúp trẻ dễ nhận biết, phân biệt và gây
sự tập trung chú ý của trẻ Lồng ghép đan xen các trò chơi tránh sự nhàmchán thờ ơ với đồ vật
Ví dụ:
Ở chủ đề thực vật chủ đề nhánh các loại rau, tiết NBPB “Quả
đậu, quả cà chua màu xanh, đỏ” Tôi cho trẻ nhận biết quan sát quả
đậu màu xanh, quả cà chua màu đỏ ( bằng vật thật) Sau đó tôi cho trẻchơi trũ chơi “Thi xem ai chọn đúng” cô nói tên quả hoặc nói màu sắctrẻ giơ quả lên và phát âm nhiều lần “Quả cà chua màu đỏ”, “quả đậumàu xanh” Để củng cố nhận biết màu xanh, màu đỏ tôi cho trẻ chơi trũchơi “quả rơi”: cô chuẩn bị các quả có màu xanh, đỏ Cô và trẻ cùng đọc
Trang 8Quả rơi, quả rơi Quả rơi ở đâu ? Quả rơi ở đây
Cô tung quả lên cho quả rơi xuống, trẻ nhặt quả, cô hỏi:
“con nhặt quả màu gì?” “quả gì đây ?”
Hay ở nhánh “Đồ dựng,trang phục của bộ trong mựa hố”, đề tài: nhậnbiết phân biệt ,màu đỏ, màu vàng” Tôi cho trẻ quan sát mũ, dộp Đểcủng cố nhận biết phân biệt màu đỏ màu vàng tôi cho trẻ chơi trò chơi “Tặng quà sinh nhật bạn bỳp bờ ”, cô nói sở thích của mình về cỏi mũ trẻchọn và phát âm về màu sắc của cỏi mũ Cô nói “Bạn bỳp bờ thớch đụidộp” trẻ cầm đụi dộp lên và nói “Đụi dộp màu đỏ” Sau khi trẻ chơi trò chơitĩnh tôi cho trẻ chơi đan xen một trò chơi động “Mang quà tặng sinh nhậtbạn bỳp bờ”, đội mặt trời đỏ sẽ mang dộp màu đỏ, đội mõy xanh sẽ mang mũmàu xanh lờn tặng, khi được chơi các trò chơi , trẻ trả lời nhanh, chính xáchơn về các màu sắc cô hỏi
* Thông qua hoạt động kể chuyện , đọc thơ
Tôi gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều thủ thuật khác nhau: dùngtranh ảnh, vật thật cú màu sắc xanh, đỏ, vàng, câu đố, bắt ch-ớc tiếng kêucủa con vật để lôi cuốn trẻ vào giờ học say mê tích cực
Ví dụ : Khi dạy bài thơ “Chú gà con”
Ở lần đọc thứ 2, thay vì đọc thơ qua tranh tôi đã đọc qua mô hình:
1 mâm tròn màu trắng, trên mâm có 5 - 6 chú gà con đang mổ thóc,trông ngộ nghĩnh, đáng yêu những chú gà này có màu xanh và màuvàng, khi đàm thoại với trẻ tôi sẽ chú ý lồng ghép tích hợp hỏi trẻ về màusắc của các chú gà con: Chú gà con có màu gì?, cho trẻ trả lời và phát
âm nhiều lần: “Gà con màu xanh”, “Gà con màu vàng”
Trang 9Hỡnh ảnh đàn gà con
* Thụng qua hoạt động thể dục :
Tôi lồng ghép tích hợp cho trẻ nhận biết màu sắc và gọi tên cácdụng cụ đồ dùng trong tiết học nh: Quả bóng màu xanh(đỏ), Vòng màuvàng(đỏ), gậy thể dục màu xanh…
* Thụng qua hoạt động với đồ vật:
Qua tiết xếp hỡnh tôi không chỉ rèn luyện kỹ năng nh xếp chồng ,xếp cạnh mà còn tích hợp để nhận biết phân biệt màu thông qua đồdùng Đặt các câu hỏi gợi mở: “khối gỗ màu gì?” “khối gỗ để làm gì?”
Thông qua mỗi nhánh trong chủ đề tôi chọn một màu duy nhất cho trẻhoạt động để từ đó khắc sâu ghi nhớ về màu sắc cho trẻ về ba màu này
Ví dụ:
Trong chủ đề “gia đỡnh thõn yờu của bộ ” cú nhánh “đồ dựng gia đỡnh”
“Xếp cỏi giường” Tôi chọn khối cho trẻ xếp là khối màu vàng, “Xếp cỏi ghế”Tụi chọn khối màu đỏ cho trẻ xếp, “Xếp ngụi nhà” tụi chọn khối màu xanh chotrẻ xếp Trong quá trình trẻ xếp tôi hỏi trẻ về màu sắc và cho trẻ phát âm “Khối gỗ màu vàng, màu xanh , màu đỏ”
Qua tiết tạo hỡnh tụi chọn ba màu cơ bản xanh, đỏ, vàng cho trẻ nặn nhằmgợi hỏi trẻ về màu sắc và từ đú khắc sõu ghi nhớ về ba màu này cho trẻ
Vớ dụ: Tiết nặn lỏ tụi chọn một màu xanh cho trẻ nặn, tiết nặn quả trũn tụi
chọn một màu đỏ, cũn tiết nặn quả dài thỡ lại chọn màu vàng
Trang 102.3.2 Dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu : Xanh, đỏ, vàng
thông qua các hoạt động ngoài tiết học:
* Thông qua các hoạt động vui chơi.
Trẻ đợc tiếp xúc với đồ chơi, các sự vật hiện tợng, đợc thể hiệnmình qua các “vai chơi” Vì thế tôi chọn những đồ chơi có màu xanh,
đỏ, vàng phù hợp với tụng góc để trẻ chơi, Và trong quá trình chơi tôi gợihỏi trẻ về màu sắc của đồ chơi để trẻ trả lời Từ đó trẻ lại đợc khắc sâukhả năng ghi nhớ màu xanh, đỏ, vàng
Ví dụ 1 :
Trò chơi: “ Lắp ghép, sữa chữa, bảo dỡng các phơng tiện giaothông đờng bộ” như (góc làm quen với thao tác vai - Chủ đề “Giaothông” ) Tôi luôn chú trọng đến các đồ chơi có màu sắc xanh, đỏ vàngchọn màu, làm các ô tô bằng đồ chơi có màu xanh, đỏ, vàng Tôi luôntạo ra các tình huống nh đặt các câu hỏi gợi mở : “con đang làm gì?” “Ôtô khách có màu gì ?” “Ô tô tải có màu gì? Khuyến khích trẻ nói nhiềucác câu “Ô tô khách màu vàng”, “Ô tô tải màu xanh”
Trang 11Hỡnh ảnh ụ tụ
Ví dụ 2: Trò chơi ở góc mở (Ai thông minh hơn)
Tuỳ vào từng chủ đề lớn và chủ đề nhánh, tôi lựa chọn trò chơi chotrẻ chủ yếu là trò chơi nhằm giúp trẻ nhận biết phân biệt màu Nh ở chủ
đề gia đình, chủ đề nhánh “Đồ dùng của bé” tôi cho trẻ chơi trò chơichọn trang phục phù hợp với sở thích của bé Trên ngời bé đang mặcváy màu gì thì cho trẻ chọn váy áo có màu đó để gắn lên mảng tờng.Trò chơi này vừa kích thích t duy sáng tạo của trẻ lại vừa giúp trẻ nhậnbiết phân biệt màu tốt hơn
Hay ở chủ đề nhánh “Con vật sống trong gia đình” cũng vậy.Tôi gắn hình ảnh ba ngôi nhà có màu xanh, đỏ, vàng và yêu cầu trẻchọn con vật có màu tơng ứng sẽ sống trong ngôi nhà(chuồng ) đó vàgắn lên mảng tờng phía tơng ứng
Trang 12Đối với chủ đề nhánh “PTGT đờng bộ” thì khó hơn một chút Tôigắn ba hình ô tô tải màu xanh, đỏ, vàng lên trớc và yêu cầu trẻ chọnhình vuông và hình chữ nhật có màu tơng ứng gắn lên mảng tờng đểghép thành hình ô tô tải.
* Thông qua mọi lúc mọi nơi
Khi cho trẻ chơi, thấy trẻ cầm bất cứ đồ chơi nào trên tay mà có bamàu trên thì tôi đều hỏi trẻ “ Con đang chơi đồ chơi gì? ” đồ chơi cómàu gì ” để trẻ trả lời Giờ ăn, giờ ngủ, tôi vui vẻ ân cần, nhẹ nhàng tròchuyện với trẻ Tôi giới thiệu thức ăn và hỏi: “ hôm nay con đợc ăn gì? ” “Canh thịt nấu với rau gì? Rau cải có màu gì? trẻ nhắc lại tên, màu sắccác loại rau
Giờ đón trả trẻ tôi, giờ chơi tự do tôi trò chuyện gần gũi trẻ đểnắm bắt đợc tâm lý của từng trẻ, khi trò chuyện tôi lấy một vài đồ chơi
có màu xanh, đỏ, vàng để rèn cho trẻ nhận biết Đây là thời điểm phù
Trang 13là những trẻ có kỹ năng nhận biết phân biệt màu cha thành thạo vì lúcnày số trẻ trong lớp đã ít đi, không đòi hỏi giáo viên phải tập trung nhiều
đến trẻ khác
Ví dụ: Vào buổi sáng tôi trò chuyện về nhỏnh Trường mầm non của
bộ thì tôi chú ý đến màu sắc của các loại đồ chơi để cho trẻ nhận biết.Con biết những loại đồ chơi gì? Cầu trượt, bập bờnh có màu gì?
Vào buổi chiều trớc khi trẻ ra về tôi hỏi trẻ về những việc trẻ làmtrong ngày: “con chơi trò chơi gì?” “ nặn đợc cái gì? ” “ xếp đợc cái gì?
” “ có màu gì? ”
Qua dạo chơi tham quan, trẻ tiếp xúc với thiên nhiên và những sựvật, hiện tợng xẩy ra xung quanh trẻ, tôi tạo điều kiện để trẻ đợc quansát, gợi hỏi để trẻ nói lên màu sắc của sự vật, hiện tợng đợc nghe , nhìnthấy
Ví dụ: Khi dạo chơi đến bên cây hoa loa kốn, Tôi hỏi trẻ: “cây gì
đây?” “đây là cái gì?” “ lá hoa có màu gì ? ” “ Bông hoa loa kốn có màugì ? ” Trẻ nhận biết màu sắc của cây và màu của bông hoa từ đó khắcsâu hơn cho trẻ về kỹ năng nhận biết phân biệt màu xanh, đỏ, vàng
Hỡnh ảnh cõy hoa loa kốn
Trang 142.3.3 Tạo môi trờng giúp trẻ nhận biết tốt màu xanh, đỏ, vàng.
Trẻ sống trong môi trờng tốt thì việc giúp trẻ nhận biết màusắc thuận lợi hơn, Tôi đã chú ý tạo môi trờng phong phú, đa dạng Đồchơi luôn luôn thay đổi tạo sự mới mẻ, hấp dẫn giúp trẻ lĩnh hội những gìtrẻ thấy, qua đó tạo cho trẻ sự chú ý say mê, yêu thích tìm tòi khámphá.Tuy nhiên màu của các đồ chơi vẫn chủ yếu là các màu xanh, đỏ,vàng
* Tạo môi trờng học tập trong lớp phù hợp với chủ đề.
Tuỳ theo chủ đề tháng, tôi sắp xếp đồ chơi gọn gàng đẹpmắt, ngang tầm với trẻ, thật hấp dẫn và thu hút trẻ Đồ chơi phong phú vớinhiều chủng loại mằu sắc chủ yếu của các đò chơi vẫn là màu xanh,
đỏ, vàng, phù hợp với từng chủ đề
Ví dụ 1:
Chủ đề nhánh: “Những con vật nuôi trong gia đình” ở các gócchơi tôi đã làm những đồ chơi tự tạo từ những phế liệu bằng nhựa nh:Con gà, con vịt, con lợn, chó mèo
Dùng quả bóng bàn hỏng, vỏ thạch dừa,chai làm các chú gà xinhxắn,có màu xanh, đỏ, vàng