Các phân họ Caesalpinioideae - Vang Mimosoideae - Trinh nữ Faboideae - Đậu Tham khảo... ICBN cho phép sử dụng cả Fabaceae nghĩa rộng và Leguminosae như là các tên gọi thực vật học tươ
Trang 1Họ Đậu
Họ Đậu
Sắn dây (Pueraria
Trang 2lobata)
Phân loại khoa học
Giới
(regnum):
Plantae
(không
phân
hạng):
Angiospermae
(không
phân
hạng)
Eudicots
(không
phân
hạng)
Rosids
Bộ
(ordo):
Fabales
Họ
(familia):
Fabaceae
Lindl
Các phân họ
Caesalpinioideae - Vang Mimosoideae - Trinh nữ Faboideae - Đậu
Tham khảo
Trang 3GRIN-CA 2002-09-01
Họ Đậu (danh pháp khoa học: Fabaceae) là một họ
thực vật Theo định nghĩa của hệ thống APG thì nó
là một họ lớn: Fabaceae sensu lato (nghĩa rộng)
ICBN cho phép sử dụng cả Fabaceae (nghĩa rộng)
và Leguminosae như là các tên gọi thực vật học
tương đương nhau ở mức độ họ Hệ thống APG sử
dụng tên gọi Fabaceae
Tuy nhiên, họ Fabaceae có thể định nghĩa khác đi
như là Fabaceae sensu stricto (nghĩa hẹp), ví dụ như
trong hệ thống Cronquist Trong các phân loại như
thế thì các phân họ Trinh nữ (Mimosoideae) và Vang (Caesalpinioideae) được nâng lên thành cấp họ với
tên gọi tương ứng là Mimosaceae và
Caesalpiniaceae Nhóm còn lại có các tên gọi thực vật học tương ứng là Fabaceae và Papilionaceae
(nhưng không phải là Leguminosae) APG coi nhóm
này ở mức độ phân họ, với tên gọi Faboideae (tên
gọi tương đương của nó trong Leguminosae là
Papilionoideae)
Khi tra cứu hay tham khảo bất kỳ cuốn sách nào có
sử dụng tên gọi Fabaceae, cần phải lưu ý là tên gọi
Trang 4này dùng trong ngữ cảnh nào Các tên gọi như
Leguminosae hay Papilionaceae là rõ ràng và các nhà phân loại học dùng các từ này chủ yếu cùng với tên gọi Leguminosae
Leguminosae (hay Fabaceae sensu lato) là họ lớn
thứ hai của thực vật có hoa với 650 chi và trên
18.000 loài Các tên gọi thông thường chủ yếu của
các loài trong họ này là đỗ hay đậu và họ này chứa
một số loài cây quan trọng bậc nhất trong cung cấp thực phẩm cho con người, chẳng hạn các loại đậu,
đỗ, lạc, đậu tương và đậu lăng v.v Các loài khác
trong họ cũng là các nguồn cung cấp thức ăn quan trọng cho gia súc, gia cầm hoặc để làm phân xanh, chẳng hạn đậu lupin, cỏ ba lá, muồng hay đậu tương
Một số chi như Laburnum, Robinia, Gleditsia,
Acacia, Mimosa và Delonix là các loại cây cảnh
Một số loài còn có các tính chất y học hoặc diệt trừ
sâu bọ (chẳng hạn Derris) hay sản sinh ra các chất
quan trọng như gôm Ả Rập, tanin, thuốc nhuộm
hoặc nhựa Một số loài, như sắn dây, một loài có
nguồn gốc ở khu vực Đông Á, đầu tiên được trồng tại miền đông nam Hoa Kỳ nhằm cải tạo đất và làm thức ăn cho gia súc, nhưng đã nhanh chóng trở thành một loài cỏ dại xâm hại nguy hiểm có xu hướng phát triển trên mọi thứ đất và chèn ép nhiều loài bản địa
Trang 5Tất cả các thành viên trong họ này đều có hoa chứa
5 cánh hoa, trong dó bầu nhụy lớn khi phát triển
được sẽ tạo ra quả thuộc loại quả đậu, hai vỏ của nó
có thể tách đôi, bên trong chứa nhiều hạt trong các khoang riêng rẽ Các loài trong họ này theo truyền thống được phân loại trong ba phân họ, đôi khi được
nâng lên thành họ trong bộ Đậu (Fabales), trên cơ sở
hình thái học của hoa (đặc biệt là hình dạng cánh
hoa):
Phân họ Vang (Caesalpinioideae), hay họ Vang
- Caesalpiniaceae: Hoa của chúng đối xứng hai bên, nhưng thay đổi nhiều tùy theo từng chi cụ
thể, chẳng hạn trong chi Cercis thì hoa tương tự
như hoa của các loài trong phân họ Faboideae,
trong khi tại chi Bauhinia thì nó là đối xứng với
5 cánh hoa bằng nhau
Phân họ Trinh nữ (Mimosoideae), hay họ Trinh
nữ - Mimosaceae: Các cánh hoa nhỏ và thông thường có dạng hình cầu hay là cụm hoa dạng bông và các nhị hoa là bộ phận sặc sỡ nhất của hoa
Phân họ Đậu (Faboideae hay Papilionoideae) (họ Fabaceae nghĩa hẹp hay họ Papilionaceae):
Một cánh hoa lớn và có nếp gấp trên nó, hai
cánh hoa cận kề mọc bên cạnh còn hai cánh hoa
Trang 6dưới chúng nối liền với nhau ở đáy, tạo thành một cấu trúc tương tự như cái thuyền con
Cố định đạm
Hoa của một cây họ Đậu
Một đặc trưng nổi bật của các loài cây thuộc họ Đậu
là chúng là các loại cây chủ cho nhiều loài vi khuẩn tại các nốt sần trên rễ của chúng Các loại vi khuẩn này được biết đến như là vi khuẩn nốt rễ
(rhizobium), có khả năng lấy khí nitơ (N2) trong
không khí và chuyển hóa nó thành các dạng chất mà cây có thể hấp thụ được (NO3- hay NH3) Hoạt động
này được gọi là cố định đạm.Cây đậu, trong vai trò
của cây chủ, còn vi khuẩn nốt rễ, trong vai trò của nhà cung cấp nitrat có ích, tạo ra một quan hệ cộng sinh