Để giúp HS nắm các kiến thức đã học, đòi hỏi GV phải nắm vững chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học toán trong chương trình để chuyển tải đúng mức độ cần đạt cho HS khi dạy học nhằm phát [r]
Trang 1Chuyên đề : DẠY CÁC BÀI LUYỆN TẬP, ÔN TẬP, THỰC HÀNH TOÁN 5
THEO CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG
Người báo cáo : TRẦN THỊ THANH THU
Ngày báo cáo : 15/10/2011
A ĐẶT VẤN ĐỀ :
Toán học ở tiểu học rất cụ thể gần gũi với cuộc sống thực tế của HS, kiến thức toán học được sắp xếp đồng tâm, mỗi nội dung kiến thức được củng cố ôn tập trước khi sang các kiến thức mới Để giúp HS nắm các kiến thức đã học, đòi hỏi GV phải nắm vững chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học toán trong chương trình để chuyển tải đúng mức độ cần đạt cho HS khi dạy học nhằm phát triển năng lực của cá nhân HS nhất là khi dạy các bài Luyện tập, ôn tập, thực hành Toán 5 theo chuẩn kiến thức kĩ năng
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
Để giảng dạy tốt các bài luyện tập, ôn tập, thực hảng Toán 5, GV cần thực hiện hiện các bước như sau :
I XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU MÔN TOÁN :
- Giúp học sinh có những kiến thức cơ bản về số học, các số tự nhiên, phân số, số thập
phân; các đại lượng thông dụng; một số yếu tố hình học và thống kê đơn giản
- Hình thành cho học sinh kỹ năng thực hành tính, đo lường, giải toán có liên quan đến thực tế
- Phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lý và diễn đạt đúng, kích thích tính tưởng tưọng chăm học và hứng thú học toán; hình thành phương pháp tự học và chủ động sáng tạo trong học tập
II NỘI DUNG DẠY HỌC MÔN TOÁN :
SGK toán 5 dành một thời lượng thích đáng để dạy học các bài luyện tập, ôn tập, thực hành Trong tổng số 175 tiết dạy học có tới 99 tiết luyện tập thực hành, ôn tập Mục tiêu của dạy học các bài luyện tập thực hành là củng cố nhiều lượt các kiến thức học sinh mới chiếm lĩnh được, hình thành và phát triển các kỹ năng cơ bản toán của lớp 5, hệ thống hoá các kiến thức đã học góp phần phát triển khả năng diễn đạt và trình độ tư duy của học sinh, khuyến khích học sinh phát triển năng lực học tập toán
Nội dung dạy học toán theo các mạch kiến thức, kỹ năng cần đạt của từng chương và chuẩn kiến thức kỹ năng :
Đối với từng bài học SGK, cần quan tâm đến yêu cầu cơ bản tối thiểu mà tất cả học sinh cần đạt sau khi học xong 1 bài
Thực hiện đảm bảo được yêu cầu cần đạt của mỗi bài học, phải thực hiện các bài tập cần làm trong số các bài tập thực hành, luyện tập của bài học ở SGK Đây là các bài tập cơ bản, thiết yếu phải hoàn thành đối với học sinh trong mỗi giờ học Các bài tập đã lựa chọn theo những tiêu chí đảm bảo tính khả thi
Trang 2Các dạng bài tập cơ bản cần thiết tối thiểu giúp học sinh thực hành để từng bước nắm được kiến thức, rèn kỹ năng và yêu cầu về thái độ nhằm đáp ứng yêu cầu cần đạt của mỗi bài học
Căn cứ vào tình hình thực tế ở mỗi lớp, giáo viên khuyến khích tạo điều kiện cho những học sinh có khả năng, có điều kiện giải quyết được tất cả các bài tập trong SGK; chủ động linh hoạt, sáng tạo trong sử dụng SGK trong dạy học nhằm phát triển năng lực của cá nhân học sinh
III/ PHƯƠNG PHÁP DẠY CÁC BÀI LUYỆN TẬP THỰC HÀNH :
Các bài tập trong các bài luyện tập thực hành thường sắp xếp theo thứ tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ thực hành và luyện tập trực tiếp đến vận dụng một cách tổng hợp và linh hoạt hơn GV có thể tổ chức dạy học các bài luyện tập thực hành như sau :
1/ Hướng dẫn học sinh nhận ra kiến thức đã học trong đó có dạng bài tương
tự đã làm trong các bài tập
Nếu học sinh tự đọc đề bài và nhận ra được dạng bài tương tự đã làm hoặc các kiến thức đã học thì tự học sinh sẽ biết cách làm bài và trình bày bài làm
Nếu HS nào chưa tự nhận ra được dạng bài tương tự hoặc các kiến thức đã học thì GV hướng dẫn gợi ý hoặc tổ chức đôi bạn giúp nhau để tự HS nhớ lại kiến thức, cách làm GV không làm thay những gì HS có thể làm được
Trọng tâm dạy toán lớp 5 ở HKI là dạy học số thập phân và các phép tính các số thập phân Khi HS làm các bài tập về số thập phân, GV giúp HS tự nhớ lại cách làm dạng bài tương tư đã có khi học số tự nhiên, nhớ lại kiến thức mới học số thập phân có liên quan đến việc làm bài tập đó Đây là cơ hội để HS củng cố các kiến thức và kĩ năng cơ bản về các phép tính cộng trừ nhân chia.Chẳng hạn khi làm các bài tập cộng trừ nhân chia số thập phân có mang tên đơn vị thì GV cho HS hoạt động nhóm cùng trao đổi nhớ lại quy tắc thực hiện 4 phép tính đã học như: cộng số thập phân, trừ số thập phân, nhân số thập phân, chia số thập phân lần lượt
Cần chú ý cách đặt tính ở phép tính cộng và trừ số thập phân, đánh dấu phẩy vào kết quả ở phép tính nhân số thập, cách thực hiện chia số thập phân cho số thập phân (Xoá dấu phẩy ở số chia và dời dấu phẩy ở số bị chia sang phải)
Ví dụ: Bài tập1/ tiết luyện tập tuần 16 :
- GV cho học sinh hoạt động nhóm để tìm hiểu 4 bài mẫu lần lượt nêu kết quả
và cách thực hiện
- GV lưu ý ở HS cách thực hiện và ghi kết quả có đơn vị % vì đây là các phép tính có mang tên đơn vị là phần trăm
2/ Giúp HS tự làm bài theo khả năng của từng HS:
GV nêu yêu cầu HS làm bài lần lượt theo yêu cầu chuẩn kiến thức kỹ năng Chẳng hạn như tiết luyện tập giải toán tỷ số % có 3 bài tập thì chuẩn kiến thức kỹ năng yêu cầu GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập 1 và 2 cho cả lớp, riêng bài 3 khuyến khích cho HS trong lớp có thể làm được vào vở bài tập ở nhà
Trang 3Không nên bắt HS phải chờ đợi nhau trong quá trình làm bài, HS đã làm xong bài tập nào nên tự kiểm tra( hoặc nhờ bạn, cô giáo kiểm tra) rồi chuyển sang bài tập tiếp theo
GV phải chấp nhận tình trạng trong cùng một khoảng thời gian, có HS này làm được nhiều bài tập hơn HS khác GV nên hỗ trợ hoặc tổ chức cho HS khá giỏi hỗ trợ
HS yếu cách làm bài không làm thay cho HS yếu GV khuyến khích HS khá giỏi hoàn thành các bài tập mà chuẩn kiến thức không yêu cầu ngay ở lớp Ở trên lớp GV giúp
HS cả lớp tìm được cách giải quyết hợp lý
Ví dụ: Bài tập 2/ SGK
GV cho HS đọc đề bài - tìm hiểu đề - trao đổi trong nhóm lớn nhớ lại kiến thứctìm tỷ số phần trăm của 2 số - đưa ra bước giải của bài toán
* GV gợi ý 2 khái niệm mới đối với HS: số % đã thực hiện được và số % vượt mức so với kế hoạch cả năm
HS trao đổi trong cả lớp - độc lập giải toán - Cùng kiểm tra kết quả của nhau trong bàn
3/ Tạo ra sự hỗ trợ giúp đỡ lần nhau giữa các đối tượng HS:
Nên cho HS trao đổi ý kiến( nhóm, cả lớp) về cách giải 1 bài tập khuyến khích
HS nêu nhận xét về cách giải của bạn, tự rút kinh nghiệ để hoàn chỉnh cách giải của mình
Sự hỗ trợ giữa các HS trong nhóm, lớp giúp HS tự tin vào khả năng của bản thân, tự rút kinh nghiệm về cách học cách làm bài của mình và tự sửa chữa thiếu sót của bản thân
HS phải nhận ra điều hỗ trợ giúp đỡ bạn cũng có ích cho bản thân
HS cần có thói quen tự kiểm tra đánh giá kết quả luyện tập thực hành
HS cần có thói quen tìm và lựa chọn phương án hợp lý nhất để giải quyết vần đề của bài tập, không nên thoả mãn với các kết quả đã đạt được
Khi HS chữa xong bài GV nêu gương những HS hoàn thành tốt bài cũng như những HS đã có cố gắng trong luyện tập thực hành tạo cho HS niềm tin vào sự tiến bộ của bản thân
Khuyến khích HS tìm ra nhiều cách giải cho 1 bài toán
C KẾT THỨC VẤN ĐỀ :
Với những phương pháp dạy học trên GV không nhất thiết phải lựa chọn thêm bài tập cho đối tượng HS, mà chỉ giúp HS khai thác, thực hiện phần nội dung mà chuẩn kiến thức kỹ năng yêu cầu cần đạt ở mỗi bài học Dạy học trên cơ sở chuẩn kiến thức kỹ năng sẽ góp phần thực hiện chương trình đạt mức chất lượng cơ bản về dạy học Tạo sự ổn định trong dạy học để nâng cao chất lượng Tạo cơ hội để hỗ trợ cho
HS có hoàn cảnh khó khăn và là cơ sở để phát triển năng lực cá nhân của HS, tạo cho
HS có hứng thú tìm tòi, sáng tạo trong học toán