Tài liệu Những bản nhạc hay từ sân khấu kịch thuở xưa doc

Những bản nhạc hay từ sân khấu kịch thuở xưa Valse triste, cũng như nhiều bản nhạc hay từ sân khấu kịch nói thuở xưa, đã có một đời sống riêng trong các phòng hòa nhạc cổ điển và đĩa t

Những bản nhạc hay từ sân khấu kịch thuở xưa

Valse triste, cũng như nhiều bản nhạc hay từ sân khấu kịch nói thuở xưa, đã có một đời sống riêng trong các phòng hòa nhạc cổ

điển và đĩa thu âm thời nay

Ngày nay nếu cần sử dụng âm nhạc khi dàn dựng một vở kịch nói trên sân khấu thì xu hướng phổ biến là chọn dùng những băng đĩa nhạc thu âm sẵn có Nhưng ở các thời đại trước đây người ta phải nhờ cậy đến một nhà soạn nhạc cổ điển để soạn ra bộ nhạc nền dành riêng cho việc trình diễn vở kịch nói dự kiến

Một bộ nhạc nền như vậy thường bao gồm một overture (khúc

mở màn) và các tiết mục khí nhạc và thanh nhạc khác phù hợp với nội dung vở kịch nói Dàn nhạc và các ca sĩ sẽ biểu diễn để làm nền cho các diễn viên kịch nói thể hiện tài năng Về sau nếu phần âm nhạc có giá trị thì sẽ được biểu diễn độc lập trên sân khấu hòa nhạc dưới dạng các tiết mục đơn lẻ hoặc cả một tổ khúc

Rất nhiều tác phẩm nổi tiếng trên sân khấu hòa nhạc cổ điển có

nguồn gốc từ những bộ nhạc nền kịch nói Khúc hát nàng Solveig và hai

tổ khúc "Peer Gynt" của nhà soạn nhạc Na Uy Edvard Grieg xuất phát

từ nhạc nền cho vở kịch Peer Gynt của nhà viết kịch Henrik Ibsen Ludwig van Beethoven có các overture nổi tiếng như Egmont;

các vở kịch nói cùng tên của Goethe, Collin và Kotzebue

Jean Sibelius (ảnh chụp ở Berlin năm 1890)

Vở kịch đề tài tình yêu Pelléas và Mélisande của tác giả Bỉ viết

tiếng Pháp Maurice Maeterlinck (giải Nobel Văn chương năm 1911) đã tạo cảm hứng cho không ít hơn bốn kiệt tác âm nhạc cổ điển: một opera

Ấn tượng chủ nghĩa của Claude Debussy; một thơ giao hưởng của Arnold Schoenberg; một tổ khúc của Gabriel Fauré rút từ nhạc nền cho

vở kịch và nhạc nền cho vở kịch này do Jean Sibelius viết

Fauré đã viết nhạc nền cho vở kịch nói của Maeterlinck khi nó lần đầu được dàn dựng ở Luân Đôn năm 1898, theo một hợp đồng mà Debussy đã từ chối (phiên bản dàn dựng trong đó nữ diễn viên Patrick

Campbell đóng vai Mélisande) Bản nhạc Sicilienne trích từ tổ khúc

"Pelléas và Mélisande" của Fauré đã trở nên rất quen thuộc với người

yêu nhạc cổ điển chẳng kém gì Khúc hát nàng Solveig trích từ tổ khúc

"Peer Gynt" của Grieg

Sibelius không biết tới vở kịch nói Pelléas và Mélisande cho đến

khi được yêu cầu viết nhạc nền cho một phiên bản dàn dựng tại Helsinki năm 1905 và âm nhạc của ông chủ yếu nhằm vào việc nắm bắt những tình cảm của các nhân vật chính bằng cách phản ánh chúng theo phong cảnh vây quanh họ

Trong tiết mục đầu tiên của bộ nhạc nền viết cho vở kịch nói

Pelléas và Mélisande, chương nhạc có tên "Ở cổng lâu đài", Sibelius gây hiệu quả bằng sự phối hợp những hợp âm của dàn dây và bộ gỗ mô

tả lâu đài mênh mông trong đó bi kịch tự nó diễn ra sau đó Đài BBC đã

sử dụng bản nhạc này làm nhạc hiệu cho chương trình nổi tiếng về thiên

văn học The Sky at Night (Bầu trời đêm) và nó trở nên quen thuộc với

hàng triệu người dù họ có thể chẳng liên hệ nó với vở kịch Pelléas và

Valse triste (Điệu valse buồn thảm), tiết mục đầu tiên của bộ

nhạc nền mà Jean Sibelius viết cho vở kịch Thần chết ra mắt năm 1903

của anh vợ mình, tác giả Phần Lan Arvid Järnefelt, cũng trở thành một tiết mục hòa nhạc độc lập và rất được thính giả nhạc cổ điển yêu thích

Valse triste, tựa như một thơ giao hưởng thu nhỏ, đã giúp danh tiếng của Sibelius lan rộng khắp các phòng trà châu Âu và Mỹ lúc ông sinh

thời Việc một đoạn ngắn của Valse triste có thể được tìm thấy ở cuối

bản Giao hưởng No 7 (năm 1924) của Sibelius cho thấy ảnh hưởng lớn lao của tiểu phẩm này nên sự nghiệp của nhà soạn nhạc

Trong lúc soạn Valse triste chắc chắn Sibelius phải tưởng tượng

ra cảnh một bà cụ già ốm yếu nằm mơ thấy mình nhảy valse và bị kiệt sức giữa điệu valse đó Theo yêu cầu của truyện kịch, âm nhạc cần phải gợi nên niềm vui của bà cụ khi được hội ngộ với người chồng quá cố từ lâu của mình đồng thời khiến khán giả xem kịch thêm phần hồi hộp vì biết rằng chính thần chết đang ở dưới hình dạng của người chồng để tới đón bà cụ đi Valse triste kết thúc bằng ba hợp âm ảm đạm do bè violon diễn tấu tượng trưng cho ba tiếng gõ cửa của thần chết

Valse triste, cũng như nhiều bản nhạc hay từ sân khấu kịch nói thuở xưa, đã có một đời sống riêng trong các phòng hòa nhạc cổ điển và đĩa thu âm thời nay Valse triste còn trở thành linh hồn của một vở

ballet hiện đại vào năm 1985, khi biên đạo múa Peter Martins và Nhà

hát ballet thành phố New York dàn dựng vở ballet Valse triste với phần

âm nhạc là hai bản Valse triste và Cảnh với đàn sếu của Sibelius đều

trích từ nhạc nền cho vở kịch Thần chết