Lớp học lại rất mất nề nếp, đa số học sinh cả nam lẫn nữ đều nghịch; trong lớp thường xuyên đánh lộn, nam nói tục, chửi thề, nữ nhảy lên bàn, đùn đẩy việc quét lớp, trực nhật, … Với kinh[r]
Trang 1PHÒNG GD-ĐT THĂNG BÌNH
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRƯNG VƯƠNG
*************
Đề tài:
GÓP PHẦN GIÁO DỤC VỀ GIỚI TÍNH
CHO HỌC SINH LỚP 5 THÔNG QUA CÁC MÔN HỌC
TRONG CHƯƠNG TRÌNH
Người thực hiện : LÊ THỊ THẢO
Chức vụ : Giáo viên Đơn vị : Trường TH Trưng Vương Năm học : 2009-2010
Tháng 02 năm 2010
I TÊN ĐỀ TÀI:
Trang 2GÓP PHẦN GIÁO DỤC VỀ GIỚI TÍNH CHO HỌC SINH LỚP 5 THÔNG QUA CÁC MÔN HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH
II ĐẶT VẤN ĐỀ:
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy:
“Hiền dữ đâu phải là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Thật đúng như vậy, con người khi sinh ra chưa thể khẳng định được đó là người tốt hay xấu, người hiền hay dữ, … Nhân cách của con người không thể là bản năng vốn có mà nó được hình thành và phát triển cùng thời gian thông qua việc học tập, rèn luyện không ngừng nghỉ trong suốt cuộc đời Nhưng giai đoạn quan trọng nhất trong suốt quá trình ấy là lúc các em còn nhỏ, làm thế nào để các
em có những hiểu biết đúng đắn, có những hành vi, việc làm phù hợp với lứa tuổi theo định hướng tích cực nhằm góp phần vào việc phát triển, hoàn thiện nhân cách của mình ở những giai đoạn sau Đó là việc làm rất quan trọng mà mỗi giáo viên chúng ta, những người có trách nhiệm góp phần không nhỏ trong việc phát triển toàn diện của học sinh, phải đặc biệt lưu tâm
Ở học sinh lớp 5, tâm sinh lí của các em bước đầu có những chuyển biến
so với các khối lớp dưới, sự nghịch ngợm, đối đáp trong học sinh cũng có phần
“nâng cao” hơn so với các em lớp dưới Vì vậy, một trong những việc làm để góp phần phát triển nhân cách cho các em sau này là giáo dục giới tính cho các em, chỉ cho các em những phẩm chất tiêu biểu của học sinh nam, học sinh nữ để các
em biết phát huy những phẩm chất đáng quý của phái mình (nam hay nữ) ngay từ lúc bé Đồng thời trong phạm vi lớp học, việc làm này nhằm giúp các em biết đoàn kết, giúp đỡ, thương yêu nhau tạo nên một tập thể vững mạnh
Xuất phát từ suy nghĩ đó và thực tế lớp học bản thân tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và bước đầu kết hợp giáo dục giới tính cho học sinh lớp mình thông qua các môn học trong chương trình
III CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Giáo dục giới tính cho học sinh phổ thông là việc làm quan trọng giúp các
em có định hướng đúng đắn trong việc hình thành nhân cách của mình Ở bậc tiểu học, kiến thức về giới là một vấn đề còn xa lạ với các em Ngay với học sinh lớp 5, lớp lớn nhất ở bậc hiểu biết về giới của các em cũng còn nhiều hạn chế, điều này ảnh hưởng đến việc học tập, rèn luyện của các em Nếu người giáo viên biết gợi mở, giúp học sinh nhận biết và phát huy những phẩm chất tiêu biểu, đáng
quý về giới của mình sẽ giúp các em ngoan hơn, học tốt hơn nhằm “Góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa cho học sinh” (Trích
Chương trình GDPT cấp tiểu học, trang 9 – Nhà xuất bản Giáo dục)
Trang 3IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Đầu năm học 2008-2009 khi nhận lớp, xem biên bản bàn giao từ giáo viên phụ trách lớp 4, tôi rất băn khoăn vì thấy mặt học tập của lớp tỷ lệ học sinh trung bình, yếu còn nhiều và khá thấp so với mặt bằng chung của toàn trường; nhiều học sinh được giáo viên ghi những hạn chế cần phải khắc phục trong biên bản về mặt nề nếp Qua thực tế giảng dạy trong 2 tuần đầu và qua khảo sát chất lượng đầu năm, tôi thấy lớp học rất yếu
Kết quả khảo sát như sau:
TSHS
SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL
25 1 4% 1 4% 6 24% 17 68% 2 8% 2 8% 6 24% 16 60%
Lớp học lại rất mất nề nếp, đa số học sinh (cả nam lẫn nữ) đều nghịch; trong lớp thường xuyên đánh lộn, nam nói tục, chửi thề, nữ nhảy lên bàn, đùn đẩy việc quét lớp, trực nhật, …
Với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy lớp 5, với mong muốn hình thành bước đầu cho các em những hiểu biết đúng đắn về giới (nam hay nữ), để các em học tốt hơn, không còn có những lời nói, hành vi sai trái và về lâu dài, sẽ làm nền tảng cho các em tiếp tục hoàn thiện nhân cách của mình trong các bậc học sau, tôi
đã có sáng kiến “Giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5 thông qua các môn học trong chương trình”.
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Để giúp học sinh nắm được những đức tính tiêu biểu về giới (nam hay nữ) của mình, bản thân tôi đã tiến hành đồng thời ở các môn học thông qua việc giảng dạy trên lớp kết hợp với công tác chủ nhiệm của mình như sau:
1 Lồng ghép trong môn lịch sử:
Những bài học đầu trong chương trình lịch sử lớp 5 nhằm giúp học sinh tìm hiểu về các sự kiện tiêu biểu của Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1858-1945 Thông qua các sự kiện này, các em biết nhiều về các vị anh hùng là nam giới của dân tộc, nên với những bài học này, tôi đã giảng kĩ, nhấn mạnh vào những chi tiết làm nổi bật những hành động thể hiện tính cách của các vị anh hùng bằng các câu hỏi Trả lời các câu hỏi này, các em phần nào nhận biết được những tính cách tiêu biểu của những vị anh hùng
Chẳng hạn với bài “Bình Tây Đại Nguyên Soái Trương Định”, tôi nêu câu hỏi: “Việc cùng nhân dân ở lại đánh giặc của Trương Định thể hiện điều gì?”
Trang 4Với bài “Nguyễn Trường Tộ mong muốn canh tân đất nước” là chi tiết:
“Nguyễn Trường Tộ có phải là người yêu nước, có hiểu biết sâu rộng không? Tại sao?” hoặc “Em đã học được gì từ vị anh hùng dân tộc Phan Bội Châu” (Bài
“Phan Bội Châu và phong trào Đông Du”).
Đặc biệt với bài “Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước”, tôi có bài kiểm tra
15 phút với câu hỏi mở: “Vì sao anh Ba lại sẵn sàng đối đầu với những hiểm nguy phía trước để ra đi tìm đường cứu nước?”.
Sau khi các em học xong chương trình lịch sử giai đoạn 1858-1945, trong tiết sinh hoạt lớp của tuần ấy, tôi dành 15 phút để các em thảo luận, trả lời câu
hỏi: “Em học được gì ở các vị anh hùng như Nguyễn Trươờn Tộ, Trương Định, Phan Bội Châu, Nguyễn Tất Thành…?” Suy nghĩ của các em được nối tiếp trình
bày bằng câu trả lời: Dũng cảm, yêu nước, làm theo lẽ phải, có hiểu biết sâu
rộng, tài giỏi, sẵn sàng hy sinh vì đất nước… Tôi nêu tiếp câu hỏi: “Vậy ở lứa tuổi chúng ta, các em nam đã vận dụng những điều học được ấy như thế nào vào bản thân mình?” Rất nhiều ý kiến được các em đưa ra: Phải cố gắng học thật
giỏi, phải biết yêu quý, bảo vệ trường lớp của mình, không phá phách, viết vẽ bậy lên tường, không đánh các bạn nữ, không nói tục, chửi thề… Tôi hoan nghênh các em và kêu gọi các em nam phải thực hiện đúng như những gì đã nêu Nếu em nào có nhiều tiến bộ rõ rệt sẽ có thưởng Cả lớp đều hứa sẽ thực hiện tốt Tổ trưởng 4 tổ có nhiệm vụ giám sát, theo dõi các bạn thực hiện cam kết như đã hứa Các em tổ trưởng làm việc rất công tâm dưới sự chỉ đạo nhắc nhở của lớp trưởng
Và chỉ 8 tuần đầu của năm học, lớp tôi đã có sự chuyển biến rõ rệt: Đầu năm hơn 70% số học sinh cả lớp nghịch ngợm thì đến cuối tuần thứ 8, trong tiết sinh hoạt lớp, qua sự báo cáo của ban cán sự lớp và theo sự quan sát, theo dõi của riêng mình, tôi thấy lớp có những tiến bộ đáng mừng Các em học hành siêng năng hơn, tiến bộ hơn, bớt nghịch; đã biết quan tâm, giúp đỡ các bạn, nhiều em như Thành, Hậu, Yến, Vy được 4 tổ chọn là 4 đại diện xuất sắc của tổ, gương mẫu trong các hoạt động của lớp Điều đáng mừng là các em này trước đây rất nghịch ngợm Và quan trọng hơn, số học sinh mà lớp thống kê còn nghịch, lười học giảm rõ rệt, khoảng 50% số học sinh cả lớp
2 Lồng ghép trong môn Đạo đức:
Trong môn Đạo đức có hẳn một bài nói về phụ nữ (Bài “Tôn trọng phụ nữ” tuần 14) Đây là bài học giúp học sinh nhận ra những nét tính cách, phẩm chất
đáng quý của người phụ nữ, để học sinh nữ học hỏi, học sinh nam biết tôn trọng
và giúp đỡ học sinh nữ Nên với bài học này ở tiết 1, sau khi học sinh đọc xong phần thông tin và trả lời các câu hỏi ở sách giáo khoa, tôi cung cấp thêm cho các
em những tài liệu về cuộc đời hoạt động, lao động, cống hiến của người phụ nữ này: Bà Nguyễn Thị Định (anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân), tiến sĩ Nguyễn Thị Trâm, cô gái vàng của thể thao Việt Nam Nguyễn Thuý Hiền Cả lớp
Trang 5đều trầm trồ, thán phục trước sự anh hùng, tài giỏi của họ Tiếp đến, tôi yêu cầu
các em: “Kể những gương phụ nữ mà các em thường gặp, họ có anh hùng, tài giỏi không?” Các em phát biểu sôi nổi Hầu hết các em đều thống nhất rằng họ
đều anh hùng, tài giỏi vì: Họ là mẹ, là bà, là cô, là dì, … của các em; họ đảm đang, giỏi giang vì họ vất vả trong công việc gia đình và xuất sắc trong công việc
xã hội Cũng như ở môn Lịch sử, tôi kêu gọi các em nữ hãy biết học tập những người phụ nữ này, hãy biết vận dụng sự giỏi giang, đảm đang, anh hùng của họ vào những việc làm cụ thể ở lớp như: Cố gắng học giỏi, làm tốt công tác trực nhật, nhẹ nhàng hơn trong lời nói, hành động với các bạn… Và tất nhiên, ai làm tốt sẽ được thưởng
Cũng như môn Lịch sử, tôi giao việc theo dõi các em thực hiện cho ban cán sự lớp Kết quả: Số nghịch, lười học chỉ còn khoảng 30% tổng số học sinh lớp Rất nhiều em trước đây quậy phá trong lớp được các bạn bầu chọn, tuyên dương: Tín, Cường, Nhật, Lâm, Linh, … Tiết chào cờ đầu tuần của tuần 15, tôi
và cả lớp đều hết sức ngỡ ngàng, vui mừng khi nghe Đội Cờ đỏ của nhà trường công bố lớp tôi được xếp vị trí thứ nhất trong toàn trường, điều mà từ đầu năm đến nay chưa bao giờ xảy ra Kết quả ấy như khích lệ tinh thần cả lớp, các em phấn chấn hẳn lên Nhân cơ hội này, tôi phân tích nguyên nhân để có kết quả ấy, tuyên dương cả lớp và yêu cầu các em hãy cố gắng giữ vững vị trí đầu đàn về nề nếp của lớp mình trong toàn trường như ở tuần 14, cố gắng học tốt hơn để xứng
đáng với vị trí đầu đàn ấy Các em đồng thanh đáp to: “Chúng em xin hứa!”.
3 Lồng ghép trong môn Tiếng Việt:
Môn Tiếng Việt chiếm ưu thế hơn hẳn môn Lịch sử và Đạo đức vì nó có hẳn một chủ điểm về đề tài này (chủ điểm “Nam và nữ”) được giảng dạy trong thời gian 3 tuần bắt đầu từ tuần 29 Đây là một lợi thế rất lớn để tôi truyền đạt đầy đủ hơn về những ưu điểm trong tính cách của người nam hoặc nữ, để hình thành hẳn trong các em những nếp nghĩ, hành vi đúng đắn Trong bài tập đọc đầu
tiên của tuần 29 “Một vị đắm tàu” sau khi tôi đọc diễn cảm xong, nhiều tiếng thút
thít dưới lớp vang lên làm tôi sửng sốt Hỏi ra mới biết, chính hình tượng được xây dựng rất đẹp về nhân cách của nhân vật nam Ma-ri-ô và nhân vật nữ Giu-li-et-ta làm các em cảm động Điều này chứng tỏ những gì tôi muốn hướng đến cho các em trong năm học này bước đầu đã thành công, và đây là bài học có tác động
rất nhiều đến giới tính của các em nên với câu hỏi tìm hiểu cuối bài: “Nêu cảm nghĩ của em về hai nhân vật chính của truyện?”, tôi yêu cầu các em ghi ra giấy
-kết quả:
Ma-ri-ô: kín đáo, cao thượng, sẵn sàng hy sinh vì bạn bè
Giu-li-et-ta: Tốt bụng, dịu dàng, giàu tình cảm
Trang 6Tôi nêu tiếp câu hỏi: “Hai bạn nhỏ này cũng ngang lứa tuổi chúng ta, vậy chúng ta có thể cố gắng học hỏi để có được những phẩm chất đáng quý như các bạn ấy không?” Cả lớp đồng thanh đáp to: “Có ạ!” với quyết tâm cao.
Với bài tập đọc “Thuần phục sư tử”, với câu hỏi cuối bài: “Điều gì làm nên sức mạnh của người phụ nữ?”, các em đã trả lời rất đầy đủ: Kiên nhẫn, dịu dàng,
thông minh là những đức tính làm nên sức mạnh của người phụ nữ
Với bài tập đọc “Con gái”: “Nêu suy nghĩ của em về cô bé Mơ?” Trả lời
câu hỏi này đúng là các em đã biết tìm ra những phẩm chất đáng quý của bạn nữ,
từ đó các em liên hệ, vận dụng vào bản thân
Tương tự như vậy, ở các tiết học khác trong 3 tuần của chủ điểm này, tôi đều lồng ghép giới thiệu, giáo dục những đức tính tiêu biểu của cả nam lẫn nữ, lớp học như dần thay đổi hẳn, chất lượng học tập của các em cũng có nhiều thay đổi đáng mừng
Từ 1 lớp học trước đây mất nề nếp, chất lượng yếu nhất trường đến thời điểm cuối năm học, qua bài kiểm tra cuối kỳ II, lớp tôi có tỷ lệ chất lượng hai môn Tiếng Việt, Toán như sau:
TSHS
SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL
25 8 32% 9 36% 8 32% 0 0% 10 40% 5 20% 5 20% 0 0%
Về mặt nề nếp, từ tuần 15 đến tuần 34, lớp tôi thật hãnh diện khi có 13 tuần đứng vị trí thứ nhất toàn trường, 6 tuần đứng vị trí thứ 2 Có được kết quả ấy
là sự cố gắng học tập, tự rèn luyện rất đáng khâm phục của các em thông qua việc giáo dục giới tính mà tôi đã lồng ghép vào các môn học trong chương trình
4 Thi thuyết trình ở lớp về những đức tính tiêu biểu của nam và nữ:
Sau khi các em học xong chủ điểm nam và nữ cùng với việc lồng ghép giáo dục về giới thông qua các môn học khác thì cũng hết tuần 31, các em đã có
sự nhận thức cơ bản khá sâu về vấn đề giới tính phù hợp lứa tuổi thì tôi tổ chức cuộc thi thuyết trình về những đức tính tiêu biểu của người nam, người nữ Tổ chức từ cấp tổ để chọn bạn tiêu biểu Sau 2 tuần, tổ chức ở cấp lớp vào tiết sinh hoạt cuối tuần Bởi sinh hoạt ấy lớp được dịp nghe 4 bạn của 4 tổ trình bày những hiểu biết của bản thân về những đức tính tiêu biểu của nam, của nữ Nhiều cuộc tranh luận rất sôi nổi đã diễn ra sau khi các bạn thuyết trình Bạn Thịnh đạt giải nhất đã rất hãnh diện khi nhận phần thưởng vì những hiểu biết sâu sắc của mình, trước những cặp mắt thán phục của cả lớp Dịp này lớp cũng tổ chức phát thưởng
Trang 7cho những em đã có nhiều tiến bộ khi vận dụng những hiểu biết ấy vào thực tế bản thân
VI KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Cuối tuần 34, sau khi đã lồng ghép giáo dục giới tính vào các môn học,
cùng với câu hỏi: “Theo em, con trai cần có những đức tính tiêu biểu nào? Con gái cần có những đức tính tiêu biểu nào? Em đã vận dụng những đức tính tiêu biểu của giới mình vào bản thân như thế nào?”
Tôi có kết quả như sau:
- Số học sinh không trả lời : 0
- Số học sinh trả lời đúng : 20
- Số học sinh có câu trả lời đầy đủ, sâu sắc : 05
Và quan trọng hơn tôi thấy học sinh lớp mình có những chuyển biến rõ rệt: Những học sinh nữ không còn nhảy lên bàn, đánh lộn với các bạn nam mà thay vào đó các em nhẹ nhàng, siêng năng và chăm chỉ trong việc học tập cũng như trực nhật trong các hoạt động của lớp Còn các em nam rất trật tự trong giờ học, sẵn sàng khiêng bàn cho các bạn nữ quét lớp dù các bạn nữ không nhờ, sẵn sàng nhường bạn những quả bóng, dây nhảy trong giờ thể dục… Các em như lớn hẳn lên trong suy nghĩ, hành vi, việc làm của mình Nề nếp lớp tôi cũng đã ổn định hẳn và mặt học tập cũng có nhiều tiến bộ rõ rệt Tập thể lớp biết đoàn kết, yêu thương và giúp đỡ nhau trong mọi việc Từ một lớp mất nề nếp, chất lượng học tập thấp ở đầu năm lớp tôi đã vươn lên dẫn đầu khối vào cuối năm, được chọn là lớp xuất sắc nhất khối
VII KẾT LUẬN:
Trên đây là kết quả mà tôi đạt được trong việc góp phần giáo dục về giới cho học sinh lớp tôi thông qua các môn học trong chương trình nhằm góp phần hình thành, phát triển nhân cách của các em về lâu dài đồng thời trong phạm vi năm học này, nhằm giúp lớp học ổn định, học tốt Là người giáo viên, chúng ta phải biết khơi gợi, giúp các em nhận ra những đức tính quý báu, tiêu biểu của giới mình (nam hay nữ) thông qua các nhân vật trong văn học, các vị anh hùng dân tộc… Khi nắm được điều đó, các em bước đầu sẽ biết bộc lộ ngay trong những hành vi, lời nói hằng ngày của mình trong môi trường lớp học Nếu chúng
ta kiên trì, nhẫn nại chỉ bảo tận tình cho các em thì sẽ thành công Đó là điều tôi rút ra từ kết quả này Tuy nhiên, việc giáo dục giới tính cho học sinh là cả một quá trình lâu dài chứ không phải ngày một ngày hai, nên sáng kiến này cũng không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong quý thầy cô góp ý thêm để sáng kiến này khi áp dụng vào thực tiễn sẽ đạt kết quả cao hơn nữa
Trang 8Tôi xin trân trọng cảm ơn.
VIII ĐỀ NGHỊ:
- Phía nhà trường:
Trong một tháng cần có một buổi sinh hoạt ngoại khoá để những cuộc thuyết trình, tranh luận được tổ chức bài bản hơn, các em có thời gian tranh luận lâu hơn
- Phía phụ huynh:
Cần thường xuyên nhắc nhở, kết hợp giáo dục học sinh thường xuyên khi ở nhà, dạy cho con em mình những điều hay, lẽ phải, việc nên, không nên làm vì địa phương này phần lớn phụ huynh làm nông nghiệp nên việc quan tâm đến việc học của con em mình còn nhiều hạn chế
Trang 9IX TÀI LIỆU THAM KHẢO
Các loại sách giáo khoa trong chương trình lớp 5:
- Sách Tiếng Việt tập 2
- Sách Lịch sử
- Sách Đạo Đức
X MỤC LỤC
Trang 10TT Nội dung Trang
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
I TÊN ĐỀ TÀI:
II ĐẶT VẤN ĐỀ:
III CƠ SỞ LÝ LUẬN:
IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1 Lồng ghép trong môn lịch sử:
2 Lồng ghép trong môn Đạo đức:
3 Lồng ghép trong môn Tiếng Việt:
4 Thi thuyết trình ở lớp về những đức tính tiêu biểu của nam và nữ:
VI KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
VII KẾT LUẬN:
VIII ĐỀ NGHỊ:
IX TÀI LIỆU THAM KHẢO
X MỤC LỤC
1 1 1 2 2 2 3 4 5 6 6 7 8 9