Địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế từ thực tiễn huyện hóc môn, thành phố hồ chí minh

Qua đó, công tác quản lý viên chức tại Bệnh viện trong thời gian tới càng hoàn thiện và ổn định hơn, xây dựng đội ngũ viên chức có kiến thức chuyên môn, kỹ năng làm việc gắn với từng vị

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ THU NGÂN

ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA VIÊN CHỨC NGÀNH Y TẾ

TỪ THỰC TIỄN HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI, 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ THU NGÂN

ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA VIÊN CHỨC NGÀNH Y TẾ

TỪ THỰC TIỄN HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Y tế tác động to lớn tới đời sống con người như vậy cho nên mỗi quốc gia trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội cần phải chú trọng và lấy mục tiêu chăm sóc sức khoẻ cho con người làm gốc, định hướng cho các chương trình kinh tế – xã hội khác vì một mục tiêu chung là phát triển bền vững Điều này cũng được thể hiện xuyên suốt trong đường lối xây dựng và phát triển đất nước của Đảng và Nhà nước ta, khẳng định một cách rõ ràng trong Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban chấp hành Trung ương về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới “Nghề y là một nghề đặc biệt Nhân lực y tế phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn và y đức; cần được tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt” Nhân tố con người quyết định sự thành công của mọi lĩnh vực, đặc biệt hơn là trong lĩnh vực y tế

Trong các nội dung của chính sách an sinh xã hội, y tế là lĩnh vực quan trọng hàng đầu Đặt biệt là trong giai đoạn hiện nay khi mà tình hình dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp và ảnh hưởng đến mọi mặt đời sống người dân, tác động không nhỏ đến việc phát triển kinh tế xã hội của cả nước

và thới giới Được đặt trên vai trách nhiệm cao quý là chăm sóc sức khỏe nhân dân, nghề Y đang từng bước khẳng định tầm quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của đất nước, trong đó không thể không nói đến vai trò của các viên chức ngành y tế Mỗi viên chức ngành y tế đang cố gắng rèn luyện chuyên môn, đạo đức, nghề nghiệp để phục vụ tốt nhất cho người dân Và đó được xem là một trách nhiệm cao quý của mỗi người hành nghề y Mỗi viên chức ngành y tế luôn là những chiến sĩ thầm lặng, tấm gương sáng về nỗ lực phấn đấu về chuyên môn, đạo đức, nghề nghiệp để giữ gìn sức khỏe cho nhân dân, vượt qua bệnh tật Mỗi hành động viên chức ngành y tế dù nhỏ đến đâu cũng liên quan đến tính mạng con người và hạnh phúc mỗi gia đình

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã rất quan tâm và tạo điều kiện xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng những quy định này vẫn chưa hoàn chỉnh cho hoạt động thực thi nghiệp vụ của viên chức y tế

Hệ thống quản lý viên chức vẫn chưa đầy đủ, còn nhiều vấn đề vướng mắc như quy trình tuyển dụng viên chức, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, tiền lương, chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc, cơ cấu chất lượng viên chức ngành y tế vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của xã hội Việc tìm hiểu thực trạng viên chức của Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn đang được lãnh đạo bệnh viện quan tâm Do đó, tác giả chọn đề tài “Địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế từ thực tiễn huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh” làm nghiên cứu cho luận văn, nhằm đề xuất các giải pháp để việc hoàn thiện địa vị pháp

lý của viên chức ngành y tế để bảo vệ quyền và nghĩa vụ trong quá trình thực hiện nghiệp vụ của viên chức y tế Qua đó, công tác quản lý viên chức tại Bệnh viện trong thời gian tới càng hoàn thiện và ổn định hơn, xây dựng đội ngũ viên chức có kiến thức chuyên môn, kỹ năng làm việc gắn với từng vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp hướng tới mục tiêu phục vụ bệnh nhân ngày càng tốt hơn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế là đề tài có tính thời sự trong thời buổi vấn đề y tế rất được quan tâm trên toàn cầu thì những viên chức ngành y tế cũng rất được quan tâm Đã có nhiều công trình nghiên cứu tiếp

cận vấn đề này ở các khía cạnh khác nhau

Trước yêu cầu đổi mới để phù hợp với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội thì địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế cũng phải thay đổi để phù hợp Công tác quản lý cán bộ, công chức nói chung và viên chức nói riêng cũng phải mang thay đổi để phù hợp với vận động và phát triển chung của xã hội Việc nghiên cứu một cách toàn diện về địa vị pháp lý từ thực tiễn huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh

Các công trình nghiên cứu đã công bố chủ yếu là những vấn đề có liên quan đến nội dung của luận văn trong đó có thể kể đến một số công trình:

Hoàng Thị Minh Châu (2018), Tuyển dụng viên chức đơn vị sự nghiệp

công lập thuộc ngành y tế tỉnh Thừa Thiên Huế, Luận văn thạc sĩ Quản lý

công

Trần Thanh Hà (2020), Đánh giá viên chức quản lý các đơn vị sự

nghiệp thuộc sở y tế tỉnh Quảng Bình, Luận văn thạc sĩ Quản lý công

Nguyễn Huỳnh Nhật Quang (2020), Quản lý Nhà nước đối với đội ngũ

viên chức bệnh viện tâm thần Huế, Luận văn thạc sĩ Quản lý công

Võ Duy Ân (2020), Đánh giá viên chức ngành y tế từ thực tiễn Thành

phố Hồ Chí Minh,Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Trần Thị Thu Hồng (2019), Đánh giá cán bộ, công chức ngành y tế từ

thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn Luật Hiến pháp và Luật Hành

chính, Hà Nội

Vũ Hoàng Quỳnh (2016), Quản lý nhà nước đối với viên chức ngành y

tế từ thực tiễn Bệnh viện Phổi Trung ương, Luận văn thạc sĩ, Học viện Hành

chính quốc gia

Thông tin phổ biến pháp luật y tế (2014), Phương thức quản lý nhà

nước trong lĩnh vực y tế, Số 03 Tháng 09/2014

Tập chí xây dựng đảng (2018), Quan điểm của Đảng về phát huy nhân

tố con người trong phát triển đất nước

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

1.3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của luận văn là trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, pháp lý về địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế gắn với thực tiễn tại huyện Hóc Môn từ đó đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý viên chức ngành y tế trong giai đoạn hiện nay

1.3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống những vấn để lý luận về địa vị pháp lý viên chức ngành y tế như Khái niệm, đặc điểm, nhiệm vụ, quyền hạn, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, chế độ chính sách của viên chức y tế

Thực trạng địa vị pháp lý viên chức ngành y tế tại huyện Hóc Môn: phát hiện những hạn chế, bất cập tồn tại và nguyên nhân

Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế từ thực tiễn huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: những vấn đế lý luận và thực tiễn về địa vị

pháp lý của viên chức ngành y tế từ thực tiễn huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh

Phạm vi nghiên cứu: Tại huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí trong

giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn bao gồm: phương pháp phân tích, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê thu thập số liệu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu: dữ liệu sơ cấp từ kết quả khảo sát và chủ yếu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ thu thập qua các số liệu, các văn bản báo cáo đánh giá tổng hợp về công tác quản lý viên chức tại bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn

6 Ý nghĩa nghiên cứu

Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá thực trạng địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế từ thực tiễn huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh

và từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện

Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là gợi ý quan trọng cho những nghiên cứu tương tự tại những địa phương khác của Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, cũng như các nghiên cứu tiếp theo về lĩnh

nhân lực ngành y tế Đồng thời kết quả nghiên cứu cũng là gợi ý cho cơ quan nhà nước của thành phố Hồ Chí Minh có những cải cách, điều chỉnh phù hợp trong quá trình quản lý viên chức ngành y góp phần nâng cao hiệu quả quản

lý ngành y tế đối đội ngũ cán bộ viên chức của mình

Đẩy mạnh chất lượng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh tại bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn để phục vụ người dân ngày càng tốt hơn, tạo điều kiện cho người dân được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt nhất

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, cấu trúc luận văn được chia thành 03 chương như sau:

- Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế

- Chương 2: Thực trạng địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế từ thực tiễn huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh

- Chương 3: Quan điểm, giải pháp hoàn thiện địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế ở huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ

VỀ ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA VIÊN CHỨC NGÀNH Y TẾ

1.1 Khái niệm, đặc điểm viên chức ngành y tế

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm viên chức

Ở Việt Nam, trải qua một thời gian dài cho đến khi Luật Cán bộ, công chức được ban hành năm 2008, trong nhận thức cũng như trong hoạt động quản lý, chúng ta chưa xác định được rõ ràng cán bộ; công chức; viên chức Trong hệ thống pháp luật nước ta, kể từ Hiếp pháp 1992 cho đến các luật khác (ví dụ như Luật Tổ chức chính phủ; Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân; Luật Bình đẳng giới; Luật Giáo dục;….) đề có những điều, khoản

sử dụng các thuật ngữ cán bộ, công chức, viên chức nhưng chưa có một văn bản luật nào giải thích các thuật ngữ này và cũng chưa có sự phân biệt về cán

Luật cán bộ, công chức năm 2008 đã rõ những tiêu chí xác định ai là cán bộ, ai là công chức, … Từ đó, đã tạo cơ sở và căn cứ để đưa ra những nội dung đổi mới và cải cách thể thiện trong Luật Cán bộ, công chức, nhằm giải quyết những vấn đề mà thực tiễn đặt ra Đồng thời đây cũng là căn cứ để xác

định rõ phạm vi, đối tượng điều chỉnh của Luật và để đội ngũ viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ do một văn bản khác điều chỉnh Luật viên chức và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức được ban hành để điều chỉnh đối với đội ngũ viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập; khái niệm viên chức chính thức rõ ràng và quy định cụ thể

Theo Luật viên chức và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán

bộ, công chức và Luật viên chức quy định: “Viên chức là công dân Việt Nam

được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”

Viên chức bao gồm những đặc điểm sau đây: Thứ nhất, phải là công dân Việt Nam Thứ hai, về chế độ tuyển dụng: Viên chức phải là người được được tuyển dụng theo vị trí việc làm Theo đó, căn cứ đầu tiên để tuyển dụng viên chức là vị trí việc làm Ngoài ra, Điều 4 Nghị định 115/2020/NĐ-CPquy

định cụ thể hơn về chế độ tuyển dụng như sau:“Việc tuyển dụng viên chức

phải căn cứ vào nhu cầu công việc, vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập”

Vị trí việc làm được hiểu là “công việc hoặc nhiệm vụ gắn với chức

danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lí tương ứng, là căn cứ xác định số lượng người làm việc, cơ cấu viên chức để thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng

và quản lí viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập” Vị trí việc làm có thể

có một hoặc nhiều công việc, có tính thường xuyên, liên tục chứ không bao gồm những công việc thời vụ, tạm thời Để được tuyển dụng vào vị trí việc làm thì phải thông qua một trong hai phương thức tuyển dụng Viên chức: thi tuyển hoặc xét tuyển (Mục 2 và Mục 3 Nghị định 115/2020/NĐ-CP)

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm viên chức ngành y tế

Đối với bất kì quốc gia nào, lĩnh vực nào hay doanh nghiệp, ngành nghề nào muốn tồn tại và phát triển đều cần phải có một đội ngũ nguồn nhân lực có trình độ, năng lực, tay nghề và tiếp thu được những tiến bộ khoa học

kỹ thuật trên thế giới Trong thế giới phẳng và thời đại kinh tế toàn cầu thì nguồn nhân lực con người cần thiết hơn bao giờ hết, là nhân tố quyết định đưa nền kinh tế nước phát triển theo kịp xu thế chung của thế giới Quan điểm của

Đảng về phát huy nhân tố con người trong phát triển đất nước “Trong bối

cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, Đảng ta xác định một trong những yếu tố quyết định việc chúng ta có tranh thủ tận dụng thành công những thuận lợi, cơ hội và vượt qua thách thức, khó khăn mà quá trình đó đặt ra hay không phụ thuộc đáng kể vào con người”[35]

Năm 2020, tác động của Covid-19 đối với nền kinh tế Việt Nam là nặng nề, nhưng ít hơn các nước khác Để đạt được thành tích này là một phần không nhỏ của công sức của đội ngũ các cán bộ, nhân viên ngành y tế nói riêng và sự thống nhất, đồng lòng của nhân dân, đoàn kết dân tộc Thực hiện

sứ mệnh chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân, đội ngũ viên chức ngành

y tế cần có năng lực, chuyên môn và y đức Theo tổ chức Y tế thế giới WHO

đưa ra định nghĩa “Nhân lực y tế bao gồm tất cả những người tham gia chủ

yếu vào hoạt động nhằm nâng cao sức khỏe”[42] Nhân lực y tế bao gồm: cán

bộ, nhân viên y tế thuộc biên chế và hợp đồng đang làm trong hệ thống y tế công lập, cơ sở đào tạo và nghiên cứu y, dược và tất cả những người đang tham gia vào các hoạt động quản lý và cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân Có thể gọi tên các thành phần của nhân lực đó là đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, nữ hộ sinh, nhân viên y tế công cộng, nhân viên xã hội về sức khỏe và các nhà cung cấp dịch vụ trực tiếp thực hiện chức năng hệ thống y tế

Viên chức y tế được xây dựng trên nền tảng của nguồn nhân lực y tế Nhân lực y tế được hiểu theo nghĩa rộng tất cả nhân lực tham gia chủ yếu vào hoạt động chăm sóc sức khỏe còn viên chức y tế một khía cạnh nào đó tiếp cận ở gốc độ hẹp hơn Dựa trên khái niệm viên chức nói chung, có thể hiểu

“Viên chức y tế là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm,

làm việc tại các cơ sở y tế công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của cơ sở y tế công lập theo quy định pháp luật” [28]

Mục đích phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, xét đến cùng, phải vì con người, cho con người, tạo môi trường thuận lợi để con người có cuộc sống hạnh phúc, có sức khỏe và có cơ hội phát huy mọi năng lực sáng tạo Con người đóng vai trò đặc biệt quan trong vừa nhân tố trong thực hiện công cuộc phát triển của xã hội và vừa là người sẽ thụ hưởng thành quả đạt được trong quá trình thực hiện Ngành y tế là ngành đặc biệt quan trọng và luôn được chú trọng phát triển để thực hiện được mục đích số Với sứ mệnh chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân của ngành y tế luôn cần một đội ngũ nguồn nhân lực có trình độ và đạo đức Ngoài những đặc điểm chung của viên

chức, thì viên chức ngành y tế còn có những đặc điểm riêng như sau:

Thứ nhất, viên chức y tế là những người tham gia vào hoạt động chăm sóc sức khỏe và có quan hệ trực tiếp với bệnh nhân Lao động của viên chức ngành y là lao động đặc thù, trách nhiệm cao vì có liên quan đến sức khỏe nhân dân, tính mạng của người bệnh và có nhiều trường hợp đòi hỏi nhiều lao động cùng thực hiện Trong những trường hợp phức tạp thì cần sự phối hợp của cả tập thể với nhiều thành phần cùng thực hiện cho việc chăm sóc người bệnh

Thứ hai, viên chức y tế là những người có trình độ chuyên môn cao Để thực hiện sứ mệnh chăm sóc sức khỏe nhân dân thì cần đội ngũ viên chức ngành y tế có năng lực, trình độ về chuyên môn Vì liên quan đến sức khỏe và tính mạng người bệnh, nên làm việc trong lĩnh vực y học yêu cầu độ chính xác cao và đòi hỏi sự tỉ mỉ hơn các lĩnh vực khác Do yêu cầu trình độ chuyên môn cao nên thời gian đào tạo cho nhân lực ngành y dài hơn những ngành khác Bên cạnh đó, ngày nay khi mà có rất nhiều nghiên cứu giúp điều trị và chuẩn đoán các bệnh giúp con người có cuộc sống tốt hơn Tiếp cận những thành tựu khoa học công nghệ góp phần phát triển mạnh mẽ ngành y học

Đứng trước nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân đòi hỏi ngày càng cao hơn nên yêu cầu về trình độ của đội ngũ nhân viên y tế cũng cao lên để đáp ứng việc tiếp cận và tiếp thu những khoa học kỹ thuật chung của thế giới

Thứ ba, viên chức y tế có đặc thù riêng về đạo đức nghề nghiệp Nghề

y được phân biệt với các nghề khác bởi nghĩa vụ đạo đức mang tính đặc thù là chăm sóc, điều trị, cứu người, làm giảm nhẹ sự đau đớn của con người do bệnh tật và do các can thiệp y tế Với lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Lương y như từ mẫu” luôn nhắc nhở viên chức y tế trong quá trình thực hiện

sứ mệnh chăm sóc sức khỏe bệnh nhân Bên cạnh việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn y thì rèn luyện và trao dồi đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng ứng xử trong quá trình hoạt động luôn được chú trọng rèn luyện hằng ngày của mỗi viên chức y tế Đặc thù này được Bộ Y tế có văn bản chỉ đạo định hướng trong giáo dục và thực hiện đạo đức nghề nghiệp cho viên chức y tế Ngày 06 tháng 11 nǎm 1996 Bộ trưởng Bộ Y tế ra Quyết định số: 2088/QĐ- BYT về ban hành Tiêu chuẩn đạo đức của người làm công tác y tế Ngày 25/02/2014, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 07/2014/TT-BYT Quy định về Quy tắc ứng xử của công chức, viên chức, người lao động làm việc tại các cơ

sở y tế Năm 2015, Bộ trưởng Bộ Y tế đã kêu gọi toàn thể cán bộ công chức, viên chức và người lao động ngành Y tế nghiêm túc thực hiện cam kết 07 nội dung theo Quyết định: 2151/QĐ-BYT ngày 04 tháng 06 năm 2015 về Kế hoạch triển khai thực hiện “Đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y

tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh”

Thứ tư, thời gian đào tạo cho nhân viên y tế dài hơn các ngành khác

Do yêu cầu cao trong công việc đồi hỏi sự chính xác gần như là tuyệt đối nên thời gian đào tạo trong ngành y dài hơn hẳn so với các ngành khác Thời gian học đại học bác sĩ là 06 năm, bác sĩ nội trú là 09 năm, dược sĩ là 05 năm; trong khi các ngành khác thời gian đào tạo đại học chỉ từ 04 đến 05 năm Hoàn thành kiến thức bậc đại học chỉ là kiến thức nền tảng, các bác sĩ, dược

sĩ, điều dưỡng, hộ sinh và các kỹ thuật viên y học phải trải qua thời gian thực hành các kiến thức đã học dưới sự giám sát và hướng dẫn của viên chức lành nghề tại cơ sở y tế để được cấp chứng chỉ hành nghề Khi được cấp chứng chỉ hành nghề thì viên chức y tế mới thực hiện nghiệp vụ của mình một cách độc lập Tuy nhiên, các phương pháp trong y khoa luôn vận động và phát triển nhanh chóng đòi hỏi nhân viên y tế phải luôn cập nhật và hoàn thiện kiến thức

để đáp ứng nhu cầu về chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng được nâng cao theo sự phát triển của xã hội

Thứ năm, Nhân viên y tế chịu áp lực về thời gian và môi trường làm việc Lao động viên chức ngành y có nhiều đặc thù so với các lao động viên chức khác vì nó gắn với trách nhiệm cao trước sức khỏe và tính mạng của bệnh nhân Để cứu lấy tính mạng của bệnh nhân có những thời điểm vàng trong tích tắc nên hết sức khẩn trương giành giật từng phút để bảo vệ tính mạng người bệnh Bên cạnh đó thời gian liên tục cả ngày và đêm, không phù hợp với quy luật sinh lý của con người như là trực đêm, ngủ ngày hay ngược lại Môi trường làm việc tại bệnh viên luôn phải thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân, mầm bệnh, vi khuẩn, máu, hóa chất, chất thải y tế, độc hại và thậm chí với cả tử thi Bệnh nhân là những người bị tổn thương sức khỏe thể chất

và tinh thần, họ buồn phiền và dễ cáu gắt, lo lắng, bức xúc về tình trạng bệnh của mình Nhiều trường hợp bệnh nhân và người nhà bệnh nhân có thái độ không đúng mực với viên chức y tế khi không thỏa mãn nhu cầu của họ trong điều kiện chữa trị tại cơ sở y tế không đáp ứng được Viên chức y tế làm việc trong môi trường căng thẳng, tìm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân

1.1.3 Khái niệm địa vị pháp lý viên chức ngành y tế

Để nghiên cứu địa vị pháp lý viên chức ngành y tế, cần tìm hiểu khái niệm địa vị pháp lý Trong khoa học pháp lý, thường dùng khái niệm “địa vị” hay “địa vị pháp lý” thường được nhắc đến trong các bài nghiên cứu khoa

học, trong giáo trình luật một số môn học Tuy nhiên, vẫn chưa có một định nghĩa hoàn chỉnh mang tính thống nhất về khái niệm trên Trong từ điển tiếng Việt “địa vị” là vị trí cá nhân trong quan hệ xã hội, do chức vụ, cấp bậc, quyền lực mà có, về mặt được coi trọng ít hay nhiều….; vị trí trong quan hệ

xã hội, kinh tế, chính trị do vai trò, tác dụng mà có còn pháp lý là căn cứ, cơ

sở pháp luật

Trong từ điển luật học, khái niệm “địa vị pháp lý” được giải thích là vị trí chủ thể pháp luật trong quan hệ với những chủ thể khác trên cơ sở các quy định pháp luật; địa vị pháp lý của chủ thể pháp luật thể hiện thành một tổng thể các quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể Qua đó xác lập cũng như giới hạn khả năng của chủ thể trong các hoạt động của mình Thông qua địa vị pháp lý có thể phân biệt chủ thể pháp luật này với chủ thể pháp luật khác, đồng thời cũng có thể xem xét vị trí và tầm quan trọng của chủ thể pháp luật trong các mối quan hệ pháp luật Địa vị pháp lý của các chủ thể bao gồm tổng thể các quyền và nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể, qua đó xác lập, giới hạn khả năng của chủ thể đối với các hoạt động của mình trong phạm vi quyền và nghĩa vụ

Từ khái niệm địa vị pháp lý và viên chức ngành y tế, có thể hiểu: Địa vị pháp lý của viên chức ngành y tế thể hiện thông qua các quy định pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn; tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp; chế độ chính sách

và mối quan hệ với cơ quan quản lý viên chức y tế trong quá trình thực hiện các nội dung trên theo quy định pháp luật Viên chức y tế phải thực hiện đầy

đủ các nhiệm vụ và quyền hạn của mình trong quá trình thực hiện công tác chuyên môn Nhiệm vụ được pháp luật quy định đối với người bệnh, đồng nghiệp, nghề nghiệp và đối với xã hội mà nhân viên ngành y phải thực hiện Viên chức y tế có quyền được hành nghề, quyền được từ chối khám chữa bệnh, quyền được nâng cao năng lực chuyên môn, quyền được đảm bảo an toàn khi hành nghề Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp thể thiện những thông

tin sau trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của viên chức, được sử dụng làm căn cứ để thực hiện công tác tuyển dụng, sử dụng và quản lý Nghề y là loại lao động đặc biệt, pháp luật cũng quy định rõ chế độ chính sách đối với viên chức ngành y tế Chế độ tiền lương, chế độ khen thưởng, trang phụ y tế, phụ cấp độc hại gắn với chức danh nghề nghiệp, vị trí công tác, nhiệm vụ thực hiện được pháp luật quy định cụ thể

Địa vị pháp lý viên chức ngành y tế thể hiện vai trò của chủ thể khi tham gia vào một hoặc nhiều quan hệ pháp luật và gắn với đó là quyền, nghĩa

vụ và trách nhiệm pháp lý phát sinh Viên chức ngành y tế là chủ thể tham gia pháp luật lao động, có địa vị pháp lý riêng biệt so với những chủ thể khác trong pháp luật lao động Viên chức ngành y tế nói riêng do tính chất công việc đặc thù riêng nên cần phải tiếp cận các khái niệm để có xác định chủ thể

rõ ràng để xác định phạm vi quyền hạn, nghĩa vụ và đảm bảo thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách của viên chức ngành y tế

1.1.4 Đặc điểm của địa vị pháp lý viên chức ngành y tế

Bên cạnh việc thực hiện nghĩa vụ, quyền hạn và các chế độ chính sách của viên chức nói chung được quy định trong Luật viên chức 2010 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của của Luật Cán bộ, công chức và Luật viên chức thì viên chức ngành y tế còn phải tuân thủ theo quy định pháp luật liên quan đến ngành y Luật khám bệnh, chữa bệnh quy định quyền và nghĩa vụ của người hành nghề y Do đặc thù nghề nghiệp liên quan đến sức khỏe và tính mạng của con người, nên viên chức y tế muốn hành nghề y phải có chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp khi đảm bảo các yêu cầu mà pháp luật quy định Nhiệm vụ, quyền hạn viên chức y tế hành nghề y quy định

từ Điều 31 đến Điều 40 Luật khám bệnh chữa bệnh

Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của ngành y cũng được pháp luật quy định riêng đối với từng chức danh cụ thể cho từng chức danh bác sĩ, bác

sĩ y học dự phòng, y sĩ, y tế công cộng, điều dưỡng, kỹ thuật y, hộ sinh và

dược Mỗi chức danh bao gồm các tiêu chuẩn về trình độ và tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn

Các chế độ tiền lương, các chính sách đãi ngộ, chế độ đào tạo, phụ cấp điều liên quan và phụ thuộc vào chức danh nghề nghiệp và vị trí việc làm Với từng chức danh nghề nghiệp thì có hệ số lương tương ứng Vị trí việc làm giúp cho viên chức được trả lương tương ứng và các chế độ liên quan tương xứng vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp như tiền làm thêm ngoài giờ, tiền trực đêm, công tác phí các các chế độ khác theo quy định của pháp luật và quy chế của từng đơn vị sự nghiệp công lập

Theo quy định tại Điều 48 Luật Viên chức 2010 và Nghị định 106/2020/NĐ-CP ngày 10/09/2020 của Chính phủ quy định về vị trí việc làm

và số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập: Vị trí việc làm

là công việc hoặc nhiệm vụ gắn với chức danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng, là căn cứ xác định số lượng người làm việc, cơ cấu viên chức để thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập

Vị trí việc làm giúp rà soát lại tổ chức bộ máy, đội ngũ viên chức, xác định từng vị trí gắn với việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của đơn vị Việc này cũng giúp tránh sự chồng chéo khi phân công, giao việc Xác định vị trí việc làm giúp cho viên chức thấy được vị trí, vai trò, trách nhiệm của mình trong tổ chức, không đùng đẩy công việc Địa vị pháp lý của viên chức cũng được xác lập qua

vị trí việc làm Ngoài những quy định chung về nhiệm vụ và quyền hạn của viên chức thì từng vị trí việc làm quy định cụ thể nhiệm vụ quyền hạn, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và các chế độ chính sách đi kèm theo

1.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của viên chức ngành y tế

1.2.1 Nhiệm vụ của viên chức ngành y tế

Đối với người bệnh: Kịp thời sơ cứu, cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh, trừ trường hợp quy định tại Điều 32 của Luật Khám bệnh,

chữa bệnh; Tôn trọng các quyền của người bệnh, có thái độ ân cần, hòa nhã với người bệnh; Tư vấn, cung cấp thông tin theo quy định tại khoản 1 Điều 7

và khoản 1 Điều 11 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Đối xử bình đẳng với người bệnh, không để lợi ích cá nhân hay sự phân biệt đối xử ảnh hưởng đến quyết định chuyên môn của mình; Chỉ được yêu cầu người bệnh thanh toán các chi phí khám bệnh, chữa bệnh đã niêm yết công khai theo quy định của pháp luật

Đối với nghề nghiệp: thực hiện đúng quy định chuyên môn kỹ thuật; Chịu trách nhiệm về việc khám bệnh, chữa bệnh của mình; Thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức y khoa liên tục để nâng cao trình độ chuyên môn theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế; Tận tâm trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh; Giữ bí mật tình trạng bệnh của người bệnh, những thông tin mà người bệnh đã cung cấp và hồ sơ bệnh án, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều

8 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Thông báo với người có thẩm quyền về người hành nghề có hành vi lừa dối người bệnh, đồng nghiệp hoặc vi phạm quy định của Luật này; Không được kê đơn, chỉ định sử dụng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, gợi ý chuyển người bệnh tới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác vì vụ lợi

Đối với đồng nghiệp: Hợp tác và tôn trọng đồng nghiệp trong khám bệnh, chữa bệnh; Bảo vệ danh dự, uy tín của đồng nghiệp Thực hiện Thông

tư số 07/2014/TT-BYT ngày 25/02/2014 của Bộ Y tế quy định về quy tắc ứng

xử của công chức, viên chức, người lao động làm việc tại các cơ sở y tế Quy định nội dung quy tắc ứng xử của viên chức y tế thi hành công vụ, nhiệm vụ được giao; ứng xử với viên chức y tế đồng nghiệp; ứng xử với các cơ quan, tổ chức, cá nhân; ứng xử với người đến khám bệnh và bệnh nhân nội trú

Đối với xã hội: Tham gia bảo vệ và giáo dục sức khỏe tại cộng đồng; Tham gia giám sát về năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề khác; Chấp hành quyết định điều động của cơ quan quản lý trực tiếp theo quy định tại khoản 2 Điều 4 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh;

Chấp hành quyết định huy động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi có thiên tai, thảm họa, dịch bệnh nguy hiểm

Thực hiện đạo đức nghề nghiệp: Người hành nghề có nghĩa vụ thực hiện đạo đức nghề nghiệp theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế

1.2.2 Quyền hạn của viên chức ngành y tế

Ngoài các quyền hạn của viên chức nói chung được quy định từ Điều

11 đến Điều 13 của Luật Viên chức 2010, thì viên chức ngành y tế còn có quyền của người hành nghề y được quy định trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh từ Điều 31 đến Điều 35 bao gồm Quyền được hành nghề; Quyền từ chối khám bệnh , chữa bệnh; Quyền được nâng cao nâng lực chuyên môn; Quyền được bảo vệ khi xảy ra tai biến đối với người bệnh; Quyền được bảo đảm an toàn hành nghề

Quyền được hành nghề: do đặc thù ngành nghề, nên đối với các viên chức ngành y tế khi hành nghề thì bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề và chỉ được hành nghề theo đúng phạm vi hoạt động chuyên môn ghi trong chứng chỉ hành nghề được cơ quan có thẩm quyền cấp Vì nghề y liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người nên cần độ chính xác cao hạn chế thấp nhất việc sai sót ngoài trừ các tai biến Do đó mà sau một thời gian dài được đào tạo chuyên môn tại ghế nhà trường, thì cần một thời gian thực hành tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thì viên chức y tế mới được cấp chứng chỉ hành nghề y Đối với Bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên, lương y, người có bài thuốc gia truyền hoặc phương pháp chữa bệnh gia truyền thì việc cấp chứng chỉ hành nghề do Luật khám bệnh, chữa bệnh quy định điều kiện để cấp chứng chỉ hành nghề Đối với dược sĩ thì đảm bảo điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề dược do Luật Dược quy định

Khi được cấp chứng chỉ hành nghề y theo quy định, thì các y bác sĩ được quyết định và chịu trách nhiệm về chẩn đoán, phương pháp điều trị bệnh trong phạm vi hoạt động chuyên môn ghi trong chứng chỉ hành nghề Khi có

vấn đề xảy ra thì phát sinh trách nhiệm của y bác sĩ đối với người bệnh, nghề nghiệp và các nghĩa vụ xã hội liên quan Được ký hợp đồng hành nghề khám bệnh, chữa bệnh với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhưng chỉ được chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật cho một cơ sở khám bệnh chữa bệnh Được tham gia các tổ chức xã hội – nghề nghiệp để trao đổi, học hỏi, trợ giúp hoặc chia sẻ kinh nghiệm để nâng cao chuyên môn tay nghề

Quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh: được từ chối khám bệnh, chữa bệnh nếu trong quá trình khám bệnh mà tiên lượng bệnh vượt quá khả năng hoặc trái với phạm vi hoạt động chuyên môn của mình, nhưng phải báo cáo với người có thẩm quyền hoặc giới thiệu người bệnh đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác để giải quyết Trong trường hợp này, người hành nghề vẫn phải thực hiện việc sơ cứu, cấp cứu, theo dõi, chăm sóc người bệnh cho đến khi người bệnh được chuyển đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác; Được từ chối khám bệnh, chữa bệnh nếu việc khám bệnh chữa bệnh đó trái với quy định của pháp luật hoặc là đạo đức nghề nghiệp

Quyền được nâng cao năng lực chuyên môn: được đào tạo, đào tạo lại

và cập nhật kiến thức y khoa liên tục phù hợp với trình độ chuyên môn hành nghề; được tham gia bồi dưỡng, trao đổi thông tin về chuyên môn, kiến thức pháp luật về y tế

Quyền được bảo vệ khi xảy ra tai biến đối với người bệnh: được pháp luật bảo vệ và không phải chịu trách nhiệm khi thực hiện đúng quy định về chuyên môn kỹ thuật mà vẫn xảy ra tai biến; được đề nghị cơ quan, tổ chức, hội nghề nghiệp bảo vệ quyền, lợi ích của mình khi xảy ra tai biến đối với người bệnh

Quyền được bảo đảm an toàn khi hành nghề: được trang bị phương tiện bảo hộ lao động, vệ sinh lao động để phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm, tai nạn liên quan đến nghề nghiệp; Được bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, thân thể; trường hợp bị người khác đe dọa đến tính mạng, người

hành nghề được phép tạm lánh khỏi nơi làm việc, sau đó phải báo cáo với người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc chính quyền nơi gần nhất

1.3 Tiêu chuẩn, chức danh nghề nghiệp của viên chức ngành y tế

Chức danh nghề nghiệp là tên gọi thể thiện những thông tin sau trình

độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của viên chức trong từng lĩnh vực nghề nghiệp, được sử dụng làm căn cứ để thực hiện công tác tuyển dụng, sử dụng

và quản lý

1.3.1 Viên chức y tế làm công tác hành chính

Chức danh nghề nghiệp đối với viên chức ngành y tế mà làm công tác hành chính thì được điều chỉnh bởi Thông tư 11/2014/TT-BNV ngày 09/10/2014 của Bộ Nội vụ về Quy định chức danh, mã số ngạch và tiêu chuẩn nghiệp vụ chuyên môn các ngạch công chức chuyên ngành hành chính, Thông

tư số 05/2017/TT-BNV ngày 15/08/2017 của Bộ Nội vụ sửa đổi, bổ sung một

số điều của Thông tư số 11/2014/TT-BNV ngày 09/10/2014 và Thông tư số 13/2010/TT-BNV ngày 30/12/2010 của Bộ Trưởng Bộ Nội vụ về tiêu chuẩn nghiệp vụ chuyên môn, bổ nhiệm ngạch và xếp lương đối với các ngạch công chức chuyên ngành hành chính và việc tổ chức thi ngân ngạch công chức Bao gồm các chức danh sau: Chuyên viên cao cấp, Chuyên viên chính, Chuyên viên, Cán sự và Nhân viên

1.3.2 Viên chức y tế làm công tác Tài chính – Kế toán

Đối với viên chức ngành y tế mà làm công tác về tài chính – kế toán thì chức danh nghề nghiệp được điều chỉnh bởi Thông tư số 77/2019/TT-BTC ngày 11/11/2019 về Quy định mã số, tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ và xếp lương đối với các ngạch công chức chuyên ngành kế toán, thuế, hải quan,

dự trữ Bao gồm các chức danh sau: Kế toán viên cao cấp, Kế toán viên chính,

Kế toán viên, Kế toán viên trung cấp

1.3.3 Viên chức là bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, y sĩ

Theo Thông tư liên tịch số 10/2015/TTLT-BYT-BNV ngày 27/05/2015 Quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, y sĩ Bao gồm:

Ngoại ngữ

Tin học

Chứng chỉ bồi dưỡng

CDNN

I V.08.01

.01

-BSCKII -TS y học

bậc 4 (B2)

Cơ bản

Bác sĩ cao cấp ( hạng I)

-Chủ nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia chính

đề tài cấp Bộ

- Hoặc chủ nhiệm 2 đề tài cấp CS

- BS chính (hạng II): 6 năm

II V.08.01

.02

-BSCKI -ThS y học

bậc 3 (B1)

Cơ bản

Bác sĩ chính (hạng II)

- Chủ nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia chính

đề tài cấp cơ

sở

BS (hạngIII): + 9năm (CKI,Ths) + 6 năm (CKII,TS,BS nội trú) III V.08.01

.03 -BS

bậc 2 (A2)

Cơ bản

Ngoại ngữ

Tin học

Chứng chỉ bồi dưỡng CDNN

giữ CDNN

I V.08.02.04

-BSCKII -TS y học YHDP

bậc 4 (B2)

Cơ bản

Bác sĩ YHDP cao cấp ( hạng I)

- Chủ nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia

- BS YHDP chính (hạngII): 6 năm

chính đề tài cấp Bộ

- Hoặc chủ nhiệm 2 đề tài cấp CS

II V.08.02.05

-BSCKI -ThS YHDP

bậc 3 (B1)

Cơ bản

Bác sĩ YHDP chính (hạng II)

- Chù nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia chính đề tài cấp cơ sở

BS YHDP (hạngIII): + 9năm (CKI,Ths) + 6năm (CKII,TS,BS nội trú) III V.08.02.06

-BSĐK - BSYHDP

bậc 2 (A2)

Cơ bản

Ngoại ngữ

Tin học

Chứng chỉ bồi dưỡng CDNN

1.3.4 Viên chức là điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y

Thông tư liên tịch số 26/2015/TTLT-BYT-BNV ngày 07/10/2015 của

Bộ Y tế à Bộ Nội vụ quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y Các chức danh nghề nghiệp sau:

- Nhóm chức danh điều dưỡng:

Chuyên ngành

Ngoại

Chứng chỉ bồi dưỡng CDNN

giữ CDNN

II V.08.05.11

-CKI -ThS Điều

bậc 3 (B1)

Cơ bản

Điều dưỡng ( hạng

- Chủ nhiệm hoặc thư ký

- Điều dưỡng (hạngIII): 9

dưỡng II) hoặc người

tham gia chính đề tài cấp cơ sở

năm

III V.08.05.12 -ĐH Điều

dưỡng

bậc 2 (A2)

Cơ

ĐD (hạngIV): + 2năm ĐDCĐ + 3năm ĐDTC

IV V.08.05.13 -ĐDTC

-ĐDCĐ

bậc 1 (A1)

Cơ bản

Ngoại ngữ

Tin học

Chứng chỉ bồi dưỡng CDNN

CDNN

II V.08.06.14

-BSCKI -ThS y

Hộ sinh

bậc 3 (B1)

Cơ bản

Hộ sinh ( hạng II)

- Chù nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia chính đề tài cấp cơ sở

- Hộ sinh (hạngIII): 9 năm

III V.08.06.15 -CN Hộ

sinh

bậc 2 (A2)

Cơ bản

Hộ sinh (hạngIV): + 2năm HSCĐ + 3năm HSTC

IV V.08.06.16 -BSĐK

-BSYHDP

bậc 1 (A1)

Cơ bản

ngành

Ngoại ngữ

Tin học

Chứng chỉ bồi dưỡng CDNN

Cơ bản

Kỹ thuật y học ( hạng II)

- Chủ nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia chính

KTY (hạngIII):

9 năm

Cơ bản

(Nếu tốt nghiệp chuyên ngành hóa sinh, dược hoặc chuyên ngành y dược khác phải có CC đào tạo KTY)

KTY(hạng IV): + 2năm KTYCĐ + 3năm KTYTC

IV V.08.07.

19

KTY TC trở lên

bậc 1 (A1)

Cơ bản

(Nếu tốt nghiệp chuyên ngành hóa sinh, dược hoặc chuyên ngành y dược khác phải có CC đào tạo KTY)

1.3.5 Viên chức hành nghề dược

Đối với viên chức ngành y thuộc lĩnh vực dược thì chức danh nghề nghiệp lại được quy định tại Thông tư liên tịch số 27/2015/TTLT-BYT-BNV ngày 07/10/2015 của Bộ Y tế và Bộ Nội vụ quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp dược Với các chức danh nghề nghiệp sau:

Ngoại ngữ

Tin học

Chứng chỉ bồi dưỡng

CDNN

I V.08.08.20

-CKII -TS dược học

bậc 4 (B2)

Cơ bản

Dược sĩ cao cấp ( hạng I)

- Chủ nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia chính

đề tài cấp Bộ

- Hoặc chủ

- DS chính (hạngII): 6 năm

nhiệm 2 đề tài cấp CS

II V.08.08.21

-CKI -ThS dược học

bậc 3 (B1)

Cơ bản

Dược sĩ chính (hạng II)

- Chủ nhiệm hoặc thư ký hoặc người tham gia chính

đề tài cấp cơ sở

DS (hạngIII): +

9năm(CKI,Ths) + 6năm (CKII,

TS, BS nội trú) III V.08.08.22 -Dược ĐH

bậc 2 (A2)

Cơ bản

DS (hạngIV): + 2năm (DSCĐ) + 3năm (DSTC)

IV V.08.08.22 -Dược

TC

bậc 1 (A1)

Cơ bản

1.3.6 Những thay đổi, quy định mới về chức danh nghề nghiệp

Từ ngày 29/09/2020, viên chức có thêm 01 hạng chức danh nghề nghiệp theo quy định của Nghị định 115/2020/Nghị định Chính phủ Quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức có hiệu lực ngày 29/9/2020 đã quy định về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức bao gồm các nội dung: tên chức danh nghề nghiệp, nhiệm vụ gồm những công việc cụ thể thực hiện, tiêu chuẩn

về đạo đức nghề nghiệp, tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng, tiêu chuẩn

về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ Chính phủ bổ sung thêm một chức danh nghề nghiệp Cụ thể hiện nay, căn cứ vào mức độ phức tập công việc của chức danh nghề nghiệp, các chức danh nghề nghiệp viên chức trong cùng một lĩnh vực sự nghiệp được xếp hạng từ cao xuống thấp như sau:

1 Chức danh nghề nghiệp hạng I;

2 Chức danh nghề nghiệp hạng II;

3 Chức danh nghề nghiệp hạng III;

4 Chức danh nghề nghiệp hạng IV;

5 Chức danh nghề nghiệp hạng V

Và việc bổ sung thêm chức danh nghề nghiệp này đang đợi Bộ Y tế có thông tư hướng dẫn tiêu chuẩn cụ thể từng chức danh nghề nghiệp

1.4 Chế độ, chính sách đối với viên chức ngành y tế

Nghề y là loại lao động đặc biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người bệnh nên áp lực trong công việc lớn, do đó cần có chế độ đãi ngộ đặc biệt hơn các ngành khác, có thể bằng vật chất hoặc tinh thần

Động lực thúc đẩy, động viên các viên chức ngành y tế trong quá trình thực thiện chức trách nhiệm vụ của mình:

1.4.1 Chế độ tiền lương

Theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP ngày 09/05/2019 của Chính phủ về Quy định mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang thì từ 01/07/2019 thì mức lương cơ sơ là 1.490.000đ/tháng Hệ số lương tương ứng với từng chức danh nghề nghiệp ngành y tế theo thông tư quy định chức danh nghề nghiệp thì cũng quy định hệ số lương được áp dụng theo chức danh nghề nghiệp, với mỗi chức danh nghề nghiệp có hệ số lương riêng

1 Bảng lương Bác sĩ cao cấp hạng I; Bác sĩ y học dự phòng cao cấp hạng I; Dược sĩ cao cấp hạng I; Y tế công cộng cao cấp (áp dụng hệ số lương viên chức loại A3, nhóm A3.1, bảng 3) Đơn vị: triệu đồng/tháng

Hệ số lương Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3 Bậc 4 Bậc 5 Bậc 6

Mức lương đến

31/12/2020 9.238 9.774 10.311 10.847 11.384 11.920 Mức lương từ

đến 30/6/2021

3 Bảng lương Bác sĩ cao cấp hạng III; Bác sĩ y học dự phòng cao cấp hạng III; Dược sĩ cao cấp hạng III; Y tế công cộng cao cấp (áp dụng hệ số lương viên chức loại A1, Bảng 3) Đơn vị: triệu đồng/tháng

từ 01/01/2021

đến 30/6/2021

2.976 3.296 3.616 3.936 4.256 4.576

khen thưởng ngày 26 tháng 11 năm 2013

Thực hiện đầy đủ các loại hình khen thưởng: Khen thưởng theo công trạng và thành tích; khen thưởng theo chuyên đề; khen thưởng đột xuất; khen thưởng quá trình cống hiến theo Nghị định 91/2017/NĐ-CP ngày 31/7/2017 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Thông tư 12/2019/TT-BNV ngày 04/11/2019 của Bộ Nội vụ quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định số 91/2017/NĐ-CP ngày 31 tháng 07 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng

Ngoài việc thực hiện các quy định khen thưởng chung, thì còn thực hiện quy định khen thưởng cho ngành y tế nói riêng Thực hiện Thông tư số 38/2018/TT-BYT ngày 30/11/2018 của Bộ Y tế về việc Hướng dẫn công tác

thi đua, khen thưởng trong ngành Y tế bổ sung thêm các hình thức khen thưởng: Thầy thuốc Nhân dân, Thầy thuốc ưu tú, kỷ niệm chương Vì sức

khỏe nhân dân, Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp dân số

Từ tháng 12/2019, bệnh viêm phổi do vi rút corona chủng mới gây ra

đã xuất hiện và lây lan nhanh chóng tới hầu hết các nước ở mọi châu lục trên thế giới Bệnh COVID-19 đã trở thành đại dịch toàn cầu Việt Nam là một trong số ít nước trên thế giới khống chế được số lượng người mắc thấp Trong cuộc chiến chống COVID-19, nhân viên y tế là chiến sĩ thầm lặng sàn lọc, phát hiện, điều trị các ca bệnh, giúp ngăn chặn khống chế dịch bệnh Và họ đối mặt với nhiều nguy cơ lây nhiễm bệnh

Bộ y tế ban hành Quyết định số 1616/QĐ-BYT ngày 08/04/2020 hướng dẫn tạm thời về kỹ thuật, phân loại và lựa chọn bộ trang phục phòng, chống dịch COVID-19 Bộ trang phục phòng chống dịch Covid 19 là phương tiện phòng hộ cá nhân để bảo vệ nhân viên y tế trước nguy cơ lây nhiễm khi tiếp xúc với máu, dịch tiết cơ thể và giọt hô hấp mang các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm khi tiếp xúc gân người bệnh Phương tiện phòng hộ cá nhân

cũng được sử dụng để bảo vệ người bệnh không bi nhiễm các vi sinh vật thường trú và vãng lai từ nhân viên y tế và môi trường trong bệnh viện hoặc hạn chế phát tán các mầm bệnh ra ngoài môi trường Việc mang phương tiện phòng hộ cá nhân khi chăm sóc người nhiễm hoặc nghi nhiễm Covid-19 là một trong các biện pháp quan trọng trong phòng ngừa lây nhiễm cho nhân viên y tế

Bên cạnh việc quy định trang phục phòng hộ, thì cơ sở y tế cũng phải đảm bảo cơ sở vật chất và trang thiết bị vận hành hạn chế nhất việc lây nhiễm

Bộ Y tế ban hành bộ tiêu chí bệnh viện an toàn phòng chống dịch Covid-19

và các dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp theo Quyết định số 3088/QĐ-SYT ngày 16/07/2020

1.4.4 Phụ cấp độc hại

Mỗi ngành nghề lại có một đặc thù riêng, theo đó các chế độ lao động trong ngành nghề đó khác nhau Khi làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm việc ở nơi có điều kiện khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn sẽ có những ưu đãi nhất định cả về phụ cấp, trợ cấp, chế độ hưu trí và bồi dưỡng trong quá trình lao động

Thứ nhất, về phụ cấp độc hại tại Thông tư 25/2013/TT-BLĐTBXH hướng dẫn thực hiện chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật với người lao động làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, độc hại Thông tư quy định cụ thể từng vị trí và công việc thực hiện có các yếu tố độc hại, nguy hiểm mới được hưởng phụ cấp độc hại Và cách tính gồm có 04 mức: 0.1, 0.2, 0.3, 0.4 so với mức lương tối thiểu Phụ cấp độc hại, nguy hiểm được tính theo thời gian thực tế làm việc tại các yếu tố độc hại, nguy hiểm; nếu làm việc, nếu làm việc

từ 04 giờ trở lên thì được trả cùng kỳ lương hàng tháng và không dùng để tính đóng, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội

Thứ hai, về phụ cấp ưu đãi ngành Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 56/2011/NĐ-CP, công chức, viên chức công tác tại các cơ sở y tế công lập

sau đây sẽ được hưởng phụ cấp ưu đãi ngành nghề Nghị định này quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với công chức, viên chức, cán bộ y tế xã, phường, thị trấn trực tiếp làm chuyên môn y tế; công chức, viên chức làm công tác quản lý, phục vụ không trực tiếp làm chuyên môn y tế tại các chuyên khoa HIV/AIDS, phong, lao, tâm thần, giải phẫu bệnh lý, pháp y trong các cơ

sở sự nghiệp y tế công lập Theo nghị định này thì có 6 mức phụ cấp phụ thuộc vào tính chất, mức độ công việc, và mỗi công chức, viên chức chỉ được hưởng một phụ cấp ưu đãi theo nghề ở mức cao nhất Gồm có 06 mức phụ cấp 70%, 60%, 50%, 40%, 30%, 20% tùy vào vị trí công việc thực hiện được quy định tại Điều 3 Nghị định 56/2011/NĐ-CP

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện địa vị của viên chức ngành y tế

1.5.1 Hệ thống thể chế quản lý nhà nước đối với viên chức ngành y tế

“Thể chế bao gồm toàn bộ các cơ quan nhà nước với hệ thống quy định

do nhà nước xác lập trong hệ thống văn bản pháp luật của nhà nước và được nhà nước sử dụng để điều chỉnh và tạo ra các hành vi và mối quan hệ giữa nhà nước với công dân, các tổ chức nhằm thiết lập trật tự kỷ cương xã hội” theo giáo trình của Học viện Hành chính quốc gia

Hệ thống pháp luật được hoàn thiện, đồng bộ là điều kiện và tiền đề để các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và đội ngũ viên chức y tế thi hành Vì vậy, pháp luật có sự thống nhất, rõ ràng là cơ sở để các cơ quan, tổ chức, viên chức thực hiện đúng Khi thực hiện đúng thì quyền lợi và nghĩa vụ của viên chức y

tế làm việc tại các cơ sở khám bệnh chữa bệnh được đảm bảo thực hiện theo luật định

Trong thực tế hiện nay, các văn bản quy phạm pháp luật về viên chức y

tế chưa được tập hợp lại thành một luật bao trùm mà quy định ở nhiều văn bản khác nhau Khi sử dụng, các cơ quan, tổ chức và viên chức phải sử dụng

cơ sở pháp lý ở nhiều văn bản

+ Năng lực thực hiện pháp luật của bộ máy quản lý nhà nước về viên chức ngành y tế:

Khi hệ thống pháp luật được hoàn thiện và thống nhất, thì năng lực thực hiện pháp luật của bộ mày quản lý nhà nước về viên chức là yếu tố quyết định và bảo đảm các quyền và nghĩa vụ của viên chức được đảm bảo thực hiện theo đúng luật định

Pháp luật là văn bản, nội dung và cơ sở để thực hiện, nhưng nếu không được thực hiện, thực hiện không đúng, không kịp thời thì “pháp luật có cũng như không” Thực hiện pháp luật đầy đủ, chính xác và kịp thời là yếu tố quyết định đảm bảo địa vị pháp lý của viên chức y tế

+ Công tác quản lý của Nhà nước đối với viên chức ngành y tế:

Viên chức y tế chịu sự quản lý của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền và mỗi cơ quan có những hình thức và phương pháp phù hợp với tình hình thực tế tại đơn vị và phù hợp với sự phát triển chung của xã hội Quản lý nhà nước đối với viên chức có ý nghĩa quan trọng đến sự vận hành của cơ sở

tế, cung cấp môi trường làm việc lành mạnh, minh bạch và hiệu quả cho đội ngũ viên chức y tế

Công tác quản lý nhằm lựa chọn được những người có năng lực, trình

độ, đáp ứng được yêu cầu và sắp xếp đúng với nguyện vọng cũng nhưng năng lực của mỗi viên chức y tế Bên cạnh đó việc quản lý sàn lọc những người không đáp ứng yêu cầu, không có năng lực và trình độ yếu kém làm cơ quan hoạt động không có hiệu quả

Quản lý dựa trên pháp luật, tạo môi trường công bằng, lành mạnh cho tất cả mọi viên chức y tế làm việc khoa học và hiệu quả nhất Cơ quan tuyển dụng nhân lực tốt đáp ứng yêu cầu về trình độ chuyên môn; đảm bảo vị trí việc làm tìm được đúng người, đúng việc, đúng trình độ chuyên môn Viên