Chuen de giao duc tai nguyen Bien Dao

Luật Biển Việt Nam 2012 ghi rõ: “Luật này quy định về đường cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và [r]

TẬP HUẤN

CHUYÊN ĐỀ

GIÁO DỤC, BẢO VỆ TÀI NGUYÊN

VÀ MÔI TRƯỜNG BIỂN, HẢI ĐẢO

Ở CẤP TIỂU HỌC

- Thiết kế KHBH(soạn bài) và dạy học theo hướng tích hợp giáo dục TNMTBĐ.

- Liệt kê được các hình thức tổ chức (HTTC) các hoạt động GDNGLL có nội dung giáo dục TNMTBĐ Việt Nam.

- Tổ chức được các HĐGDNGLL có nội dung giáo dục TNMTBĐ Việt Nam phù hợp với đặc điểm của địa phương.

NỘI DUNG CHÍNH

Biển, hải đảo Việt Nam

Khái quát dạy học tích hợp giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo

1 Nêu quan niệm về:

Biển là một loại hình thủy vực nước mặn

của đại dương thế giới , nằm sát các đại lục

và ngăn cách với đại dương ở phía ngoài

bởi hệ thống đảo và bán đảo, và ở phía trong bởi bờ đại lục (còn gọi là bờ biển)

(Thủy vực là một vùng trũng bất kỳ trên bề

bất kể nước ngọt, nước lợ hoặc nước mặn, với hình thái với quy mô khác nhau.

Đại dương thế giới chiếm 70,8% diện tích bề mặt Trái Đất

Đại dương thế giới có 4 đại dương, nối thông với nhau

180 triệu km 2

93 triệu km 2

76 triệu km 2

13 triệu km 2

Theo Công ước của Liên Hợp quốc về Luật biển năm 1982, một nước ven biển có 5 vùng biển: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và vùng thềm lục địa.

Theo Luật Biên giới quốc gia năm 2003 của Việt Nam

Đường cơ sở Đường cơ sở là ranh giới phía trong của lãnh hải và ranh giới phía ngoài của nội thủy dùng để tính chiều rộng của các vùng biển thuộc chủ

quyền và quyền chủ quyến quốc gia

+ Phương pháp tính đường cơ sở thông thường

Cách xác định: Quốc gia ven biển sẽ chọn

một ngày, tháng, năm khi ngấn nước

thủy triều xuống thấp nhất dọc bờ biển Dựa vào các điểm, tọa độ đã thể hiện tại ngấn nước thủy triều vào thời điểm đó, quốc gia ven biển sẽ tuyên bố đường cơ

sở của quốc gia mình

Đường cơ sở gồm: Đường cơ sở thông thường và đường cơ sở

thẳng.

+ Phương pháp tính đường cơ sở thẳng

Đường cơ sở thẳng là đường thẳng gãy khúc được xác định bằng cách nối các điểm nhô ra xa nhất của các đảo ven bờ, của các mũi, các đỉnh chạy dọc theo

chiều hướng chung của bờ biển lại với nhau thành đường cơ sở để tính chiều rộng của lãnh hải.

Theo Luật Biên giới quốc gia năm 2003 của Việt Nam

Nội thủy: là toàn bộ vùng nước tiếp giáp với bờ biển

và nằm phía trong đường cơ sở dùng để tính chiều rộng của lãnh hải Tại nội thủy, quốc gia ven biển có chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối như đối với lãnh

thổ đất liền của mình

Theo Luật Biên giới quốc gia năm 2003 của Việt Nam

Lãnh hải: là vùng biển nằm phía ngoài đường cơ sở Theo điều 3 của Công ước Luật Biển năm 1982 thì

chiều rộng tối đa của lãnh hải là 12 hải lý.

Lãnh hải thừa nhận quyền “qua lại không gây hại” của tàu thuyền nước

ngoài

Theo Luật Biên giới quốc gia năm 2003 của Việt Nam

Vùng tiếp giáp lãnh hải: là vùng biển nằm ngoài và sát với lãnh hải Chiều rộng của vùng tiếp giáp lãnh hải

cũng không quá 12 hải lý

Theo Luật Biên giới quốc gia năm 2003 của Việt Nam

Vùng đặc quyền kinh tế: là vùng biển nằm phía ngoài lãnh hải và có chiều rộng 200 hải lý tính từ đường cơ

sở (vì lãnh hải 12 hải lý, nên thực chất vùng đặc

quyền kinh tế có 188 hải lý)

Hình 1.

Các nước khác được quyền trong vùng đặc quyền kinh tế:

+ Tự do hàng hải

+ Tự do hàng không

+ Đặt dây cáp và ống dẫn ngầm

+ Sử dụng biển vào những mục đích khác hợp pháp

về mặt quốc tế.Các quốc gia khác muốn nghiên cứu khoa học trong vùng đặc quyền kinh tế của quốc

gia ven biển phải được sự đồng ý của quốc gia ven biển, tôn trọng luật pháp của quốc gia ven biển và những quy định của luật pháp quốc tế

+ Việc khai thác hải sản (đặc biệt)

Theo Luật Biên giới quốc gia năm 2003 của Việt Nam

Thềm lục địa: là phần ngầm dưới biển và lòng đất dưới đáy biển thuộc phần lục địa kéo

dài mở rộng ra ngoài lãnh hải cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, có độ sâu khoảng 200 m hoặc hơn nữa Nơi nào bờ ngoài của rìa lục địa cách đường cơ sở không đến 200 hải lí thì thềm lục địa ở nơi ấy được tính đến 200 hải lí Nhà nước ta có chủ quyền hoàn toàn

về mặt thăm dò, khai thác, bảo vệ và quản lí các tài nguyên thiên nhiên ở thềm lục địa Việt Nam.

 - Chủ quyền: Là sự thể hiện quyền lực một cách hoàn toàn

và đầy đủ của quốc gia trên toàn bộ lãnh thổ mà không bị hạn chế bởi ảnh hưởng của bất cứ quốc gia nào khác.

 - Quyền chủ quyền: Là một bộ phận cấu thành chủ quyền Ví dụ, quốc gia ven biển có quyền thăm dò, khai thác, bảo tồn tài nguyên trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình

 - Quyền tài phán: Là quyền của các cơ quan hành chính, tư pháp thực hiện việc giải quyết các vụ việc vi phạm pháp

luật theo thẩm quyền của mình Ví dụ các quốc gia ven biển

có quyền khám xét, bắt giữ, khởi tố…xử lí các vi phạm của nước ngoài ở vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình.

Đảo và quần đảo

- Đảo là một vùng đất tự nhiên có nước bao bọc, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước.

Về nguồn gốc hình thành : Đảo có thể là một bộ phận của đất liền bị tách ra do hiện tượng sụt lún của lục địa, hoặc núi lửa phun ở đáy biển, cũng có thể do san hô

Đảo và quần đảo

- Quần đảo gồm nhiều đảo lớn, nhỏ nằm gần nhau, có quan hệ với nhau về mặt phát sinh và cùng mang một tên chung (ví dụ: quần đảo Trường Sa, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Philipin ).

TI Khái quát về biển, hải đảo Việt Nam

1 Vùng biển nước ta.

- Việt Nam có đường bờ biển dài 3260km và vùng biển

rộng khoảng 1 triệu km2

- Vùng biển Việt Nam là một bộ phận của Biển Đông,

bao gồm vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa

- Cả nước có 28 tỉnh/thành phố có biển

Lược đồ

28 tỉnh, thành phố

có biển

2 Hệ thống đảo Việt Nam

- Vùng biển nước

ta có khoảng

4000 đảo lớn, nhỏ được chia thành

các đảo ven bờ và

xa bờ

- Hệ thống đảo ven bờ

chiếm hơn ½ tổng số đảo, phân bố suốt từ biên giới cực Bắc của vùng biển Tổ quốc tại tỉnh Quảng Ninh cho đến sát biên giới phía Tây tỉnh Kiên Giang

Một số đảo có diện tích khá lớn và dân

số khá đông: Phú Quốc, Cát Bà, Cái Bầu, Phú Quý, Lý Sơn, Côn Đảo

Còn lại, phần lớn là các đảo nhỏ hoặc rất nhỏ

- Các đảo xa bờ gồm

Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) và hai quần đảo Hoàng Sa

(thuộc thành phố

Đà Nẵng), Trường

Sa (thuộc tỉnh

Khánh Hòa)

Việt Nam đã nhiều lần tuyên bố khẳng định chủ quyền của mình đối với 2

quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.

• Điều 1 Luật Biển Việt Nam 2012 ghi rõ: “Luật này quy định về đường cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, quần

đảo Trường Sa và các quần đảo khác thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam…”

Khái niệm môi trường biển

Môi trường biển bao gồm tất cả mọi thứ

mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự trao đổi chất hay các hành vi của con người và các sinh vật sống trong biển, bao gồm ánh sáng, không khí trên biển, nước biển, đất tại đáy biển và các

cơ thể sống trong biển

Khái niệm tài nguyên biển

Những nguồn lợi biển mang lại cho cuộc sống con người Tài nguyên biển rất đa dạng, được chia ra thành các loại: nguồn lợi hóa

chất và khoáng chất chứa trong khối nước và đáy biển, nguồn lợi nhiên liệu hóa thạch, chủ yếu là dầu và khí tự nhiên, nguồn năng lượng sạch khai thác từ gió, nhiệt độ nước biển, các dòng hải lưu và thủy triều; sinh vật biển là

nguồn lợi quan trọng nhất của con người

Các loại tài nguyên biển

Khái niệm ô nhiễm biển

thải từ đất liền (các chất thải độc hại ) ảnh

hưởng tới đời sống của các loài sinh vật dưới biển và tác động xấu đến sự tăng trưởng, phát triển của chúng

Ô nhiễm không khí Vận chuyển hàng hóa trên biển Thải các chất độc hại ra biển

Thăm dò và khai thác tài nguyên trên thềm lụcđịa và đáy đại dương

Các hoạt động trên đất liền

5 nguồn gây ô nhiễm biển

(theo công ước Luật biển năm 1982)

II Tài nguyên biển, hải đảoViệt Nam

1 Tài nguyên biển: biển nước

ta có nhiều tiềm năng để

phát triển kinh tế

Tài nguyên sinh vật

Tài nguyên phi sinh vật

*Tài nguyên sinh vật

Việt Nam với hơn 1 triệu ha vùng triều,

hơn 50 vạn ha eo

vịnh, đầm phá và hơn

110 nghìn ha đất cát ven biển

Tiềm năng nuôi

trồng hải sản biển

*Tài nguyên phi sinh vật

Dầu mỏ và khí đốt tự nhiên

Tiềm năng du lịch biển

Tiềm năng phát triển hàng hải Việt Nam

Tài nguyên phi sinh vật

Dầu khí là ngành kinh tế biển mũi nhọn, khai thác dầu khí bắt đầu từ năm 1986.

10000

Tr m3

Dầu thô Khí tự nhiên

- Nước ta có tài nguyên

du lịch biển phong

phú, dọc bờ biển có trên 120 bãi cát rộng, dài, phong cảnh đẹp, thuận lợi cho xây dựng các khu du lịch và nghỉ dưỡng.

- Hoạt động du lịch: chủ yếu tập trung khai thác hoạt động tắm biển

- Điều kiện thuận lợi:

+ Nước ta nằm gần nhiều tuyến đường biển quốc tế quan trọng.

+ Ven biển có nhiều vũng, vịnh có thể xây dựng

cảng nước sâu, một số cửa sông cũng thuận lợi cho xây dựng cảng.

- Phát triển giao thông vận tải biển:

+ Hiện nước ta có hơn 90 cảng biển Cảng có công suất lớn nhất là cảng Sài Gòn.

Tài nguyên đảo:

Tài nguyên vị thế vô cùng to

lớn và quan trọng của hệ

thống đảo ven bờ

Tài nguyên sinh vật với nhiều

vườn quốc gia và khu bảo tồn

Tài nguyên du lịch phong phú

và đa dạng

*Tài nguyên sinh vật

 Hệ thực vật trên hệ thống đảo ven bờ có trên 1000 loài

vật là lá chắn bảo vệ các đảo

* Tài nguyên sinh vật

Tài nguyên sinh vật

bãi triều và biển

nông ven đảo

phong phú, là các khu bảo tồn biển

quý giá

-Nhiều lễ hội truyền

thống đặc sắc

III.Một số vấn đề về môi trường biển, hải đảo Việt Nam

1 Nguồn lợi hải sản giảm đáng kể

Nổ mìn đánh cá

Khai thác san hô

III.Một số vấn đề về môi trường biển, hải đảo Việt Nam

2 Ô nhiễm môi trường biển có xu hướng

gia tăng rõ rệt.

Nguyên nhân: do khai thác và vận chuyển khoáng

sản, phát triển du lịch biển ồ ạt, chất thải ô nhiễm

Ống nước thải

đổ thẳng

ra biển

Bãi biển Long Hải (Vũng Tàu) tràn ngập rác thải của du khách

(Ảnh: Nguyễn Đức, Theo Báo Bà Rịa - Vũng Tàu)

Thủy triều đỏ

Thủy triều đen – sau tràn dầu

Tôm chết, cá chết

Rừng ngập mặn đang chết dần

IV Chủ trương của Đảng, Nhà nước ta đối với vấn đề chủ quyền biển, hải đảo

- Phê chuẩn Công ước của Liên Hợp

quốc về Luật biển năm 1982 và ban

hành các văn bản pháp lí về phạm

vi và chế độ pháp lí về vùng biển

và thềm lục địa.

- Tích cực hợp tác và đấu tranh để

thực hiện các cam kết quốc tế về

biển Đồng thời kiên quyết, kiên trì

bảo vệ chủ quyền biển, hải đảo gắn

với phát triển kinh tế biển.

- Mở rộng quan hệ hợp tác, trao đổi

khoa học kĩ thuật, hiện đại hóa

trang bị cho quốc phòng- an ninh

Thảo luận

Dựa vào kinh nghiệm dạy học, Thầy (Cô) hãy

cho biết:

1 Thế nào là tích hợp? Thế nào là tích hợp nội

dung giáo dục TNMTBĐ vào môn học?

2 Nêu các nguyên tắc tích hợp

3 Các mức độ tích hợp nội dung giáo dục

TNMTBĐ vào môn học

Khái niệm tích hợp

1 Tích hợp là sự kết hợp những phần/ bộ phận trong một tổng thể Những phần/ bộ phận có thể khác nhau nhưng chúng thích ứng với nhau.

- Tích hợp giáo dục TNMT BĐ vào môn

học, là sự hoà trộn nội dung giáo dục

TNMT BĐ vào nội dung bộ môn thành một nội dung thống nhất, gắn bó chặt chẽ với nhau.

Nguyên tắc tích hợp

Nguyên tắc 1: Tích hợp nhưng không

làm thay đổi đặc trưng của môn học

Nguyên tắc 1: Tích hợp nhưng không

làm thay đổi đặc trưng của môn học

Nguyên tắc 2 : Khai thác nội dung giáo dục

TNMTBĐ có chọn lọc, có tính tập trung vào

bài nhất định, không tràn lan tuỳ tiện

Nguyên tắc 2 : Khai thác nội dung giáo dục

TNMTBĐ có chọn lọc, có tính tập trung vào

bài nhất định, không tràn lan tuỳ tiện

Nguyên tắc 3 : Phát huy cao độ các hoạt động

tích cực nhận thức của học sinh và kinh

nghiệm thực tế của các em.

Nguyên tắc 3 : Phát huy cao độ các hoạt động

tích cực nhận thức của học sinh và kinh

nghiệm thực tế của các em.

Nguyên tắc tích hợp

Nguyên tắc tích hợp

riêng, một đoạn hay một vài câu trong bài học

Các kiến thức giáo dục TNMT BĐ

không được nêu

rõ trong sách giáo khoa nhưng dựa vào kiến thức bài học, giáo viên có thể bổ sung, liên

hệ các kiến thức giáo dục TNMT BĐ

Mức độ bộ phận Mức độ liên hệ

Thực hành theo nhóm môn: Đạo đức; TNXH; Khoa học; LS và ĐL;

Tiếng Việt

TNMTBĐ trong các môn học

bảo vệ TNMTBĐ của các môn học

3. Chọn một bài, thiết kế (soạn bài) đã chọn

-Trình bày bai soạn có tích hợp

 Môn Tiếng Việt:

 Môn Tự nhiên- xã hội:

 Môn Khoa học:

 Môn Lịch sử & Địa lí:

 Môn Đạo đức:

65