Tình hình hiện nay
Vùng Đông Nam Bộ, với điều kiện tự nhiên thuận lợi, vị trí địa lý chiến lược, cơ sở hạ tầng phát triển và nguồn lao động dồi dào, đã trở thành trung tâm phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến gỗ Tại đây, có 2.324 doanh nghiệp chế biến gỗ, chiếm gần 60% tổng số doanh nghiệp cả nước, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai, Bình Dương và TP.HCM Vùng này sở hữu 3 trong số 4 khu công nghiệp chế biến gỗ của cả nước, góp phần vào sự tăng trưởng nhanh chóng về số lượng, chất lượng và đa dạng sản phẩm Sản phẩm gỗ của Đông Nam Bộ không chỉ được tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn xuất khẩu sang nhiều quốc gia, với hơn 3.000 mặt hàng, giúp Việt Nam trở thành một trong năm nước có giá trị xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất thế giới, đồng thời đóng góp đáng kể vào nguồn thu nhập cho đất nước.
DUT.LRCC đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế toàn quốc, mang lại giá trị xuất khẩu cao và thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp phụ trợ Tuy nhiên, hàng năm, một lượng lớn mùn cưa và dăm bào được sản xuất nhưng vẫn chưa được tận dụng hiệu quả.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu cho lò hơi ngày càng tăng, củi ép từ mùn cưa trở thành giải pháp kinh tế tiết kiệm hiệu quả Việc chuyển từ than đá sang củi mùn cưa có thể giúp giảm chi phí lên đến hơn 50%, trong khi chuyển từ dầu FO sang củi ép mùn cưa có thể tiết kiệm đến 70%.
Sản xuất 2,5 tấn mùn cưa thành nhiên liệu đốt trong nước giúp Việt Nam tiết kiệm khoảng 1.000 lít dầu nhập khẩu và giảm bù lỗ cho năng lượng Việc xuất khẩu mùn cưa không mang lại lợi nhuận lớn, mà chỉ là xuất khẩu nguyên liệu rẻ tiền, đồng thời làm tăng nhập khẩu nguyên liệu đốt đắt tiền và không thân thiện với môi trường.
Sản xuất củi và than sạch từ 100% mùn cưa và dăm bào không chỉ giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn mang lại nhiều lợi ích kinh tế Nguồn nhiên liệu này có thời gian đốt lâu và nhiệt lượng cao, đồng thời lượng tro tạo ra rất ít Các sản phẩm chất đốt từ mùn cưa có giá thành thấp, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí sản xuất khi sử dụng nhiều chất đốt.
1.3 Các ứng dụng của mùn cƣa hiện nay a.Sử dụng làm chất đốt
Mùn cưa đã trở thành một nguồn chất đốt quen thuộc đối với nông dân, được sử dụng rộng rãi trong sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt là trong việc nấu ăn và chế biến thức ăn cho gia súc Những ưu điểm nổi bật của mùn cưa làm cho nó trở thành lựa chọn phổ biến trong các hoạt động này.
Mùn cưa có khả năng cháy và sinh nhiệt tốt, với 1 kg mùn cưa khi đốt sinh ra 4200 Kcal, tương đương 0,5 năng lượng từ dầu nhưng giá thành thấp hơn khoảng 20 lần Nhờ những ưu điểm này, mùn cưa trở thành chất đốt phổ biến Trong sinh hoạt, người dân đã thiết kế lò nấu nướng sử dụng mùn cưa, cho lượng lửa cháy nóng và đều, giữ nhiệt lâu Hiện nay, mùn cưa còn được sử dụng rộng rãi ở nông thôn và trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp, chăn nuôi, thường dùng để nấu thức ăn cho cá, lợn hoặc nấu rượu.
Hình 1.1 Lò đốt mùn cưa b Sử dụng mùn cưa trong trồng trọt và chăn nuôi
Mô hình sinh học chăm sóc vật nuôi bằng mùn cưa trộn đang ngày càng được ưa chuộng nhờ vào những lợi ích vượt trội Mùn cưa sau khi thu mua được xử lý để loại bỏ tạp chất có hại cho sức khỏe vật nuôi Với khả năng hút ẩm tốt, mùn cưa trở thành đệm sinh học hiệu quả trong chăn nuôi, giúp giảm công sức dọn dẹp chuồng trại, xử lý chất thải tốt hơn, khắc phục ô nhiễm môi trường và giảm tỷ lệ bệnh tật ở vật nuôi so với các phương pháp nuôi trồng truyền thống.
Mùn cưa không chỉ có nhiều ứng dụng quan trọng trong ngành năng lượng và chăn nuôi, mà còn được coi là "thần dược" trong ngành công nghiệp phân bón và trồng trọt.
Mùn cưa là một loại phân bón tự nhiên giúp cây trồng phát triển nhanh chóng và khỏe mạnh Ngoài ra, mùn cưa còn được ứng dụng trong nhiều mô hình trồng nấm như nấm linh chi, nấm rơm, nấm hương và nấm mèo, mang lại chất lượng nấm cao và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Hình 1.2 Mùn cưa trong chăn nuôi
Hình 1.3 Mùn cưa trong trồng trọt
DUT.LRCC c Sử dụng làm vật liệu xây dựng
Gạch siêu nhẹ chống cháy được sản xuất từ nguyên liệu đất sét kết hợp với phụ gia như mùn cưa và mạt gỗ Các chuyên gia từ Đại học Xây dựng Hà Nội đã phát triển loại gạch này với khả năng cách nhiệt và chống cháy, đồng thời có trọng lượng chỉ bằng 1/3 so với gạch thông thường, rất phù hợp cho việc xây dựng nhà cao tầng.
Hình 1.4 Gạch siêu nhẹ chống cháy làm từ mùn cưa
Gạch nhẹ chỉ nặng từ 700-1.000 kg/m2, rất phù hợp cho các công trình cao tầng từ 13 tầng trở lên, giúp giảm tải trọng và chi phí xây dựng đáng kể Với cấu trúc xốp, nhỏ và kín, gạch này có khả năng cách nhiệt tốt.
Các nhà khoa học Bỉ đã phát triển một phương pháp mới để xử lý và biến đổi mùn cưa thành sản phẩm trung gian, phục vụ cho việc sản xuất nhiên liệu xăng và các sản phẩm từ dầu mỏ.
Quy trình phản ứng hóa học mới đã biến xenlulo trong mùn cưa thành chuỗi hydrocarbon, có thể sử dụng làm phụ gia trong xăng hoặc làm nguyên liệu sản xuất nhựa, túi nylon, cao su và xốp cách nhiệt.
DUT.LRCC e Sử dụng làm bộ lọc nước sạch
Thiết bị lọc nước có hình dáng giống như chậu hoa, được sản xuất từ đất sét địa phương, mùn cưa và nước Sau khi trộn theo tỷ lệ phù hợp, hỗn hợp này được ép vào khuôn và nung ở nhiệt độ cao Quá trình nung làm cháy mùn cưa, tạo ra các lỗ trống nhỏ trong cấu trúc bộ lọc gốm, cho phép nước lọc qua với tốc độ 3 lít/giờ và giữ lại các tạp chất Mùn cưa cháy cũng hoạt động như than hoạt tính, giúp khử mùi hiệu quả Cuối cùng, lớp tráng nano bạc có tác dụng diệt khuẩn, mang lại nước sạch cho người sử dụng.