+ Đọc hai câu thơ, chúng ta không chỉ cảm nhận đợc vẻ đẹp viên mãn, đày sức xuân của non sông, đất nớc trong đêm trăng nguyên tiêu mà còn cảm nhận đợc lòng yêu thiên nhiên, lòng tự hào, [r]
Trang 1Đề thi học sinh giỏiMôn: Ngữ văn 7 ( ĐỀ 1)
Thời gian làm bài: 120 phút (không tính thời gian giao đề)
Trình bày cảm nhận của em về đoạn văn sau:
“Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trớc Từ các cụ già tócbạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nớc ngoài đến những đồng bào ởvùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngợc đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêunớc, ghét giặc Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc
đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phơng nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ nhữngphụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đếncác bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thơng bộ đội nh con đẻ của mình Từ những nam nữ côngnhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vàokháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ … Những
cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhng đều giống nhau nơi nồng nàn yêu ớc”
n-(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nớc của nhân dân ta)
* Yêu cầu 1 (1,0 điểm):
Chỉ ra những quan hệ từ: Mặc dầu, mà.
* Cho điểm:
Chỉ đúng mỗi từ cho 0,5 điểm
* Yêu cầu 2: Phân tích đợc ý nghĩa của việc sử dụng quan hệ từ (2,0 điểm):
- Việc sử dụng các quan hệ từ mặc dầu, mà chỉ sự đối lập giữa bề ngoài của chiếc bánh
trôi nớc với cái nhân của nó, chiếc bánh trôi có thể rắn hay nát, khô hay nhão là do tay
ng-ời nặn nhng dù thể rắn hay nát, khô hay nhão thì bên trong cũng có nhân màu hồng son,ngọt lịm
- Đó cũng là sự đối lập giữa hoàn cảnh xã hội với việc giữ gìn tấm lòng son sắt của ngờiphụ nữ
- Việc sử dụng cặp quan hệ từ trên tạo nên một cách dõng dạc và dứt khoát thể hiện rõthái độ quyết tâm bảo vệ giữ gìn nhân phẩm của ngời phụ nữ trong bất cứ hoàn cảnh nào
- Việc dùng cặp quan hệ từ trên cũng đã thể hiện thái độ đề cao, bênh vực ng ời phụ nữcủa Hồ Xuân Hơng
Trang 2+ Các câu 2, 3, 4 liệt kê một loạt dẫn chứng tiêu biểu, cụ thể, toàn diện để chứng minh làm
sáng tỏ tinh thần yêu nớc của nhân dân ta ngày nay nêu ra ở câu nêu luận điểm: các cụ già các cháu thiếu niên nhi đồng; các kiều bào đồng bào vùng bị tạm chiếm; nhân dân
miền ngợc … miền xuôi; những chiến sĩ ngoài mặt trận … các công chức ở hậu ph ơng; những phụ nữ … bà mẹ; nam nữ công nhân và nông dân … những đồng bào điền chủ …
Cùng với những dẫn chứng tác giả trình bày chi tiết, tỉ mỉ những hành động, biểu
hiện của tấm lòng yêu nớc của những con ngời này: Ai cũng một lòng nồng nàn yêu nớc, ghét giặc, … nhịn đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, … nhịn ăn để ủng
hộ bộ đội, … khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, … săn sóc yêu thơng bộ đội nh con đẻ của mình, … thi đua tăng gia sản xuất, … không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, … quyên đất ruộng cho chính phủ …
Kiểu câu Từ “ … đến ” tạo ra lối điệp kiểu câu, cùng với điệp từ những, các và phép
liệt kê rất tự nhiên, sinh động vừa đảm bảo tính toàn diện vừa giữ đợc mạch văn trôi chảythông thoáng cuốn hút ngời đọc, ngời nghe Tác giả đã làm nổi bật tinh thần yêu nớc củanhân dân ta trong kháng chiến rất đa dạng, phong phú ở các lứa tuổi, tầng lớp, giai cấp,nghề nghiệp, địa bàn, hành động, việc làm
+ Cuối đoạn văn khẳng định: Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhng
đều giống nhau nơi nồng nàn yêu nớc
- Với cách lập luận chặt chẽ, tác giả ca ngợi tấm lòng yêu nớc nồng nàn của nhân dân ta từ
đó kích thích động viên mọi ngời phát huy cao độ tinh thần yêu nớc ấy trong cuộc khángchiến chống Pháp
Câu 3 (10 điểm).
1 Yêu cầu về kĩ năng và hình thức:
- Xác định đúng kiểu bài chứng minh nhận định về văn học dân gian (tục ngữ, ca dao)
- Viết bài phải có bố cục rõ ràng, có luận điểm, luận cứ, luận chứng
- Trình bày sạch đẹp, câu chữ rõ ràng, hành văn giàu cảm xúc và trôi chảy
2 Yêu cầu về nội dung:
động của nhân dân; là cách nói giản dị, mộc mạc, chân thành nhng thể hiện những tình
cảm to lớn, cụ thể; "ca dao là thơ của vạn nhà" - Xuân Diệu; là suối nguồn của tình yêu
thơng, là bến bờ của những trái tim biết chia sẻ.)
* Tại sao thơ ca dân gian là tiếng nói trái tim của ngời lao động (lập luận): Thể hiện những
t tởng, tình cảm, khát vọng, ớc mơ của ngời lao động
* Thơ ca dân gian "thể hiện sâu sắc những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta":
- Tình yêu quê hơng đất nớc, yêu thiên nhiên (dẫn chứng)
- Tình cảm cộng đồng (dẫn chứng: "Dù ai đi … mùng m ời tháng ba; Bầu ơi thơng … một giàn; Nhiễu điều phủ lấy nhau cùng; máu chảy ruột mềm, Môi hở răng lạnh ").
- Tình cảm gia đình:
+ Tình cảm của con cháu đối với tổ tiên, ông bà (dẫn chứng: Con ngời có tổ có nguồn; Ngó lên nuột lạt bấy nhiêu; …).
+ Tình cảm của con cái đối với cha mẹ (dẫn chứng: Công cha nh … là đạo con; Ơn cha …
cu mang; Chiều chiều ra đứng … chín chiều; Mẹ già nh đờng mía lau…).
+ Tình cảm anh em huynh đệ ruột thịt (dẫn chứng: Anh em nh chân … đỡ đần; Anh thuận
em hoà là nhà có phúc; Chị ngã em nâng…).
+ Tình cảm vợ chồng (dẫn chứng: Râu tôm … khen ngon; Lấy anh thì s ớng hơn vua… càng hơn vua; Thuận vợ thuận … cạn …).
- Tình bằng hữu bạn bè thân thiết, tình làng xóm thân thơng (dẫn chứng: Bạn về có nhớ… nhớ trời; Cái cò cái vạc … giăng ca; …).
- Tình thầy trò (dẫn chứng: Muốn sang thì bắc … lấy thầy …).
- Tình yêu đôi lứa (dẫn chứng: Qua đình … bấy nhiêu; Yêu nhau cới … gió bay; Gần nhà
mà … làm cầu; Ước gì sông … sang chơi … ).
c) Kết bài:
- Đánh giá khái quát lại vấn đề
- Bộc lộ tình cảm, suy nghĩ của bản thân về vấn đề vừa làm sáng tỏ
Trang 3Đề thi học sinh giỏiMôn: Ngữ văn 7 ( ĐỀ 2)
Thời gian làm bài: 120 phút (không tính thời gian giao đề)
Câu 1 (5điểm): Chỉ ra những cái hay, cái đẹp và hiệu quả diễn đạt của nó đợc sử dụngtrong đoạn thơ sau:
Đẹp vô cùng tổ quốc ta ơi!
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt.
Nắng chói Sông Lô hò ô tiếng hát, Chuyến phà dào dạt bến nớc Bình Ca
(Tố Hữu)
Câu 2 (5 điểm)
Trình bày cảm nhận của em về đoạn văn sau:
“ Tôi yêu Sài Gòn da diết Tôi yêu trong nắng sớm, một thứ nắng ngọt ngào, vào buổichiều lộng gió nhớ thơng, dới những cây ma nhiệt đới bất ngờ Tôi yêu thời tiết trái chứngvới trời đang ui ui buồn bã, bỗng nhiên trong vắt lại nh thuỷ tinh Tôi yêu cả đêm khuya th-
a thớt tiếng ồn Tôi yêu phố phờng náo động, dập dìu xe cộ vào những giờ cao điểm Yêucả cái tĩnh lặng của buổi sáng tinh sơng với làn không khí mát dịu, thanh sạch trên một số
đờng còn nhiều cây xanh che chở Nêú cho là cờng điệu, xin tha:
“Yêu nhau yêu cả đờng điGhét nhau ghét cả tông chi, họ hàng”
(Sài Gòn tôi yêu - Minh Hơng)
* Yêu cầu về nội dung cần làm nổi bật các ý cơ bản sau:
- Cái đẹp (nghệ thuật của đoạn thơ):
+ Cách gieo vần “a” (câu 1, 4) và “át” (câu 2,3) làm cho khổ thơ giàu tính nhạc điệu
+ Đảo trật tự cú pháp và dùng câu cảm thán ở câu thơ thứ nhất đã nhấn mạnh cảm xúc ngợica
+ Âm thanh tiếng hát điệu hò tạo cảm giác mênh mông khoáng đạt
+ Cách ngắt nhịp cân đối 4/4
Trang 4+ Đoạn thơ có màu sắc chói chang của nắng, có cái bát ngát tốt tơi của rừng cọ, đồi chè,
yêu sài Gòn da diết, yêu rất nhiều thứ, nhiều lúc, nhiều nơi: Yêu thiên nhiên yêu nắng, yêu
ma, yêu sớm, yêu chiều, yêu đêm, yêu ngày, yêu nhịp sống của phố phờng lúc tĩnh lặng, yêu cả những lúc phố phờng náo động, dập dìu, yêu những lúc thời tiết đẹp trời, rồi yêu cả những lúc thời tiết trái chứng trở trời Và cuối cùng tác giả lí giải cho cái tình cảm của
mình bằng một câu ca dao càng làm nổi bật tình yêu sâu sắc đối với quê hơng Thông quatình yêu của tác giả ta cảm nhận đợc nét đẹp riêng, độc đáo của thiên nhiên, khí hậu và phốphờng Sài Gòn
- Điệp ngữ tôi yêu nhắc đi nhắc lại nhiều lần cùng với hình ảnh gợi cảm nắng ngọt
ngào, gió nhớ thơng, cây ma nhiệt đới bất ngờ, trời ui ui buồn bã,… ta nh cảm thấy nhânvật trữ tình huy động tất cả các giác quan để cảm nhận một cách tinh tế thiên nhiên, phốphờng Sài Gòn để bộc lộ tình yêu Sài Gòn sâu nặng, thiết tha
- Đoạn văn gợi nhắc mọi ngời về tình yêu đối với quê hơng, đất nớc
Câu 3:
* Mở bài:(1 điểm)
- Giới thiệu vài nét về tác giả và hoàn cảnh sáng tác bài thơ (0.5 điểm)
- Nêu đợc những ấn tợng và cảm xúc về bài thơ : Bài thơ viết về một đêm trăng đẹp ở chếnkhu Việt Bắc, qua đó cho ta thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn Bác: tình yêu thiên nhiên gắn liền vớilòng yêu nớc, phong thái ung dung, lạc quan; tâm hồn nghệ sĩ hoà hợp với cốt cách ngờichiến sĩ….(0.5 điểm)
* Thân bài (5 điểm)
- Học sinh có thể trình bày cảm nhận, suy nghĩ của bản thân theo dàn ý dới đây:
- Hai câu bở đầu ( cảnh đẹp của đêm trăng dằm tháng riêng):
+ Hai câu đầu là cảnh đẹp tràn đầy sắc xuân của đêm trăng rằm tháng riêng.Trên cao, vầngtrăng đang độ trò(“nguyệt chính viên”) toả ánh vàng mất dịu đến muôn nơi ánh trăngchiếu sáng làm cho mọi cảnh vật đều mang vẻ đẹp hữu tình, cả đất trời bát ngát màu xanh
Điệp từ “xuân” trong câu thơ thứ hai đã làm nổi bật cái thần của nhân vật, sông nớc, đấttrời khi vào xuân
+ Đọc hai câu thơ, chúng ta không chỉ cảm nhận đợc vẻ đẹp viên mãn, đày sức xuân củanon sông, đất nớc trong đêm trăng nguyên tiêu mà còn cảm nhận đợc lòng yêu thiên nhiên,lòng tự hào, sự rung động của tâm hồn Bác trớc một đêm trăng đẹp, một đêm trăng mà đấtnớc đang trong cuộc kháng chiến anh dũng trớc thời kỳ chống thực đân Pháp.(1 điểm)+ Hai câu thơ cuối ( cảnh đẹp của dòng sông, khói sóng, con thuyền và vẻ đẹp tâm hồnBác):
- Trăng nguyên tiêu là đêm trăng rằm đầu tiên của một năm mới Mọi ngời thởng trăng vớibao niềm hào hứng, đợi chờ, với bao niềm hi vọng và tình cảm nồng hậu Khác với mọi ng-
ời, Bác Hồ ngằm trăng trong một hoàn cảnh đặc biệt: trên khói sóng, nơi bí nật trên dòngsông giữa núi rừng Việt Bắc thực ra, ở đay ngời đang bàn bạc việc quân với mọi ngời đểtìm cách lãnh đạo nhân dân kháng chiến giành độc lập tự do cho dân tộc
Đề thi học sinh giỏiMôn: Ngữ văn 7 ( ĐỀ 3)
Thời gian làm bài: 120 phút (không tính thời gian giao đề)
Trang 5Câu 1 (3 điểm)
Hãy lí giải hành động “ngẩng đầu” và “cúi đầu” của tác giả Lí Bạch trong bài thơ
“Tĩnh dạ tứ”
Câu 2 (5 điểm)
Đọc bài ca dao sau:
Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ, Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn, Đài Nghiên, tháp Bút chưa mòn,Hỏi ai gây dựng nên non nước này ?Trình bày suy nghĩ của em về câu hỏi cuối bài thơ ?
Câu 3 (10 điểm)
Cảm nhận của em về bài thơ “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan.
ĐÁP ÁNCâu 1: (3 điểm)
* Yêu cầu về nội dung:
Hai hành động liền nhau thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng của tác giả:
+ Hành động “ngẩng đầu”: kiểm nghiệm cảm giác mơ hồ của tác giả sương hay trăng ? Từ không gian hẹp tác giả hướng ra không gian rộng (0,5 điểm).
+ Hành động “cúi đầu” Thể hiện sự liền mạch trong cảm xúc của nhân vật trữ tình:Nhìn thấy vầng trăng, tác giả chạm vào nỗi nhớ nhà, không muốn đối diện với nỗi buồnquá lâu Cúi đầu xuống để tránh nỗi buồn nhưng lập tức nỗi nhớ quê hương tràn về trong
tâm tưởng (1,0 điểm).
* Yêu cầu về hình thức: (0,5 điểm)
Học sinh viết hoàn chỉnh một văn bản ngắn có đủ ba phần, diễn đạt tốt, kết cấu mạch lạc
Câu 2: (5 điểm)
* Yêu cầu về nội dung:
Bài ca dao ca ngợi vẻ đẹp của một địa danh được coi là “biểu tượng thu nhỏ” của Đấtnước Việt Nam: Cảnh Hồ Gươm với các nét đặc sắc mang trong mình âm vang lịch sử vàvăn hoá
Những ý tình gợi lên từ câu hỏi cuối bài ca dao:
+ Đây là câu hỏi rất tự nhiên, âm điệu nhắn nhủ, tâm tình Đây là dòng thơ xúc động, sâulắng nhất trong bài ca dao, tác động trực tiếp vào tình cảm của người đọc, người nghe
(1,0 điểm)
+ Câu hỏi nhưng để khẳng định và nhắc nhở công lao xây dựng non nước của ông cha taqua nhiều thế hệ Cảnh Kiếm Hồ và những cảnh trí khác của Hồ Gươm trong bài được
nâng lên tầm non nước, tượng trưng cho non nước (1,0 điểm)
+ Câu hỏi còn hàm ý nhắc nhở các thế hệ con cháu phải biết giữ gìn, xây dựng non nước
cho xứng đáng với truyền thống cha ông (0,5 điểm)
* Yêu cầu về hình thức: (0,5 điểm)
Học sinh viết hoàn chỉnh một văn bản ngắn có đủ ba phần, diễn đạt tốt, kết cấu mạch lạc
Câu 3: (10 điểm)
* Bài làm cần đảm bảo các ý sau:
Đây là bài thơ “tả cảnh ngụ tình” rất đặc sắc thể hiện phong cách thơ hết sức điêu luyện,trang nhã của Bà Huyện Thanh Quan, tác giả mượn cảnh vật để kín đáo kí thác những nỗiniềm tâm sự của mình: Nỗi buồn cô đơn trước thực tại, nhớ về dĩ vãng để trang trải nỗilòng:
+ Hai câu đề:
Trang 6- Một khụng gian, thời gian gợi buồn, đú là “Đốo Ngang” với “búng xế tà”: Khụng gian
mờnh mụng, thời gian chiều tà gợi trong lũng người lữ khỏch một nỗi buồn man mỏc
- Nột chung về phong cảnh: nhà thơ gợi một nột về thiờn nhiờn hoang dó nơi Đốo Ngang(Cỏ, đỏ, cõy, hoa), phõn tớch cỏi hay của điệp từ “chen” Thiờn nhiờn rậm rạp, đua nhautrong một khụng gian sinh tồn Chỉ cú ba sự vật nhưng ta cú cảm giỏc rất nhiều
Miờu tả cận cảnh Đốo Ngang với một vài nột chấm phỏ: từ khụng gian, thời gian, thiờnnhiờn đều gợi nột buồn
+ Bốn cõu thực luận: Tả cụ thể hơn cảnh Đốo Ngang
- Phộp đảo ngữ, đối rất cõn xứng đó khắc hoạ được sự ớt ỏi, nhỏ nhoi của cảnh vật nơiđõy, chỳ ý tập trung vào cỏc từ lỏy gợi hỡnh: lom khom, lỏc đỏc Cú sự xuất hiện của con
người nhưng khụng làm bức tranh vui lờn mà gợi trong lũng người lữ khỏch một nỗi buồn trĩu nặng.
- Những õm thanh hoang dó nơi Đốo Ngang qua phộp đảo ngữ, đối, chơi chữ rất khộo lộo,
trang nhó của tỏc giả đó gợi nỗi niềm tõm sự kớn đỏo, da diết của tỏc giả: nhớ nước,
thương nhà niềm hoài cổ (học sinh phải liờn hệ tới hoàn cảnh sỏng tỏc để rừ hơn ý này)
Bốn cõu thơ đầu tỏc giả thiờn về tả cảnh bằng vài nột phỏc hoạ, chấm phỏ mà khỏ đậmnột, người đọc nhận ra tỡnh cảm của thi nhõn trong từng đường nột của cảnh vật (vỡ mục
đớch ngụ tỡnh nờn tỏc giả chỉ lựa chọn vài nột hoang vắng, lưa thưa, nhỏ bộ của Đốo
Ngang), từ cõu luận, cảnh thực đó chỡm xuống, nhường chỗ cho tõm cảnh Đi liền với điều
đú là sự liền mạch của cảm xỳc: từ buồn man mỏc Trĩu nặng Da diết, khắc khoải.
Tỏc giả đẫ chuẩn bị ý tỡnh để hạ hai cõu kết:
+ Hai cõu kết: thõu túm cảnh và tỡnh mà thực chất là tỡnh của bài thơ
- Thủ phỏp đối lõp: khụng gian rộng lớn > < con ngưũi nhỏ bộ nỗi cụ đơn gần nhưtuyệt đối của tỏc giả: cỏch dựng từ đặc sắc “mảnh tỡnh” nỗi buồn như kết đọng thànhhỡnh khối trong tiếng thở dài “ta với ta” Khao khỏt đuợc chứng giỏm và trang trải nỗilũng của tỏc giả
* Cho điểm:
+ Phõn tớch tốt từng cặp cõu thơ theo cấu trỳc, kết hợp giữa nội dung và nghệ thuật
(mỗi cặp cõu cho 3,0 điểm)
+ Tổng: 4 cặp cõu ì 3,0 điểm = 12,0 điểm
+ Mở bài: 1,0 điểm
+ Kết bài:1,0 điểm
+ Chữ viết sạch đẹp, bố cục cõn đối, kết cấu chặt chẽ, liờn hệ hợp lớ: 1,0 điểm
(Chỳ ý: cần lưu ý giữa định tớnh và định lượng, cần xem xột mối quan hệ giữa ý và việc triển khai, sự liền mạch trong cảm nhận, cỏch diễn đạt…Khụng đếm ý cho điểm; nếu bài viết chỉ diễn xuụi bài thơ thỡ khụng cho quỏ 6,0 điểm).
Đề thi học sinh giỏiMôn: Ngữ văn 7 ( ĐỀ 4)
Thời gian làm bài: 120 phút (không tính thời gian giao đề)
Câu 1 ( 5,0 điểm): Cho đoạn văn sau:
… “ Ngót ba mơi năm, bôn tẩu bốn phơng trời, Ngời vẫn giữ thuần tuý phong độ, ngôn
ngữ, tính tình của một ngời Việt Nam Ngôn ngữ của Ngời phong phú, ý vị nh ngôn ngữcủa một ngời dân quê Việt Nam Ngời khéo dùng tục ngữ, hay nói ví, thờng có lối châmbiếm kín đáo và thú vị Làm thơ, Ngời thích lối ca dao vì ca dao việt Nam cũng nh núi Tr-ờng Sơn, hồ Hoàn Kiếm hay Đồng Tháp Mời vàng….”
Trang 7(Hồ Chủ Tịch - “Hình ảnh của dân tộc” của Phạm Văn Đồng)
a Đoạn văn trên sử dụng những phép tu từ nào? tác dụng?
b Chuyển đổi câu: “ Ngời khéo dùng từ ngữ, hay nói ví, thờng có lối châm biếm kín đáo
và thú vị ” thành câu bị động rồi rút gọn đến mức có thể mà ít làm tổn hại đến ý chính củacâu
Câu 2 ( 5,0 điểm):
Viết đoạn văn ( không quá 15 dòng) làm rõ tình cảm bà cháu trong bài thơ “ Tiếng gà tra”của Xuân Quỳnh ( Ngữ Văn 7 tập 1)
Câu 3 ( 10 đ i ể m):
Chứng minh rằng: Ca dao luụn bồi đắp cho tuổi thơ chỳng ta tỡnh yờu tha thiết đối với
đất nước, quờ hương
Đ P N Á Á
Câu 1: (5 điểm)
a Các phép tu từ đợc sử dụng trong đoạn văn
+ So sánh: - Ngôn ngữ của Ngời….nh ngôn ngữ ngời dân…
- Ca dao là Việt Nam cũng nh núi Trờng Sơn, hồ Hoàn Kiếm hay Đồng Tháp ời
* Yêu cầu: - Hình thức không quá 15 dòng
- Nội dung: Đảm bảo làm rõ tình bà cháu đợc thể hiện qua nỗi nhớ của cháu vềbà
+ Nhớ lời trách mắng suồng sã, thân yêu của bà
+ Nhớ hình ảnh bàn tay già nua nhăn nheo của bà chắt chiu soi trứng cho gà ấp
+ Nhớ khuôn mặt và đôi mắt đục mờ của bà nhìn trời mà lo cho đàn gà- mong trời đừng rét
để bán gà may quần áo mới cho cháu
+ Tình bà cháu làm phong phú tình yêu quê hơng đất nớc
Câu 3: (10 điểm)
* Yêu cầu: - Phơng thức: Chứng minh
- Nội dung: Ca dao bồi đắp tỡnh yờu tha thiết đối với đất nước, quờ hương
- Phạm vi : Dẫn chứng lấy trong kho tàng ca dao Việt Nam
* Cụ thể:
a Mở bài:
- Giới thiệu được ca dao là tiếng núi tỡnh cảm, là sản phẩm tinh thần của người lao độngxưa
- Ca dao biểu hiện đời sống tõm hồn phong phỳ nhất là tỡnh yờu quờ hương đất nước
b Thân bài: Chứng minh được trờn cỏc phương diện sau:
+ Ca dao ca ngợi cảnh đẹp quờ hương đất nước:
- VD: Ở xứ Lạng “ Đồng Đăng cú phố Kỡ Lừa
Cú nàng Tụ Thị, cú chựa Tam Thanh”
Ở Thăng Long “ Giú đưa cành trỳc la đà
Tiếng chuụng Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương
Mịt mự khúi tỏa ngàn sương
Nhịp chày Yờn Thỏi, mặt gương Tõy Hồ”
Ở Miền Trung “ Đường vụ xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”
+ Ca dao giới thiệu sản vật quý của mọi miền:
Trang 8- VD: Ở Phỳ Thọ “ Bưởi Chi Đỏn, quýt Đan Hà
Cà phờ Phỳ Hộ, đồi chố Thỏi Ninh”
Núi đến sự giàu cú của quờ hương
“ Nước ta bể bạc non vàng
Bể bạc Nam Hải, non vàng Bồng Lai”
“ Đứng bờn ni đồng, ngú bờn tờ đồng, mờnh mụng bỏt ngỏt
Đứng bờn tờ đồng, ngú bờn ni đồng, bỏt ngỏt mờnh mụng
Thõn em như chẽn lỳa đũng đũng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai”
+ Ca dao diễn tả tỡnh cảm gắn bú với quờ hương:
“ Anh đi anh nhớ quờ nhà
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dói nắng dầm sương
Nhớ ai tỏt nước bờn đường hụm nao”
+ Ca dao tự hào về lịch sử anh hựng của đất nước:
“ Dự ai đi ngược về xuụi
Nhớ ngày giỗ tổ mựng mười thỏng ba”
c Kết bài:
- Nhấn mạnh giỏ trị, tỏc dụng của ca daoViệt Nam
-Suy nghĩ, ấn tượng, cảm xỳc của em về ca dao Việt Nam
Đề thi học sinh giỏiMôn: Ngữ văn 7 ( ĐỀ 5)
Thời gian làm bài: 120 phút (không tính thời gian giao đề)
Câu 1 (5 điểm): Chỉ ra và phân tích giá trị nghệ thuật của phép tu từ đợc sử dụng trong khổ
thơ sau:
Trên đ
“ ờng hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục cục tác cục ta
Nghe xao động nắng tra Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ”
( Tiếng gà tra - Xuân Quỳnh, SGK Ngữ Văn 7, tập I)
Câu 2 (5 điểm): Cảm nghĩ của em về khổ thơ sau:
“Việt Nam, ôi Tổ quốc thơng yêu!
Trong khổ đau , ngời đẹp hơn nhiều,
Nh bà mẹ sớm chiều gánh nặng,Nhẫn nại nuôi con, suốt đời im lặng”
(“Chào xuân 67” – Tố Hữu)
Câu 3 (5.0 điểm): Tục ngữ có câu: “Thơng ngời nh thể thơng thân”, đó cũng chính là
truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Em hãy làm sáng tỏ vấn đề đó
Đáp án
Trang 9Câu 1 (5 điểm):
Yêu cầu:
* Hình thức: Viết thành đoạn văn
* Nội dung: Học sinh chỉ ra đợc các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong khổ thơ:
Cả khổ thơ là những rung cảm ban đầu của ngời lính trên đờng hành quân khi nghe tiếng
gà tra
- Dòng thứ t “Cục cục tác cục ta” với việc lặp âm và những dấu chấm lửng đã mô phỏngsát đúng tiếng gà làm cho chuyện kể nh đợc lồng vào một bức tranh nổi có tiếng gà vangvọng trong không gian
- Lối dùng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy thính giác (nghe) thay cho cảm giác (thấy) và
điệp ngữ “nghe” lặp lại ba lần ở đầu dòng thơ có tác dụng đem lại ấn tợng nh tiếng gà ngnglại, làm xao động không gian và xao động lòng ngời
- Trật tự đảo của kết cấu so sánh: Nghe xao động nắng tra (nổi bật nghĩa bóng) với Nghenắng tra xao động (nổi bật nghĩa đen) xen vào những trật tự đảo của câu trớc và câu sau,làm cho âm điệu câu thơ thay đổi, tránh đợc sự nhàm chán và diễn tả đợc sự bồi hồi, xaoxuyến của tâm hồn
đời vất vả mà vẫn bình thản (1 điểm)
* Kết bài: (0.25 điểm) Cảm nghĩ chung về khổ thơ
- Truyền thống quý báu đó đợc biểu hiện qua hành động, việc làm của nhân dân ta từ
xa đến nay ( nh giúp đỡ kẻ khó, những ngời sa cơ, lỡ vận, đồng bào bị thiên tai ) (2
điểm):
+ Nêu lên các việc làm cụ thể
+ Liên hệ đến các câu tục ngữ khác
- Chính truyền thống ấy đã tạo sự đoàn kết của mội ngời với nhau để vợt qua những khó khăn, thử thách, tạo thành sức mạnh cộng đồng, tạo nên truyền thống tốt đẹp của dân tộc (0.75 điểm)
- Câu tục ngữ chính là bài học làm ngời cho mỗi chúng ta ngày nay chúng ta cần phát huy nhiều hơn nữa tinh thần tốt đẹp đó (Liên hệ bản thân và mọi ngời xung quanh em) (0.5 điểm)
* Kết luận: (0.5 điểm)
Khẳng định vấn đề
Trang 10Đề thi học sinh giỏiMôn: Ngữ văn 7 ( ĐỀ 6)
Thời gian làm bài: 120 phút (không tính thời gian giao đề)
(“Một nhành xuân” – Tố Hữu)
Câu 2 (5 điểm): Viết đoạn văn khoảng 15 câu nói lên cảm nghĩ của em về bài ca dao sau:
Gió đa cành trúc la đàTiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xơng
Mịt mù khói tỏa ngàn sơng,Nhịp chày Yên Thái, mặt gơng Tây Hồ
Câu 3 (10 điểm)
Phát biểu cảm nghĩ của em về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ tronghai bài thơ: “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và “Rằm tháng giêng” của Hồ Chí Minh(Trong chơng trình Ngữ văn 7)
* Nội dung: nói lên cảm nghĩ của em về bài ca dao
Cảnh sáng sớm mùa thu nơi kinh thành Thăng Long thở trớc Mỗi câu ca dao là một cảnh
đẹp đợc vẽ bằng hai nét chấm phá, tả ít mà gợi nhiều Cái hồn của cảnh vật mang vẻ đẹpmàu sắc cổ điển
- Câu thứ nhất tả gió và trúc: chữ “đa” gợi làn gió thu thổi nhè nhẹ làm đung đa nhữngcành trúc rậm rạp, lá sum sê đang “la đà”
- Câu thứ hai nói về tiếng chuông đền Trấn Vũ và tiếng gà tàn canh báo sáng từ làng ThọXơng vọng tới lấy xa để nói gần, lấy động để tả tĩnh, nhà thơ dân gian đã thể hiện đợccuộc sống êm đềm, yên vui, thanh bình nơi Kinh thành xa
- Câu thơ thứ ba bức tranh xơng khói mùa thu: đảo ngữ “Mịt mù khói tỏa” trên ngàn sơng
bao la mênh mông đã làm cho cảnh vật trở nên mịt mờ huyền ảo và tĩnh lặng
- Câu thơ thứ t: trời sắp sáng, tiếng chày giã dó từ làng Yên Thái làm giấy vang lên dồndập Nhịp sống lao động sôi nổi nói lên một sức sống mạnh mẽ chốn cố đô ngày x a Hình
ảnh “mặt gơng Tây Hồ” là hình ảnh trung tâm, một tứ thơ đẹp tỏa sáng toàn bài ca dao.
- Tác giả (khuyết danh) phải là một con ngời tài hoa và có tâm hồn trong sáng tuyệt đẹp
Câu 3 (10 điểm)
A- Mở bài ( 1điểm)
* Yêu cầu:
Giới thiệu cảm xúc về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ qua Bài ca“
Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và Rằm tháng giêng“ ” của Hồ Chí Minh
B- Thân bài (8 điểm)
- Trình bày những cảm xúc, liên tởng, tởng tợng và suy ngẫm của mình về cảnh sắc thiênnhiên ở bài thơ “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ ChíMinh: