Học sinh đợc ý nghĩa của hình ảnh vầng trăng- ánh trăng, từ đó thấm thía cảm xóc ©n t×nh cña qu¸ khø, gian lao t×nh nghÜa cña t¸c gi¶ vµ rót ra bµi häc cho b¶n thân.. Cảm nhận đợc những [r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
B i Tiết 58 à : ánh trăng
(Nguyễn Duy )
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức.
Học sinh đợc ý nghĩa của hình ảnh vầng trăng- ánh trăng, từ đó thấm thía cảm xúc ân tình của quá khứ, gian lao tình nghĩa của tác giả và rút ra bài học cho bản thân Cảm nhận đợc những nét đặc sắc độc đáo trong bài thơ là sự kết hợp hài hoà yếu tố tự sự , nghị luận trong một tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam Ngôn ngữ hình
ảnh giàu suy nghĩ mang ý nghĩa biểu tợng
2 Kỹ năng:
Rèn kỹ năng đọc diễn cảm tác phẩm thơ đợc ánh tác năm sau năm 1975 Vân dụng hiểu biết về thể loại và sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản để cảm nhận một tác phẩm trữ tình hiện đại
3 Thái độ:
Giáo dục học sinh tình cảm yêu mến, trân trọng những tình cảm của quá khứ
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên.
Chân dung nhà thơ Nguyễn Duy( Nếu có)
2 Học sinh.
Soạn bài theo câu hỏi SGK
C Cỏc kỹ năng cơ bản cần giỏo dục cho HS
- Kỹ năng giao tiếp
- Kỹ năng hợp tỏc
- Kỹ năng thuyết trỡnh
- Kỹ năng bỡnh giảng
- Kỹ năng tỡm kiếm, xử lý thụng tin và tư duy sỏng tạo
D Tiến trình bài học.
1 ổn định lớp ( 1’ )
2 Kiểm tra bài cũ ( 5’ )
? Đọc thuộc lòng bài thơ '' Bếp lửa'' của Bằng Việt và nêu cảm nhận của em về khổ thơ đầu ?
3 Bài mới
*Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiờu: tao tõm thế và định hướng chỳ ý cho HS
- Phương phỏp: thuyết trỡnh
- Thời gian: 1’
* Giới thiệu bài mới:
Hoạt động 2: HS tiếp nhận bài học
- Mục tiờu: HS nắm được nội dung, ý nghĩa và nghệ thuật bài
Trang 2- Phương phỏp: vấn đỏp, phõn tớch, thuyết trỡnh, bỡnh giảng
- Kỹ thuật: động nóo
- Thời gian: 30’
Hớng dẫn học sinh tìm hiểu chung văn
bản.
GV hướng dẫn cách đọc sau đó GV đọc
mẫu và gọi HS đứng lên đọc
GV yêu cầu HS đọc chú thích (*) trong
SGK và trả lời câu hỏi
? Em hãy nêu một vài nét về tác giả
Nguyễn Duy ?
HS trả lời
GV nhắc lại một số ý
? Em hãy nêu hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm?
GV yêu cầu HS dựa vào SGK để giải
thích một số từ
? Theo em văn bản này đợc viết theo thể
thơ nào?
? Dựa vào nội dung của tác phẩm em
hãy cho biết văn bản trên đợc chia làm
mấy phần ? Nội dung của từng phần?
Hướng dẫn học sinh phân tích văn
bản.
VG yêu cầu HS đọc 3 khổ thơ đầu và
trả lời câu hỏi
? Theo mạch cảm xúc của tác giả hình
ảnh vầng trăng hiện lên trong bài thơ có
sự thay nh thế nào?
? Theo em vì sao có sự thay đổi ấy ? Có
phải vầng trăng thay đổi hay chính con
ngời thay đổi?
? ý nghĩa sâu xa của sự thay đổi này?
? Tình huống bất ngờ nhng cũng thờng
I Tìm hiểu chung văn bản
1 Đọc
2 Tác giả & tác phẩm
a Tác giả
(SGK)
b Tác phẩm.
Sáng tác năm 1978 chỉ sau có 3 năm đất nớc đợc giả phóng
3.Giải thích từ khó
4 Thể loại và bố cục.
a Thể loại
Năm chữ
b Bố cục.
Đoạn 1: 3 khổ thơ đầu => Quan hệ của
tác giả với hình ảnh vầng trăng từ hồi nhỏ qua thời đi lính đến khi về thành phố
Đoạn 2: Khổ 4 => Tình huống bất ngờ
gặp lại vầng trăng
Đoạn 3: Khổ 5,6 => Cảm xúc của tác
giả đọng lại ở cái giật mình
II Phân tích văn bản
1 Hình ảnh vầng trăng- ánh trăng.
- Vầng trăng: + Hồi nhỏ, hồi chiến tranh
-> Vầng trăng tri kỉ, vầng trăng tình nghĩa
+ Hồi về thành phố -> Vầng trăng nh ngời dng qua đờng
=> Thay đổi hoàn cảnh từ núi rừng qua thành phố, từ căn hầm sâu sang căn phòng hiện đại sáng choang vì cửa gơng
và ánh điện
- Thay đổi hoàn cảnh mà lãng quên quá khứ nhất là quá khứ nhọc nhằn gian lao, hay nói đúng hơn trớc vinh hoa phú quý con ngời đã phản bội lại chính mình, quay lng với nghĩa tình đã qua
- Tình huống:
Trang 3xảy ra trong cuộc sống của tác giả là
gì? Tác dụng cụ thể sâu xa hơn của tình
huống này?
? T thế và tâm trạng của tác giả khi đột
ngột gặp lại vầng trăng nh thế nào?
? Cảm xúc của tác giả ra sao?
? Vầng trăng ở khổ thơ cuối hiện lên
nh thế nào?
? Vầng trăng biểu trng cho điều gì?
? Chính hình ảnh vầng trăng ấy khiến
cho nhà thơ có thái độ nh thế nào?
? Bài thơ có kết cấu như thế nào?
? Giọng điệu của bài thơ?
? Qua đó nhà thơ nhắc nhở bạn đọc điều
gì?
*Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh
tổng kết.
? Em hãy nêu nội đung và nghệ thuật
của văn bản?
HS trả lời
GV chốt rút ra ghi nhớ
+ Đèn điện tắt tối om + Xuất hiện vầng trăng tròn là đồng bể, sông , rừng, vầng trăng im phăng phắc
=> Khơi gợi trong tâm trí tác giả về những nơi anh đã qua, đã sống
- T thế: Ngửa mặt lên nhìn măt -> Tập trung chú ý mặt đối mặt
- Cảm xúc: rng rng -> Của một con
ng-ời đang sống giữa phố phờng hiện đại với vầng trăng
- Vầng trăng: + Tròn vành vạnh + Vầng trăng im phăng phắc
=> Biểu tợng cho qúa khứ nghĩa tình bao dung của thiên nhiên chẳng phai
mờ, cũng chính là ngời bạn nhân chứng nghĩa tình nhắc nhở nhà thơ đừng lãng quên quá khứ
- Thái độ: Giật mình
=> Nhận ra mình đã bạc bẽo, nhắc nhở mình đừng phản bội thiên nhiên quá khứ
2 Nhận xét kết cấu, chủ đề, giọng diệu của bài thơ.
- Kết cấu nh một câu chuyện nhỏ kể theo trình tự thời gian
- Tự sự kết hợp với trữ tình
- Nhắc nhở mọi ngời hãy nhớ những năm tháng quá khứ gian lao tình nghĩa với thiên nhiên đất nớc
- Chủ đề: Uống nớc nhớ nguồn
III Tổng kết
*Ghi nhớ SGK
4 Củng cố
HS nắm được nội dung, ý nghĩa, nghệ thuật của bài
5 Dặn dũ
- Học thuộc lòng bài thơ
- Chuẩn bị bài : Tổng kết từ vựng
E Rút kinh nghiệm giờ dạy: