C©u 1: 4 ®iÓm - Phép ẩn dụ: Hình ảnh cái cò, sung chát, đào chua- những sự vật quen thuộc trong đời sống, trong ca dao xa- tợng trng cho ngời phụ nữ, ngời mẹ và bao nỗi gian truân vất vả[r]
Trang 1Phòng giáo dục và đào tạo Đề thi giáo viên giỏi THCS cấp huyện
tĩnh gia Năm học 2008- 2009
Môn Ngữ văn
Thời gian làm bài : 150 phút
Đồng chí hãy xây dựng đáp án và biểu điểm chi tiết cho đề thi sau :
Câu 1 (4 điểm).
Phát hiện và phân tích giá trị của các biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
“Cái cò sung chát đào chua
câu ca mẹ hát gió đa về trời
ta đi trọn kiếp con ngời
cũng không đi hết mấy lời mẹ ru
Bao giờ cho đến mùa thu
trái hồng trái bởi đánh đu giữa rằm
bao giờ cho đến tháng năm
mẹ ta trải chiếu ta nằm đếm sao”
( “Ngồi buồn nhớ mẹ ta xa” - Nguyễn Duy,
Tài liệu dạy học kiến thức địa phơng Ngữ văn 9- Sở GD&ĐT Thanh Hoá, 2006)
Câu 2 (4 điểm).
Viết văn bản thuyết minh ngắn (không quá một trang) giới thiệu truyện ngắn
Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long.
Câu 3 (12 điểm).
Suy nghĩ của em về tình bà cháu trong bài thơ Bếp lửa của tác giả Bằng Việt
(Ngữ văn 9, tập 1)
Hớng dẫn chấm thi giáo viên giỏi năm học 2008-2009
môn Ngữ Văn
Câu 1: (4 điểm)
- Phép ẩn dụ: Hình ảnh cái cò, sung chát, đào chua- những sự vật quen thuộc
trong đời sống, trong ca dao xa- tợng trng cho ngời phụ nữ, ngời mẹ và bao nỗi
gian truân vất vả của cuộc đời (1 điểm)
- Phép nhân hoá: hồng, bởi đánh đu - Sự vật trở nên sinh động, gần gũi; thể hiện niềm yêu thích tự hào của tuổi thơ.(0,5 điểm)
Trang 2- Phép điệp từ ngữ (1.5 điểm )
+Từ mẹ - ta“ ” đợc lặp lại tô đậm nỗi nhớ thơng “Ta” vừa là cái tôi của chính nhà thơ muốn giãi bày tâm sự vừa là lời của số đông khi có sự đồng cảm
+Điệp ngữ Bao giờ cho đến “ ” Nhấn mạnh niềm khát khao thủa nhỏ và sự hoài niệm thiết tha về những kí ức tuổi thơ đẹp đẽ đi cùng với ngời mẹ thân yêu của nhà thơ
- Đánh giá khái quát: (1 điểm)
Việc sử dụng những biện pháp tu từ trên giúp cảm xúc của nhân vật trữ tình đ ợc bộc bạch, dãi bày Ngời đọc vừa cảm nhận đợc hình ảnh ngời mẹ tần tảo yêu thơng vừa hiểu tình cảm thơng nhớ, kính yêu, sự hàm ơn, tiếc nuối khôn nguôi của nhà thơ
Câu 2: (4,0 điểm)
a Yêu cầu chung:
- Đảm bảo là 1 văn bản ngắn (khoảng một trang) giới thiệu tác phẩm “ Lặng lẽ
Sa Pa” của Nguyễn Thành Long.
- Bài văn đủ 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài, đúng thể loại văn thuyết minh, chữ viết rõ ràng, dễ đọc, không mắc các lỗi chính tả, ngữ pháp
b Yêu cầu cụ thể: Bài văn cần đảm bảo đợc các ý cơ bản sau:
+ Giới thiệu sơ lợc về nhà văn Nguyễn Thành Long: Sinh năm 1925, mất năm
1991, quê ở huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam Ông viết văn từ thời kì kháng chiến chống Pháp Ông là cây bút chuyên viết truyện ngắn và kí
+ Xuất xứ tác phẩm: Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” là kết quả của chuyến đi lên Lào Cai trong mùa hè 1970 của tác giả, rút từ tập “ Giữa trong xanh ” in năm
1972
+ Đặc sắc nội dung: Tác phẩm đã khắc hoạ thành công hình ảnh những ngời lao động bình thờng, mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tợng ở một mình trên đỉnh núi cao Qua đó truyện khẳng định vẻ đẹp của con ngời lao động và
ý nghĩa của những công việc thầm lặng
+ Đặc sắc nghệ thuật: Xây dựng tình huống hợp lí, cách kể chuyện tự nhiên,
có sự kết hợp giữa tự sự, trữ tình với bình luận
Câu 3 ( 12 điểm)
a Yêu cầu chung
- Học sinh viết đợc bài văn nghị luận hoàn chỉnh đảm bảo bố cục 3 phần; hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng; biết bày tỏ thái độ, đánh giá và liên hệ
- Lời văn có cảm xúc, ngôn ngữ trong sáng, ít mắc lỗi về ngữ pháp và diễn đạt
b Yêu cầu cụ thể :
* Mở bài: (1.5điểm )
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nêu cảm nhận chung về tình bà cháu sâu đậm trong bài thơ
* Thân bài (9 điểm)
- Tình cảm, sự chăm sóc dạy dỗ của bà.(2 điểm)
+ Bà luôn bên cháu, cu mang, đùm bọc chăm sóc, nuôi dỡng cháu từ tuổi ấu
thơ ( 1, 5đ)
+ Bà là điểm tựa tinh thần của cháu, khơi dậy và nuôi dỡng những tình cảm lớn
lao, nâng bớc cháu trên suốt chặng đờng dài.( 0.5 đ)
-Tình cảm của cháu.( 3 điểm)
+ Không nguôi nhớ ngọn lửa và tấm lòng đùm bọc ấp iu của bà cùng những kỉ niệm sâu sắc tuổi thơ.(1,5 điểm)
+ Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà, về sự tần tảo,đảm đang chịu thơng chịu khó
và đức hi sinh của bà.(1 điểm)
+ Thơng yêu, quý trọng, biết ơn bà ( 0.5đ)
- Cảm nghĩ về tình bà cháu.(3,5 điểm)
+ Cảm động trớc tình cảm bà cháu.(0,5 điểm)
Trang 3+ Xúc động, thơng cảm về cuộc sống gian khổ, thiếu thốn, nhọc nhằn của hai bà cháu Tình cảm và đức hi sinh của bà gợi nhớ về hình ảnh ngời mẹ Việt Nam trong chiến tranh.( 1 điểm)
+Trân trọng những tình cảm tác giả dành cho bà.Tình thơng yêu, kính trọng, biết ơn bà chính là sự gắn bó với gia đình, quê hơng; là sự khởi đầu của tình yêu
con ngời, tình yêu đất nớc.(1 điểm)
+Tình cảm bà cháu trong bài thơ gợi nhắc trong ta tuổi ấu thơ và những kỉ niệm
về bà Ta thêm yêu quý, trân trọng và gắn bó hơn với ngời thân, với gia đình (
1điểm)
- Sự sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn liền với hình ảnh ngời bà khơi gợi mọi kỉ
niệm cảm xúc và suy nghĩ về bà, về tình bà cháu.(0,5 điểm)
* Kết bài:( 1.5điểm)
- Khẳng định vấn đề: Tình cảm bà cháu gắn bó yêu thơng
- Liên hệ mở rộng: ý nghĩa, giá trị tình cảm gia đình…
Lu ý GK: Đáp án của GV cần phải có hớng dẫn ngời chấm về cách làm sáng
Giám khảo cần vận dụng đáp án linh hoạt khi chấm bài, chú ý những bài có sáng tạo, có chất văn, diễn đạt tốt
mới cho điểm tối đa Nếu chỉ làm vắn tắt hoặc không hớng dẫn thêm ngời chấm, thì trừ 1/2 số điểm từng phần.