Hoạt động quản lý được hình thành thông qua các con đường giao tiếp và hoạt động bằng cách xây dựng nên cả một hệ thống các nhiệm vụ quản lý giáo dục-đào tạo, tiến hành tổ chức cho chủ t
Trang 1
1 Phần mở đầu:
1 Phần mở đầu:
1.1 Lý do chọn Sáng kiến kinh nghiệm.
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN TỐT VĂN HOÁ CÔNG SỞ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP TRONG
TRƯỜNG HỌC HIỆN NAY.
Họ và tên: Phạm Thị Tằm Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thanh Thủy
Trang 2Trong cuộc sống xã hội nói chung hoạt động luôn luôn được coi là một
phương thức cơ bản của sự tồn tại của con người, và nói chung cuộc sống của con
người được bao gồm một dòng các hoạt động luôn luôn được kế tục lẫn nhau, và
hoạt động giáo dục cũng nằm trong dòng các họat động chung đó
Giáo dục - đào tạo có thể được hiểu là hoạt động quản lý những tác động
giáo dục và đào tạo, theo những mục tiêu xác định Đó là hoạt động có tính mục
đích, được tổ chức một cách khoa học của người cán bộ quản lý nhằm tổ chức - chỉ
đạo các hoạt động giáo dục và đào tạo trong nhà trường, hướng vào đạt những mục
tiêu đã định
Hoạt động quản lý được hình thành thông qua các con đường giao tiếp và
hoạt động bằng cách xây dựng nên cả một hệ thống các nhiệm vụ quản lý giáo
dục-đào tạo, tiến hành tổ chức cho chủ thể quản lý được tiếp xúc với đối tượng quản lý
để họ có điều kiện thực hiện các hành động giải quyết hệ thống các nhiệm vụ đó
một cách hiện thực, cảm tính, thông qua chính những việc làm của mình khi đã chú
ý được đầy đủ các yếu tố động cơ, các phương tiện, các điều kiện thiết yếu của
hoạt động giao tiếp quản lý cần phải có
Thực hiện nếp sông văn minh, văn hóa công sở, giao tiếp và giao tiếp quản
lý luôn luôn giữ vai trò quan trọng có tác dụng quy định sự phát triển những phẩm
chất tâm lý của nhân cách ở từng chủ thể và còn là một phương thức của sự tồn tại
của con người Với ý nghĩa và tầm quan trọng của giao tiếp, giao tiếp quản lý trong
cuộc sống nói chung, trong lĩnh vực giáo dục nói riêng, qua thực tế công tác trong
giáo dục tôi nhận thấy vấn đề giao tiếp trong quản lý trường học hiện nay rất cần
thiết do đó tôi chọn viết đề tài: “ Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực
Trang 3hiện tốt văn hóa công sở thông qua họat động giao tiếp trong trường học hiện nay”
1.2 Điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.
Nếp sống văn minh, văn hóa công sở là một vấn đề luôn được đảng, nhà
nước và các ban ngành quan tâm, nhưng từ trước đến nay chúng ta chỉ thực hiện
thông qua chỉ thị, hướng dẫn, công văn, nội quy quy định mà ít ai rút ra được
những kinh nghiệm gì trong quá trình triển khai thực hiện để góp ý điều chỉnh hay
bổ sung những giải pháp hay phù hợp vùng miền, và để viết nên sáng kiến các giải
pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả việc thực hiện vấn đề trên Vì vậy, với
“Những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện tốt văn hóa công sở thông qua
hoạt động giao tiếp trong trường học hiện nay” để xây dựng nên những con người
trong thời kỳ hội nhập nhưng vẫn luôn giữ được nếp sống văn minh, văn hóa, bản
sắc dân tộc là nơi đáng tin cậy để thực hiện sứ mệnh trồng người hôm nay Đây,
chính là điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm này
2 Phần nội dung:
2.1 Thực trạng của giao tiếp và giao tiếp trong trường học hiện nay.
Sự hình thành và phát triển của xã hội loài người từ trước đến nay là nhờ quá
trình giao tiếp với nhau Như vậy giao tiếp đóng vai trò rất quan trọng trong đời
sống con người, là điều kiện tồn tại của con người, bởi vì con người không thể
sống, lao động, học tập mà không giao tiếp với người khác Nhờ giao tiếp, mỗi cá
nhân tham gia vào các mối quan hệ xã hội, lĩnh hội được những kinh nghiệm xã
Trang 4hội lịch sử, chuyển hóa thành những kinh nghiệm riêng của cá nhân, thành phẩm
chất và năng lực của chính mình để tham gia vào đời sống xã hội
Giao tiếp không chỉ quan trọng đối với cuộc sống con người mà còn ảnh
hưởng rất lớn đến việc hình thành nhân cách nghề nghiệp Đối với nghề dạy
học, giao tiếp vừa có vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách
của người giáo viên, vừa là một bộ phận cấu thành hoạt động sư phạm, là thành
phần chủ đạo trong cấu trúc năng lực sư phạm của người giáo viên Đồng thời giao
tiếp còn là con đường giúp học sinh hình thành nhân cách, những chuẩn mực đạo
đức, tri thức khoa học … đã đi vào từng học sinh thông qua giao tiếp Đặc biệt
trong môi trường sư phạm của trường mầm non, giao tiếp của giáo viên mầm non
có vai trò vô cùng quan trọng đối với việc hình thành và phát triển xúc cảm, hình
thành những phẩm chất nhân cách cho trẻ Bởi vì, đối với trẻ mầm non, cô giáo
chính là khuôn mẫu, là chuẩn mực để trẻ bắt chước Mọi phẩm chất nhân cách của
đứa trẻ chỉ được hình thành trong giao tiếp với người xung quanh
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống Giáo dục Quốc dân
“Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí
tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ
vào học lớp một” Muốn đạt được mục tiêu này thì mỗi giáo viên phải nổ lực thực
hiện nhiệm vụ của mình, phải chăm lo rèn luyện, phát triển năng lực sư phạm cho
bản thân, bởi vì giáo viên là nhân tố quyết định trực tiếp đến kết quả thực hiện mục
tiêu giáo dục Để có được năng lực sư phạm người giáo viên cần phải có những
kiến thức và kỹ năng cần thiết, trong đó kỹ năng giao tiếp sư phạm là một trong
những kỹ năng ảnh hưởng rất lớn đến kết quả của công tác dạy học và giáo dục
Trang 5Chính vì vậy, đòi hỏi người giáo viên mầm non phải có kỹ năng giao tiếp sư phạm
phù hợp với yêu cầu giáo dục trẻ
Nghề giáo viên mầm non là một nghề lao động rất đặc biệt, là một nghề đa
năng, hoạt động sư phạm của giáo viên mầm non có một sắc thái riêng, khác hẳn
so với giáo viên của các bậc học khác là tạo bước đầu quan trọng trong việc hình
thành phát triển nhân cách của con người
Trong nhân cách của họ vừa có cả những nét của người mẹ vừa có cả những
nét của nhà giáo dục, của người nghệ sĩ, người thầy thuốc, người cấp dưỡng,…và
người bạn của trẻ Đặc điểm quan trọng nhất của lao động sư phạm mầm non
là trong suốt quá trình lao động luôn có sự tương tác giữa cô với trẻ, trẻ với trẻ,
giáo viên với giáo viên, giáo viên với phụ huynh…
Đối tượng của giáo viên mầm non chính là trẻ em, công cụ chủ yếu của lao
động sư phạm là nhân cách của giáo viên, sản phẩm của lao động sư phạm là nhân
cách của trẻ mầm non theo mô hình mà xã hội đòi hỏi Đặc điểm này cho thấy,
nhân cách và năng lực giao tiếp sư phạm của người giáo viên mầm non là những
tiêu chuẩn quan trọng trong đánh giá chất lượng giáo viên Thực tế cho thấy giáo
viên mầm non có kỹ năng giao tiếp tốt sẽ thiết lập được mối quan hệ hợp lý với
từng trẻ, với cả nhóm trẻ, với đồng nghiệp, phụ huynh và với cộng đồng,
Mối quan hệ này không chỉ giúp cho giáo viên có nhiều thuận lợi trong việc
thực hiện các nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ, mà còn là một trong những điều
kiện quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giáo dục đã đề ra Song bên
cạnh đó cũng có không ít giáo viên còn hạn chế về kỹ năng này, đặc biệt là kỹ năng
Trang 6giao tiếp sư phạm của cô với trẻ như: cô chưa tạo được mối quan hệ tốt đẹp với trẻ,
chưa gần gũi để hiểu được nhu cầu, suy nghĩ, tình cảm, sở thích…của trẻ, hành vi
giao tiếp của cô giáo với trẻ chưa dịu dàng, cởi mở, dễ bực tức, cáu gắt, quát nạt
trẻ, thậm chí có những hành động thiếu tôn trọng, xúc phạm đến nhân cách của trẻ,
… từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả và chất lượng của việc tổ chức các hoạt động
chăm sóc giáo dục trẻ
Tuy nhiên, để có được kỹ năng giao tiếp tốt với trẻ là vấn đề đầy khó khăn
và thách thức đối với đa số giáo viên mầm non hiện nay Do đó, thực hiện tốt văn
hoá công sở thông qua hoạt động giao tiếp trong trường học hiện nay là vấn đề cần
phải đặc biệt quan tâm, bởi đây là một trong những yêu cầu quan trọng của
ngành học nhằm giúp giáo viên nâng cao phẩm chất, năng lực của mình, qua đó
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của ngành học, đáp ứng được yêu cầu của
xã hội đặt ra
Qua thực trạng giao tiếp và giao tiếp trong trường học hiện nay, đòi hỏi công
tác quản lý nhà trường là hết sức quan trọng, đó là những công việc của nhà trường
mà người cán bộ quản lý thực hiện những chức năng quản lý để thực hiện các
nhiệm vụ công tác của mình và đó chính là những hoạt động có ý thức, có kế
hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý tác động tới hoạt động của nhà trường
nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ mà tiêu điểm là quá trình dạy và học
Ngoài các hoạt động dạy học, giáo dục, các hoạt động phục vụ cộng đồng;
quản lý giáo viên, nhân viên và học sinh; quản lý sử dụng đất đai, trường sở, trang
thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật; quản lý huy động, phối hợp các
lực lượng trong cộng đồng thực hiện các hoạt động giáo dục
Trang 7Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu này, người cán bộ quản lý cần phải thực
hiện tốt vai trò giao tiếp trong quản lý của mình và nội dung của những quan hệ
giao tiếp này hoàn toàn được quy định bởi tính đạo đức, tính pháp lý và hành
chính Và phẩm chất nhân cách của người cán bộ quản lý sẽ được coi là những tiền
đề tâm lý quan trọng, góp phần quy định nội dung cũng như hình thức biểu hiện
của giao tiếp, giao tiếp quản lý trong các nhà trường
Thực tế trong ngành giáo dục trường hợp một số cán bộ quản lý trường học
khi giao tiếp với cấp dưới sử dụng ngôn ngữ còn nặng nề, cứng nhắc, thiếu cử chỉ
nhẹ nhàng, vui vẻ hoặc tỏ ra không thật sự quan tâm thân thiện với cấp dưới và
đồng nghiệp Đôi khi còn bộc lộ tính nóng nảy quát nạt , áp đặt, cửa quyền với cấp
dưới nếu có những công việc chưa kip hoàn thành hoặc không vừa ý Từ đó tạo ra
không khí nặng nề căng thẳng trong hội đồng sư phạm nhà trường
Khi giao tiếp còn tỏ ra thiếu tôn trọng hoặc khi tiến hành phê bình cấp dưới
không đúng nơi, đúng chổ, thiếu tế nhị, gây tâm lý căng thẳng dể dẫn đến mặc cảm
và gây hiểu lầm lẫn nhau, hiện tượng mất dân chủ, bằng mặt không bằng lòng vẫn
còn xảy ra trong các trường học
2.2 Một số nội dung chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện tốt văn hoá
thông qua hoạt động giao tiếp trong trường học.
* Giao tiếp trong công tác quản lý:
+ Phải tôn trọng nhân cách người giao tiếp Khi tiếp xúc với người khác, cần
có sự thiện cảm, nhìn nhận cái tốt là cơ bản Ở mỗi người đều có lòng tự trọng,
Trang 8nhân cách, nhu cầu được tôn trọng cho nên không được xúc phạm đến nhân cách
của họ Sự sai lầm ở đời thường là xuất phát từ sự xem thường người khác
+ Phải tự tin và tin tưởng vào đối tượng giao tiếp Trong giao tiếp phải tự tin,
làm chủ được mình Đó là một điều kiện để thành công trong giao tiếp Phải biết tự
khẳng định, tự tin vào chính mình và tin vào khả năng của người khác Niềm tin
chính là động lực tạo ra sự chân thành, hợp tác, khuyến khích sự tự tin và ý chi
vươn lên đối với mỗi người
TS Randy Pausch trường ĐH Carneigie Mellon đã cho rằng:”Hãy tìm ra
điều tốt nhất trong mỗi con người Không ai hoàn toàn xấu xa Mỗi người đều có
mặt tốt, hãy chờ đợi, nó sẽ xuất hiện”
+ Vô tư, không vụ lợi Phải thật thà vì mục đích giáo dục Không thành kiến,
định kiến; không vì lợi ích cá nhân mà làm lệch mục tiêu chung
+ Nhạy bén, đồng cảm trong giao tiếp Phát hiện kịp thời những chuyển
biến tâm lý của đối tượng giao tiếp để có tác động, điều chỉnh phù hợp Biết đặt địa
vị của mình vào địa vị của người giao tiếp để có sự cảm thông, đồng cảm Hiểu
được những nguyên nhân sâu kín dẫn đến suy nghĩ và hành động của đối tượng
Sự khéo léo ứng xử của nhà quản lý trong giao tiếp là điều cần thiết để xây
dựng các mối quan hệ quản lý tốt đẹp Điều đó có ý nghĩa rất lớn trong việc tạo
dựng môi trường sư phạm lành mạnh có tác động tích cực tới việc hoàn thành sứ
mệnh giáo dục của nhà trường Để tạo được mối quan hệ quản lý tốt đẹp đòi hỏi cả
từ phía nhà quản lý và từ phía đối tượng quản lý
* Đối với quản lý.
Trang 9+ Khi tiếp xúc với cấp dưới phải tạo ra được sự thiện cảm ở chổ phải thể
hiện là người có tấm lòng vị tha, trong sáng và ngay thẳng không thiên vị Trong
giao tiếp thể hiện được sự tế nhị, nhẹ nhàng, lịch sự có văn hoá và những cử chỉ
vui vẻ hoà đồng tạo ra tâm lý gần gủi, thân mật với nhau trong sinh hoạt và trong
công việc
+ Phải thường xuyên quan tâm đến tâm tư tình cảm và điều kiện hoàn cảnh
gia đình, biết tên từng người, nơi ở của các đối tượng đang tiếp xúc với mình
Ngoài ra phải biết động viên, giúp đỡ về tinh thần lẫn vật chất tạo điều kiện thuận
lợi cho cấp dưới yên tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ
+ Thể hiện được sự công tâm dân chủ trong công việc, biết chăm chú lắng
nghe ý kiến đóng góp của cấp dưới và tôn trọng những ý kiến đó dù đúng hay sai
và điều quan trọng là phải làm thế nào để kích thích để họ thấy được rằng lãnh đạo
và tập thể rất cần và tin tưởng vào khả năng chuyên môn của họ để họ phấn khởi,
tích cực tham gia ý kiến về bản thân và công việc một cách đầy đủ
+ Phải thể hiện sự điềm tĩnh, không nên nổi nóng hay tranh luận gay gắt
hoặc tỏ ra khó chịu với bất kỳ ý kiến thẳng thắn nào trước tập thể Không vội ngắt
lời khi đối tượng giao tiếp đang tham gia phát biểu ý kiến mà phải để cho họ phát
biểu một cách thoả thích Luôn luôn bảo đảm được không khí vui tươi thoải mái, tự
nhiên khi thực hiện quá trình giao tiếp
+ Biết tỏ ra sự can đảm sẵn sàng nhận những thiếu sót trong công việc trước
tập thể Ngoài ra phải biết khôn khéo ứng xử, sao cho đối phương hiểu được rằng ý
kiến của họ là đúng, hợp lý và cũng không nên tự cho mình là tài giỏi hơn người,
Trang 10tự nhận những điều hay, lẽ phải thuộc về mình khi tiến hành giao tiếp dù người đó
là ai
+ Biết tỏ ra sự đồng cảm, cảm thông với những mong ước của đối phương
về các vấn đề trong cuộc sống và trong sinh hoạt; phải biết khêu gợi được lòng tự
trọng, danh dự của đối tượng giao tiếp trong việc thực hiện theo suy nghĩ của mình
mà không gặp phải khó khăn nào
+ Luôn luôn biết tự đặt mình vào đúng vị thế của đối tượng giao tiếp để thấu
hiểu được việc làm của họ trong trạng thái có sai lầm từ đó có sự đánh giá hợp lý
với thái độ ôn tồn, nhẹ nhàng, khách quan, nhưng hết sức nghiêm túc và không nên
biểu hiện cá nhân chủ nghĩa trong động cơ góp ý
+ Không được có thái độ kẻ cả, trịch thượng trong cử chỉ, dáng điệu, ngôn
ngữ với đối tượng giao tiếp và cũng không nên tỏ ra mệnh lệnh và khinh miệt lẫn
nhau mà phải chân thành khuyên bảo nhau
+ Phải tạo cho họ niềm tin, thấy được viễn cảnh tươi sáng trong công việc để
có sự cố gắng tiếp tục cống hiến hết sức lực, trí tuệ của mình cho công việc chung
của cơ quan, đơn vị trường học
* Đối với viên chức, lao động trong đơn vị.
+ Hãy tuân thủ trật tự trong hệ thống quản lý, tôn trọng người lãnh đạo
+ Không được vượt cấp trong hệ thống quản lý
+ Giữ những quan hệ tốt đẹp với mọi người, thủ trưởng cũng như đồng
nghiệp của mình
Trang 11+ Hãy làm tốt công tác của mình Tinh thông trong công việc của mình
nhưng đừng tỏ ra kiêu ngạo
+ Trong công việc cần chăm chỉ, thực thà Cần có năng lực phối hợp với các
đồng nghiệp khác để hoàn thành nhiệm vụ Cần phản hồi thường xuyên với lãnh
đạo về việc thực hiện công việc của mình bằng cách thực hiện nghiêm chế độ báo
cáo thỉnh thị theo yêu cầu của thủ trưởng
+ Tích cực tham gia vào việc xây dựng các kế hoạch hoạt động của nhà
trường Thẳng thắn trình bày những ý kiến cá nhân đóng góp cho công việc chung
Sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ trong phạm vi khả năng và chức trách của
mình
+ Tiếp nhận những lời phê bình của cấp trên một cách vô tư, cầu thị
+ Quý trọng thời gian của người quản lý, khi báo cáo công việc nên trình
bày ngắn gọn, rõ ràng, cụ thể
+ Hãy cư xử khéo léo, không nói xấu hoặc chê bai người khác sau lưng
+ Hãy học hỏi những phong cách và những kinh nghiệm tốt của người lãnh
đạo
* Giao tiếp trong môi trường giáo dục:
+ Để có một môi trường văn hóa học đường lành mạnh chúng ta cần phải kết
hợp từ cả ba phía, gia đình cùng với nhà trường và xã hội Trong đó, cần sớm tổ
chức nghiên cứu, đánh giá một cách chính thức trên quy mô toàn quốc về thực
trạng văn hóa học đường để trên cơ sở đó nghiên cứu, xây dựng, cải tiến các