VẬN DỤNG HIỆU QUẢ PP TRÒ CHƠI TRONG dạy học TIẾT TIẾNG VIỆT lớp 6 (3)

Vì thế việc sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để tổchức các hoạt động học tập môn Ngữ văn nói chung và phân môn Tiếng Việt nóiriêng là điều rất cần thiết nhằm khơi gợi

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Quy trình thực hiện giải pháp

1.1 Chuẩn bị trước khi lựa chọn và thiết kế trò chơi

5

1.5 Sử dụng phương pháp trò chơi trong các hoạt động dạy học

tiết Tiếng Việt

MỘT SỐ GIẢI PHÁP VẬN DỤNG HIỆU QUẢ PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHƠI

TRONG DẠY HỌC TIẾT TIẾNG VIỆT LỚP 6 PHẦN MỞ ĐẦU

1 Bối cảnh của giải pháp

Để đáp ứng được yêu cầu của đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay,nhiều phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực đã được ứng dụng trong dạy và học

Sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực trong các hoạt động dạy họcmôn Ngữ văn sẽ phát huy năng lực và phẩm chất của học sinh, giúp các em yêu thích

và say mê, hứng thú với môn học Một trong những phương pháp dạy học tích cựcđược nhiều giáo viên sử dụng trong dạy học môn Ngữ văn là phương pháp trò chơi

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Ngữ văn, tôi luôn trăn trở làm thếnào để học sinh hứng thú với các giờ học Tiếng Việt Bởi vậy, tôi đã nghiên cứuphương pháp trò chơi và tìm ra một số giải pháp để sử dụng hiệu quả phương phápnày trong dạy học tiết Tiếng Việt lớp 6 ở trường THCS Trường Sa, thành phố BiênHòa, tỉnh Đồng Nai Công việc này tôi thực hiện từ năm học 2017-2018 Sau khinhận chuyên môn, tôi đã tiến hành khảo sát việc học Tiếng Việt của học sinh lớp 6/4

và lớp 6/17 ngay khi bắt đầu năm học 2017-2018 Kết quả như sau:

Đến năm học 2018-2019, tôi đã áp dụng những giải pháp của sáng kiến này vàocác tiết dạy Tiếng Việt ở hai lớp 6/12, 6/7 do tôi phụ trách Nhiều giáo viên trongtrường THCS Trường Sa cũng đã ứng dụng sáng kiến này vào dạy học các bộ môn

2 Lí do chọn đề tài

Nghị quyết số 29- NQ/TW khoá XI về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và

đào tạo của Đảng đã khẳng định: Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức,

kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc; tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực

Để học sinh tích cực chủ động học tập thì giáo viên cần thay đổi phương phápgiảng dạy Vì thế việc sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để tổchức các hoạt động học tập môn Ngữ văn nói chung và phân môn Tiếng Việt nóiriêng là điều rất cần thiết nhằm khơi gợi hứng thú học tập, sự đam mê và ý thức tựhọc của học sinh Một trong những phương pháp dạy học có thể đáp ứng được nhữngyêu cầu trên chính là phương pháp trò chơi Dạy học dựa trên trò chơi là một phươngpháp gây nhiều hứng thú cho người học, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học

Là giáo viên giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THCS đã nhiều năm, tôi nhậnthấy phân môn Tiếng Việt chiếm dung lượng không nhiều trong chương trình Tuynhiên nội dung kiến thức trong phân môn Tiếng Việt lại có vai trò quan trọng trongviệc trang bị cho HS những kiến thức nền tảng về từ, câu để các em vận dụng vàohoạt động giao tiếp hàng ngày, vận dụng kiến thức tiếng Việt vào việc diễn giải,trình bày kiến thức của các môn học khác

Bên cạnh đó, học sinh lớp 6 mới từ cấp Tiểu học lên chưa quen với cách dạy

và học ở bậc THCS Các em có nhiều bỡ ngỡ, lúng túng trong học tập Thực trạngnày đặt ra vấn đề là làm thế nào để các tiết dạy học Ngữ văn ( dạy học Tiếng Việt )phải sinh động, hấp dẫn, học sinh thực sự có hứng thú và tích cực trong học tập

Đó là những lí do để tôi chọn đề tài nghiên cứu “ Một số giải pháp vận dụng

hiệu quả phương pháp trò chơi trong dạy học tiết Tiếng Việt lớp 6” với mong muốn

được góp phần vào quá trình đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS hiện nay

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

3 1 Phạm vi nghiên cứu.

Với kinh nghiệm của bản thân là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Ngữ văn

THCS, ở đề tài này, tôi chỉ đi sâu vào nghiên cứu việc làm thế nào để vận dụnghiệu quả phương pháp trò chơi trong dạy và học tiết Tiếng Việt lớp 6

3.2 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là học sinh lớp 6/4, lớp 6/17 trường THCSTrường Sa, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, năm học 2017-2018.

4 Mục đích nghiên cứu

Đề tài “ Một số giải pháp vận dụng hiệu quả phương pháp trò chơi trong

dạy học tiết Tiếng Việt lớp 6” nhằm:

- Giúp học sinh lớp 6 học Tiếng Việt một cách chủ động, hào hứng và hiệu quả.

- Giúp giáo viên biết cách vận dụng phương pháp trò chơi trong dạy học TiếngViệt trong chương trình Ngữ văn 6 một cách hiệu quả nhất

- Nhằm chia sẻ với đồng nghiệp một số kinh nghiệm để nâng cao hiệu quảgiảng dạy môn Tiếng Việt ở lớp 6 nói riêng và cấp THCS nói chung

PHẦN NỘI DUNG

I THỰC TRẠNG CỦA GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT, ĐÃ CÓ.

Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đã tiến hành đổi mới về phươngpháp, kĩ thuật dạy học nhằm phát triển năng lực của người học Nhiều phương pháp và

kĩ thuật dạy học tích cực đã được biên soạn và từng bước được sử dụng trong quá trìnhdạy học Một trong những phương pháp dạy học tích cực đã được sử dụng trong dạyhọc nói chung và dạy học phân môn Tiếng Việt ở THCS nói riêng là phương pháp tròchơi Đây là một phương pháp có nhiều ưu điểm, đáp ứng được mục đích phát triểnnăng lực cho người học trong quá trình dạy học

Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Đồng Nai và Phòng giáo dục thành phố Biên Hòa

đã tổ chức nhiều lớp tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng pháttriển năng lực học sinh Một trong số những phương pháp dạy học tích cực được chú

ý đó là phương pháp trò chơi Qua các lớp tập huấn, giáo viên đã được trang bịnhững kiến thức và kĩ năng cơ bản để tổ chức trò chơi trong dạy học

Tại trường THCS Trường Sa, thành phố Biên Hòa, các giáo viên đều đã áp dụngphương pháp trò chơi vào dạy học các bộ môn Tuy nhiên, qua thực tế giảng dạy và dựgiờ đồng nghiệp, tôi nhận thấy việc vận dụng phương pháp trò chơi còn nhiều hạn chế,chưa phát huy được khả năng của phương pháp này Có khi giáo viên lựa chọn trò chơichưa phù hợp với đơn vị kiến thức Việc tổ chức trò chơi còn lộn xộn, chưa phát huyđược khả năng của mọi đối tượng học sinh Trong các trò chơi, phần lớn đối tượng tham

gia là các em học sinh có lực học khá, giỏi; những em bạo dạn Còn những em có lựchọc trung bình, yếu hoặc những em nhút nhát thường bị bỏ quên.

Trong khi đó, công nghệ thông tin ngày càng phát triển và được ứng dụngrộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống Giáo dục ngày nay cũng không ngừng tiếpcận với sự phát triển ấy Nhiều phương tiện dạy học hiện đại, nhiều phần mềm phục

vụ cho giáo dục ra đời Đây là điều kiện thuận lợi cho đổi mới giáo dục, đổi mớiphương pháp dạy học Nhiều giáo viên đã sử dụng những phương tiện, phần mềm ấymột cách hiệu quả Tuy nhiên, vẫn còn nhiều giáo viên chưa biết cách khai thác thếmạnh của công nghẹ thông tin để ứng dụng vao giảng dạy Có giáo viên lại lạm dụngcông nghệ làm cho tiết học không nổi được trọng tâm

Bên cạnh đó một bộ phận giáo viên ngại đổi mới, ngại áp dụng những phươngpháp và kĩ thuật dạy học tích cực Họ vẫn giữ thói quen dạy học theo kiểu truyền thụkiến thức một chiều làm cho giờ học trở nên đơn điệu, không có sức lôi cuốn

Ngoài ra việc học của một số học sinh còn chưa nghiêm túc, các em họcqua loa đối phó Không những thế, nhiều học sinh còn lúng túng trong việc trìnhbày ý kiến, nội dung bài học vì “bí từ” Một bộ phận học sinh nhút nhát, thiếu tự tinkhông có cơ hội để rèn luyện kĩ năng bộ môn, tham gia hoạt động

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Quy trình thực hiện giải pháp

1.1 Chuẩn bị trước khi lựa chọn và thiết kế trò chơi.

Để sử dụng trò chơi học tập hiệu quả thì một việc không thể thiếu trước khitiến hành chính là chuẩn bị Công việc này được thực hiện trước giờ lên lớp, trongquá trình soạn giáo án

- Trước khi thiết kế trò chơi, giáo viên phải nghiên cứu kĩ bài dạy, nắm được

mục tiêu, chuẩn kiến thức- kĩ năng của bài học

- Sau đó, giáo viên cần xác định được trò chơi sẽ được sử dụng vào hoạtđộng nào trong giờ dạy ( hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức mới,hoạt động luyện tập hay hoạt động vận dụng) Giáo viên lựa chọn nội dung đơn vịkiến thức sẽ được sử dụng trò chơi

- Giáo viên tìm hiểu kĩ về điều kiện cơ sở vật chất của từng lớp học để sử dụng cácphương tiện hỗ trợ khi thiết kế trò chơi Nếu lớp học có trang bị máy chiếu, máy tính vàcác phương tiện công nghệ khác thì có thể sử dụng công nghệ để thiết kế trò chơi Nếu

lớp học không được trang bị những thiết bị hiện đại thì giáo viên có thể thiết kế trò chơibằng những dụng cụ đơn giản như giấy A0, giấy màu, băng dính, bút dạ…Các phươngtiện hỗ trợ trong trò chơi cần đảm bảo tính thẩm mĩ, khoa học, phù hợp.

- Giáo viên cần nắm được đặc điểm của học sinh trong lớp mình phụ tráchgiảng dạy để lựa chọn thiết kế trò chơi phù hợp, vừa sức, phát huy được khả năngcủa mọi đối tượng học sinh

1.2 Lựa chọn trò chơi

- Trò chơi có thể được lựa chọn từ nhiều nguồn khác nhau:

+ Trò chơi sưu tầm: Những trò chơi này đã được in thành sách; được giới thiệu trên truyền hình, báo chí Thậm chí cả những trò chơi trong cộng đồng mà bản thân GV được tham gia, quan sát Các trò chơi được người khác phổ biến lại

+ Trò chơi được sáng tác: GV có thể sáng tác nhiều trò chơi khác nhau sao cho phù hợp với mục tiêu bài học, phù hợp với đối tượng HS…

- Đối với trò chơi học tập sử dụng trong tiết dạy học Tiếng Việt đòi hỏi giáoviên phải tư duy, sáng tạo lựa chọn hình thức chơi cho phù hợp với mục đích, yêucầu từng tiết học, từng nội dung của bài học từng hoạt động, từng đối tượng saocho đạt được kết qua hoạt động cao nhất

- Trò chơi không quá cầu kỳ, phức tạp, phải bám vào “ Chuẩn kiến thức- kĩnăng” của bài học

- Các quy luật và quy tắc chơi phải rõ ràng, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện,không đòi hỏi thời gian dài cho việc hướng dẫn Giáo viên có thể chiếu luật chơilên máy chiếu để học sinh dễ quan sát, ghi nhớ và thực hiện

- Tên trò chơi phải gây sự chú ý tò mò đối với học sinh

- Mỗi trò chơi phải có liên quan đến một nội dung phần học cụ thể (Có thể làkiến thức cần kiểm tra bài cũ, kiến thức bài mới, kiến thức thực hành, luyện tập…)

- Trò chơi phải củng cố được kĩ năng, kiến thức của bài học

- Các trò chơi được xây dựng từ các dạng bài tập có chọn lọc của các tiết học phải gây hứng thú, góp phần hình thành, củng cố hoặc hệ thống kiến thức

- Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian (từ 5 - 7 phút ), thích hợp với môitrường học tập, nội dung bài học, đối tượng học sinh

- Trò chơi có sức hấp dẫn, thu hút được sự chú ý, tham gia của học sinh, tạokhông khí vui vẻ, thoải mái cho giờ học

- Trò chơi cần phải gần gũi, sát thực, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinhTHCS, phù hợp với đơn vị kiến thức lựa chọn để tổ chức trò chơi và phải phù hợpvới điều kiện thực tế của lớp học ( về không gian, mức độ nhận thức của học sinh,

cơ sở vật chất)…

- Trò chơi phải hướng tới học sinh, tạo điều kiện cho tất cả mọi đối tượnghọc sinh trong lớp học đều được tham gia, đặc biệt là những học sinh có học lựctrung bình, yếu và những em nhút nhát Tuy nhiên đối với những em học sinh họccòn yếu, nhút nhát giáo viên chỉ nên chỉ định tham gia vào những trò chơi dễ để tạo

cơ hội cho các em hoàn thành được nhiệm vụ của mình, từ đó có thể khích lệ tinhthần học tập, giúp các em tự tin, mạnh dạn hơn trong học tập

- Trong mỗi trò chơi, giáo viên cần xác định rõ:

+ Số lượng người tham gia trò chơi: Chơi cả lớp, chơi theo nhóm hay cá nhân.+ Người quản trò ( giáo viên hoặc học sinh); trọng tài ( nếu có)

+ Nội dung trò chơi và đáp án

+ Cách thức chơi

+ Những phương tiện hỗ trợ cần thiết

1.3 Quy trình thiết kế trò chơi

Khi thiết kế trò chơi, giáo viên thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Xác định mục đích trò chơi: để kiểm tra kiến thức cũ hay thực hành, khắc

sâu kiến thức mới

Bước 2: Lựa chọn tình huống chơi: Chơi vào lúc nào, chơi trong phần nào của bài

học

Bước 3: Xây dựng luật chơi, hành động chơi: Mô tả những quy định của trò chơi

( luật chơi), hình thức tổ chức chơi ( cá nhân, nhóm hay cả lớp) và các hành độngcủa người quản trò, người chơi sao cho phù hợp với tình huống đã được lựa chọn

Bước 4: Dự kiến trang thiết bị cần thiết: tùy theo nội dung của trò chơi, GV dự kiến

phải sử dụng những vật dụng, phương tiện gì phù hợp với tình huống đã được chọn

Bước 5: Biên tập trò chơi: câu hỏi, bài tập cần sử dụng.

* Chú ý:

- Để trò chơi thêm sinh động, hấp dẫn, giáo viên cần ứng dụng công nghệthông tin, sử dụng các phần mềm chuyên dụng để thiết kế trò chơi, kết hợp khéoléo âm thanh và hình ảnh Tuy nhiên, cũng không được lạm dụng công nghệ làmcho học sinh mất tập trung trong quá trình tham gia trò chơi.

- Trò chơi cần được thiết kế đơn giản để học sinh dễ thực hiện Nhiệm vụthực hiện của từng nhóm trong trò chơi phải tương đương nhau

- Sử dụng triệt để yêu cầu, nội dung kiến thức cơ bản cũng như đồ dùng,phương tiện có sẵn của môn học, lớp học

- Luôn thay đổi trò chơi để thu hút học sinh Tuy nhiên phải dựa vào kiểu bài

và mục đích của từng hoạt động cụ thể để thiết kế trò chơi cho phù hợp

- Giáo viên cần thể hiện tiến trình của trò chơi trong giáo án

- Dự kiến những tình huống có thể nảy sinh trong khi tổ chức trò chơi để khi gặp có thể giải quyết một cách chủ động

1.4 Tổ chức trò chơi

1.4.1 Đối với giáo viên

- Trong quá trình tổ chức trò chơi, giáo viên cần phải bao quát lớp tốt để cónhững xử lí kịp thời đối với những học sinh không tập trung, làm việc riêng hayphá đám

- Các yêu cầu của trò chơi cần được nêu rõ ràng, cụ thể bằng những câu ngắngọn, dễ hiểu

- Khi tổ chức trò chơi, giáo viên là trọng tài công bằng, là cổ động viên tíchcực và động viên kịp thời học sinh tham gia trò chơi Đối với những học sinh cònlại, giáo viên cần biết quản lí, khích lệ các em cổ vũ nhiệt tình cho các bạn thamgia Không những thế, giáo viên cũng cần động viên để các em sẽ mạnh dạn thamgia trò chơi lần sau

- Khi nhận xét đánh giá trò chơi, giáo viên cần chú ý về nội dung và thái độ, kĩnăng tham gia trò chơi của học sinh, đưa ra những điều chỉnh kịp thời để HS rútkinh nghiệm

- Nếu trò chơi được thực hiện trong hoạt động luyện tập, vận dụng thì sau tròchơi, giáo viên định hướng cho học sinh rút ra bài học kinh nghiệm, kết hợp với giaobài tập, nhiện vụ về nhà và bước chuẩn bị cho việc học tập tiếp sau

- Giáo viên cần chốt được kiến thức, kĩ năng đã được củng cố qua trò chơi

- Ngoài ra trong quá trình tổ chức trò chơi giáo viên cần tạo điều kiện cho mọiđối tượng học sinh trong lớp đều được tham gia, từ học sinh khá giỏi đến các emhọc sinh trung bình, yếu

- Giáo viên cần quan sát kĩ hoạt động của các em tham gia chơi và có sự độngviên khích lệ kịp thời

- Trong một số trò chơi, giáo viên có thể cho học sinh thể tham gia vào việcđiều khiển, quản trò Lúc này, giáo viên cần có những hướng dẫn cụ thể để học sinh

dễ thực hiện

* Chú ý:

- Luật chơi và cách thức chơi giáo viên có thể chiếu lên máy chiếu hoặc viết lên giấy A0 để học sinh nắm được một cách nhanh chóng và thực hiện đúng yêu cầu

1.4.2 Đối với học sinh

- HS cần tham gia nhiệt tình, tích cực, hào hứng, chủ động

- Khi tham gia trò chơi, các em cần có phản xạ nhanh, nghe nhanh, nhìn nhanh, làm nhanh, quyết định nhanh…

- Các em nghiêm chỉnh chấp hành luật chơi, chơi một cách thông minh sáng tạo Nếu trò chơi được tổ chức theo nhóm thì học sinh cần phối hợp nhịp nhàng vớicác bạn trong nhóm để đạt được kết quả cao nhất

- Các em cần có ý thức thi đua giữa các cá nhân và giữa các nhóm

- Học sinh chơi phải thật thà và luôn giữ tinh thần đoàn kết

- Trong một số trò chơi chỉ cho phép một số HS tham gia hành động, nhậpvai chơi, còn số HS kia quan sát học tập, sau đó đảo lại tiến trình chơi

1.4.3 Quy trình tổ chức trò chơi.

Để tổ chức trò chơi hiệu quả trong các giờ dạy học Tiếng Việt, giáo viên cần

thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: GV giới thiệu tên, mục đích của trò chơi

Có thể làm cách nào đó để HS thấy được sự hấp dẫn, hứng thú của trò chơi.Tuy nhiên, GV cần giới thiệu một cách ngắng gọn, rõ ràng, dễ hiểu

Bước 2: Hướng dẫn chơi.

- Tổ chức người tham gia chơi: Số người tham gia, số đội tham gia, quản trò,trọng tài

- Các phương tiện dùng để chơi ( nếu có).

- Cách chơi: từng việc cụ thể của người chơi hoặc đội chơi, thời gian chơi,những điều người chơi không được làm

- Cách xác nhận kết quả và cách tính điểm chơi, giải thưởng ( nếu có)

Bước 3: Cho hs chơi thử ( nếu cần).

Bước 4: Học sinh thực hiện trò chơi.

- HS tham gia trò chơi với sự giám sát, điều khiển của GV hoặc của HS dolớp cử ra

- HS phải thực hiện đúng luật chơi Nếu phạm luật thì sẽ bị trừ điểm hoặc bịloại khỏi trò chơi

Bước 5: Giáo viên nhận xét sau cuộc chơi.

- Giáo viên nhận xét về thái độ tham gia chơi của từng đội, những việc làmchưa tốt của các đội để rút kinh nghiệm

- Trọng tài ( có thể là giáo viên hoặc do HS bầu ra) công bố kết quả chơi củatừng đội, từng cá nhân và trao phần thưởng ( nếu có)

1.5 Sử dụng phương pháp trò chơi trong các hoạt động dạy học tiết Tiếng Việt.

Giáo viên sử dụng phương pháp trò chơi linh hoạt trong chuỗi các hoạt độngdạy học nhưng được thực hiện chủ yếu ở hoạt động khởi động, hoạt động luyện tập

và vận dụng Trong một số bài giáo viên có thể sử dụng trong hoạt động hìnhthành kiến thức mới

1.5.1 Sử dụng trò chơi trong hoạt động khởi động.

Hoạt động khởi động bài học thường chỉ vài phút đầu giờ nhưng có ý nghĩarất quan trọng trong việc kích hoạt sự tích cực của người học Hoạt động khởi động

có vai trò tạo hứng thú học tập cho học sinh và hơn thế nữa còn khơi dậy niềm đam

mê, bồi đắp tình yêu lâu bền đối với môn học Một khởi động bài học hiệu quả nêntạo ra cơ hội cho các em tự làm sống lại những kiến thức nền đã có, cần thiết choviệc học bài mới, tạo ra mâu thuẫn nhận thức cho người học Đây là tiền đề để thựchiện một loạt các hoạt động tìm tòi, giải quyết vấn đề

Phương pháp phổ biến nhất để đáp ứng được yêu cầu của hoạt động khởiđộng là tổ chức trò chơi như đuổi hình bắt chữ, giải ô chữ, ngôi sao may mắn, vòngquay kì diệu, tiếp sức, ai nhanh hơn, đoán tranh …

Thời gian để tổ chức trò chơi trong hoạt động khởi động khoảng 5-6 phút.

Để sử dụng hiệu quả trò chơi trong hoạt động khởi động, giáo viên cần:

- Xác định được những kiến thức trong bài cũ cần huy động ở học sinh.Những kiến thức đó cần liên quan đến bài mới

- Trò chơi phải tạo được mâu thuẫn nhận thức để học sinh chú ý giải quyếttrong giờ học

- GV lựa chọn trò chơi phù hợp với nội dung kiến thức trong từng bài học

- Ngoài việc đảm bảo tiến trình của trò chơi, sau khi HS đã hoàn thành tròchơi, GV cần có thao tác kết nối với bài mới bằng câu hỏi nêu vấn đề, tạo mâuthuẫn nhận thức Từ đó giáo viên giới thiệu vào bài mới

* Ví dụ minh họa- phần phụ lục

1.5.2 Sử dụng trò chơi trong hoạt động hình thành kiến thức mới

Hoạt động hình thành kiến thức giúp HS lĩnh hội được kiến thức, kĩ năngmới bằng cách tổ chức các hoạt động thành phần tương thích với từng nội dung họctập Các hoạt động thành phần này nhằm vào một mục tiêu cụ thể, ví dụ như pháttriển tư duy, kiến tạo kiến thức, tri thức phương pháp, củng cố tại chỗ

Một số trò chơi có thể sử dụng trong hoạt này như đuổi hình bắt chữ, trả lờinhanh, ai nhanh hơn, tiếp sức…

Để sử dụng hiệu quả trò chơi trong hoạt động này, giáo viên cần chú ý:

- Xác định được đơn vị kiến thức có thể tổ chức trò chơi; trò chơi để khaithác kiến thức hay để khắc sâu đơn vị kiến thức vừa học

Hoạt động vận dụng giúp học sinh vận dụng được các kiến thức, kĩ năng để giảiquyết các tình huống/vấn đề tương tự hoặc mới trong học tập hoặc trong cuộc sống.Sau trò chơi, giáo viên cần có câu hỏi để củng cố lại kiến thức đã học qua trò chơi

Các trò chơi có thể sử dụng trong hoạt động này như trò chơi giải ô chữ, rung chuông vàng

Tổ chức trò chơi trong hoạt động này giáo viên cần chú ý:

- Củng cố và khắc sâu được kiến thức của bài học

- Học sinh có thể vận dụng những kiến thức của các môn học khác hoặc trong đời sống để giải quyết yêu cầu của trò chơi

- Trò chơi có sự tham gia của học sinh cả lớp là tốt nhất

xử lí kết quả của trò chơi triệt để hơn

2.2 Nhược điểm

Để thiết kế và sử dụng được một số trò chơi hấp dẫn, sinh động trong dạyhọc Tiếng Việt cần phải có các phương tiện dạy học hiện đại hỗ trợ cũng như kiếnthức về công nghệ thông tin Điều này đòi hỏi sự nỗ lự rất lớn từ các giáo viên, cácnhà trường

3 Đánh giá về sáng kiến

3.1 Tính mới của sáng kiến

Thực tế, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy năng lực, phẩmchất của người học không còn là mới Việc vận dụng phương pháp trò chơi vào dạyhọc cũng đã được nhiểu giáo viên sử dụng vào quá trình dạy học Song việc đi tìmnhững giải pháp để góp phần sử dụng hiệu quả phương pháp trò thì vẫn luôn là vấn

đề đáng quan tâm Điểm mới của đề tài này chính là việc đưa ra những giải pháp gópphần sử dụng hiệu quả phương pháp trò chơi trong dạy học tiết Tiếng Việt lớp 6

3.2 Hiệu quả áp dụng

* Đối với học sinh:

Qua mỗi giờ dạy học Tiếng Việt, tôi quan sát và nhận thấy kĩ năng trình bày,giao tiếp, kĩ năng xử lí tình huống, vấn đề của các em rất tiến bộ Sự tự tin ở các emcũng được tăng lên từng ngày Trong thời gian đầu các em tham gia vào các tròchơi chưa thật tích cực Đa số các em tham gia chơi đều có học lực khá, giỏi Các

em có học lực trung bình, yếu còn mang tâm lí e ngại, sợ sai, sợ xấu hổ Một số emnhút nhát thì không tự tin khi đứng trước tập thể Sau một thời gian các em có lựchọc trung bình tham gia nhiều hơn Một số em nhút nhát đã bắt đầu tham gia ở một

số trò chơi đơn giản

Qua các giờ học có trò chơi học tập, học sinh tiếp thu kiến thức của bài mộtcách nhẹ nhàng, vui vẻ và tích cực hơn Vốn kiến thức về từ và câu của các emđược bổ sung và khắc sâu Các em vận dụng vào nói và viết có hiệu quả hơn.Những trò chơi gần gũi, dễ chơi đã tạo được động cơ cho học sinh học tập một cáchtích cực, chủ động, tự giác hơn Qua trò chơi, mỗi học sinh phát huy được năng lực,năng khiếu, sở trường của bản thân Qua kết quả trò chơi, các em thắng cuộc cóthêm sự tự tin, các em chưa thắng sẽ mong chờ giờ học sau để cố gắng lên so vớicác bạn Đó cũng là điều kiện để khuyến khích các con làm việc và học tập tốt hơn Sau thời gian nghiên cứu và áp dụng đề tài vào thực tiến giảng dạy trong cáctiết học Tiếng Việt lớp 6, tôi nhận thấy học sinh tôi dạy đã từng bước thay đổi.Trong năm học 2017-2018 các em đã có sự chuyển biến Đến năm học 2018-2019,hai lớp tôi phụ trách đã tiến bộ rõ rệt hơn Các em chăm chỉ, tích cực, tự giác hơntrong hoạt động học tập của mình

Sau đây là kết quả khảo sát phân môn Tiếng Việt của lớp 6/4, 6/17 cuốinăm học 2017-2018:

* Kết quả lớp nghiên cứu.