(Sáng kiến kinh nghiệm) một số biện pháp chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1

Vào lớp một trẻ phải làm nhiệm vụ của một ngời học sinh, hoạt động chủ yếu bây giờ là học tập, mà học tập lại là một hoạt độngmang tính chất bắt buộc, có tổ chức chặt chẽ, có mục đích, c

Phòng Gd&ĐT Lệ Thủy Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt

nam

Trờng MầM NON hoa mai Độc lập - Tự do - Hạnh phúc.

-

-sáng kiến

cải tiến kỹ thuật

"Một số biện pháp Chuẩn Bị Cho Trẻ Vào Lớp Một"

Họ và tên : đỗ thị hòai

GV trờng MầM NON hoa mai

"Một số biện pháp Chuẩn Bị Cho Trẻ Vào Lớp Một"

A Phần Mở Đầu

Vì sao phải chuẩn bị cho trẻ vào học phổ thông? Nếu nhchúng ta trả lời đợc câu hỏi này một cách sâu sắc, thấu đáo vàkhoa học thì chúng ta sẽ hiểu đợc rằng đối với trẻ em việc đến tr-ờng phổ thông đợc coi nh một bớc ngoặt quan trọng trong cuộc

đời, là một bớc chuyển biến mang tính nhảy vọt vì trẻ có sự biến

đổi giữa lớp mầm non lên tiểu học Đó là việc trẻ đợc chuyển quamột lối sống mới với những hoạt động mới, một vị trí xã hội mới, vớinhững mối quan hệ mới của một ngời học sinh thực thụ

Bởi vì nh chúng ta đã biết, đối với trẻ 5 tuổi hoạt động vuichơi đang giữ vai trò chủ đạo Chơi là một hoạt động mang tínhchất thoải mái, không bắt buộc Trong khi chơi trẻ hoàn toàn đợc

tự do, tuỳ theo tình huống mà trẻ có thể chơi trò này hay chơi tròkhác, thích thì chơi không thích thì thôi, chứ không thể bắt ép

đợc Vào lớp một trẻ phải làm nhiệm vụ của một ngời học sinh, hoạt

động chủ yếu bây giờ là học tập, mà học tập lại là một hoạt độngmang tính chất bắt buộc, có tổ chức chặt chẽ, có mục đích, có

kế hoạch Bản thân mổi học sinh đều phải cố gắng mới có thể

đạt tới kết quả tốt đẹp

Vì thế, Giáo dục mầm non, đặc biệt là cô giáo mầm non phảichú trọng đầu t nghiên cứu phơng pháp hình thức giảng dạy tốtnhất đa vào các hoạt động nhằm giúp trẻ hiểu biết, hình thành ởtrẻ một số kỹ năng sơ đẳng cần thiết làm hành trang cho trẻ bớcvào học phổ thông và bớc vào đời một cách vững vàng.

Hơn nữa là một giáo viên đang dạy ở lớp mẫu giáo lớn, tôi luôn bănkhoăn và lo lắng mình phải chuẩn bị cho trẻ những gì? Để khi b-

ớc vào trờng tiểu học trẻ không bị hụt hẩng về tâm lý cũng nh có

đầy đủ những tố chất sẵn sàng cho việc học phổ thông Đócũng là lý do mà tôi chọn đề tài này

B Phần Nội dung

I- Cơ sở khoa học:

Nh chúng ta đã biết Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiêncủa hệ thống giáo dục quốc dân, có dấu ấn quan trọng trong quátrình "phát triển ngời" lâu dài của trẻ, đặt nền móng đầu tiêncho sự hình thành và phát triển nhân cách của con ngời việt nam

đầu thế kỷ 21, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của sự nghiệp công

nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, tạo tiền đề phổ cập giáo dụctiểu học Và việc chuẩn bị cho trẻ bớc vào trờng phổ thông đúngvai trò rất quan trọng, góp phần thực hiện luật phổ cập tiểu học.Chuẩn bị cho trẻ vào trờng tiểu học là giúp cho trẻ làm quen vớicuộc sống mới, môi trờng mới với những mối quan hệ mới, vấn đềphổ cập tiểu học và sự biến đổi mới của chơng trình tiểu học

đòi hỏi giáo dục mầm non cần chuẩn bị cho trẻ nối tiếp tiểu họcmột cách thích hợp Trên cơ sỡ đó tạo tiền đề, đặt nền móng cho

sự phát triển nhân cách toàn diện và chuẩn bị tốt cho trẻ về thểlực, trí tuệ, tình cảm, xã hội, năng lực và thái độ học tập để trẻhọc lớp một một cách thuận lợi

Tuy nhiên Chúng ta đừng nghĩ chuẩn bị cho trẻ vào trờngphổ thông là dạy cho trẻ biết đọc, biết viết, biết làm các bài toán

ở lớp một Quan điểm này thật là sai lầm và hiện nay cũng có một

số phụ huynh và giáo viên đã mắc phải và làm ảnh hởng không ít

đến trẻ, có một số trẻ đã mắc phải một số bệnh khi lên lớp một nh:Bệnh chủ quan, bệnh sợ học, bệnh lơ là trong giờ học, làm maimột đi khả năng tiếp cận tri thức của trẻ Mà chuẩn bị cho trẻ vàotrờng phổ thông là chuẩn bị toàn diện về mọi mặt không thiên

về một khía cạnh nào và tuỳ theo lứa tuổi và đặc điểm tâmsinh lý của trẻ mà ta áp dụng các bài tập, giờ học, giờ chơi, sinhhoạt cho phù hợp

II- Cơ sở thực tiễn:

Nh các bạn đã biết, trờng Mầm non Hoa Mai đợc xây dựngkhang trang nằm bên dòng sông Kiến Giang thơ mọng, với tập thểgiáo chị em tuy là nữ nhng luôn đoàn kết, thơng yêu giúp đỡ lẫnnhau, cùng với sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu nhà trờng nêntrong nhiều năm liền trờng mầm non Hoa Mai luôn đạt thành tíchcao trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học và là đơn vị dẫn

đầu cấp học trên địa bàn toàn huyện Hiện nay trờng có 24 cán

bộ giáo viên kể cả cán bộ quản lý Có 9 nhóm lớp từ nhà trẻ lên mẫugiáo với tổng số cháu là 285 cháu, trờng có đầy đủ cơ sở vật chất

và đồ dùng học tập cho trẻ, đặc biệt trong năm học vừa qua trờng

đã tham mu với các cấp lãnh đạo mua sắm thêm 6 máy vi tính cho

6 lớp mẫu giáo để phục vụ cho việc tiếp cận chơng trình kissmaks của các cháu và cho tập thể chị em đợc nâng cao trình

độ Đa số trẻ đến lớp đều đợc cô chăm sóc và giáo dục chu đáo,hầu hết trẻ khoẻ mạnh, sạch sẽ, thích đợc đến trờng Nhiều phụhuynh đồng tình với việc làm của ban giám hiệu nhà trờng, tin t-ởng vào tập thể giáo viên

Và trong năm học 2008 - 2009 tôi đợc ban giám hiệu nhà ờng phân công dạy lớp mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) Với tổng số 50 cháu

tr-Qua thời gian đứng lớp, nắm bắt tình hình thực tế tôi đã gặpnhững thuận lợi và khó khăn sau:

1 Thuận lợi:

Trong năm học vừa qua, đợc sự chỉ đạo sát sao về chuyênmôn của BGH nhà trờng, cũng nh cơ sở vật chất trang thiết bị dạyhọc đầy đủ, phòng học rộng thoáng mát, bàn ghế đẹp đúng quicách, đồ dùng đồ chơi phong phú Bên cạnh đó đợc sự quan tâmcủa phòng giáo dục trang bị cho lớp một máy vi tính nhằm thuậnlợi cho việc giảng dạy của giáo viên Bản thân tôi nhiều năm liềnphụ trách lớp mẫu giáo lớn, tham gia tích cực vào các đợt thaogiảng, sinh hoạt chuyên môn do phòng giáo dục, cụm tổ chức Từ

đó bản thân tôi đúc rút đợc nhiều kinh nghiệm Đa số phụ huynhquan tâm đến việc học của con, họ nhận thức đợc việc chuẩn bịcho trẻ vào lớp một là nh thế nào và số đông phụ huynh hởng ứngtheo mọi nhu cầu của cô Phụ huynh còn biết su tầm phế liệu,tranh ảnh để làm dồ dùng đồ chơi phục vụ cho quá trình dạy vàhọc của cô và trẻ Bên cạnh đó, trẻ lớp tôi hầu nh đã qua lớp mẫugiáo nhỡ (4-5 tuổi) nên đã đợc làm quen với một số kĩ năng sơ

đẳng của một số hoạt động

2 Khó khăn:

Là một lớp có số lợng trẻ đông, khả năng nhận thức của trẻkhông đồng đều, nhiều trẻ còn hạn chế về một số kĩ năng nh: kĩnăng cầm bút, kĩ năng giao tiếp, kĩ thêm bớt Một số trẻ có thể lựckém so với các bạn, một số trẻ cá biệt nên có sự chênh lệch trongquá trình truyền thụ và khả năng tiếp thu kiến thức Khả năngnhận thức của một số phụ huynh còn lệch lạc, họ cứ nghĩ chuẩn

bị cho trẻ vào lớp một là phải dạy cho trẻ biết đọc, biết viết, biếtlàm các bài toán của lớp một để khi lên lớp một trẻ đợc vững vànghơn

IV- Một số biện pháp chuẩn bị cho trẻ vào lớp một:

1 Khảo sát chất lợng đầu năm- Nắm bắt tình tình học tập của trẻ:

Nắm bắt tình hình học tập của trẻ cũng nh khả năng nhậnthức của trẻ về thế giới xung quanh là một việc làm hết sức quantrọng đối với mỗi giáo viên mầm non Bởi vậy ngay từ khi nhận lớpmẫu giáo nhỡ lên, buổi đầu tiên tôi và trẻ cùng trò chuyện với nhau,tôi chú ý nhìn vào tên của trẻ và trò chuyện để tạo mối quan hệthân thiện với trẻ Mục đích của tôi trong giờ trò chuyện này chotrẻ hiểu sau một năm học trẻ lớn thêm một tuổi, học giỏi là đợc lênlớp mới, đợc làm anh, làm chị các em lớp MGNhỡ- MGBé, trẻ rất thích

đợc làm ngời lớn và khi đó trẻ ý thức đợc vai trò của mình và hiểu

đợc qui luật "lên lớp khác" Sau đó tôi chủ động kiểm tra khảo sátmặt bằng chất lợng của các hoạt động cũng nh khả năng giao tiếpcủa trẻ, nhằm có biện pháp giáo dục cho phù hợp.

Sau khi khảo sát xong tôi thấy mặt bằng chất lợng chung củalớp tôi còn rất hạn chế Tôi băn khoăn và lo lắng mình phải làmthế nào đây để giáo dục trẻ đạt kết quả cao nhất đồng thời

"Chuẩn bị cho trẻ vào lớp một" một cách vững vàng

Từ thực trạng trên, tôi cùng với một giáo viên trong lớp đã mạnhdạn tìm ra biện pháp để khắc phục Đó là chia lớp ra thành 2nhóm, một nhóm do tôi phụ trách và một nhóm do 1 giáo viêntrong lớp phụ trách, để thuận lợi cho việc truyền thụ của giáo vên

và khả năng tiếp thu của trẻ Tôi đã phân loại cháu ở nhóm tôi rathành nhiều đối tợng, với những trẻ giỏi tôi phân thành một nhóm,những trẻ khá tôi phân thành một nhóm và những trẻ yếu nhútnhát tôi phân thành một nhóm Để tiện theo giỏi và có cách giáodục phù hợp, đúng đối tợng

VD: Những cháu yếu ở nhóm tôi nh cháu: Ngọc, Bảo, Linh,Hằng,Trung Tôi luôn giành thời gian quan tâm động viên để trẻ

đợc hoạt động nhiều, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin Những trẻ này tôiluôn đặt những câu hỏi gợi mở, khen ngợi , động viên, trao đổivới phụ huynh thờng xuyên về tình hình học tập của các cháu đểphụ huynh có biện pháp giáo dục thêm cho các cháu ở nhà Những

bài tập ở lớp học cha tốt tôi luôn gửi bài về nhà nhờ phụ huynh tậpthêm nh: Chữ cái , chữ số , toán thêm bớt vv Nhờ vậy mà nhữngcháu yếu ở nhóm tôi nay đã theo kịp các bạn khá trong lớp.

Với những cháu khá, giỏi tôi lại có cách giáo dục riêng, tôi cũngluôn động viên khen ngợi trẻ, luôn đặt ra những câu hỏi nhằmphát huy tính tớch cực sáng tạo của trẻ mà không làm cho trẻ có tínhlơ là, chủ quan khi mình đã biết hơn bạn

Tóm lại, điều tra thực tiễn nắm bắt tình hình học tập củatrẻ để có biện pháp giáo dục cho phù hợp , tránh lối giáo dục đồngloạt vì nh vậy sẽ không đạt hiệu quả, bởi nh chúng ta đã biết mỗi

đứa trẻ là một con ngời riêng biệt không ai giống ai

Với biện pháp trên của tôi trong năm học vừa qua Tôi thấy trẻ

ở lớp tôi hầu hết nắm bắt đợc kiến thức cơ bản về các môn học

Mà thực hiện đúng chế độ sinh hoạt hằng ngày là một việc làmrất cần thiết đối với mỗi giáo viên mầm non.

Với bản thân tôi, để chuẩn bị cho trẻ vào lớp một có hiệu quảtôi luôn luôn thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt hằng ngày, từgiờ đón trẻ đến giờ trả trẻ Nhằm tạo cho trẻ có thói quen giờ nàoviệc nấy, để khi lên lớp một trẻ khỏi bị ngỡ ngàng

Khi thực hiện hoạt động trong ngày, tôi luôn chú trọng vàocác hoạt động giáo dục Qua hoạt động giáo dục tôi chú ý rèn luyệncho trẻ ý thức tổ chức có kỷ luật, rèn luyện nề nếp tốt trong giờhọc

VD: Qua hoạt động tâp tô tôi rèn cho trẻ một số kỷ năng cơbản nh biết ngồi đúng t thế, cầm bút bằng tay phải, biết lật dỡtrang vỡ cần tô và tô theo đúng yêu cầu mà cô giáo đa ra, cuối giờtrẻ còn biết giúp cô cất dọn đồ dùng đồ chơi đúng nơi qui định

Song song với hoạt động giáo dục thì hoạt động chăm sócnuôi dỡng cũng rất quan trọng, để trẻ có một thể lực tốt tôi luônthực hiện nghiêm túc các giờ vệ sinh, nhằm rèn luyện các thao tác

vệ sinh giúp cho trẻ có thói quen vệ sinh cá nhân thờng xuyên ở ờng cũng nh ở nhà, từ đó trẻ biết giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ

tr-Khi tổ chức bữa ăn cho trẻ tôi luôn tạo bầu không khí nhẹnhàng, ân cần luôn động viên để trẻ ăn hết suất, qua các bữa ăn

ở lớp tôi đã giáo dục cho trẻ biết ích lợi của các món ăn đối với sự

phát triển của cơ thể, dạy cho trẻ có thói quen vệ sinh và biết giữgìn các hành vi văn minh trong ăn uống.

Cứ nh thế lần lợt hết hoạt động chăm sóc đến hoạt độnggiáo dục trong ngày tôi luôn nghiêm túc thực hiện, Vì thế trẻ ở lớptôi đều nắm bắt đợc kiến thức mà cô giáo truyền thụ trẻ đến lớpkhoẽ mạnh, tự tin

Tóm lại, Thực hiện nghiêm túc chơng trình đổi mới hìnhthức chăm sóc và giáo dục trẻ là tiền đề cho việc hình thành thóiquen giờ giấc của trẻ khi lên lớp một, trẻ khỏi bị hụt hẩng khi làmquen chế độ sinh hoạt mới của trờng tiểu học

3 Tổ chức các hoạt động chăm sóc và nuôi dỡng.

Để có một thể lực tốt chuẩn bị vào lớp một, tôi luôn thực hiệntốt các hoạt động chăm sóc nuôi dỡng Bỡi vì một đứa trẻ khừemạnh là hành trang bớc vào đời một cách vững vàng, là liều thuốcquí giá giúp cho trẻ bớc vào học phổ thông

Vì thế tổ chức tốt các hoạt động chăm sóc nuôi dỡng là mộtviệc làm hết sức quan trọng, đòi hỏi chúng ta phải có sự quantâm sâu sắc, đặc biệt là những cô giáo mầm non trực tiếpchăm sóc và giáo dục các cháu

Một cơ thể khoẻ mạnh là tiền đề vật chất giúp cho trẻ pháttriển năng lực hoạt động trí tuệ ở trờng phổ thông.

Qua các giờ học thể dục của lứa tuổi: Đi chạy, leo trèo,ném , các vận động trong giờ học khác, tôi còn cho trẻ rèn luyệnvận động tinh, sự khéo léo của đôi bàn tay, của các giác quan nhtrẻ tự xỏ quai giày, tự cài nút áo

Trong giờ ăn, giờ chơi tôi tập cho trẻ sử dụng các đồ dùng sinhhoạt một cách khéo léo gọn gàng Và những vận động bằng taycủa trẻ càng khéo léo càng phong phú bao nhiêu thì càng dễhình thành các thao tác trí tuệ bấy nhiêu

ở lớp tôi còn dạy cho trẻ thói quen, khả năng tự phục vụ bảnthân nh trẻ tự xách cặp vỡ của mình, tự đút ăn, tự rữa tay, laumặt, đánh răng, tự thay quần áo , Các thói quen này rất có íchcho trẻ, hình thành ở trẻ tính độc lập, không phụ thuộc ỷ lại ngờikhác

Trẻ đợc cô tổ chức phân công trực nhật vì tập thể (xếp tô đĩa chobạn, phơi khăn ra giá khăn, lau bàn ăn ) Thông qua hoạt động này trẻ còn học đợc một số quy luật trong phép đếm, 1 : 1, 1 bạn 1 tô

1 muỗng 1 khăn

Tôi luôn tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động tập thể nh:Giúp cô quét dọn nhà cửa, nhặt lá bàng rơi ngoài sân, giúp cô

nhổ cỏ bắt sâu cho cây Chính vì thề hoạt động lao độngtập thể cũng góp phần cho trẻ làm quen đến những hình ảnhcủa cá nhân với tập thể, tính tập thể rất cần thiết khi lên lớp một.

Từ đó trẻ có thói quen tự phục vụ cho bản thân ở trờng cũng nh ởnhà

4 Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục

Tổ chức tốt cỏc hoạt động giỏo dục là cơ sở quan trọng để trẻ tiếp nhận trithức khi bước vào học phổ thụng Để làm được điều đú trước hết mỗi giỏo viờnmầm non cần phải tận tụy với nghề, luụn yờu thương cỏc chỏu, xem cỏc chỏu nhưcon của mỡnh Mỗi giỏo viờn phải nắm chắc phương phỏp khi tổ chức cỏc hoạt động

Để hoạt động giỏo dục đạt kết quả tốt tụi luụn tỡm tũi suy nghĩ, tham khảo ý kiếncủa đồng nghiệp đi trước luụn tỡm ra những phương phỏp tốt nhất nhằm kớch thớchtớnh sỏng tạo của trẻ, trẻ hứng thỳ tham gia hoạt động Khi tổ chức cỏc hoạt độnggiỏo dục tụi luụn lấy trẻ làm trung tõm, luụn tạo điều kiện giỳp trẻ phỏt huy tớnh tớchcực sỏng tạo của mỡnh, biến yờu cầu giỏo dục của người lớn thành nhu cầu hứng thỳhoạt động của trẻ từ đú trẻ thấy được đõy là việc của chớnh mỡnh và cố gắng thựchiện cho bằng được, cú như vậy việc chuẩn bị cho trẻ đến trường phổ thụng mớithực sự cú hiệu quả Bờn cạnh đú tụi luụn chỳ ý đến những đặc điểm riờng của từngchỏu để cú kế hoạch giỏo dục cho phự hợp bởi vỡ mỗi đứa trẻ là một con người riờngbiệt, cú ý muốn riờng, cú cỏch nghĩ riờng, từ đú đưa ra cỏch giỏo dục riờng

Qua các giờ học, tôi hình thành cho trẻ t duy hình ảnh trí ởng tợng, óc sáng tạo cơ sở của t duy ngôn ngữ lôgíc, sự lĩnh hộicác phơng thức hoạt động nhận thức, kỷ năng phân loại, khái quáthoá, mô hình hoá, lĩnh hội tiếng mẹ đẻ, các hình thức cơ bảncủa ngôn ngữ thông qua các môn học: Làm quen văn học, làmquen với toán, làm quen chữ viết, tạo hình ,

t-Cụ thể nh qua giờ văn học, tôi kể cho trẻ nghe chuyện rồi chotrẻ nghe chuyện trên băng đĩa, sau đó cho trẻ kể lại chuyện, kểchuyện sáng tạo, đóng kịch dùng ngôn ngữ để diễn đạt, pháttriễn ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ, phát triển trí tởng tợng, phát triểnthính giác âm vị, sự khác nhau giữa các âm thanh

Hay trong giờ làm quen với toán, tôi cho trẻ làm quen với cácthuật ngữ toán học nh: " Nhiều hơn, ít hơn, bằng nhau" Tuynhiên những thuật ngữ này đợc trả lời trong ngữ cảnh và trọncâu khi cô đặt câu hỏi: " Số cà rốt nh thế nào so với số càchua"? Tại sao con biết? Làm thế nào để biết đợc số cà rốt nhiềuhơn hoặc ít hơn số cà chua? Trẻ phải dùng ngôn ngữ diễn đạt vàtrẻ ở lứa tuổi này vừa học vừa chơi nên ta không cứng nhắc là dạytrẻ học mà thông qua chơi, Mối tơng quan giữa nhiệm vụ chơi vànhiệm vụ học sẽ thay đổi dần Số lợng nhiệm vụ giao cho trẻ ở

đầu năm học sẽ đợc thay đổi dần bằng nhiệm vụ giao dới hìnhthức học tập ở cuối năm học