V/ Kết quả nghiên cứu:.. - Cán bộ thư viện quan tâm tìm hiểu nhu cầu đọc sách của bạn đọc, giúp bạn đọc chọn sách, đọc sách có hệ thống, biết cách tra cứu mục lục nhằm sử dụng triệt để [r]
Trang 1MỤC LỤC
****
Trang Mục lục 1
Phần mở đầu 2
I/ Bối cảnh đề tài 2
II/ Lý do chọn đề tài 2,3,4 III/ Mục đích nghiên cứu 4,5
IV Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5,6,7 V/ Kết quả nghiên cứu 7,8 Phần nội dung 8
I/ Cơ sở lý luận 8,9 II/ Thực trạng của vấn đề 9
III Các biện pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề 9,10,11 IV/ Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 11
Phần kết luận 11
I/ Những bài học kinh nghiệm 11,12
II/ Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm 12
III/ Khả năng ứng dụng, triển khai 12
IV/ Kiến nghị, đề xuất 12,13
Tự nhận xét bản thân về đề tài 13,14
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU I/ Bối cảnh đề tài:
- Qua nhiều năm phấn đấu liên tục, được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo Đảng và chính quyền địa phương, Ban giám hiệu nhà trường đã quyết tâm xây dựng thư viện của trường trở thành thư viện đạt chuẩn theo Quyết định 01 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Những ngày đầu thành lập, thư viện còn gặp nhiều khó khăn về
cơ sở vật chất, vốn tài liệu nghèo nàn, nội dung sách đơn điệu, chưa phù hợp với mục tiêu đào tạo của nhà trường Giờ đây, thư viện trường tiểu học và trung học cơ sở Ba Sao có một phòng riêng cũng khá đẹp và khang trang, với diện tích 50m2 Cơ sở vật chất được trang bị đầy đủ, phòng thư viện đều được bố trí ngăn nắp, sạch sẽ, thoáng mát và đầy đủ ánh sáng Tổng số sách trong thư viện là: 5.368 bản với 2.300 tên sách, cùng 13 loại báo, tạp chí … Hàng năm, vốn tài liệu được bổ sung bằng nhiều nguồn quỹ khác nhau nên ngày càng phát triển phong phú về chủng loại và chất lượng Nhằm khai thác triệt để giá trị kho sách, phục vụ tốt cho bạn đọc, thư viện đã tiến hành nhiều biện pháp để phấn đấu nâng cao hiệu quả hoạt động thư viên, đáp ứng thỏa mãn nhu cầu bạn đọc
II/ Lý do chọn đề tài:
- Thư viện nói chung là trường học tư tưởng của con người, dạy cho con người có năng lực lao động, là nơi tẩy sạch dốt nát…(theo thơ và danh ngôn về sách, Nhà xuất bản văn học năm 1998) Thư viện trường phổ thông nói riêng là một bộ phận
cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạt văn hóa, khoa học của nhà trường Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học, đồng thời thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên của nhà trường Thư viện trường phổ thông thuộc thư viện khoa học chuyên ngành Giáo dục và Đào tạo, nằm trong hệ thống thư viện chung và thực hiện
Trang 3nghiêm chỉnh những văn bản quy phạm pháp luật về công tác thư viện của Nhà nước (Điều 1, chương I Quyết định 61/1998/QĐ/BGD& ĐT ngày 06/11/1998 về Quy chế tổ chức và hoạt động thư viện trường phổ thông) Nói cách khác, trong sự nghiệp giáo dục, thư viện giữ một vị trí quan trọng trong việc giáo dục tư tưởng, giáo dục thẩm mĩ, giáo dục tự học, giáo dục đạo đức truyền thống, …cho các thành viên trong nhà trường, đặc biệt là học sinh
- Tuy nhiên, trong bối cảnh suy thoái kinh tế giới kéo dài và có tác động trực tiếp, sâu sắc hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước Đặc biệt, trong ba năm gần đây, chúng ta lại liên tiếp bị thiên tai bão, lụt, bệnh dịch, v v Đã làm cho tình hình kinh tế - xã hội càng thêm khó khăn Điều này đã ảnh hưởng không ít các hoạt động của thư viện
- Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo từ trung ương tới địa phương, với lòng say mê yêu nghề, tinh thần trách nhiệm toàn hệ thống thư viện trường học đã khắc phục khó khăn, bám sát các nhiệm vụ chính trị, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của ngành để tổ chức hoạt động bằng nhiều hình thức đổi mới, phong phú thiết thực, hiệu quả, phối hợp với nhiều cấp, nhiều ngành phát triển mạng lưới thư viện, xây dựng phong trào đọc sách, báo, đáp ứng nhu cầu thông tin, tri thức của mọi tầng lớp nhân dân, góp phần không nhỏ vào việc tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phổ biến khoa học kỹ thuật, khoa học đời sống, bồi dưỡng, giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho mọi tầng lớp nhân dân đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên, tham gia tích cực vào phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, góp phần thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI trong lĩnh vực văn hóa
- Nhận thức rõ vị trí của công tác thư viện trong sự nghiệp trồng người, là một cán bộ thư viện, tôi luôn trăn trở tìm ra những biện pháp tích cực nhất để thúc đẩy hoạt động thư viện trong điều kiện cơ sở vật chất và vốn tài liệu(cung cấp khá đầy
đủ )chỉ đáp ứng phần nào cho công tác phục vụ bạn đọc Không chỉ cho những khó
Trang 4khăn về kinh phí làm cản trở hoạt động thư viện, nhờ sự quan tâm của phòng Giáo dục, của Ban giám hiệu nhà trường, bước đầu thư viện trường có những sáng kiến nho nhỏ nhằm đáp ứng phần nào nhu cầu đọc và từng bước nâng cao chất lượng đọc cho các em Đó chính là lý do tôi chọn đề tài: “Đa dạng hóa hoạt động thư viện trường tiểu học và trung học cơ sở Ba Sao”
III/ Mục đích nghiên cứu:
- Xây dựng phong trào đọc sách trong nhà trường, tủ sách gắn với quy mô phát triển giáo dục ở từng trường, từng cấp học, từng địa phương và từng khu vực (kể cả công lập, bán công, dân lập và tư thục)…
- Thư viện trường học phải thật sự trở thành nguồn lực trung tâm của trường học
- Thư viện trường học phải đảm bảo thông tin tài liệu cho chương trình học tập, giúp mở rộng kiến thức mọi mặt của các em, hình thành ở các em tích độc lập trong việc đọc, việc học, biết cách thu nhận, phân tích thông tin để hình thành kiến thức mới Học ở lớp sẽ được cũng cố bằng việc đọc (học) ở thư viện trường học
- Từng bước đổi mới kho sách, căn cứ vào bảng quy định các loại sách thiết yếu trang bị cho thư viện do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, trong đó ưu tiên sách bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên và các sách tham khảo do Nhà xuất bản và phát hành theo chỉ thị của Bộ Giáo và Đào tạo Củng cố tủ sách giáo khoa để đáp ứng yêu cầu thuê, mượn của giáo viên và học sinh
- Từng bước hiện đại hóa, tin học hóa thư viện trường học, trước hết tin học hóa thư viện ở thư viện các trường phổ thông trung học, giáo dục kiến thức tin học cho các em
- Đảm bảo đội ngũ cán bộ thư viện tin học đủ về số lượng biên chế đã quy
định (phấn đấu mỗi thư viện trường có một cán bộ chuyên trách), có trình độchuyên môn, nắm vững nghiệp vụ thư viện, biết ứng dụng sáng tạo và hoạt động thư viện
Trang 5trong trường học, thực hiện chế độ chính sách đãi ngộ hợp lý đối với cán bộ thư viện trường học
IV/ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Thư viện trường học có sứ mệnh giữ gìn và truyền bá tri thức, lịch sử và văn hóa của địa phương và dân tộc, cung cấp những tài liệu và kiến thức sách, báo cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn trường, đồng thời tiếp cận các nguồn lực thông tin trong và ngoài thư viện giúp cho việc học tập, giải trí và phát triển của mọi người dân
- Tăng cường và nâng cao chất lượng vốn tài liệu của thư viện , một trong những yếu tố có tính chất quyết định tới chất lượng, hiệu quả hoạt động của thư viện, đáp ứng nhu cầu sử dụng sách, báo ngày càng cao để phục vụ cho giáo viên và học sinh
- Nâng cao chất lượng phục vụ tại chỗ: Tạo mọi điều kiện, tổ chức nhiều hoạt động thu hút bạn đọc tới sử dụng tài liệu thư viện với nhiều hình thức, dịch vụ mới thiết thực phù hợp Tăng cường phục vụ ngoài thư viện không chỉ bằng cách dịch truyền thống mà đã có cả dịch vụ của thư viện hiện đại, dịch vụ điện tử,…góp phần quan trọng trong việc xây dựng phong trào và hình thức thói quen đọc sách, báo trong nhân dân
* Đa dạng hóa hoạt động trong thư viện:
- Đối với hoạt động đọc tại chỗ của học sinh: Các em thường thích đọc những truyện tranh, truyện kể về Bác Hồ, truyện có câu đố, ca dao tục ngữ hoặc những cuốn sách có những hình ảnh đẹp ngôn ngữ và câu từ trong sách dễ hiểu, là một yêu cầu quan trọng chắc chắn sẽ gây hứng thú ở các em
- Mượn về nhà thì các em có làm thẻ thư viện đầu năm học thì được mượn về nhà Đa số các em mượn những truyện mang tính chất hay như: Truyện cổ tích, báo thiếu niên tiền phong,…
- Đọc trên lớp (đối với hoc sinh khuyết tật) thì bản thân các em không thể đến thư viện mượn đọc được, cán bộ thư viện đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp làm kệ
Trang 6sách di động có để sách vào kệ và có bánh xe đẩy và có những hình ảnh đẹp Kệ sách
di động này đẩy đến lớp cho các em mượn và đọc tại lớp
- Đọc trong khuôn viên trường: Không phải bắt buộc các em đến thư viện đọc sách mà các em có thể đọc giải trí hơn như trong các hàng ghế đá, bóng cây của sân trường Vì đó là nơi thoáng mát để các em đọc sẽ cảm nhận sâu sắc hơn qua từng câu truyện
* Đối với hoạt động đọc của giáo viên:
- Giáo viên thường đến thư viện đọc sách, báo, tạp chí và những sách tham khảo
để nâng cao hiểu biết Chính vì vậy bản thân cán bộ thư viện thường xuyên giới thiệu những sách mới cho giáo viên, từ đó giáo viên nắm bắt được cái mới và hoàn thiện hơn, có những cuốn sách hay giáo viên mượn về nhà tham khảo thêm
* Đối với hoạt động của cán bộ thư viện:
- Thường xuyên tuyên truyền những cuốn sách hay cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn trường để mượn đọc và tham khảo, giới thiệu sách qua các buổi sinh hoạt trước cờ, phát thanh măng non, giới thiệu sách theo chủ điểm hàng tuần, hàng tháng, qua các buổi hội họp, sinh hoạt đoàn thể,…
- Đầu năm học cán bộ thư viện làm kế hoạch năm học, kế hoạch tuần, kế hoạch tháng Thường xuyên tham mưu và đề xuất với Ban giám hiệu lên kế hoạch phát động phong trào toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn trường tặng sách cho thư viện trường Đến nay giáo viên và các em học sinh đã tặng sách giáo khoa, sách tham khảo, sách thiếu nhi là 102 quyển
- Ngoài ra cán bộ thư viện xuống từng lớp phát động phong trào các em học sinh làm thẻ thư viện, để các em mượn sách truyện, báo, tạp chí Kết quả làm được 330 thẻ, mỗi thẻ 2.000đ, với 660.000đ
- Cán bộ thư viện phát động phong trào thi đua đọc sách trong thư viện Cuối năm học thống kê số lượt mượn và đọc nhiều nhất thì khen thưởng cho các em, về phần quà thì cán bộ thư viện sẽ tặng 30 phần quà, mỗi phần là 5 quyển tập
Trang 7- Đối với các em học sinh lớp 1 thì chưa làm thẻ thư viện thì chỉ đọc tại chổ, nhưng khuyến khích các em có tinh thần tốt thích đọc sách, cuối năm sẽ tặng cho 2 em đọc nhiều, mỗi em sẽ được tặng một bộ sách giáo khoa (phần quà tự cá nhân cán bộ thư viện mua và tặng cho các em vào dịp tổng kết cuối năm)
- Hoạt động thư viện ngày càng đi vào chiều sâu, bám sát, phục vụ đắc lực, thiết thực, có hiệu quả các nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, được các cấp lãnh đạo địa phương đánh giá cao, xã hội thừa nhận và ủng hộ Phát triển mạng lưới thư viện và tăng cường các hoạt động thư viện hướng về nông thôn, phục vụ bà con nông dân đã và đang trở thành một trong các nhiệm vụ trọng tâm của thư viện
- Nâng cao chất lượng công tác chuyên môn nghiệp vụ theo hướng tích cực áp dụng các chuẩn nghiệp vụ mới, tăng cường và mở rộng ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thư viện, chủ động phối hợp rộng rãi với các cơ quan, tổ chức, các phương tiện truyền thông đại chúng ở địa phương trong các hoạt động thông tin
- Đội ngũ cán bộ thư viện đã có sự chuyển giao thế hệ và ngày càng lớn mạnh, trưởng thành có đủ năng lực, trình độ tiếp thu những vấn đề mới cả về chuyên môn nghiệp vụ cũng như công nghệ, đặc biệt có đủ năng lực tổ chức những sự kiện quốc tế lớn của ngành mang tầm vốc khu vực và trong tương lai không xa có thể đảm đương
tổ chức những sự kiện quốc tế lớn hơn nữa
- Chất lượng hiệu quả công tác quản lý nhà nước về thư viện ngày càng được nâng cao Các văn bản pháp quy về thư viện được nhà nước ban hành đã tác động sâu sắc tích cực, tạo ra bước đột phá về mô hình tổ chức thư viện, đánh dấu bước phát triển của ngành, góp phần hoàn thiện thể chế, thiết chế thư viện, tăng cường sự quan tâm đầu tư của nhà nước ở các cấp đối với hoạt động thư viện, thu hút sự đầu tư của xã hội, của quốc tế, tạo điều kiện cho thư viện phát triển, đáp ứng với yêu cầu phát triển mới của đất nước, của ngành
V/ Kết quả nghiên cứu:
Trang 8- Cán bộ thư viện quan tâm tìm hiểu nhu cầu đọc sách của bạn đọc, giúp bạn đọc
chọn sách, đọc sách có hệ thống, biết cách tra cứu mục lục nhằm sử dụng triệt để kho sách Với vốn tài liệu dồi dào, phong phú, thư viện đã góp phần quyết định chất lượng
và nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà trường Thư viện còn giúp các em xây dựng phương pháp học tập và phong cách làm việc khoa học, bồi dưỡng hứng thú, thói quen và phương pháp tự học, biết cách nghiên cứu sách, báo, thảo luận, ghi chép tư liệu, sử dụng hệ thống mục lục để tra tìm và lựa chọn tài liệu, biết sử dụng kho sách, …
- Cán bộ thư viện phải tận tâm với công việc, đồng thời cũng phải có thái độ hòa nhã, chân tình, cởi mở, yêu thương, hết lòng phục vụ cho bạn đọc Tạo được sự thoải mái thì số lượng bạn đọc đến thư viện ngày một đông hơn
PHẦN NỘI DUNG
I/ Cơ sở lý luận:
"Phải đọc sách, báo để thu thập từ trong đó kiến thức loài người đã tích luỹ được" (M GOR-KI)
"Sách cung cấp cho ta mọi sự hiểu biết, mà hiểu biết là một sức mạnh lớn lao." (N CRUP-KAI-A)
- Điều đó đã khẳng định: Công tác thư viện đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của nhà trường Đặc biệt là trong những năm gần đây, nhằm đáp ứng được chương trình dạy học mới và đổi mới phương pháp dạy học, thì chương trình sách giáo khoa, sách tham khảo đã có một sự thay đổi lớn, đó là chất lượng và số lượng sách của mỗi thư viên nhà trường đều không ngừng tăng lên Hiện nay tổng số sách có trong thư viện là: 5.368 bản Trong đó: Sách nghiệp vụ: 507 bản, sách tham khảo: 1.161 bản, sách thiếu nhi: 2.052 bản, sách giáo khoa dùng chung: 1.648 bản Ngoài ra thư viện còn có rất nhiều loại báo, tạp chí như: Giáo dục thời đại, Thế giới trong ta,
Trang 9báo nhi đồng, thiếu niên tiền phong, với vốn tài liệu phong phú như thế Làm sao để lôi kéo, thu hút bạn đọc, từ chỗ chưa thích đến chỗ thích và có ý thức đọc sách Điều
đó đòi hỏi thư viện phải biết tham mưu cùng Ban giám hiệu tìm ra những giải pháp hữu hiệu, lập kế hoạch hoạt động cụ thể, rõ ràng, có kiểm tra đánh giá
II/ Thực trạng của vấn đề:
- Ngay từ đầu năm học thư viện xây dựng kế hoạch và đã được sự đồng ý của Ban giám hiệu Tiến hành phát động phong trào đọc sách đến toàn thể giáo viên và học sinh trong nhà trường cùng hưởng ứng
- Lúc đầu số lượng học sinh tham gia chưa nhiều, rãi rác ở các lớp, thậm
chí có lớp chưa có học sinh tham gia Do các em còn ngại, không biết mượn sách gì?, chưa biết cách tra cứu mục lục, tìm kiếm còn chậm, mất nhiều thời gian
- Thấy được khó khăn đó, thư viện tiến hành hướng dẫn sử dụng tủ mục lục Điểm sách tham khảo ở các bộ môn theo từng khối lớp, để khi cần tham khảo, các em
dễ tìm và ít mất thời gian Dần về sau, số lượng học sinh đến đọc sách, mượn sách ngày một nhiều hơn Số lượng sách luân chuyển cũng cao hơn
- Ngoài sự quan tâm của Ban giám hiệu, thư viện còn được sự hỗ trợ nhiệt tình của các đoàn thể, tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên trường là những người luôn khuyến khích, cổ vũ, động viên học sinh đến thư viện đọc sách, báo, tìm hiểu trao dồi kiến thức Đặc biệt giáo viên bộ môn trực tiếp giảng dạy là người giới thiệu sách có hiệu quả cao nhất
III/ Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:
- Để “Đa dạng hóa hoạt động thư viện trường tiểu học và trung học cơ sở Ba Sao” trong trường học, đã tiến hành áp dụng các biện pháp sau đây:
- Đảm bảo cơ sở vật chất và vốn tài liệu
- Thư viện đạt chuẩn theo Quyết định 01 của Bộ Giáo dục và Đào tạo với đầy
đủ cơ sở vật chất, phòng đọc cho giáo viên và học sinh thoáng mát, đầy đủ ánh sáng Vốn tài liệu phong phú, đầy đủ sách tham khảo và khoản 13 loại báo, tạp chí Thư
Trang 10viện không những đủ điều kiện phục vụ thầy, cô giáo và học sinh trong nhà trường mà còn đủ điều kiện phục vụ cho các đoàn thể, ban ngành của địa phương như : Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, … đến thư viện nghiên cứu và học tập
- Hướng dẫn giáo viên, học sinh sử dụng và tra tìm tài liệu trong thư viện
- Với vốn tài liệu phong phú, dồi dào, thư viện đã góp phần nâng chất lượng giảng dạy của giáo viên, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu của học sinh Thư viện còn giúp các em xây dựng phương pháp tự học, biết cách nghiên cứu sách để ghi chép tư liệu, biết sử dụng hệ thống mục lục để tìm và lựa
chọn tài liệu …
- Thực hiện tốt công tác trưng bày, giới thiệu sách
- Thực hiện tốt việc giới thiệu sách mới đến giáo viên và học sinh, đồng thời trưng bày sách theo chủ điểm hàng tháng, giúp các em dễ tìm những tên sách mình cần Vì vậy, lượt vòng quay của tài liệu đã tăng lên đáng kể
- Công tác tuyên truyền trực quan như trưng bày giới thiệu sách theo chủ đề, tủ sách giáo dục đạo đức và kho đọc tự chọn cũng được thay đổi sách mới thường xuyên Với những hình thức trên đều nhằm mục đích quảng bá và thu hút bạn đọc tiếp cận với tài liệu trong thư viện
- Sử dụng tốt mạng lưới thư viện trường học
- Mỗi khi bổ sung sách mới thì cán bộ thư viện nhanh chóng xử lý nghiệp vụ như: phân loại, mã hóa tên sách, dán gáy, đóng dấu, … để sớm đưa sách mới ra phục vụ
- Vai trò nồng cốt của cán bộ thư viện trường học là người chịu khó, hết lòng với công việc, biết tham mưu với lãnh đạo về công tác thư viện, học hỏi đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
- Thường xuyên thăm dò, tìm hiểu ở học sinh để biết các em thích đọc những truyện, sách,báo tạp chí gì,… để bổ sung cho phù hợp