Vận dụng tư tưởng hồ chí minh vào việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinh trường THPT diễn châu 3, huyện diễn châu, tỉnh nghệ an

Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên và học sinh về vai trò củaphương pháp tự học đối với việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinhtheo tư tưởng Hồ Chí Minh...483.2.. Phối hợp chặ

Trờng đại học vinh

Khoa giáo dục chính trị

lê thị thanh thủy

vận dụng t tởng hồ chí minh vào việc nâng cao chất lợng tự học cho học sinh trờng thpt diễn châu 3,

huyện diễn châu, tỉnh Nghệ An

khóa luận tốt nghiệp đại học

ngành s phạm giáo dục chính trị

Cán bộ hớng dẫn khóa luậnThS thái bình dơng

Nghệ An – 2012

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1.Lý do chọn đề tài 5

2 Tình hình nghiên cứu 6

3 Mục đích và nhiện vụ nghiên cứu 7

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8

5 Cở sở và phương pháp nghiên cứu 8

6 Ý nghĩa thực tiễn và đóng góp của đề tài 9

7 Kết cấu của đề tài 9

NỘI DUNG Chương 1: Quan điểm của Hồ Chí Minh về tự học .10

1.Quan điểm tự học trong tư tưởng Hồ Chí Minh 10

1.1 Hồ Chí Minh – một nhà giáo dục lớn 10

1.2 Quan điểm về tự học trong tư tưởng Hò Chí Minh 14

1.3 Hồ Chí Minh về tấm gương sáng về tinh thần tự học, tự giáo dục 18

1.4 Vận dụng tư tưởng Hò Chí Minh vào việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinh là yêu cầu khách quan trong giai đoạn hiện nay 22

2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nâng cao chất lượng tự học cho học sinh 24

Tiểu kết chương 1 32

Chương 2: Nâng cao chất lượng tự học cho học sinh trường THPT Diễn Châu3, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An theo tư tưởng Hồ Chí Minh 33

1 Vài nét khái quát về trường THPT Diễn Châu 3, huyện Diện Châu 33

2 Thực trạng chất lượng tự học của học sinh trường THPT Diễn Châu 3, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An 37

2.1 Chủ trương của trường THPT Diễn Châu 3 trong việc nâng cao chất lượng

tự học cho học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giao đoạn hiện nay 372.2 Thực trạng chất lượng tự học của học sinh trường THPT Diễn Châu 3.2.2.1 Nhận thức của học sinh trưòng THPT Diễn Châu 3 về vai trò và tácdụng của tự học trong việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh

2.2.2 Thực trạng chất lượng tự học của học sinh trường THPT Diễn Châu 3hiện nay

3 Một số giải pháp để nâng cao chất lượng tự học cho học sinh trường THPT Diễn Châu 3, Diễn Châu, Nghệ An 48

3.1 Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên và học sinh về vai trò củaphương pháp tự học đối với việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinhtheo tư tưởng Hồ Chí Minh 483.2 Mỗi thầy cô giáo phải là tấm gương sáng về tự học, tự giáo dục 513 3 Học sinh tự tìm kiếm, lựa chọn phương pháp phù hợp với khả năng tựhọc của bản thân 543.4 Giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy phù hợp nội dung bàigiảng 563.5 Giáo viên tổ chức, hướng dẫn và rèn luyện kĩ năng tự học cho họcsinh 58.3.6 Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội nhằm nâng caohiệu quả của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học trong quá trìnhgiáo dục ý thức tự học cho học sinh trường THPT Diễn Châu 3, huyện DiễnChâu, tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay 603.7 Tích cực đẩy mạnh phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh cho cán bộ, giáo viên và học sinh trường THPT Diễn Châu

3, huyện Diễn Châu

A MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Hồ Chí Minh không chỉ là danh nhân văn hóa, anh hùng giải phóng dântộc, Người còn là một nhà giáo dục lớn của thế giới và của dân tộc ta Chính

Hồ Chí Minh đã sáng lập nền giáo dục mới ở Việt Nam, nền giáo dục XHCN

Tư tưởng của Người về giáo dục đã soi sáng cho cách mạng Việt nam, trong

đó có quan điểm về tự học và chính chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên tấmgương sáng ngời về tự học, tự giáo dục mà nhiếu thế hệ con người Việt nam

đã học tập và noi theo

Trong giai đoạn hiện nay, nền giáo dục đã có những đổi mới theo hướnglấy học sinh làm trung tâm, biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo nhằm pháthuy hơn nữa tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học trong quá trìnhlĩnh hội và vận dụng tri thức vào thực tiễn

Học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời vận dụng chủtrương, đường lối của Đảng về giáo dục, trong những năm qua hoạt động tựhọc của học sinh đã trở nên phổ biến và trở thành một tính chất đặc trưngtrong dạy và học ở trường THPT Cũng như nhiều trường THPT khác, trườngTHPT Diễn Châu 3, huyện Diễn Châu đã quan tâm tới vấn đề tự học của họcsinh Tuy nhiên, thực tế chất lượng tự học của học sinh ë trường THPT Diễnchâu 3 chưa cao

Càng đi sâu vào việc tìm hiểu thực trạng của chất lượng tự học trong họcsinh hiện nay, chúng tôi càng ý thức được tầm quan trọng của việc vận dụng

tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục vào việc nâng cao chất lượng tự học cho

học sinh trường THPT Vì vậy, chúng tôi chọn vấn đề: “Vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh vào việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinh trường THPT Diễn Châu 3, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An hiện nay” làm đề tài

luận văn tốt nghiệp, hy vọng đề tài sẽ góp phần vào việc nâng cao chất lượng

tự học cho sinh trường THPT Diễn Châu 3 nói riêng và học sinh THPT nóichung.

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học trong hệ thống tư tưởng vềGiáo dục - Đào tạo của Người đã có một số công trình đề cập, như:

- Về giáo dục:

+ Thái Bình Dương “Tư tưởng Hồ Chí Minh về một nền giáo dục toàn diện” Thông báo khoa học ĐHSP Vinh, Số 27 (2002).

+ Hồ Chí Minh “Về vấn đề giáo dục” NXB Giáo dục năm 1990.

+TS Nguyễn văn Sáu “Nghiên cứu, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời kì đổi mới” NXB lý luận chính trị, năm 2005.

- Về phương pháp giáo dục:

+ Thái Bình Dương: Tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp giáo dục,Thông báo khoa học ĐHSP Vinh, Số 25 (2001)

+ Huỳnh Công Bá “Góp phần tìm hiểu phong cách học tập của chủ tịch

Hồ Chí Minh”, Bác Hồ với sự nghiệp bồi dưỡng thế hệ trẻ NXB Thanh niên

+ Ban tư tưởng văn hóa Trung ương với tác phẩm “Đẩy mạnh học tập

và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2007.

+ Chỉ thị số 06 – CT-TW “Về tổ chức cuộc vận động: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Các công trình trên đều tập trung nghiên cứu những nội dung tự học, tựgiáo dục và việc học tập làm theo tấm gương Hồ Chí Minh Tuy nhiên, chođến nay vẫn chưa có công trình đi sâu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về tựhọc, tự giáo dục cho học sinh, nhất là trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệphoá, hiện đại hoá, lực lượng học sinh, sinh viên là nòng cốt cho sự phát triểnnhanh và bền vững của đất nước Chính vì vậy, đề tài mà chúng tôi lựa chọn

là cần thiết, vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cũngkhông trùng với các công trình trên

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

3.1 Mục đích nghiên cứu

Khi chọn vấn đề: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinh trường THPT Diễn Châu 3, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An hiện nay” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp, mục đích của đề tài

là:

- Làm rõ nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học

- Làm rõ thực trạng việc tự học của học sinh trường THPT Diễn Châu 3,huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lương tự họccho học sinh trường THPT Diễn Châu 3 theo tư tưởng Hồ Chí Minh trongthời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài tập trung giải quyết các vấn đề chủ yếu sau:

- Tìm hiểu hệ thống quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục nói chung

và vấn đề tự học nói riêng, tham khảo các công trình nghiên cứu có liên quan

đến đề tài, trên cơ sở đó làm rõ nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ chí Minh vềgiáo dục và việc tự học cho học sinh.

- Thu tập tài liệu, điều tra, phỏng vấn, khảo sát thực trạng về việc tự họccủa học sinh trường THPT Diễn Châu 3, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ Anhiện nay

- Từ kết quả điều tra, khảo sát thực tiễn và vận dụng tư tưởng Hồ ChíMinh để đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng tự họccho học sinh trường THPT Diễn Châu 3, huyện Diễn Châu hiện nay

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Đề tài được tiến hành nghiên cứu trong phạm vi học sinh trường THPTDiễn Châu 3, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An hiện nay

- Đề tài được triển khai trong giới hạn vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

về tự học, tự giáo dục vào việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinhtrường THPT Diễn Châu 3, Diễn Châu, Nghệ An hiện nay

- Đề tài chú trọng làm rõ nội dung tự học, tự giáo dục trong tư tưởng HồChí Minh về giáo dục đào tạo Đồng thời khảo sát thực trạng và đề xuất một

số giảo pháp nhằm nâng cao chất lượng tự học của học sinh trường THPTDiễn Châu 3, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An

5 CƠ SỞ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

5.1 Cơ sở nghiên cứu:

- Cơ sở lý luận : Dựa trên cơ sở phương pháp duy vật biện chứng và duy

vậy lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục; vận dụng các kết quảnghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học, tự giáo dục

Tìm hiểu và quán triệt chủ trương, đường lối về giáo dục đạo đức cho thế

hệ trẻ của Đảng và Nhà nước

- Cơ sở thực tiễn : Điều tra, khảo sát thực trạng tự học của học sinh

trường THPT Diễn Châu 3, Diễn Châu, Nghệ An hiện nay bằng bảng thiết kế,bằng nghiên cứu tài liệu, hồ sơ lưu trữ, lấy ý kiến trực tiếp

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu: Đề tài kết hợp kết quả nghiên cứu về lý luận

và thực tiễn để xác định những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tự họccho học sinh

Đồng thời, đề tài còn kết hợp tổng hợp các phương pháp như: Phươngpháp lịch sử và phương pháp lôgíc, các phương pháp điều tra, khảo sát, thống

kê, phân tích, tổng hợp, so sánh để nghiên cứu đề tài

6 Ý NGHĨA THỰC TIỄN VÀ ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI

- Đề tài góp phần làm rõ sự đúng đắn, sáng tạo trong các quan điểm của

Hồ Chí Minh về tự học

- Hình thành phương pháp tự học tích cực và góp phần nâng cao chất lượng tự học cho học sinh truờng THPT Diễn Châu 3 nói riêng và học sinh THPT nói chung - -

Đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho học sinh, sinh viên và giáo viên trong trong quá trình tham gia giảng dạy và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về

giáo dục và đào tạo

7 KẾT CÊU CỦA ĐỀ TÀI

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài có haichương

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí

Minh trong việc nâng cao chất lượng tự học cho học sinh.

Chương 2: Nâng cao chất lượng tự học cho học sinh trường THPT Diễn

Châu 3, Diễn Châu, Nghệ An theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

B NỘI DUNG

Chương 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TỰ HỌC

1.1 Quan điểm tự học trong tư tưởng Hồ Chí Minh

1.1.1 Hồ Chí Minh _ một nhà giáo dục lớn

Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là một nhà giáo dục lớn của dân tộc vàtrên thế giới Trong di sản tư tưởng tư tưởng của Hồ Chí Minh, tư tưởng vềgiáo dục luôn có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với sự nghiệp giáodục nước nhà Người là anh hùng dân tộc, một danh nhân văn hoá thế giới, vìtrước hết Người đã là một nhà giáo dục, một nhà sư phạm

Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục vừa là thành quả của sự chắt lọc tinh tếtinh hoa văn hoá dân tộc và nhân loại, vừa mang đậm hơi thở của cuộc sống

Do vậy, ở Hồ Chí Minh, lý luận giáo dục và thực tiễn giáo dục có sự thốngnhất hữu cơ, không tách rời nhau Tư tưởng giáo dục Hồ Chí Minh là sự kếthừa, tiếp thu có chọn lọc, sáng tạo và phê phán từ các tiền đề: Một là, chủnghĩa yêu nước, truyền thống văn hoá, giáo dục và tinh thần nhân ái ViệtNam, Hai là, triết lý giáo dục phương Đông, đặc biệt là triết lý nhân sinh củaNho, Phật, Lão và Ba là, những tư tưởng tiến bộ thời kỳ cận đại Nhưng tiền

đề quan trọng nhất, cái tạo nên sự phát triển về chất trong tư tưởng giáo dục

Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác - Lênin

Trên cơ sở đó và cùng với quá trình hoạt động thực tiễn cách mạng sinhđộng, phong phú của mình, Hồ Chí Minh đã đưa ra quan điểm hết sức sâu sắc

và mới mẻ về vai trò, mục đích, nội đung và phương pháp giáo dục Tư tưởnggiáo dục của Hồ Chí Minh không bó hẹp trong việc giáo dục tri thức, học vấncho con người, mà có tính bao quát, sâu xa, nhưng vô cùng sinh động, thiếtthực, nhằm đào tạo ra những con người toàn diện, vừa "hồng" vừa "chuyên",

có tri thức, lý tưởng, đạo đức, sức khoẻ, thẩm mỹ

* Về vai trò của giáo dục:

Nói đến tư tưởng giáo dục của Hồ Chí Minh, các nhà nghiên cứu giáodục thường nhấn mạnh đến sự đặc sắc trong quan điểm của Người về vấn đềnhân cách, việc học tập để rèn luyện phát triển nhân cách đối với mỗi người

Hồ Chí Minh đã từng nói:

“HiÒn d÷ ph¶i ®©u lµ tÝnh s½n

PhÇn nhiÒu do gi¸o dôc mµ nªn” [42]

Người muốn nhấn mạnh đến vai trò của giáo dục trong việc hình thành phẩmchất nhân cách con người, “thiện”, “ác” không phải là bản chất sẵn có của conngười mà chủ yếu là do quá trình giáo dục hình thành nên

Không những thế, giáo dục còn góp phần đắc lực vào công cuộc đổibảo vệ và xây dựng đất nước Hồ Chí Minh còn quan tâm chỉ đạo cho giáodục tích cực phục vụ hoạt động kinh tế, làm cho hai lĩnh vực này liên hệ chặtchẽ với nhau Người đánh giá tác dụng tích cực của giáo dục trong quá trìnhphát triển kinh tế: “Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gìđến kinh tế”

Mục đích trọng tâm và xuyên suốt tư tưởng giáo dục Hồ Chí Minh là vìcon người, cho con ngườu, là xây dựng con người mới Nhưng do yêu cầu củacủa mỗi thời kỳ cách mạng khác nhau, hồ chí Minh đã đề ra nhiệm vụ giáodục khác nhau cho mỗi thời kỳ:

Ở thời kỳ chuẩn bị thành lập Đảng, Người tập trung vào việc triển khaicác lớp huấn luyện tại Quảng Châu, Trung Quốc nhằm nâng cao trình độ nhậnthức cho cán bộ về con đường cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới

Giai đoạn toàn quốc kháng chiến và xây dựng nền dân chủ, người kêugọi sửa đổi giáo dục cho phù hợp với việc đào tạo nhân tài kháng chiến kiếnquốc Tất cả giáo dục tập trung phục vụ kháng chiến kiến quốc

Bước sang giai đoạn cách mạng XHCN ở miền bắc, mục đích giáo dụclại gắn liền với tình hình mới Đó là thời kỳ rất cần những con người làm chủ

xã hội, làm chủ sản xuất, biết quản lý cơ quan, xí nghiệp, trường học…

* Về nhiệm vụ giáo dục:

Người đã đặt ra nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp học, cấp Đại học, cấpTrung học, cấp tiểu học Ở cấp trung học, Người nói rằng cần phải đảm bảocho học trò những tri thức phổ thông chắc chắn, thiết thực, thích hợp với nhucầu và tiền đồ xây dựng nước nhà, bỏ những phần nào không cần thiết cho đờisống thực tiễn

* Về nội dung giáo dục:

Để xây dựng xã hội chủ nghĩa theo Người: “trước hết cần phải có conngười xã hội chủ nghĩa” Đào tạo con người xã hội chủ nghĩa không có conđường nào khác ngoài giáo dục tri thức khoa học và lý tưởng, đạo đức xã hộichủ nghĩa Đó là nền giáo dục nhằm phát triển con người toàn diện trong thờiđại mới Hồ Chí Minh cho rằng phải xây dựng cho người học toàn diện nhữngmặt chính sau: trí dục, đức dục, thể dục, mĩ dục, giáo dục lao động kỹ thuật.Ngoài ra cần phải học lý luận Mác Lênin kết hợp với đấu tranh và công táchàng ngày, phải luyện tài, rèn đức, trong đó Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnhtới giáo dục đạo đức Người nói “dạy cũng như học là phải biết chú trọng cảtài và đức”, đức được coi như là “cái gốc” của cay, “nguồn” của sông, nếukhông có đức thì người có tài cũng vô dụng [43; 252 - 253]

* Về phương pháp giáo dục:

Tuy Hồ Chí Minh không để lại cho chúng ta một tác phẩm, một hệthống lý luận về phương pháp giáo dục, nhưng những việc làm thiết thực,những bài viết ngắn gọn, súc tích của Người đã hàm chứa các phương phápgiáo dục mẫu mực Người lấy nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễnlàm nguyên tắc cơ bản cho việc xây dựng các phương pháp về giáo dục Nóđược coi như "kim chỉ nam" để lồng dẫn nhận thức, hành động và bồi dưỡngtinh thần yêu nước cho tất cả mọi người Hơn nữa, nguyên tắc này có tínhchất quyết định trong việc chuyển hướng giáo dục và trở thành đặc trưng củanền giáo dục xã hội chủ nghĩa Người nhấn mạnh:

Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc kết hợp các hình thức giáo dục,không tuyệt đối hoá bất cứ một hình thức giáo dục nào Người cho rằng, giáodục dù trong nhà trường có tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình vàngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn.

Đối với Hồ Chí Minh, tất cả các phương pháp giáo dục như phươngpháp đối thoại, phương pháp học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn,phương pháp làm gương, phương pháp kết hợp giữa gia đình, nhà trường và

xã hội đều nhằm mục đích nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tưtưởng, nâng cao nhận thức, chất lượng và hiệu quả giáo dục Các phươngpháp này vừa mang tính truyền thống, lại vừa hiện đại, vừa hệ thống, khoahọc, lại vừa cụ thể, thiết thực, luôn gắn với đời sống và thời đại

Nhận thức sâu sắc về vai trò của giáo dục, Hồ Chí Minh đã gắn bó cảcuộc đời mình với việc chăm lo, mở mang và xây dựng một nền giáo dục mới,nền giáo dục xã hội chủ nghĩa - một nền giáo dục mà mọi người đều có cơ hộiphát huy khả năng sáng tạo, mọi người đều được học hành, không phân biệtgiai cấp, tuổi tác, trình độ, giới tính

Hơn 100 năm qua, tư tưởng Hồ Chí Minh về phương châm, chiến lược,mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục - đào tạo con người luôn soi sáng

sự nghiệp trồng người ở Việt Nam Tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lý luậncho việc xác định chiến lược đào tạo con người, chủ trương, đường lối chỉ đạophát triển nền giáo dục Việt Nam của Đảng ta qua các thời kỳ cách mạng, màcòn là những bài học, những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh

động, thiết thực và hiệu quả đối với người làm công tác giáo dục nói riêng,ngành giáo dục nói chung hiện nay.

1.1.2 Quan điểm về tự học trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Vai trò và vị trí của tự học đã được nhân loại khẳng định từ lâu Tưtưởng đó luôn được coi trọng trong mỗi thời đại lịch sử

Lịch sử Trung Hoa ngay từ rất sớm đã xuất hiện nhiều nhà giáo dục lỗilạc, nổi bật hơn cả là Khổng Tử Khổng Tử (551- 479 TCN) là bậc thầy củamuôn đời, là một nhà giáo dục lớn, tư tưởng của ông đã gây ảnh hưởng khásâu sắc đến các thế hệ sau này Đối với Khổng Tử thì đối tượng giáo dục là

“hữu giáo vô loài” (Bất cứ ai, không phân biệt giàu nghèo, sang hèn đều cóthể dạy) Quan niệm này mặc dù xuất phát từ một nhà giáo dục lớn ở thời cổđại, nhưng có thể nói nó hoàn toàn phù hợp với xã hội ta, với công tác “phổcập giáo dục”, “xã hội hóa giáo dục” hiện nay

Theo Khổng Tử: ''Ai không biết tức giận vì tri thức hạn hẹp của mình, takhông gợi mở cho Ai không biết tự mình nỗ lực, bộc bạch tâm sự, ta khônggiúp cho phát biểu tư tưởng được Vật có bốn góc, ta vén cho một góc Aikhông tự mình vén ba góc còn lại thì là người không thể giáo dục được''.(1) Nghĩa là, ông đòi hỏi môn sinh phải tự suy nghĩ, tự tìm tòi, tự học, tựhành Ông đã để lại nhiều câu nói bất hủ có giá trị: ''Ngọc bất trác bất thànhkhí'', ''Nhân bất học bất tri lí'' Khổng Tử luôn nhân mạnh đến tính chủ dộngtích cực và độc lập ở người học Một đời Khổng Tử đề cao việc học và chínhông cũng là tấm gương học tập không mệt mỏi Ông là một người thầy vĩ đại,một nhà sư phạm có đóng góp lớn lao không chỉ cho thời đại của ông mà chođến bây giờ những tư tưởng giáo dục của ông vẫn luôn được nghiên cứu vàvận dụng

Chính C.Mác thời trẻ cũng đã nhận xét: “Điều mà tôi làm nên từ cá nhân tôi thì tôi làm từ bản thân mình cho xã hội bằng cách tự mình xây dựng thành một thực thể xã hội” [2].

Còn với V.I.Lênin, Người cho rằng: “Tất cả những kiến thức mà nhân loại tiếp thu được từ trước đến nay thanh niên phải học, một là học, hai là học, ba là học” [3].

Hồ Chí Minh với tư cách là một nhà văn hóa kiệt xuất, nhà giáo dục thựcthụ, nhà sư phạm thiên tài đã trực tiếp đào tạo ra nhiều thế hệ học trò xuất sắc,những chiến sĩ cách mạng kiên anh và để lại trong kho tàng văn học dân tộcmột hệ thống lí luận giáo dục vô cùng uyên bác Cuộc đời của Người là mộttấm gương sáng ngời về tự học, thực hiện việc tự học trong suốt cuộc đờimình với phương châm về cách học: ''Phải lấy tự học làm cốt''

Ở Việt Nam, sau cách mạng tháng 8 – 1945, chủ tịch Hồ Chí Minh đãkhai sinh ra một nền giáo dục mới – nền giáo dục XHCN nhằm đào tạo ra mộtthế hệ công dân có ích cho Tổ Quốc Để làm được điều đó, Người đòi hỏi nềngiáo dục XHCN phải khác những nền giáo dục trước đó về nội dung lẫnphương pháp giáo dục Ở nền giáo dục mới, giáo dục dân chủ nhân dân, HồChí Minh yêu cầu người học năng động, độc lập không bị phụ thuộc Kể cảkhi không có thầy hướng dẫn, thì người học vẫn tự động học tập được Điềunày khác giáo dục theo lối cũ, học trò chỉ có thể tiến hành học khi có thầy TạiHội nghị toàn quốc lần thứ nhất về công tác huấn luyện và học tập (6/5/1950),

Người đã nói: “ Học tập ở trường đoàn thể không phải như học ở các trường lối cũ, không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa Phải biết tự động học ” [4; 50]

Kế thừa tư tưởng của cá bậc tiền bối, đồng thời khái quát từ chính cuộcđời hoạt động cách mạng của mình, trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục,vấn đề tự học, tự đào tạo giữ vai trò xuyên suốt, cốt lõi, được xem là biểu hiệnnổi bật của nền giáo dục mới

Theo Bác, học là để hành, “ học để làm việc”, muốn hành tốt phải hiểu

kĩ, từ đó mới tiến lên sáng tạo ra cái mới Ngày xưa học để kiếm lấy mảnhbằng ra làm quan, ngày nay học để làm việc thì mỗi ngày mỗi mới, mới nhiều

hơn Người nói: “ So với trước, công việc bây giờ khó khăn, to lớn hơn,

phức tạp hơn Một cái máy tính một giây làm ra được hàng ngàn phép toán,

to lớn hơn, phức tạp hơn, không phải cộng trừ nhân chia thông thường Ta phải học toán, toán rất cao Liên xô bắn tên lửa trúng đích xa một vạn ngàn cây số Phải có tính toán giỏi mới trúng đích hay như con tàu vũ trụ bay cao hơn ba ngàn cây số, lại bay vòng quả đất Bây giờ bảo chúng mình có bay được không?” [5; 463 – 464]

Hồ Chí Minh cho rằng, cốt lõi của học tập là tự học Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc(1947), khi đề cập đến công tác huấn luyện cán bộ, người viết: “Lấy tự

học làm cốt Do thảo luận và chỉ đạo giúp vào” [45; 273] Sau này, nói về công tác

huấn luyện học tập (1950) Hồ Chí Minh lại nhấn mạnh: “Nâng cao và hướng dẫn

việc tự học ” [46; 50] Học bao giờ cũng là tự học Không ai học thay được chính

mình Nếu học là quá trình biến những kiến thức khoa học được tích luỹ từ nhiềuthế hệ của nhân loại thành kiến thức của chính mình, thì tự học chính là yếu tố cơbản nhất làm cho quá trình ấy diễn ra nhanh nhất và hiệu quả nhất

Tự học chính là nỗ lực của bản thân người học, sự làm việc của bản thânngười học một cách có kế hoạch trên tinh thần tự nguyện, tự giác Một yếu tốquan trọng đảm bảo thành công trong học tập là khả năng phát hiện và giảiquyết những vấn đề đặt ra Nếu rèn luyện cho người học có được phươngpháp, kỷ năng, thói quen và ý chí tự học, biết linh hoạt vận dụng những điều

đã học vào những tình huống mới thì sẽ tạo cho họ lòng ham học, khơi dậytiềm năng vốn có trong mỗi người, phát huy nội lực làm cho kết quả học đượcnhân lên gấp bội, đồng thời sớm thích ứng với cuộc sống cộng đồng

Ngày nay tri thức của loại người đang tăng nhanh về khối lượng, đổi mớinhanh về chất lượng, với nội dung ngày càng chuyên môn hoá, càng phức tạp.Giáo dục nhà trường không còn là nguồn thông tin duy nhất đem đến cho họcsinh trong lứa tuổi học đường những tri thức mới mẻ của loài người Nhưnggiáo dục nhà trường dưới sự chỉ đạo của giáo viên vẫn là con đường đáng tincậy nhất và có hiệu quả nhất làm cho thế hệ trẻ tiếp thu có mục đích, có chọnlọc, có hệ thống tri thức của nhân loại Không nên nghĩ rằng người ta có thể

sớm thay thế việc học có sự chỉ đạo của giáo viên trong nhà trường bằng việc

tự học hoàn toàn với sự trợ giúp của các thiết bị thông tin Ngược lại, phải coigiáo dục nhà trường là nền tảng, là giai đoạn đầu của quá trình học tập suốtđời và như vậy, vai trò của người giáo viên càng quan trọng Có điều là chứcnăng của họ đã thay đổi, đó là dạy phương pháp học để người học có thể tựhọc suốt đời, học cái bất biến để ứng với cái vạn biến Như vậy tư tưởng của

Hồ Chí Minh về vấn đề tự học vừa mang tính khoa học, tính thời đại hơn nữacòn thể hiện tính nhân văn sâu sắc

Theo Hồ Chí Minh, tự học được thực hiện khi người học xác định rõ mụcđích học tập cho mình và xây dựng được động cơ học tập đúng đắn Trong lờikhuyên đối với vấn đề tự học, việc xác định mục đích học tập được Hồ Chí

Minh nhắc đến đầu tiên: “Phải biết tự động học tập”, “ Không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa” [47; 50], phải tìm lấy sách mà đọc, lấy sách làm thầy Trả lời câu hỏi: “Học để làm gì?”, Người cho rằng, “Học để sửa chữa tư tưởng… Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng Học để tin tưởng Học để hành” [48; 50] Muốn hành tốt phải hiểu kỹ, từ đó mới có thể tiến lên sáng tạo cái mới Ngày xưa, học để kiếm lấy mảnh bằng để làm quan Ngày

nay, “học để làm việc”, mà việc thì mỗi ngày mỗi nhiều, mỗi mới Bởi vậy,

còn sống còn phải học “Học hành là vô cùng, học càng nhiều, biết càng nhiều càng tốt” (1,309), học mãi để tiến bộ mãi, để bắt kịp với xu thế của thời

đại Không ai có thể tự cho mình là biết đủ rồi “Thế giới ngày cành đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân” [49; 125] Trong sách Luận ngữ, Khổng Tử đã nói: “ Tri chi giả bất như hiếu tri giả, hiếu tri giả bất như lạc tri giả” (Nghĩa là: “

Biết mà học không bằng thích mà học, thích mà học không bằng say mê màhọc”) cũng có nghĩa là như vậy

Muốn tự học thành công phải có kế hoạch, phải sắp xếp thời gian học tậpkhoa học, phải bền bỉ, kiên trì thực hiện kế hoạch, không lùi bước trước mọi

khó khăn, trở ngại Hồ Chí Minh căn dặn: “sắp xếp thời gian và bài học phải

cho khéo, phải có mạch lạc với nhau mà không xung đột với nhau” [50,273].

Kho tàng tri thức của nhân loại là vô tận, học sinh phải biết lựa chọn nội dungphù hợp, chớ nên tham nhiều và tránh chồng chéo về nội dung Phải lập ra chomình thời gian biểu hợp lý, khoa học và quyết tâm thực hiện kế hoạch đã lậpra

Trong quá trình học, tiếp thu bài giảng của giáo viên, học sinh phải tựnghiên cứu sách giáo khoa, đọc tài liệu, làm bài tập mục đích trước hết và tối

thiểu mà người học phải đạt được là hiểu Chính việc tự hỏi, tự trả lời, tự đánh

giá là quá trình phát hiện ra những điều không hiểu, không thông suốt và cầnphải tìm cách giải quyết những thắc mắc đó Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở

người học “ không được tin một cách mù quáng từng câu một trong sách”, “ phải đặt câu hỏi “ vì sao”, phải suy nghĩ kỹ càng xem nó có hợp với thực tế

không, có thật là đúng lý không, tuyệt đối không nên nhắm mắt tuân theo sách

vở một cách xuôi chiều Phải suy nghĩ chín chắn” [51; 500] Đây chính là quátrình mà người học rèn luyện phương pháp tư duy cho bản thân, nâng caonăng lực tìm tòi, giải đáp các câu hỏi đặt ra, qua đó mà nắm vững hơn nhữngnội dung cần thiết, cần áp dụng Trong quá trình ấy đòi hỏi mỗi học sinh

“phải nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ đọc tài liệu thì phải đào sâu, có vấn

đề gì chưa thông suốt thì mạnh dạn đề ra và thảo luận cho vỡ lẽ” [52; 500].Nếu tự mình thấy không thỏa mãn ở chỗ nào thì tìm thêm tài liệu tham khảo

mà đọc, chưa thật thông hiểu có thể hỏi người khác và tiếp thu lời giải đáp,nhờ đó có thể hiểu hơn, khả năng hành động, giải quyết vấn đề vững chắchơn

Quan điểm trên của Hồ Chí Minh tương đồng về công thức dạy cách học

mà UNESCO đưa ra năm 1996 - công thức 4H: Học - Hỏi - Hiểu - Hành Ođây, học phải đi đôi với hỏi thì mới hiểu, hiểu sâu và đồng thời thấy nhữngđiều chưa hiểu, cần phải tiếp tục học Khi học không chỉ tiếp thu một chiều

mà phải lật đi lật lạivấn đề, tức phải đề ra được câu hỏi, biết cách hỏi và tìmđược cách trả lời thì mới hiểu được sâu, được rộng và từ đó có thể thực hành

tốt Hồ Chí Minh rất chú trọng thực hành trong tự học Người kịch liệt phêphán lối học vẹt, lối dạy sách vở, biến con người thành mọt sách với lối nóisuông văn hoa chữ nghĩa Ngày 21/10/1964, nói chuyện với cán bộ giảng dạy

và sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Người khuyên: “các cháu học sinh không nên học gạo, học vẹt Học và hành phải kết hợp với nhau” [53; 331] Theo Hồ Chí Minh, học và hành là hai khâu của một quá trình nhận

thức, luôn gắn bó khăng khít với nhau Hành bản thân nó cũng là một phươngpháp học Hành không chỉ là vận dụng những điều đã học, mà còn là nguồngốc của tri thức mới, là biện pháp rèn luyện con người một cách toàn diện,dẫn đến sự xác minh tri thức, lòng quyết tâm thực hiện điều đã học một khinhững điều đó đã được công nhận là chân lý Chính vì vậy, Người khuyên họcsinh: Học thì phải hành, học để hành, học mà không hành thì học vô ích, hành

mà không học thì hành không trôi chảy Học đi đôi với hành cho phép cùngmột lúc hình thành cả tri thức và kỹ năng, hành trở thành một hình thức chínhcủa học, quá trình tự học xẩy ra trong chính quá trình hành Chính vì học vàhành chưa gắn chặt với nhau cho nên, ngày nay phần lớn sinh viên ra trườnglúng túng trong công việc và thậm chí phải đào tạo lại Vấn đề đặt ra là phảisửa đổi giáo trình cho sát với thực tế cuộc sống, giảm thời lượng dạy lýthuyết, tăng cường các hoạt động thí nghiệm, thực tế, thực hành Đối với sinhviên, tập suy luận và phân tích theo phương pháp logic biện chứng, tập viếtluận văn, tập thuyết trình, tập xử lý các tình huống, tập phân tích các hiệntượng kinh tế xã hội, đi thực tập, đi nghiên cứu thực tế… Đó chính là bắt đầuvận dụng các kiến thức và kỹ năng vào cuộc sống

Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở mọi người phải biết trau dồi kiến thức chomình qua nhiều hình thức học tập đa dạng, học mọi lúc, mọi nơi Trả lời câuhỏi “ Học ở đâu?” Hồ Chi Minh cho rằng: Học ở trường, học ở sách vở và họcnhân dân, không học nhân dân là một thiếu sót lớn Học sinh cần có thái độkhiêm tốn học hỏi những người xung quanh, học những mặt tốt, những kinhnghiệm hay của người khác, phải biết vận dụng những tổ chức, những hoạt

động sẵn có trong xã hội như thư viện, câu lạc bộ, sách báo, các buổi nóichuyện của các chuyên gia, các hội thảo khoa học để làm giàu vốn kiến thứccho mình, đáp ứng yêu cầu của xã hội Sinh viên phải luôn ghi nhớ lời dạy của

Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Muốn thích hợp được với tình thế, muốn cùng tiến hay vượt các bạn khác ta cần phải nhận thức và tự giáo dục không ngừng”

[54; 26]

Có thể nói, tự học tập và học tập suốt đời là một luận điểm quan trọng

trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục Ngày 21/7/1956, nói chuyện tại lớp

nghiên cứu chính trị khóa I, Trường Đại học Nhân dân Việt Nam, Bác dặn:

“Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân” [6; 215]

Đề cập đến vấn đề học để làm gì ? Bác viết: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc

và nhân loại Muốn đạt mục đích cần phải: Cần, kiệm, liêm, chính, chí công,

vô tư” [7; 684] Như vậy, quan niệm về học tập của Bác rất toàn diện: Học

tập tri thức đi đôi với rèn luyện đạo đức cách mạng; học tập nhằm hoàn thiệnđạo làm người, nâng cao trình độ và năng lực hoàn thành nhiệm vụ; học đểphục vụ lợi ích của Đảng, nhân dân, Tổ quốc và cả nhân loại

Xuất phát từ quan điểm “học để làm việc”, về nội dung học, Người đòi

hỏi phải thiết thực, gắn với yêu cầu công việc hơn là gắn với bản thân Về

phương pháp, Người rất chú trọng cách học Người nói: “Phải lấy tự học làm cốt, do thảo luận và chỉ đạo giúp vào” tức là thực hiện kết hợp ba khâu: cá nhân người học, tập thể và người giảng dạy [8; 273]

Trong đó, tự học của cá nhân giữ vai trò “làm cốt” trung tâm quyết định.Còn thảo luận của tập thể và hướng dẫn của giáo viên mang tính chất bổ sungcho toàn diện kiến thức

Theo Hồ Chí Minh, tự học giữ vai trò làm cốt bởi “thời gian các bạn nghiên cứu ở trường này tương đối ngắn ngủi Cho nên không thể yêu cầu quá cao, quá nhiều Những điều các bạn nghiên cứu ở đây có thể ví như hạt cát nhỏ bé” [9; 215] Vì vậy, người học nếu muốn có kiến thức sâu rộng, muốn hạt cát ấy lớn hơn phải biết “tự động học tập”, tức là” tiếp tục săn sóc vun xới, làm cho hạt nhân ấy mọc thành cây và dần dần nở hoa kết quả” [10;

215] Tuy nhiên, công việc tự học không hề dễ dàng mà vô cùng khó khăn.Mõi người phải có kế hoạch cụ thể, kiên trì, bền bỉ, vượt qua mọi khó khăn,cám dỗ của đời thường Như trong một bài thơ, Hồ Chủ tịch căn dặn:

“Gạo đêm vào giã bao đâu đớn Gạo giã xong rồi trắng tựa bông Sống ở trên đời người cũng vậy Gian nan rèn luyện mới thành công”

[11; 350]

Tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học có ý nghĩa lí luận và thực tiễn sâu sắcđối với sự nghiệp giáo dục của đất nước ta, đặc biệt là có ý nghĩa quan trọngtrong việc đào tạo nguồn nhân lực cho công cuộc xây dựng CNH - HĐH đấtnước, thực hiện mục tiêu ''dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủvăn minh''

1.1.3 Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về tinh thần tự học, tự giáo dục

Trong lịch sử dân tộc và thế giới đã chứng minh: Tự học là một trongnhững yếu tố quan trọng góp phần tạo nên thành công của sự nghiệp mỗi conngười Trên thế giới, chúng ta biết đến C.Mác, Ph.Angghen, Khổng Tử, V.ILênin như những vĩ nhân của nghị lực học phi thường và sự học không biếtmệt mỏi Dân tộc ta cũng có biết bao tấm gương tự học và học tập khôngngừng như: Bùi Xương trạch, Cao Bá Quát, Phan Bội Châu, Lương ThếVinh Và đặc biệt là Chủ Tịch Hồ Chí Minh, Người là tấm gương sáng chóinhất về tinh thần tự học và học tập suốt cuộc đời Ý thức tự học đó ngay từ

thưở ấu thơ được nuôi dưỡng bởi quê hương giàu truyền thống hiếu học và kếthừa bởi tinh thần của gia đình nho sĩ có truyền thống yêu nước 13 tuổi,

Người được nghe những từ: “Tự do - Bình đẳng - Bác ¸i” Qua ông ngoại và

cha, từ tấm bé, Bác Hồ đã sớm được chạm đến tinh hoa của Tứ thư, Minh tâmbảo giám hay Ấu học ngũ ngôn thi Năm 21 tuổi, khát vọng cháy bỏng là ra đitìm đường giải phóng dân tộc

Trước khi ra đi tìm đường cứu nước (1911), Bác đã học lớp trung đẳng(lớp nhì) tại Trường Quốc học Huế và lớp cao đẳng (lớp nhất) ở Trường Tiểuhọc Quy Nhơn với thầy Phạm Ngọc Thọ Trong thời gian hoạt động ở nướcngoài, Người có học ở Trường Đại học Phương Đông (1923), Đại học Quốc

tế Lênin (1934), nghiên cứu sinh Viện nghiên cứu các vấn đề thuộc địa (1937)với luận án về cách mạng ruộng đất ở Đông Nam châu Á Trong quá trình tựhọc trên đất khách, Hồ Chí Minh rất kiên trì và luôn tìm phương pháp học đạtkết quả cao

Bác đã tự học cách viết báo, ban đầu chỉ viết 3 dòng, 5 dòng, sau đó viết

10 dòng rồi 1.5 cột báo, đến đây lại viết rút ngắn lại, từ 1.5 cột báo lại rút lại

10 dòng Tập đi tập lại nhiều lần như vậy, Bác đã viết được báo, rồi bác lại có

ý định thử viết truyện ngắn bằng tiếng Pháp Bác tự rút kinh nghiệm trong họcviết của mình Bác nói viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốtnhờ tự phê bình và phê bình mà tiến bộ, có quyết tâm thì việc gì khó mấycũng làm được Để học tốt ngoại ngữ, sau khi hỏi được nghĩa từ mới, Ngườiviết vào một mảnh giấy, dán vào chỗ hay để ý nhất, có khi viết cả vào cánhtay để trong lúc làm việc vẫn học được Lại cả khi đi đường, Người cũngnhẩm bài học Ban đêm khi chưa ngủ, Người lấy tay viết mò những chữ khóxuống chăn cho kỳ nhớ mới thôi, và thế là đã học thêm được vài từ mới nữa

Từ đó, chúng ta thấy Bác học ngoại ngữ, học viết báo, nghiên cứu chủnghĩa Mác Lênin, nghiên cứu và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhânloại, đặc biệt là văn hoá Phương Đông và văn hoá Phương Tây, người biết sửdụng thông thạo trên 10 ngoại ngữ, nhờ tự học chứ không qua một trường đào

tạo chính quy nào, người tự học ở sách báo, đồng nghiệp, bạn bè, nhân dân,người tự học từ thực tiễn cuộc sống.

Năm 1959, Bác có chuyến thăm nước Inđonixia, Bác được mời phát biểu

với sinh viên trường Đại học Băng Dung Người nói: “Khi tôi còn trẻ, tôi không có dịp đến trường học, cuộc sống du lịch và làm việc là trường đại học của tôi Trường đại học ấy dạy cho tôi khoa học xã hội, khoa học quân sự, lịch sử và chính trị, nó dạy cho tôi yêu nước, yêu loài người, yêu dân chủ và hoà bình căm thù áp bức ích kỷ ” [12; 74].

Người đến với chủ nghĩa cộng sản bằng con đường tự học Tại đại hộiVII quốc tế cộng sản (tháng 7 năm 1935) với bí danh Lin khi khai lý lịch trảlời câu hỏi: Trình độ học vấn (tiểu học, trung học, đại học)? Người ghi: Tựhọc Với câu hỏi: đồng chí biết những ngoại ngữ nào? Người trả lời: Anh,Pháp, Trung Quốc, Ý Có thể thấy Hồ Chí Minh đã rất coi trọng trách nhiệm

tự học của chính người học, tự học thêm để làm chủ được tri thức, để biến hạthiểu biết cơ bản được gieo xuống ban đầu trong đầu óc mình nảy nở thànhcây tri thức vững chãi

Ngày 21/7/1956, nói chuyện tại lớp nghiên cứu chính trị khóa I, Trường

Đại học Nhân dân Việt Nam, Bác dặn: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân” [13; 215].

Ngày 1/9/1961, Hội nghị chuyên đề sinh viên quốc tế họp ở Việt Nam,Bác Hồ đến dự, Bác đã tâm sự: “Về văn hoá tôi chỉ học hết tiểu học, về sựhiểu biết phổ thông năm 17 tuổi tôi mới nhìn thấy ngọn đèn điện lần đầu tiên,

20 tuổi mới được nghe Radio lần đầu, nhưng chúng ta ai cũng biết, người cómột trình độ học vấn rộng lớn, uyên bác mà cả thế giới phải khâm phục vàthừa nhận Người nhắc nhở các đồng chí cách mạng và thế hệ trẻ phải có nỗ

lực học, tự học “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời thế giới ngày

càng đổi mới nhân dân ta ngày càng tiến bộ Cho nên chúng ta phải tiếp tục học, học và hành để tiến bộ kịp nhân dân” [14; 216] Năm 1961, trong buổi nói chuyện với cán bộ Đảng viên hoạt động lâu năm, Người tâm sự: “Tôi năm nay 71 tuổi, ngày nào cũng phải học công việc có tiến triển, không học không theo kịp, công việc nó sẽ gạt mình lại phía sau” [15; 465]

Người luôn coi lời dạy của Lênin: “Học, học nữa, học mãi” và lời dạy của Khổng Tử: “Học không biết chán, dạy không biết mỏi” là phương châm sống, phương châm hoành động của mình Người nói: “Lênin khuyên chúng

ta học, học nữa, học mãi, mỗi người đều phải nhớ và thực hành điều đó Tuy trong học thuyết của Khổng Tử có những điều không đún g, song những điều hay trong đó thì chúng ta phải học” [16; 45].

Đại tướng Hoàng Văn Thái kể rằng, năm 1969, mỗi lần đến làm việc,ông thường thấy trên chiếc bàn con bên giường của Bác để đầy sách báo đang

xem Ông lo lắng đến sức khỏe của Bác, nên đề nghị: “Thưa Bác, Bác mệt, Bác nên đọc ít, để nhiều thời gian nghỉ ngơi thư thả cho lại sức” Bác trả lời, giọng như tâm sự mà rành rẽ, dứt khoát từng lời: “Chú bảo Bác không đọc sách báo ? Dù già yếu cũng phải học, phải đọc sách báo nâng cao hiểu biết

và nhất là để nắm vững tình hình chứ !” Những cuốn sách Người đọc ở thời

gian cuối đời là các cuốn: Cuộc kháng chiến chống xâm lược Nguyên Mông,Vấn đề cải tiến chữ quốc ngữ, The truth about Vietnam (sự thật về vấn đềViệt Nam, NXB Green Leaf Classic, 1966)

Đó là bài học sâu sắc về tấm gương tự học của Bác Nhờ ý chí quyết tâmhọc tập, nhờ tham gia nhiều hoạt động thực tiễn trong các phong trào cáchmạng, Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác- Lênin và trở thành chiến sỹkiên cường đấu tranh cho chủ nghĩa yêu nước chân chính và chủ nghĩa quốc

tế vô sản Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minhluôn nêu cao tinh thần tự học để không ngừng nâng cao kiến thức phục vụ tốt

nhất cho cách mạng, cho dân tộc Người đã để lại tấm gương cao đẹp về tinhthần tự học và học tập suốt đời mà chúng ta phải noi theo.

Những mẩu chuyện cảm động cuối đời với nghị lực phi thường của HồChí Minh càng làm chúng ta thêm kính yêu Người hơn Thật tự hào và vinh

dự cho dân tộc Việt Nam vì đã sinh ra một vị lãnh tụ thiên tài như thế Ngườimãi mãi là nguồn ánh sáng và động lực mạnh mẽ cho dân tộc ta vượt qua mọikhó khăn,thử thách để xây dựng một Việt Nam giàu đẹp như Bác hồ từngmong muốn

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nâng cao chất lượng tự học cho học sinh

Tự học theo quan điểm của Người là tiếp nhận tinh hoa từ các nguồn ánhsáng khác rồi gộp chúng lại, tìm ra cho bản thân mình, dân tộc mình conđường giải phóng Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, tự học có vai trò đặc biệt quantrọng, là một trong những yếu tố quyết định tạo nên thiên tài và trí tuệ củaNgười Người đã lĩnh hội được cả hệ thống trí thức đồ sộ của nhân loại và có

sự nhạy cảm sắc sảo về chính trị, đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi bằng

sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh cụ thể ở Việt Nam.Qua tấm gương tự giáo dục của Hồ Chí Minh, chúng ta cần nhận thấy tựhọc có một vai trò, vị trí vô cùng quan trọng là một hình thức học tập khôngthể thiếu của học sinh ở các trường THPT

Tự học không chỉ giúp các em không ngừng nâng cao chất lượng, hiệuquả học tập khi ngồi trên ghế nhà trường mà còn đặt nền móng cho họ mọi sựsay mê, hứng thú, cho thói quen tự học mọi lúc mọi nơi của cuộc sống saunày để không ngừng hoàn thiện tri thưc, nhân cách bản thân

Khái quát tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học, có thể rút ra một số nội dung

cơ bản về nâng cao chất lượng tự học cho học sinh

1.2.1 Mục đớch học tập của học sinh.

Học tập là hoạt động đũi hỏi phải nhận thức rừ ràng tớnh mục đớch HồChớ Minh ý thức rất rừ điều này nờn luụn chỳ trọng giải thớch tại sao phải học,học để làm gỡ cho mỗi tầng lớp nhõn dõn thụng suốt mà hăng hỏi đi học

Bỏc viết: “Học để làm việc, làm người, làm cỏn bộ Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhõn dõn, Tổ quốc và nhõn loại” [17; 684] Học trớc hết

là để đáp ứng yêu cầu của công việc thực tế, mà công việc ngày càng nhiềucàng khó nên học là không cùng, còn sống còn phải học Như vậy, quan niệm

về học tập của Bỏc rất toàn diện: Học tập tri thức đi đụi với rốn luyện đạo đứccỏch mạng; học tập nhằm hoàn thiện đạo làm người, nõng cao trỡnh độ vànăng lực hoàn thành nhiệm vụ; học để phục vụ lợi ớch của Đảng, nhõn dõn, Tổquốc và cả nhõn loại

Với học sinh - những người chủ tương lai của nước nhà, Người khuyờnphải học để sau này làm trũn nhiệm vụ người chủ của nước nhà, học để yờu

Tổ quốc, yờu nhõn dõn, yờu lao động, yờu khoa học, yờu đạo đức và triệt đểchống lại những gỡ trỏi với quyền lợi của Tổ quốc và lợi ớch chung của nhõndõn, trỏi với khoa học, trỏi với đạo đức; học để phụng sự tổ quốc, phụng sựnhõn dõn, làm cho dõn giàu nước mạnh Người lý giải thanh niờn phải học đểbiết phải trỏi, làm việc phải, trỏnh việc trỏi, nhận rừ bạn thự ở ngoài và ở trongmỡnh ta

1.2.2 Thỏi độ học tập của học sinh

Học sinh khụng chỉ xỏc định đỳng mục đớch mà cũn phải cú thỏi độ họctập đỳng đắn

Trong thỏi độ học tập của mỗi người, quan trọng nhất là phải khiờm tốnthật thà Đõy là thỏi độ thể hiện ý thức cầu học, cầu tiến bộ của con người

mới Hồ Chớ Minh núi: “Phải nờu cao tinh thần khiờm tốn thật thà cỏi gỡ biết thỡ núi là biết, khụng biết thỡ núi khụng biết Kiờu ngạo, tự phụ, tự món là

kẻ thự số một của học tập” [18; 499] Chỉ cú khiờm tốn thật thà với chớnh bản

thõn, con người mới nhận ra kiến thức của mỡnh, mới nhận ra mỡnh thiếu chỗ

nào, đủ chỗ nào? Hồ Chí Minh cho rằng: “Người nào tự cho mình biết đủ rồi, thì đó là người dốt nhất” [19; 499]

Bởi trong cuộc sống không ai hoàn thiện, biết hết mọi thứ Tri thức nhânloại ngày càng phát triển, không bao giờ dừng một chỗ Vì vậy, một ngườingày hôm nay được đánh giá là một người hiểu rộng, nhưng ngày mai nếukiến thức mai một đi thì chính mình tự đánh mất mình, biến mình thành kẻchậm tiến của thời đại Vì nhận thức được mình để biết rằng, phải học thậtnhiều để thấy mình còn biết quá ít

Bác Hồ cßn phê phán nghiêm khắc tệ giấu dốt, lười biếng học tập, tự chomình là giỏi nhất thiên hạ Năm 1957, Người nói với lớp lý luận chính trị

khóa I trường Nguyễn Ái Quốc: “Cái gì biết thì nói biết, không biết thì nói không biết Kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn là kẻ thù số một của học tập” [20; 450]

(Hồ Chí Minh, tập 8, tr 499) Năm sau, trong bài đạo đức cách mạng đăng

trên tạp chí Học tập số 12, năm 1958, Bác viết: “Hiện nay, chủ nghĩa cá nhân đang ám ảnh một số đồng chí Họ tự cho mình là cái gì cũng giỏi, họ xa rời quần chúng, không muốn học hỏi quần chúng và chỉ muốn làm thầy quần chúng” [21; 290].

Như vậy, để có kết quả tốt trong việc tự học, tự rèn luyện, thì trước hếthọc sinh cần phải có mục đích học tập đúng đắn, có sự đánh giá chân thực vềnăng lực của bản thân, như vậy mới có ý chí vươn lên và vượt qua mọi khókhăn trong cuộc sống

1.2.3 Phương pháp học tập

Từ chỗ xác định đúng đắn mục đích học tập, có thái độ học tập chân thực

và khiêm tốn, Hồ Chí Minh yêu cầu việc tự học của người học phải cóphương pháp học tập khoa học và hiệu quả

* Học sinh phải có ý thức tự nguyện, tự giác trong học tập

Song song với thái độ khiêm tốn, thật thà, Hồ Chí Minh còn yêu cầungười học phải tự nghuyện, tự giác trong học tập, phải ham học hỏi Bác nói:

“Thanh niên bây giờ là một thế hệ vẻ vang vì vậy cho nên phải tự nguyện tự

giác mà tự động cải tạo tư tưởng của mình để xứng đáng với nhiệm vụ của mình” [22; 172] Tự nguyện, tự giác cải tạo tư tưởng là tự nguyện tự giác bổ

sung thêm vốn kiến thức, vốn hiểu biết Đây là biểu hiện cao của tự học, tự

giáo dục Người nói: “Phải tự nguyện, tự giác xem công tác học tập cũng là một nhiệm vụ phải hoàn thành cho được” [23; 499].

Muốn vậy, học sinh phải tự giác hoàn thành nhiệm vụ học tập của mìnhbằng nhiều phương pháp như: Tự giác tìm tài liệu tham khảo, tự giác trao đổithảo luận với bạn bè, hỏi thầy cô, anh chị, cha mẹ… Đồng thời, làm chủ đượcquá trình học tập ở mình Khi đã tự nguyện, tự giác học sinh mới tích cực học

tập, tự động hoàn thành kế hoạch học tập “không lùi bước trước bất cứ khó khăn nào trong học tập” [24; 499] Tự nguyện, tự giác trong học tập ở trường

thì sẽ tự nguyện, tự giác khi học tập ở nhà Nếu không tự nguyện tự giác thì sẽkhông tự học thành công

* Học sinh phải chống học vẹt, đọc thuộc lòng và phải tư duy trong học tập

Theo Hồ Chí Minh khi đã nghiên cứu, tự giác học tập thì phải chống họcvẹt, phải suy nghĩ trong học tập

Học vẹt là biểu hiện của nền giáo dục nô dịch, người khuyên học sinh

“Các cháu không nên học gạo, không nên học vẹt'' [25; 498] mà học tập nên

suy nghĩ tìm tòi Người thường nhắc nhủ cần tránh lối học thuộc lòng từngcâu từng chữ, nhất là đối với học lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, vì lý luậnMác –Lênin là kim chỉ nam cho mọi hành động, đầy tính sáng tạo

Ý thức tự nguyện tự giác là biểu hiện cao của học tập, và cũng là mộtphương pháp có hiệu lực để chống học vẹt, cho nên phải để cho tư tưởngđược tự do, không mù quáng theo sách vở, có thế mới đạt được chân lý khách

quan Người nói: “Phải nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tư tưởng, đọc tài liệu thì phải đào sâu hiểu kỹ không tin một cách mù quáng từng câu một trong sách, có vấn đề gì chưa thông suốt thì mạnh dạn đề ra và thảo luận cho vỡ lẽ Đối với bất cứ vấn đề gì đều phải đặt câu hỏi “vì sao”,

đều phải suy nghĩ xem nó có hợp với thực tế không, có thật đúng ý không, tuyệt đối không nên nhắm mắt tuân theo sách vở một cách xuôi chiều” [26;

499]

Một điều chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng, việc học vẹt và học thuộclòng từng câu chữ sẽ đưa đến một kết quả ngược lại so với những gì ngườihọc mong đợi Đó là làm cho người học tiếp thu kiến thức một cách thụ động,không chịu suy nghĩ và tư duy Từ đó, nó làm mất đi khả năng chủ động vàlinh hoạt, tích cực và sáng tạo trong lĩnh hội tri thức của người học Ngượclại, khi có phương pháp học tập khoa học, đúng đắn, chúng ta sẽ phát huyđược nội lực của bản thân, tiến đến làm chủ tri thức, biến đổi và cải tạo thựctiễn

* Học sinh phải kết hợp học đi đôi với hành

Hiện nay, học sinh nói chung và học sinh THPT níi riêng đang phải đốimặt với một thực trạng đó là: Sự quá tải của chương trình học, việc học vàdạy thêm tràn lan với nhiều môn học, học ở trường, ở nhà, ở trung tâm; họcthầy, học bạn; học trong sách vở, tài liệu, học trên mạng Điều này, đã làmcho người học cảm thấy áp lực, mệt mỏi và quan trọng hơn là ngày càng xadần với hiện thực đời sống và khả năng vận dụng tri thức của các em học sinhcòn hạn chế Trong thực trạng đó, chúng ta càng thầm thía lời dạy của Bác:Học phải đi đôi với hành, lý luận phải đi đôi với thực tiễn

Trong quá trình giáo dục và chỉ đạo giáo dục, Hồ Chí Minh luôn nhấnmạnh: Lý luận phải gắn liền với thực tiễn Trong giáo dục, lý luận chính lànội dung các môn học Nó là sự đúc kết từ thực tiễn, từ nghiên cứu khoa họcthành tri thức, phạm trù, quy luật… Thực tiễn là một sự tồn tại khách quancủa thế giới vật chất, của hoạt động con người, thậm chí cả sự vận dụng lýluận

Theo Hồ Chí Minh: “Học để vận dụng, chứ không phải học lý luận vì lý luận hoặc vì tạo cho mình cái vốn lý luận để sau này đưa ra mặc cả với Đảng” [27; 497] Bác từng nói: “Học và hành phải đi đôi Học mà không

hành thì học vô ích Hành mà không học thì hành không trôi chảy” [28; 50].

Cốt lõi của tự đào tạo là tự học, mà công cụ quan trọng nhất của tự học làsách Siêng xem sách và xem được nhiều sách là điều đáng quý, nó sẽ bổ sungvốn kiến thức cho con người Nhưng thế không phải là đã biết lý luận, Người

nói: “Lý luận cốt để áp dụng vào thực tế Lý luận mà không áp dụng vào thực

tế là lý luận suông Dù xem được hàng ngàn, hàng vạn cuốn sách nếu không biết đem ra thực hành thì khác nào một cái hòm đựng sách” [29; 234] Vì

vậy, cần có sự thống nhất giữa học và hành, học đi đôi với hành giúp mỗingười hình thành cả tri thức lẫn kĩ năng

Như vậy, lý luận và thực tiễn là hai phạm trù có mối quan hệ gắn bóhữu cơ với nhau Vận dụng nguyên tắc này trong học tập cho học sinh vừa có

ý nghĩa quan trọng và thiết thực, lại vừa trang bị cho các em phương pháp và

kỹ năng trong rèn luyện đạo đức và cuộc sống

1.2.4 Thời gian học và không gian học.

Không chỉ có phương pháp, thái độ và mục đích học tập đúng đắn màhọc sinh cần phải biết cách học vào thời gian nào là hiệu quả và học ở đâu làtốt nhất

Theo Hồ Chí Minh thì để tự học có hiệu quả thì người học phải “Sắp xếp thời gian và bài học phải cho khéo, phải mạch lạc với nhau” [30; 502] Có

sắp xếp thời gian người học mới chủ động được thời gian học Bài học mạchlạc thì khi tiến hành tự học có tuần tự và logic Muốn tự học thành công, họcsinh phải có kế hoạch học tập Tranh thủ thời gian mọi lúc, mọi nơi để họctập: Học ở thầy cô, bạn bè, học ở sách vở, học ở lớp, học vào lúc rảnh rỗi,triệt để sử dụng mọi phương tiện, mọi hoàn cảnh để học

Với tinh thần học tập như thế, Hồ Chí Minh trong thời gian hoạt độngcách mạng ở nước ngoài, người vừa làm việc vừa học Để có hiệu quả cao,Người đề ra cho mình một kế hoạch thật khoa học và nghiêm túc thực hiện

nó

Để học tốt ngoại ngữ, sau khi hỏi được nghĩa từ mới, Người viết vào mộtmảnh giấy, dỏn vào chỗ hay để ý nhất, cú khi viết cả vào cỏnh tay để trong lỳclàm việc vẫn học được Lại cả khi đi đường, Người cũng nhẩm bài học Banđờm khi chưa ngủ, Người lấy tay viết mũ những chữ khú xuống chăn cho kỳnhớ mới thụi, và thế là đó học thờm được vài từ mới nữa.

Trong việc viết bỏo, Bỏc núi viết cũng như mọi việc khỏc, phải cú chớ,chớ giấu dốt nhờ tự phờ bỡnh và phờ bỡnh mà tiến bộ, cú quyết tõm thỡ việc gỡkhú mấy cũng làm được Bỏc học ngoại ngữ, học viết bỏo, nghiờn cứu chủnghĩa Mỏc Lờnin, biết sử dụng thụng thạo trờn 10 ngoại ngữ, là nhờ tự họcchứ khụng qua một trường đào tạo chớnh quy nào, Người tự học ở sỏch bỏo,đồng nghiệp, bạn bố, nhõn dõn, tự học từ thực tiễn cuộc sống

Đồng thời người căn dặn chỳng ta, tự học ở trường là khi vừa học theo

bài giảng của thầy vừa “độc lập suy nghĩ” là khi khụng cú thầy cũng học, chứ khụng phải “thầy khụng đến thỡ đựa” [31; 50] Người học cũn phải học tập

“khụng phải chỉ ở tại nhà trường, cú lờn lớp, mới học tập, tu dưỡng, rốn luyện và tự cải tạo được” [31; 28] Bởi vỡ cuộc sống ngoài trường lớp phong

phỳ và đa dạng hơn nhiều, những cỏi đú đều cú ớch cho người học Tuynhiên, ngoài trờng học sinh còn bị chi phối bởi các hoạt động khác vì thế để

có thể vừa học, vừa hoàn thành các công việc khác, học sinh sẽ khụng chỉ họctrong sỏch vở học theo thầy mà cũn phải học bạn bố, học hỏi lẫn nhau, thựchành thớ nghiệm, tự luận, học trong thực tế, học trong nhõn dõn…để cú đượctri thức vừa chuyờn sõu, vừa toàn diện

Như vậy, cú thể thấy rằng thời gian và khụng gian học trong quan điểmcủa Bỏc khụng bú hẹp và khuụn mẫu Để đạt chất lượng và hiệu quả cao, đũihỏi người học phải cú kế hoạch thật sự khoa học và nghiờm tỳc thực hiện núvới tinh thần tự giỏc cao độ

Kết luận chương 1

Những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo nóichung và tự học nói riêng trở thành tài sản quý báu của dân tộc, là ngọn hảiđăng soi đường sự nghiệp trồng người của Đảng và Nhà nước ta; là cơ sở lýluận cho việc xác định chiến lược đào tạo con người trong thời kỳ đẩy mạnhCNH – HĐH đất nước

Tấm gương học tập, vượt qua khó khăn thử thách để vươn lên trong họctập và cuộc sống của Người là mẫu mực để cho các thế hệ thanh niên học tập

và rèn luyện, tu dưỡng đặc biệt đối với thanh niên, học sinh THPT những chủnhân tương lai của đất nước Nếu trong quá trình giảng dạy, người giáo viênbiết vận dụng tấm gương tự học của Hồ Chí Minh để giáo dục đạo đức chohọc sinh THPT thì các em sẽ có thêm được kinh nghiệm học tập rèn luyện, cóđịnh hướng đúng đắn về nghề nghiệp trong tương lai, biết yêu quí sức laođộng của chính mình và tôn trọng thành quả lao động của người khác, từngbước rèn luyện kiến thức, kĩ năng sống, hình thành phát triển nhân cách tốtđẹp Từ đó giáo dục các em ý thức trách nhiệm với chính bản thân mình, tráchnhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; có niềm tin sâu sắc vào con đường xâydựng CNXH mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn Vì vậy, trong qúa trìnhgiáo dục ý thức tự học cho học sinh THPT việc vận dụng tấm gương sángngời về tinh thần tự học và học tập suốt đời của Hồ Chí Minh là một việc làmhết sức cần thiết và có ý nghĩa hết sức quan trọng

Chương 2 NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT DIỄN CHÂU 3, HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

2.1 Khái quát vài nét về trường THPT Diễn Châu 3, huyện Diễn Châu

Trường THPT Diễn Châu 3 - Tiền thân là phân hiệu của trường cấp 3Diễn Châu 2 từ năm 1977, có nhiệm vụ giáo dục học sinh trung học 10 xãvùng trung Diễn Châu: Diễn Hoa, Diễn Hạnh, Diễn Quảng, Diễn Đồng, DiễnThái, Diễn Nguyên, Diễn Xuân, Diễn Liên, Diễn Tháp, Diễn Kỷ

Trường được xây dựng trên vùng đất rộng gần 30.000 m2 của hai xã, đấtphía bắc là của làng Hoa Nam xã Diễn Xuân, đất phía nam là của làng BaThượng xã Diễn Hạnh, cạnh đường chiến lược 205 và dòng kênh Vách Nam.Năm 1981 Bộ Giáo dục ra Quyết định công nhận trường với tên gọi TrườngPTTH Diễn Châu 3

Năm học đầu tiên (1977-1978) phân hiệu có 13 lớp gồm 649 học sinh và

41 cán bộ, giáo viên, nhân viên được chia tách về từ trường Diễn Châu 1 vàDiễn Châu 2 Thầy giáo Phan Huy Sửu – Phó Hiệu trưởng trường cấp 3 DiễnChâu 2 được phân công phụ trách phân hiệu

Trong những năm đầu không chỉ khó khăn về cơ sở vật chất mà còn khó khăn về tổ chức Mọi hoạt động của phân hiệu từ chính quyền đến các đoàn thể đều đặt dưới sự chỉ đạo của trường cấp 3 Diễn Châu 2 nên không khỏi bị động, lúng túng Trong những ngày tháng khó khăn vất vả các thầy cô giáo luôn giữ vững niền tin vớiĐảng, tâm huyết với nghề, khắc phục khó khăn, tích cực bám trường, bám lớp

vì học sinh thân yêu

Hiện nay, nhà trường có 92 giáo viên , trong đó có 12 giáo viên là thạc

sỹ, 4 giáo viên đang học cao học, 26 giáo viên đang công tác là giáo viên dạygiỏi cấp tỉnh, hiệu trưởng của nhà trường là thầy giáo, thạc sỹ Cao ThanhBảo Về phía học sinh, trường THPT Diễn Châu 3, có 1.723 học sinh với 39phòng học cao tầng, 2 phòng học tin học, 1 nhà học bộ môn được xây dụnghiện đại trong đó có 3 phòng học thực hành lí hóa sinh, 2 phòng tin học, 2phòng thư viện, 1 phòng học tiếng, 1 phòng điện tử Hiện nay, diện tíchkhuôn viên nhà trường là 28.960 m2, có đầy đủ hệ thống cây xanh, sân cỏ, cósân thể dục thể thao, nhà gửi xe cho giáo viên và học sinh, phòng bảo vệ,phòng y tế và các văn phòng riêng, tạo môi trường cảnh quan “Xanh – Sạch –Đẹp”

Từ năm học 2006 – 2007 Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai chương trìnhphân ban bậc THPT, triển khai các cuộc vận động “Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh”, cuộc vận động “Hai không”, cuộc vận động

“Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương về đạo đức, tự học và sáng tạo” vàphong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Cáccuộc vận động và phong trào thi đua của ngành đã tạo ra chuyển biến tích cựctrong nhận thức của cán bộ, giáo viên, học sinh Vị thế của nhà trường ngàycàng được khẳng định với những kết quả trong dạy và học

Trong kỳ thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh chu kỳ 2008 – 2011 có 8 thầy côgiáo đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh: cô Lê Thị Xuân Hương, thầy Cao Văn

Bá, thầy Phan Xuân Anh, thầy Đinh Văn Quang, cô Nguyễn Thị Thủy, thầyPhạm Nam Trung, thầy Ngô Thế Lữ, cô Tạ Thị Lý có số lượng đứng thứ 3toàn tỉnh Đội ngũ được bổ sung một số thầy cô giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh từcác trường khác chuyển về: thầy Ngô Trí Ưng, thầy Thái Minh Tiến, côTrương Thị Loan, cô Nguyễn Thị Ngọc Diệp Các thầy cô giáo của trườngtích cực trong nghiên cứu khoa học, đúc rút kinh nghiệm thông qua việc tổchức các chuyên đề chuyên môn, hội thảo cấp trường, viết sáng kiến kinhnghiệm Các thầy cô giáo tích cực trong việc tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao

trình độ chuyên môn, nghiệp vụ 100% giáo viên của trường đều đạt chuẩn,trong đó có 10 thầy cô là Thạc sỹ, 6 thầy cô đang học Cao học, nhiều thầy cô

là cốt cán chuyên môn của ngành Cô giáo Đậu Thị Minh Hoa vinh dự đượcphong tặng danh hiệu “Nhà giáo ưu tú”

Chất lượng nhà trường được nâng lên, tạo niềm tin cho ngành, chínhquyền và nhân dân Kết quả thi học sinh giỏi, thi tốt nghiệp THPT, thi tuyểnsinh Đại học, Cao đẳng của trường luôn nằm trong tốp đầu của tỉnh Đặc biệtnăm học 2007 – 2008, có 26/27 học sinh dự thi đạt học sinh giỏi cấp tỉnh với

2 giải Nhất, 7 giải Ba dẫn đầu toàn tỉnh; trong kỳ thi tốt nghiệp THPT có 1học sinh của trường đạt Á khoa của tỉnh Nghệ An; trường nằm trong tốp 200trường của cả nước có nhiều học sinh đạt từ 27 điểm trở lên Năm học 2008 -

2009 và 2009 – 2010, trường nằm trong tốp 200 trường có điểm bình quân bàithi Đại học cao nhất của cả nước, năm học 2010 – 2011, trường có 1 học sinhđạt Thủ khoa Đại học Trong 5 năm học có 6 học sinh ưu tú được kết nạp vàoĐảng, 5 học sinh được nhận giải thưởng “Hoa Trang Nguyên”

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng văn hóa nhà trường luôn coi trọnggiáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh Trường thườngxuyên tổ chức các sân chơi bổ ích như “Tài trí học đường”, “Rung chuôngvàng”, “Câu lạc bộ Tiếng Anh”, “Câu lạc bộ Văn học dân gian”, “Câu lạc bộ

Em yêu Sử”, làm tập san, thi cắm hoa, nữ công gia chánh, các cuộc thi tìmhiểu …đã thu hút sự tham gia tích cực của học sinh Hoạt động văn nghệ, thểdục thể thao trong cán bộ, giáo viên và học sinh được quan tâm, trường đạtnhiều kết quả trong các phong trào của địa phương, của ngành

Những năm đầu của thế kỷ mới, số lượng học sinh tăng nhanh, từ 34 lớpnăm học 1999 – 2000 tăng dần lên 47 lớp năm học 2004 – 2005 Đội ngũđược bổ sung thêm với nhiều giáo viên trẻ được tuyển dụng về trường, trong

đó có nhiều học sinh cũ từng là học sinh giỏi cấp tỉnh Đặc biệt năm 2004 nhàtrường vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba

và trong dịp kỷ niệm 30 năm thành lập, trường được Nhà nước tặng thưởng

Huân chương Lao động hạng Nhì Đây thực sự là một vinh dự to lớn của cácthế hệ cán bộ, giáo viên và nhân viên, niềm vinh dự của các thế hệ học sinh đãkhông ngừng phấn đấu vì sự nghiệp phát triển của nhà trường.

Với sự cố gắng của thầy và trò, trong những năm qua trường tiếp tụcđược tặng nhiều phần thưởng cao quý:

- 8 năm được công nhận là “Tập thể lao động Tiên tiến xuất sắc” cấptỉnh

- Được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen năm học

2002 – 2003; Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, Trung ương Hội Chữ thập đỏ tặngBằng khen năm 2008

- Năm học 2008 – 2009 và 2010 – 2011 được Chủ tịch UBND tỉnh tặng

cờ “Đơn vị dẫn đầu trong phong trào thi đua khối THPT”; được Chủ tịchUBND tỉnh tặng Bằng khen về công tác an ninh – Quốc phòng năm 2010

- Chi bộ liên tục được công nhận là Cơ sở Đảng trong sạch vững mạnhtiêu biểu, được Đảng bộ tỉnh Nghệ An tặng Bằng khen năm 2004, 2009 vàtặng Cờ thi đua năm 2005; Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen trong cuộcvận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” năm 2010

- Công đoàn luôn được đạt danh hiệu xuất sắc, được Liên đoàn Lao độngtỉnh tặng Bằng khen năm học 2007 – 2008, 2008 – 2009 và được Tổng Liênđoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng khen năm học 2010 – 2011

- Đoàn trường luôn đạt danh hiệu xuất sắc, được Trung ương Đoàn tặngBằng khen năm học 2009 – 2010 và 2010 – 2011

Trong những năm qua, trường THPT Diễn Châu 3 đã đạt được nhiềuthành tích đáng trân trọng và tự hào, nhưng trước yêu cầu nhiệm vụ mới đòihỏi thầy và trò phải nỗ lực cố gắng nhiều hơn nữa, giữ vững danh hiệuTrường tiên tiến xuất sắc cấp tỉnh, hoàn thành các điều kiện để được côngnhận là trường chuẩn Quốc gia Đồng thời tiếp tục nâng cao vị thế là trườngtốp đầu về chất lượng đào tạo trong khối THPT của tỉnh Nghệ An Phát huytốt truyền thống hiếu học của quê hương Diễn Châu anh hùng, mãi mãi xứng