KTCN 06 THÔNG TIN VỀ USB Ứng dụng thông thường Ổ USB flash không đơn thuần chỉ là thiết bị lưu chứa dữ liệu hay dùng chuyển dữ liệu qua lại giữa các máy tính, chúng còn được sử dụng với
Trang 1KTCN 06
Giới thiệu sơ lược về
GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh SVTH: Lê Phước An
Lớp: KTCN06
Trang 2KTCN 06BÁO CÁO SƠ LƯỢC VỀ USB
1 Giới thiệu sơ lược về USB.
2 Sự ra đời và lịch sử phát triển.
3 Phân loại và đặc điểm mỗi loại.
4 Cấu tạo & nguyên tắc hoạt động.
5 Các sự cố và phương pháp khắc phục.
6 Một số khuyến cáo
Trang 3KTCN 06
GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ USB
Ổ USB Flash , ổ cứng di động USB, ổ cứng flash USB (còn
được gọi sai là cái USB) là thiết bị lưu trữ dữ liệu sử dụng
bộ nhớ flash tích hợp với giao tiếp USB (Universal Serial
Bus) Chúng có kích thước nhỏ, nhẹ, có thể tháo lắp và ghi
Ổ USB cũng có thể được hiểu là ổ cứng gắn ngoài.
Ổ USB flash có nhiều ưu điểm hơn hẳn các thiết bị lưu trữ tháo lắp khác, đặc biệt là đĩa mềm Chúng nhỏ hơn, nhanh hơn, có dung lượng lớn hơn và tin cậy hơn đĩa mềm, do đó ngày nay ổ USB flash đã hoàn toàn thay thế cho các ổ đĩa mềm trong các máy tính cá nhân được sản xuất trong một vài năm gần đây
Trang 4KTCN 06
GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ USB
Tiểu sử USB là một câu chuyện dài, khá hấp dẫn và có hậu
Năm 1995, USB chính thức được 7 hãng viễn thông, máy tính hàng đầu thế giới “ra mắt”, và giờ đây nó trở thành loại hình
kết nối phổ biến nhất Nhóm 7 đại gia “tiến cử” USB gia nhập thế giói thiết bị truyền dẫn dữ liệu là: Compaq, Digital
Equipment Corporation (DEC), IBM, Intel, Microsoft, NEC và Northern Telecom Từ khi ra mắt USB từ cách đây 10 năm,
DEC đã bị Compaq mua rồi hợp nhất với HP (Hewlett
Packard) Ngày nay hiệp hội USB (USB – IF) 1.000 được định hướng bởi các hãng hàng đầu như: Agere, Intel, HP, Microsoft, NEC, và Philips.
Trang 5KTCN 06
THÔNG TIN VỀ USB
Ứng dụng thông thường
Ổ USB flash không đơn thuần chỉ là thiết bị lưu chứa dữ liệu hay dùng chuyển
dữ liệu qua lại giữa các máy tính, chúng còn được sử dụng với các công dụng sau:
Lưu dữ liệu cá nhân quan trọng: Một số người thường lưu trữ các
thông tin về y tế và luôn mang theo mình để dùng trong tình huống khẩn cấp: thông tin về tình trạng sức khoẻ, các tiểu sử bệnh và điều trị, nhóm máu nhằm giúp các cơ sở y tế nhanh chóng chữa bệnh cho họ
Sửa chữa máy tính: Đa số các máy tính được sản xuất những năm gần
đây đều có thể cho phép khởi động từ các ổ USB flash, sau khi khởi động,
người sửa chữa có thể thao tác, sửa chữa hệ điều hành hoặc phần mềm bị lỗi Một số bo mạch chủ còn cho phép lưu và cập nhật BIOS thông qua các ổ này
mà trước đây chỉ thao tác được trên đĩa mềm Chức năng khởi động từ ổ USB flash còn giúp máy tính có thể giúp máy tính có thể biến thành thiết bị giải trí
số (nghe nhạc, xem VCD, DVD) mà không cần khởi động hệ điều hành nếu ổ USB flash này được cài một số hệ điều hành nhỏ gọn
Trang 6KTCN 06
THÔNG TIN VỀ USB
Quản trị hệ thống: Ổ USB flash rất phổ biến đối với những
người quản trị mạng và hệ thống Nhiều chức năng trên hệ điều hành cho phép thiết lập mạng ra nhiều máy thông qua các thao tác đơn giản với một USB (ví dụ việc thiết lập trên máy đầu tiên, sau đó phần mềm
đề nghị sử dụng USB flash để lưu thiết lập, khi chuyển sang các máy tính khác chỉ cần cắm USB flash để hệ thống tự động chạy là có thể thiết lập được máy này mà không cần ghi lại hay gõ lại thông số để tránh
nhầm lẫn)
Sử dụng như chìa khóa của máy tính hoặc các phần mềm: Khi này chức năng của USB flash có thể sử dụng như một chiếc chìa khoá điện tử để khởi động hệ thống máy tính yêu cầu bảo mật cao Một số
hãng viết phần mềm cũng sử dụng các USB flash (thiết kế riêng biệt và
có thể thuộc loại chỉ đọc) để kích hoạt mở phần mềm mỗi khi sử dụng đến phần mềm cần bảo vệ, điều này nhằm tránh sự sao chép nhân bản và
sử dụng trái phép các phần mềm
Trang 7KTCN 06
THÔNG TIN VỀ USB
Ổ USB flash tích hợp
Ổ USB flash không chỉ sử dụng lưu chứa dữ liệu như
trước đây nữa, chúng còn được sản xuất tích hợp với
các chức năng giải trí như: ghi âm, nghe nhạc số Các
loại USB flash này có thể được thiết kế một màn hình
LCD nhỏ để hiển thị thông tin, và tất nhiên không thể
thiếu các nút điều chỉnh, lựa chọn cùng bộ tai nghe nhỏ
nhau, chúng có thể sử dụng các định dạng riêng mà mỗi chi sao
chép vào ổ phải sử dụng một phần mềm chuyển đổi của hãng sản
xuất (hoặc hãng thứ ba)
Ổ USB flash còn có thể được tích hợp để có khả năng xem phim
trên một màn hình LCD nhỏ trên nó, khi tích hợp các tính năng này
chúng không còn được gọi là “Ổ USB” nữa mà trở thành các thiết
bị giải trí số cá nhân
Trang 8KTCN 06
THÔNG TIN VỀ USB
Bảo mật dử liệu trong ổ USB flash
Một chiếc ổ USB flash bình thường như phần đông người sử dụng
đang sở hữu có tính bảo mật rất kém với các tệp dữ liệu chưa được mã hoá, hầu như người nào thao tác với nó cũng có thể đọc và sửa đổi dữ liệu chứa trên nó Nhằm đáp ứng nhu cầu bảo mật của người sử dụng
đa số các nhà sản xuất lựa chọn phương thức sử dụng kết hợp một
phần mềm mã hoá dữ liệu Với phương thức này khi sử dụng người
dùng cần cài đặt phần mềm bán kèm vào máy tính cần trao đổi dữ liệu
và nhập một mật khẩu riêng mà từ đó mỗi khi truy cập vào ổ cần phải
có mật khẩu của chính người tạo ra nó.
Một số ổ USB flash còn có trang bị các hình thức nhận dạng người
sử dụng thông qua vân tay ( sinh trắc học), loại này có sự bảo mật tốt hơn - chỉ có người sử dụng đầu tiên mới có thể truy cập được vào dữ
liệu chứa trên ổ
Hoặc bạn có thê sử dụng phần mềm MY DATA LOCK rất hữu dụng.
Trang 9KTCN 06
THÔNG TIN VỀ USB
Trình điều khiển trong ổ USB flash
Cũng như các thiết bị khác, ổ USB flash hoạt động trong hệ điều hành cũng cần các trình điều khiển (driver) riêng tuy nhiên người sử dụng lại ít nhận thấy điều này bởi chúng đã được tích hợp sẵn với hệ điều hành, khi một ổ USB flash được cắm lần đầu tiên vào một máy tính, hệ điều hành sẽ nhận dạng thiết bị
phần cứng mới và tìm trình điều khiển cho chúng, nếu hệ thống không có sẵn các trình điều khiển sẽ đưa ra các yêu cầu như đưa ổ đĩa mềm, đĩa CD để bắt
đầu quá trình cài đặt cho thiết bị phần cứng mới này.
Đa số hệ những hệ điều hành gần đây (chỉ nói đến họ Windows): Như Windows
XP, Windows Vista được tích hợp các trình điều khiển của ổ USB flash thông dụng, tuy nhiên đối với các hệ điều hành cũ hơn như Windows 2000, Windows
Me, Windows 98 (phiên bản đầu và phiên bản SE) có thể không được tích hợp sẵn các trình điều khiển trong hệ điều hành, khi này hệ thống sẽ đòi hỏi trình
điều khiển (driver) của thiết bị.
Đối với các ổ USB flash tích hợp thêm các tính năng khác, có thể người sử dụng không cần cài đặt trình điều khiển nhưng cần cài đặt các phần mềm
chuyển đổi định dạng âm thanh chứa trên đĩa (hoặc trong chính USB flash) kèm theo
Trang 10KTCN 06
Để truy cập dữ liệu trong ổ flash, ta cần kết nối ổ với máy
tính hoặc cắm vào một USB host controller hoặc một USB hub
Các ổ USB flash chỉ hoạt động khi được cắm vào một đầu nối
USB và được cấp điện bởi đầu nối này (chúng sử dụng nguồn
điện 5V từ máy tính)
Cấu tạo - Nguyên tắc hoạt động
Cấu tạo - Nguyên tắc hoạt động
Về cấu tạo, ổ Flash gồm ba bộ phận chính:
Bo mạch, chip xử lý, chip lưu trữ
Một ổ USB flash loại thông thường có các
thành phần sau:
Bản mạch in nhỏ chứa các linh kiện điện
tử cùng một (hoặc nhiều) chip nhớ flash hàn
trực tiếp trên mạch in
Đầu cắm kết nối với các cổng USB; các
kết nối thường sử dụng chuẩn A cho phép
chúng kết nối trực tiếp với các khe cắm USB
trên máy tính
Cấu tạo bên trong một ổ USB dạng dùng bộ nhớ flash
(Chip bên trái là chip nhớ flash)
chip lưu trữ chip xử lý
Bo mạch
Trang 11KTCN 06
Vỏ bảo vệ: Toàn bộ bản mạch in, chip nhớ flash nằm trong
một vỏ bảo vệ kim loại hoặc nhựa giúp nó đủ chắc chắn (để có thể cho vào túi, làm móc chìa khóa v.v ) Chỉ có đầu kết nối
USB nằm ngoài vỏ bảo vệ này và thường có một nắp đậy cho nó
Vỏ bảo vệ thường được thiết kế đa dạng nhằm hấp dẫn người sử dụng, có những loại USB có khả năng chống thấm ướt, chống sốc
Cấu tạo - Nguyên tắc hoạt động
Nẫy gạt chống ghi: Một số ổ
USB flash có thiết kế nẫy gạt
để chống ghi, tuy nhiên chúng
chỉ có ý nghĩa không cho phép
hệ điều hành ghi hoặc sửa đổi
dữ liệu vào ổ.
cổng USB 2.0 phía
Các khe cắm USB
Trang 12KTCN 06
Đèn báo hoạt động: Đa phần các ổ USB flash có một đèn
báo nhỏ để hiển thị chế độ làm việc của nó (đèn này là một
điốt LED nhỏ gắn trên bo mạch của ổ, có màu khác nhau tùy hãng) Cách báo hiệu sự hoạt động này cũng không được
thống nhất giữa các hãng sản xuất: có loại ổ USB sáng đèn là trạng thái đang đọc hoặc ghi và ngược lại tắt đèn là nghỉ, có loại sáng đèn là nghỉ và tắt đèn là đọc/ghi (trong quá trình
đọc/ghi chúng sáng tắt liên tục nên tạo sự nhấp nháy) hoặc
các hình thức báo hiệu khác…, người sử dụng nên quan sát
sau một vài lần để biết chính xác trạng thái để tránh tháo
thiết bị khi chúng đang làm việc
Cấu tạo - Nguyên tắc hoạt động
Trang 13KTCN 06
Dây đeo, móc khoá…là các phần phụ có thể được bán kèm theo ổ USB flash, chúng là thiết bị phụ, có thể không cần thiết đối với một số người sử dụng
Để truy cập dữ liệu trong ổ flash, ta cần kết nối ổ với máy tính hoặc cắm vào một USB host controller hoặc một USB hub Các ổ USB flash chỉ hoạt động khi được cắm vào một đầu nối USB và
được cấp điện bởi đầu nối này (chúng sử dụng nguồn điện 5V từ máy tính)
Quy trình làm việc USB
Sơ đồ 4 đường trong USB ở một dây dẫn kết nối USB; trong đó: 1,
4 là đường nguồn 5Vdc; 2, 3 là đường tín hiệu; Chuẩn A cắm vào máy tính, chuẩn B cắm vào thiết bị ngoại vi
Cấu tạo - Nguyên tắc hoạt động
Trang 14KTCN 06
Các yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ ổ USB flash
Mặc dù được thiết kế cho phép người sử dụng mang theo
người khi đi lại nhưng ổ USB flash lại phải chịu nhiều yếu tố rủi ro dẫn đến giảm tuổi thọ hoặc hư hỏng Có thể các nguyên nhân chủ quan, khách quan dưới đây ảnh hưởng đến chất lượng và tuổi thọ của Ổ USB flash
Bản thân chất lượng kém: Trên một số thị trường của các nước đang phát triển xuất hiện nhiều loại ổ USB flash chất lượng
kém với giá thành rất rẻ Sự xuất hiện của chúng trên thị trường
hoặc là nhằm nhắm vào những người muốn mua với giá rẻ, hoặc là muốn lừa người mua, đa số chúng không có thương hiệu rõ ràng
hoặc được làm nhái theo thương hiệu của các hãng nổi tiếng Thị trườngViệt Nam cũng tràn ngập các loại Ổ USB flash chất lượng kém có xuất xứ từ một số tỉnh phía nam của Trung Quốc
SỰ CỐ - PHƯƠNG PHÁP KHẮC PHỤC
Trang 15KTCN 06
Những phần dưới đây nói đến các Ổ USB flash có thương hiệu rõ ràng và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của chúng
Người sử dụng không đúng quy cách: Ổ USB flash là một
thiết bị cắm-là-chạy (tiếng Anh: plug-and-play hay viết tắt là: PnP)
nên trong quá trình làm việc nếu quá trình đọc, ghi dữ liệu chưa
hoàn tất (nhất là khi ghi dữ liệu vào ổ USB flash) có thể làm hư
hỏng các chip nhớ flash Hệ điều hành có thể tạo các vùng nhớ
đệm khi đọc/ghi đối với các thiết bị tháo lắp nên khi việc hệ điều
hành hiển thị kết thúc quá trình đọc/ghi nhưng thực chất tiến trình
đó vẫn tiếp tục Sự không chú ý của người sử dụng ở điểm: Rút
thiết bị khi quá trình đọc/ghi dữ liệu đang còn tiến hành mà không
tuân thủ quy trình tháo thiết bị an toàn của hệ điều hành
Bị ngấm nước: Do sơ ý nên một số người sử dụng đã để
Ổ USB flash ngấm nước (đối với loại không thiết kế chịu nước) dẫn đến có thể làm hư hỏng chúng
SỰ CỐ - PHƯƠNG PHÁP KHẮC PHỤC
Trang 16KTCN 06
Không phù hợp môi trường khí hậu: Một số sản phẩm được sản xuất tại các quốc gia khác được bán tại các nước nhiệt
đới mà không được " nhiệt đới hoá" có thể nhanh bị hư hỏng bởi
khí hậu nóng ẩm có thể ảnh hưởng đến linh kiện bên trong
Phương Pháp Khắc Phục
Khi Ổ USB flash bị ngấm nước, đừng cắm chúng vào máy tính, hãy tháo toàn bộ vỏ bảo vệ và sấy khô trước khi thử cắm vào máy tính kiểm tra tình trạng của chúng Một trong số những
người viết bài này đã từng cứu chiếc USB flash của bản thân như
vậy sau khi giặt bằng máy giặt và nó vẫn dùng tốt đến nay
Sau đây là một số thủ thuật sử dụng thẻ nhớ USB để bạn có
thể thao tác dễ dàng và chính xác hơn đối với các vấn đề phát sinh
từ thiết bị
Máy tính không nhận được thẻ USB
Một hiện tượng rất phổ biến khi bạn sử dụng thẻ nhớ là máy
tính không nhận được thiết bị (“drive not found”) Khả năng này xảy
ra do nhiều yếu tố khác nhau mà bạn cần phải tiến hành một số
bước khắc phục sau:
SỰ CỐ - PHƯƠNG PHÁP KHẮC PHỤC
Trang 17KTCN 06
SỰ CỐ - PHƯƠNG PHÁP KHẮC PHỤC
Kiểm tra nguồn điện – Hãy chắc rằng ổ USB của bạn đã
có điện (đèn trên USB bật sáng) Nếu không thấy đèn sáng, bạn có thể kiểm tra tiếp xúc giữa thẻ và máy tính
Hãy chắc rằng cáp USB đã được cắm vào máy tính – Trên bo mạch chủ có một số cổng để cắm cáp USB Bạn cầm cắm lại cáp USB để chắc rằng nó đã tiếp xúc với bo mạch chủ
Kiểm tra phần “Device Manger” để xác nhận trình điểu khiển “USB host” được cấu hình đúng: Mở trình “Device Manager” bằng cách nhấn chuột phải vào My Computer —> Properties —>
Hardware —> Device Manager Bạn xem trong phần “Universal
Serial Bus controllers” xem đã có các trình điều khiển cho USB
chưa Thường đối với chuẩn USB 2.0, cần phải có trình điều khiển
“USB 2.0 Enhanced Host Controller” Windows đã bổ sung sự hỗ
trợ cho USB 2.0 trong các phiên bản Service Pack 3 (SP3) và 4
Trang 18KTCN 06
Nếu USB không chịu ngắt kết nối với máy tính (một hộp thoại như hình 2 xuất hiện) mặc dù bạn đã thực hiện thao tác Safely Remove USB thì hãy kiểm tra xem có chương trình nào đang chạy trực tiếp từ USB (hoặc đang truy cập USB) hay không Nếu có thì hãy tắt ngay chương trình đó và thực hiện lại thao tác rút USB ở chế độ an toàn Một số chương trình thường gây ra hiện tượng này là: Unikey, SpeederXP, Internet Download
Manager, Total Commander
Bây giờ thì bạn đã co thể rút USB ra khỏi máy tính được rồi đấy
- Nếu bạn đã thử đủ mọi cách nhưng vẫn không thể ngắt kết nối của
USB thì sao nhỉ? Gặp trường hợp này, bạn nên tắt máy rồi mới rút USB
ra
SỰ CỐ - PHƯƠNG PHÁP KHẮC PHỤC
Trang 19KTCN 06
Một điều quan trọng khi sao chép dữ liệu lên USB Flash Drive
trong Windows 2000 hoặc XP là: trước khi rút thiết bị ra bạn
hãy nhấn phải vào biểu tượng mũi tên xanh lá trong System
tray (khay hệ thống) -> chọn Safely Remove Hardware -> Stop
để Windows “vét” hêt dữ liệu còn trong bộ nhớ đệm ghi lên
thiết bị
MỘT SỐ KHUYẾN CÁO
Trang 20sử dụng sẽ bị đóng bụi, rỉ sét , nếu bạn cắm trực tiếp vào thì đầu tiếp xúc của ổ
đĩa USB cũng sẽ bị “vạ lây”
Đặt USB ở nơi thoáng mát, tránh ẩm mốc, tránh nhiệt độ cao (không nên đặt
trên thùng máy) Vị trí đặt USB phải cố định để không ảnh hưởng đến các thiết bị
bên trong, nhất là khi đang truyền tải dữ liệu
Không nên rút trực tiếp USB ra khỏi máy tính mà cần phải thông qua thao tác
Safely Remove USB (chế độ an toàn) Bạn chỉ việc nhấn chuột tra lên biểu tượng
USB nằm dưới khay hê thống rồi chọn Safely Remove USB
Không nên quá lạm dụng việc format ổ USB vì có thể làm hỏng chip nhớ.
Có nhiều cách Format USB, đơn giản nhất là dùng công cụ Format của
Windows, hoặc dùng CheckFlash – một chương trình vừa có chức năng Format
USB, vừa có khả năng sữa lỗi (download tại http://tinyurl.com/6z2xy3 )
Một ngày nào nọ, bạn không thể mở được những tập tin nằm trên ổ USB Flash, như tập tin Word, Excel,…? Gặp trường hợp này, bạn đừng vội Format USB vì
làm vậy, bạn sẽ bị mất dữ liệu.Hãy dùng phần mềm sao chép chuyên nghiệp như Total Commander chép tất cả dử liệu từ USB vào máy tính rồi định dạng USB